สุขภาพจิต

เราคือส่วนหนึ่งของปัญหา ตอนที่ 1 “พ่อแม่กับเด็กเล็ก”

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ พ.ค. 3, 2018 ประมาณเวลาการอ่าน: 2 นาที
Istock 695847682 %281%29

เปลี่ยนที่ยืนมีประโยชน์สามข้อ ข้อแรกคือ ไปพัก ข้อสอง กลับมาเห็นมุมมองใหม่ ข้อสามคือ ได้ไปให้พ้น ๆ เพราะที่แท้แล้ว เราคือส่วนหนึ่งของปัญหา

พอเราไป ปัญหากลับจะดีขึ้น

วิธีคลายเครียดหรือแก้ปัญหาอย่างง่าย ๆ ที่คนส่วนใหญ่ ลืมทำไม่ชอบทำ หรือไม่ยอมทำ คือ การถอนตัวออกจากสถานการณ์ การจะถอนตัวออกจากสถานการณ์นี้ได้ ต้อง ยอมรับก่อนว่า “เราคือส่วนหนึ่งของปัญหา”

นอกจากนี้การถอนตัวออกจากสถานการณ์ก็มิได้แปลว่าให้หนีปัญหา หนีออกจากบ้าน หรือหนีไปบวช เพียงแต่ให้ถอยออกมา วิธีนี้มักได้ใช้ หรือใช้ได้กับคนเป็นพ่อแม่ หรือปัญหาที่เกิดจากลูกเล็ก ไม่ได้ดังใจ ที่พบบ่อยมีหลายเรื่อง เช่น ไม่กินข้าวให้เป็นเวลา ไม่ไป โรงเรียน จะเอาของเล่นต้องเอาให้ได้ จะเล่นเกมต้องเล่นให้ได้ หรือ แม้แต่กระทั้งกรณีพีน้องทะเลาะกัน

เรื่องเหล่านี้เป็นกรณีตัวอย่างที่พ่อแม่มักเป็นส่วนหนึ่งของปัญหา ถ้าพ่อแม่ถอยออกมา เด็กเล็กทุกคนจะปรับตัวเข้ากับความต้องการ ของพ่อแม่ได้เสมอ

เรื่องกินข้าวไม่เป็นเวลา พ่อแม่หลายบ้านเดินตามป้อนลูก ทั่วทุกบริเวณในตัวบ้าน แล้วมาบ่นว่าเหนือยหรือเครียด ถ้าพ่อแม่หยุดเดินตามป้อนข้าว บอกลูกให้นั่งกินข้าวอยู่กับที่ดี ๆ และมีเวลากินยี่สิบนาทีจะเก็บสำรับขึ้น ถ้าลูกงอแงดินพราด พ่อแม่ก็ต้องไม่อ่อนข้อ เดินตามป้อนข้าวเหมือนเดิม

แนะนำให้ถอยทางจิตใจออกมา คือทนดูได้ เนื่องจากเขายังเป็นเด็กเล็ก ก็ควรเข้าไปอุ้มปลอบประโลม แต่ยืนยันว่าให้กินข้าวอยู่กับที่ ไม่มีการเดินตามป้อนข้าวอีก ประเด็นคือ พ่อแม่ต้องไม่เข้าไปวอแว มีอารมณ์ร่วมด้วย

 เรื่องไม่ไปโรงเรียน ภาพที่เห็นคือ ลูกเล็กมักมีวิธีร้องไห้งอแงหรืออ้อนวอนให้พ่อแม่พะว้าพะวังแล้วพาลูกกลับบ้านได้เสมอ เช่นนี้พ่อแม่คือส่วนหนึ่งของปัญหา ที่ควรทำคือ เตรียมลูกให้พร้อมแล้ว ส่งมอบลูกแก่คุณครูให้เรียบร้อย สัญญากับลูกว่าจะมารับตรงเวลาเมื่อ กีโมงก็ว่าไป จากนั้นป้ายบายลาแล้วถอยกลับไปเสียโดยดี เมื่อเจ้าตัว ปัญหาสองคนไปแล้ว เด็กเล็กทุกคนปรับตัวเข้ากับคุณครูและเพื่อนๆในโรงเรียนได้เสมอ

เรื่องจะเอาของเล่นให้ได้ จะเล่นเกมให้ได้ก็คล้ายกัน เด็กเล็ก มักจับสัญญาณได้เสมอว่า คนเป็นพ่อแม่นั้นแหละที่ไม่แน่จริง ส่ออาการ โลเล จะพูดอะไรก็จ๊ะจำ นะจ๊ะ ลูกจำไม่ทำนะจ๊ะ จำจ๊ะอยู่นั้นแล้ว เช่นนี้ตัวปัญหาคือพ่อแม่ หากพ่อแม่ยืนยันว่าจะไม่ซื้อของเล่นให้หรือ ไม่อนุญาตให้เล่นเกมอีกแล้ว พ่อแม่ก็ควรถอยออกมาจากสถานการณ์ อาจจะถอยทั้งทางใจและทางกาย เพราะเด็กโตขึ้นมาอีกระดับแล้ว จูงมือหรือลากออกจากบริเวณที่เขางอแง ตบบ่าเบา ๆ แล้วยืนยัน คำพูดว่าให้หยุดเล่นเกมแล้วช่วยเขาปิดเกม จากนั้นเขาจะแสดง ปฏิกิริยาอย่างไรก็อย่ามีอารมณ์ร่วม เช่นนี้คือพ่อแม่ถอยออกมาแล้ว ถ้าเด็กไม่ใช่พวกเอาแต่ใจอย่างรุนแรงหรือติดเกมขั้นรุนแรง เขา ปรับตัวได้เสมอ เพราะเจ้าคนโลเลสองคนเปลี่ยนไปแล้ว

อีกกรณีคือ พี่น้องทะเลาะกัน ถ้าพ่อแม่เข้าไปห้ามปรามแล้ว ต่อความยาวสาวความยืดเช่นนี้ พ่อแม่กลายเป็นส่วนหนึ่งของปัญหาที่ เกิดระหว่างเขาสองคน พ่อแม่เข้าไปขัดขวางกระบวนการพัฒนาที่เขา สองคนต้องค้นหาหนทางแก้ปัญหาและปรองดองกันเอาเองให้จงได้พ่อแม่ที่ชาญฉลาดจึงควรใช้วิธีแยกวงพีน้องออกจากกันโดยไม่ตัดสิน ใครผิดถูก บอกเขาว่า อารมณ์ดีแล้วค่อยมาเล่นด้วยกันใหม่ เช่นนี้ คือพ่อแม่ไม่เอาตัวเองเข้าไปเป็นส่วนหนึ่งของปัญหา

คำสำคัญคือ “แยกวง”

เราแยกพีน้องที่อารมณ์ไม่ดีออกจากกัน พอเขาสองคนอารมณ์ดีอะไรที่เคยเป็นปัญหาก็หายไปเอง เมื่อสติคืนมา พีก็อาจจะรู้ว่าตัว ควรทำอย่างไร น้องก็เช่นกัน

ในกรณีอื่น ๆ พ่อแม่มักเป็นตัวปัญหา มักเอาอารมณ์ตนเอง เข้าไปพัวพันจนยุ่งเหยิ่ง ทำให้เด็กเล็กพัฒนาไม่ได้ ดังนั้นคนเป็นพ่อแม่ต้องรู้จักแยกวงเอาตัวเองออกมา ปล่อยให้เด็กเล็กเรียนรู้ที่จะปรับวิธีกินข้าว ปรับตัวเข้ากับครูและเฟือน ปรับอารมณ์เข้ากับความผิดหวังที่ ไม่ได้ของเล่น ฝึกสงบสติเมื่อไม่ได้เล่มเกมนานดังใจ

ปัญหาของเด็กเล็กนั้น ที่จริงเป็นต้นแบบของปัญหาทั้งหลายทั้งปวงตลอดชีวิต เราสามารถใช้วิธีนี้กับกรณีอื่น ๆ ที่เกิดกับคู่สมรส หรือในที่ทำงานได้ด้วย

คุณสามารถอ่านข้อมูลดีๆมีประโยชน์แบบนี้ได้เพิ่มเติมที่หนังสือ "บำบัดเครียด" โดยน.พ. ประเสริฐ ผลิตผลการพิมพ์ จากสำนักพิมพ์อมรินทร์สุขภาพ เพื่อสนับสนุนผู้แต่ง

ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


ลบไฟล์
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

วันนี้คุณอยากจะถามคุณหมอแบบไหน

@question.title

ถามฟรี ได้คำตอบภายใน 24 ชม.

ฟรี ไม่มีค่าใช้จ่าย

ตอบโดยแพทย์ภายใน 24 ชั่วโมง (คุณจะได้รับอีเมลเมื่อแพทย์ตอบคำถามของคุณ)

ถามด่วน ได้คำตอบภายใน 60 นาที

การันตีคำตอบจากคุณหมอภายใน 60 นาที หรือรับค่าดำเนินการคำถามด่วน 200 บาทคืนไปเลย

คำถามของคุณจะถูกแสดงผลเป็นคำถามแรกๆ บนหน้าถามหมอเป็นเวลา 2 วัน เพื่อที่คุณจะสามารถรับความคิดเห็นจากคุณหมอหลายๆท่านในคำถามของคุณ

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่