มะเร็งและโรคร้าย

“ขั้น” ของมะเร็งเต้านม

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ พ.ค. 3, 2018 ประมาณเวลาการอ่าน: 3 นาที
Istock 654644588 %281%29

“ขั้น” ของมะเร็งเต้านม

ในบทก่อนๆ ได้พูดเกริ่นไปบ้างแล้วเรื่อง “ขั้น” ของมะเร็งเต้านมว่าเป็นเพียงปัจจัยหนึ่งในหลายๆ ปัจจัยที่เราดูประกอบกันเพื่อวางแผนการรักษาและพยากรณ์การหายของโรค ผู้ที่ได้รับการวินิจฉัยว่าเป็นขั้นต้นๆ ก็อาจมีโอกาสที่ดีกว่าอยู่บ้าง แต่ผู้ป่วยที่เป็นมะเร็งเต้านมขั้นหลังๆ ก็ไม่ได้เลวร้ายเสมอไป หากปัจจัยอื่นๆ ดี

พูดง่ายๆ ว่า การบอกว่าขั้นที่เท่าไร เป็นการบอกให้รู้ว่าวินิจฉัยได้ตอนไหน ขนาดก้อนเนื้อและต่อมน้ำเหลืองเป็นอย่างไร แต่ไม่ได้บอกว่าความเร็วของการเจริญเติบโตจนเป็นก้อนอย่างที่เห็นใช้เวลามากน้อยแค่ไหน ถ้าใช้เวลาน้อยก็แปลว่าเป็นมะเร็งที่โตเร็วและมักจะรุนแรงกว่ากลุ่มที่โตช้า ดังนั้นในขั้นที่เท่ากัน มะเร็งที่โตช้าก็จะมีผลการรักษาดีกว่า

อย่างไรก็ตาม ปัจจัยเรื่อง “ขั้น” ที่เท่าไรก็เป็นเรื่องที่ผู้ป่วยมักจะอยากรู้เสมอ ถ้างั้นก็เล่าแยกออกมาตรงนี้ก็แล้วกันครับ

“ขั้นที่หนึ่ง” เป็นก้อนมะเร็งที่มีขนาดเล็กกว่า 2 เซนติเมตร และยังไม่กระจายไปต่อมน้ำเหลืองที่รักแร้ ผลการรักษาจะดีมาก ยิ่งก้อนเล็กกว่า 0.5 เซนติเมตร ยิ่งดีใหญ่

“ขั้นที่สอง” เป็นก้อนมะเร็งที่มีขนาดตั้งแต่ 2 – 5 เซนติเมตร หรือก้อนเล็กกว่า 2 เซนติเมตร แต่มีการกระจายไปที่ต่อมน้ำเหลืองแล้ว ชักยุ่งขึ้นมาอีกนิดนะครับ และการพยากรณ์โรคจะแพ้ระยะที่หนึ่งอยู่บ้าง ถ้าปัจจัยอื่นๆ ใกล้เคียงกัน

“ขั้นที่สาม” เป็นกลุ่มที่เนื้องอกโตกว่า 5 เซนติเมตร และมีการกระจายไปที่ต่อมน้ำเหลืองที่รักแร้ร่วมด้วย รวมถึงกลุ่มที่ก้อนเล็กกว่า 5 เซนติเมตร แต่มีการกระจายไปต่อมน้ำเหลืองเป็นจำนวนมาก หรือก้อนยึดติดทรวงอก และ/หรือมีการบวมหรือแตกออกเป็นแผลที่ผิวหนัง

“ขั้นที่สี่” เป็นระยะที่มีการแพร่กระจายของมะเร็งเต้านมไปยังอวัยวะอื่นๆ ไกลออกไปกว่าต่อมน้ำเหลืองในรักแร้ เช่น ต่อมน้ำเหลืองเหนือไหปลาร้า ปอด กระดูก ตับ สมอง เป็นต้น การรักษาในขั้นนี้ทำได้ยากที่สุดและมักไม่หายขาด

ยังมีมะเร็งอีกขั้นหนึ่งที่ไม่ค่อยพบในอดีต แต่พบมากขึ้นเรื่อยๆ ในปัจจุบัน ได้แก่ “มะเร็งขั้นศูนย์” หรือเรียกว่ามะเร็งที่ยังไม่ลุกลาม อันนี้เข้าใจลำบากนิดหน่อยครับ เอาเป็นว่าเซลล์มะเร็งนั้นปกติมักจะเกิดที่เยื่อบุในท่อน้ำนมหรือต่อมน้ำนม พอเริ่มเกิดก็จะเริ่มแทรกซึมทะลุเยื่อบุลงมาในส่วนอื่นๆ ของเต้านม หรือเรียกง่ายๆ ว่ามีการ “ลุกลาม” นั่นเอง หากไปถึงปลายท่อน้ำเหลืองก็มีโอกาสจะเข้าสู่ระบบน้ำเหลือง เข้าสู่ระบบเลือดได้ แบ่งออกเป็นขั้นหนึ่งถึงสี่ที่กล่าวมาแล้ว ส่วนมะเร็งระยะศูนย์ เป็นมะเร็งที่เซลล์ทั้งหมดยังอยู่ในท่อน้ำนมหรือต่อมน้ำนม โดยยังไม่ทะลุออกมาสู่เนื้อเต้านมรอบๆ นั่นหมายความว่ายังไม่ลุกลาม และแทบไม่มีเซลล์เล็ดลอดมาถึงต่อมน้ำเหลืองได้เลย การรักษาที่ถูกต้องเหมาะสมจะทำให้มีอัตราการหายขาดสูงที่สุด นับเป็นกลุ่มโชคดีในโชคร้ายครับ

ปัญหาในการรักษามะเร็งเต้านมขั้นศูนย์คือ การเลือกการผ่าตัดให้เหมาะสมที่สุดครับ ตัวเซลล์มะเร็งน่ะยังไม่ออกมาจากท่อเต้านมก็จริง แต่อาจขยายขอบเขตไปตามแขนงท่อน้ำนมเป็นบริเวณกว้าง และอาจกว้างจนไม่เหมาะกับการผ่าตัดแบบเก็บเต้านมไว้ ในกรณีที่ว่านี้ จะพบว่าการตัดเต้านมออกทั้งหมดให้ผลการรักษาหายขาดได้มากกว่าการพยายามเก็บเต้านมไว้แต่เอาเซลล์ออกไม่หมดอยู่หลายขุม ถึงตรงนี้ผู้ป่วยหลายรายที่ตั้งสติไม่อยู่ก็จะยิ่งสับสน ไม่เข้าใจ ทำไมเพื่อนเป็นขั้นหนึ่ง หมอบอกว่าเก็บเต้านมไว้ได้ ของฉันศูนย์ น่าจะดีกว่าเยอะ หมอกลับบอกว่า ไม่ควรเก็บเต้านมไว้ อะไรอย่างนี้เป็นต้นครับ แบบนี้ศัลยแพทย์ก็ต้องใช้เวลากันสักนิด เพิ่มรูปภาพประกอบสักหน่อย ผู้ป่วยก็จะเข้าใจได้ดีขึ้น เป็นอันว่าสุดท้าย ฟังจากแพทย์ผู้รักษาอีกทีนะครับ เพราะขึ้นกับข้อมูลละเอียดของผู้ป่วยเป็นรายๆ ไปจริงๆ

 

คุณสามารถอ่านข้อมูลดีๆมีประโยชน์แบบนี้ได้เพิ่มเติมที่หนังสือ "มะเร็งเต้านม" โดยรองศาสตราจารย์ นพ. พัฒน์พงศ์ นาวีเจริญ, รองศาสตราจารย์ นพ. ศิรชัย จินดารักษ์, ผู้ช่วยศาสตราจารย์ นพ. ชวลิต เลิศบุษยานุกูล, ผู้ช่วยศาสตราจารย์ นพ. วิโรจน์ ศรีอุฬารพงศ์ จากสำนักพิมพ์อมรินทร์ เพื่อสนับสนุนผู้แต่ง

ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


ลบไฟล์
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

วันนี้คุณอยากจะถามคุณหมอแบบไหน

@question.title

ถามฟรี ได้คำตอบภายใน 24 ชม.

ฟรี ไม่มีค่าใช้จ่าย

ตอบโดยแพทย์ภายใน 24 ชั่วโมง (คุณจะได้รับอีเมลเมื่อแพทย์ตอบคำถามของคุณ)

ถามด่วน ได้คำตอบภายใน 60 นาที

การันตีคำตอบจากคุณหมอภายใน 60 นาที หรือรับค่าดำเนินการคำถามด่วน 200 บาทคืนไปเลย

คำถามของคุณจะถูกแสดงผลเป็นคำถามแรกๆ บนหน้าถามหมอเป็นเวลา 2 วัน เพื่อที่คุณจะสามารถรับความคิดเห็นจากคุณหมอหลายๆท่านในคำถามของคุณ

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่