มะเร็งและโรคร้าย

“ขั้น” ของมะเร็งเต้านม

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ พ.ค. 3, 2018 ประมาณเวลาการอ่าน: 3 นาที
“ขั้น” ของมะเร็งเต้านม

“ขั้น” ของมะเร็งเต้านม

ในบทก่อนๆ ได้พูดเกริ่นไปบ้างแล้วเรื่อง “ขั้น” ของมะเร็งเต้านมว่าเป็นเพียงปัจจัยหนึ่งในหลายๆ ปัจจัยที่เราดูประกอบกันเพื่อวางแผนการรักษาและพยากรณ์การหายของโรค ผู้ที่ได้รับการวินิจฉัยว่าเป็นขั้นต้นๆ ก็อาจมีโอกาสที่ดีกว่าอยู่บ้าง แต่ผู้ป่วยที่เป็นมะเร็งเต้านมขั้นหลังๆ ก็ไม่ได้เลวร้ายเสมอไป หากปัจจัยอื่นๆ ดี

พูดง่ายๆ ว่า การบอกว่าขั้นที่เท่าไร เป็นการบอกให้รู้ว่าวินิจฉัยได้ตอนไหน ขนาดก้อนเนื้อและต่อมน้ำเหลืองเป็นอย่างไร แต่ไม่ได้บอกว่าความเร็วของการเจริญเติบโตจนเป็นก้อนอย่างที่เห็นใช้เวลามากน้อยแค่ไหน ถ้าใช้เวลาน้อยก็แปลว่าเป็นมะเร็งที่โตเร็วและมักจะรุนแรงกว่ากลุ่มที่โตช้า ดังนั้นในขั้นที่เท่ากัน มะเร็งที่โตช้าก็จะมีผลการรักษาดีกว่า

อย่างไรก็ตาม ปัจจัยเรื่อง “ขั้น” ที่เท่าไรก็เป็นเรื่องที่ผู้ป่วยมักจะอยากรู้เสมอ ถ้างั้นก็เล่าแยกออกมาตรงนี้ก็แล้วกันครับ

“ขั้นที่หนึ่ง” เป็นก้อนมะเร็งที่มีขนาดเล็กกว่า 2 เซนติเมตร และยังไม่กระจายไปต่อมน้ำเหลืองที่รักแร้ ผลการรักษาจะดีมาก ยิ่งก้อนเล็กกว่า 0.5 เซนติเมตร ยิ่งดีใหญ่

“ขั้นที่สอง” เป็นก้อนมะเร็งที่มีขนาดตั้งแต่ 2 – 5 เซนติเมตร หรือก้อนเล็กกว่า 2 เซนติเมตร แต่มีการกระจายไปที่ต่อมน้ำเหลืองแล้ว ชักยุ่งขึ้นมาอีกนิดนะครับ และการพยากรณ์โรคจะแพ้ระยะที่หนึ่งอยู่บ้าง ถ้าปัจจัยอื่นๆ ใกล้เคียงกัน

“ขั้นที่สาม” เป็นกลุ่มที่เนื้องอกโตกว่า 5 เซนติเมตร และมีการกระจายไปที่ต่อมน้ำเหลืองที่รักแร้ร่วมด้วย รวมถึงกลุ่มที่ก้อนเล็กกว่า 5 เซนติเมตร แต่มีการกระจายไปต่อมน้ำเหลืองเป็นจำนวนมาก หรือก้อนยึดติดทรวงอก และ/หรือมีการบวมหรือแตกออกเป็นแผลที่ผิวหนัง

“ขั้นที่สี่” เป็นระยะที่มีการแพร่กระจายของมะเร็งเต้านมไปยังอวัยวะอื่นๆ ไกลออกไปกว่าต่อมน้ำเหลืองในรักแร้ เช่น ต่อมน้ำเหลืองเหนือไหปลาร้า ปอด กระดูก ตับ สมอง เป็นต้น การรักษาในขั้นนี้ทำได้ยากที่สุดและมักไม่หายขาด

ยังมีมะเร็งอีกขั้นหนึ่งที่ไม่ค่อยพบในอดีต แต่พบมากขึ้นเรื่อยๆ ในปัจจุบัน ได้แก่ “มะเร็งขั้นศูนย์” หรือเรียกว่ามะเร็งที่ยังไม่ลุกลาม อันนี้เข้าใจลำบากนิดหน่อยครับ เอาเป็นว่าเซลล์มะเร็งนั้นปกติมักจะเกิดที่เยื่อบุในท่อน้ำนมหรือต่อมน้ำนม พอเริ่มเกิดก็จะเริ่มแทรกซึมทะลุเยื่อบุลงมาในส่วนอื่นๆ ของเต้านม หรือเรียกง่ายๆ ว่ามีการ “ลุกลาม” นั่นเอง หากไปถึงปลายท่อน้ำเหลืองก็มีโอกาสจะเข้าสู่ระบบน้ำเหลือง เข้าสู่ระบบเลือดได้ แบ่งออกเป็นขั้นหนึ่งถึงสี่ที่กล่าวมาแล้ว ส่วนมะเร็งระยะศูนย์ เป็นมะเร็งที่เซลล์ทั้งหมดยังอยู่ในท่อน้ำนมหรือต่อมน้ำนม โดยยังไม่ทะลุออกมาสู่เนื้อเต้านมรอบๆ นั่นหมายความว่ายังไม่ลุกลาม และแทบไม่มีเซลล์เล็ดลอดมาถึงต่อมน้ำเหลืองได้เลย การรักษาที่ถูกต้องเหมาะสมจะทำให้มีอัตราการหายขาดสูงที่สุด นับเป็นกลุ่มโชคดีในโชคร้ายครับ

ปัญหาในการรักษามะเร็งเต้านมขั้นศูนย์คือ การเลือกการผ่าตัดให้เหมาะสมที่สุดครับ ตัวเซลล์มะเร็งน่ะยังไม่ออกมาจากท่อเต้านมก็จริง แต่อาจขยายขอบเขตไปตามแขนงท่อน้ำนมเป็นบริเวณกว้าง และอาจกว้างจนไม่เหมาะกับการผ่าตัดแบบเก็บเต้านมไว้ ในกรณีที่ว่านี้ จะพบว่าการตัดเต้านมออกทั้งหมดให้ผลการรักษาหายขาดได้มากกว่าการพยายามเก็บเต้านมไว้แต่เอาเซลล์ออกไม่หมดอยู่หลายขุม ถึงตรงนี้ผู้ป่วยหลายรายที่ตั้งสติไม่อยู่ก็จะยิ่งสับสน ไม่เข้าใจ ทำไมเพื่อนเป็นขั้นหนึ่ง หมอบอกว่าเก็บเต้านมไว้ได้ ของฉันศูนย์ น่าจะดีกว่าเยอะ หมอกลับบอกว่า ไม่ควรเก็บเต้านมไว้ อะไรอย่างนี้เป็นต้นครับ แบบนี้ศัลยแพทย์ก็ต้องใช้เวลากันสักนิด เพิ่มรูปภาพประกอบสักหน่อย ผู้ป่วยก็จะเข้าใจได้ดีขึ้น เป็นอันว่าสุดท้าย ฟังจากแพทย์ผู้รักษาอีกทีนะครับ เพราะขึ้นกับข้อมูลละเอียดของผู้ป่วยเป็นรายๆ ไปจริงๆ

 

คุณสามารถอ่านข้อมูลดีๆมีประโยชน์แบบนี้ได้เพิ่มเติมที่หนังสือ "มะเร็งเต้านม" โดยรองศาสตราจารย์ นพ. พัฒน์พงศ์ นาวีเจริญ, รองศาสตราจารย์ นพ. ศิรชัย จินดารักษ์, ผู้ช่วยศาสตราจารย์ นพ. ชวลิต เลิศบุษยานุกูล, ผู้ช่วยศาสตราจารย์ นพ. วิโรจน์ ศรีอุฬารพงศ์ จากสำนักพิมพ์อมรินทร์ เพื่อสนับสนุนผู้แต่ง

ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


ลบไฟล์
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

วันนี้คุณอยากจะถามคุณหมอแบบไหน

@question.title

ถามปกติ ได้คำตอบภายใน 24 ชั่วโมง

ค่าบริการ 100 เหรียญ

คุณหมอตอบภายใน 24 ชั่วโมง โดยคุณจะได้รับอีเมลแจ้ง เมื่อคุณหมอตอบแล้ว

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 24 ชั่วโมง เราคืนเหรียญให้ทั้งหมด (ไม่คิดค่าบริการ)

ถามด่วน ได้คำตอบภายใน 60 นาที

ค่าบริการ 200 เหรียญ

คุณหมอตอบภายใน 60 นาที โดยคุณจะได้รับอีเมลแจ้ง เมื่อคุณหมอตอบแล้ว

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 60 นาที เราคืนเหรียญให้ 100 เหรียญและคำถามจะถูกปรับเป็นคำถามปกติ ซึ่งจะได้คำตอบภายใน 24 ชั่วโมง

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 24 ชั่วโมง เราคืนเหรียญให้ทั้งหมด (ไม่คิดค่าบริการ)

คำถามของคุณจะถูกแสดงผลเป็นคำถามแรกๆ บนหน้าถามหมอเป็นเวลา 2 วัน ซึ่งเพิ่มโอกาสให้คุณได้รับความคิดเห็นจากคุณหมอท่านอื่น

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่