Doctor men
เขียนโดย
ทีมสัตวแพทย์ HD
สุขภาพ

ทำอย่างไรเมื่อน้องหมาเบื่ออาหาร?

น้องหมาเบื่ออาหารอาจเกิดได้จากหลายสาเหตุ มาดูวิธีสังเกตอย่างไรว่าแบบไหนอันตราย และวิธีกระตุ้นความอยากอาหารเบื้องต้นที่ทำได้เอง
เผยแพร่ครั้งแรกเมื่อ: 16 ก.ค. 2019 อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ 11 ก.พ. 2020 ประมาณเวลาการอ่าน: 3 นาที
ทำอย่างไรเมื่อน้องหมาเบื่ออาหาร?

“ภาวะเบื่ออาหาร” ของสัตว์เลี้ยง มีความหมายได้ตั้งแต่กินอาหารได้น้อยลงจนถึงปฏิเสธการกินอาหาร พบได้บ่อยในสุนัข โดยมักเป็นอาการผิดปกติอย่างแรกๆ ที่เจ้าของสังเกตเห็น แต่ภาวะเบื่ออาหารอาจไม่ใช่การป่วยเสมอไป ต้องดูองค์ประกอบอื่นๆ ร่วมด้วย เช่น มีอาการอื่นนอกจากเบื่ออาหารหรือไม่ มีการใช้ยาหรือไม่ (ยาบางอย่าง เช่นการให้เคมีบำบัด อาจมีผลให้เกิดภาวะเบื่ออาหาร) อายุ พันธุ์ ลักษณะนิสัยส่วนตัวแต่เดิม (เป็นน้องหมาเลือกกิน หรือกินไม่เลือก) สภาพแวดล้อม และการเลี้ยงดู เป็นต้น 

สาเหตุที่น้องหมาเบื่ออาหาร

มีสาเหตุมากมายที่ทำให้น้องหมาแสดงอาการเบื่ออาหาร  แบ่งเป็น 3 สาเหตุใหญ่ๆ ได้แก่

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
ตรวจสุขภาพประจำปีทุกช่วงวัย

🩺 จูงมือกันไปตรวจสุขภาพประจำปี เพื่อคัดกรองความเสี่ยงโรคร้ายต่างๆ กันดีกว่า หากตรวจพบเร็ว ก็รักษาหายเร็ว

Healthcheckupinternal ad

1.กรณีที่เกิดจากความเจ็บป่วยหรือปัญหาสุขภาพกายทุกประเภท 

เช่น มีอาการปวด มีปัญหาในช่องปาก เหงือกและฟัน กล้ามเนื้อในการอ้าปาก กล้ามเนื้อที่เกี่ยวกับการเคี้ยวและการกลืน หรือมีสิ่งแปลกปลอมในช่องปากหรือบริเวณคอหอย (รวมถึงเนื้องอก) โรคติดเชื้อ โรคของระบบภูมิคุ้มกัน ระบบทางเดินหายใจ โรคหัวใจ ระบบประสาท กระดูกและข้อ ระบบทางเดินอาหาร หรือแม้แต่ระบบต่อมไร้ท่อ  เป็นต้น

2.กรณีที่ไม่เกี่ยวกับความเจ็บป่วยทางกาย อาจเกิดจากความเครียด 

เช่น สภาพแวดล้อมเปลี่ยนไปจากเดิม มีสมาชิกใหม่เข้ามาในบ้าน เพิ่งย้ายบ้าน หรือมีการเปลี่ยนแปลงตารางเวลาในการทำกิจวัตรประจำวัน เป็นต้น หรืออาจเกิดจากอายุที่มากขึ้น ทำให้ความสามารถในการรับกลิ่นลดลง กินหรือเคี้ยวได้ลำบาก นอกจากนี้น้องหมาที่ได้รับการเอาใจหรือตามใจเป็นอย่างมาก จนมีนิสัย “เลือกกิน” ก็มีผลให้บรรดาผู้เลี้ยงสับสนได้เช่นกัน  

3.เป็นผลตามมาจากการได้รับยาหรือสารเคมีบางอย่าง 

เช่น การทำเคมีบำบัด

การตรวจและวินิจฉัยเมื่อน้องหมาเบื่ออาหาร

เนื่องจากอาการเบื่ออาหารเป็นอาการเริ่มต้นของการป่วยเกือบทุกกรณี ดังนั้นจึงต้องกำหนดขอบเขตสาเหตุของปัญหาให้แคบลง โดยอาศัยข้อมูลเบื้องต้นของน้องหมา เช่น อายุ เพศ พันธุ์ ร่วมกับการซักประวัติ เช่น อาการเบื่ออาหารที่เกิดขึ้นเป็นเพียงความอยากอาหารลดลง กินได้น้อยลง หรือปฏิเสธการกินอาหาร ระยะเวลาที่เกิดอาการนานแค่ไหน สภาพแวดล้อมเป็นอย่างไร เช่น เลี้ยงกี่ตัว เลี้ยงระบบปิดอยู่ในตัวบ้าน อยู่ในบริเวณบ้าน หรือเลี้ยงปล่อย วิธีให้อาหารและประเภทของอาหารที่ให้เป็นอย่างไร เป็นต้น

จากนั้นจึงเป็นขั้นตอนการตรวจร่างกายเบื้องต้น เช่น ปัญหาภายในช่องปาก การตอบสนองของระบบประสาทและกล้ามเนื้อเกี่ยวกับการอ้าปาก การเคี้ยว และการกลืน การฟังเสียงปอด หัวใจ และการวัดไข้ เป็นต้น

อาจต้องใช้การตรวจทางห้องปฏิบัติการ เช่น การตรวจเลือด หรือตรวจปัสสาวะ รวมถึงการใช้รังสีวินิจฉัย เช่น เอกซเรย์ (X-Ray) หรืออัลตราซาวนด์ (Ultrasound) ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับดุลยพินิจของสัตวแพทย์ 

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
ตรวจสุขภาพประจำปีทุกช่วงวัย

🩺 จูงมือกันไปตรวจสุขภาพประจำปี เพื่อคัดกรองความเสี่ยงโรคร้ายต่างๆ กันดีกว่า หากตรวจพบเร็ว ก็รักษาหายเร็ว

Healthcheckupinternal ad

การรักษาและการจัดการ

การรักษาขึ้นอยู่กับสาเหตุที่แท้จริงของอาการ แต่ข้อสำคัญคือ ต้องพิจารณาถึงระยะเวลาที่เกิดอาการเบื่ออาหาร เนื่องจากคาร์โบไฮเดรตที่สะสมไว้ในร่างกายน้องหมาจะเริ่มหมดภายใน 3-5 วัน หลังจากนั้นร่างกายจะเริ่มสลายไขมันและโปรตีนที่สะสมไว้มาสร้างพลังงาน ดังนั้นหากขาดอาหารเป็นเวลานานอาจเกิดภาวะแทรกซ้อนตามมาได้ เช่น ระบบภูมิคุ้มกันทำงานลดลง ลำไส้ทำงานลดลง หากน้องหมาปฏิเสธการกินอาหารมานานกว่า 3-5 วัน อาจจำเป็นต้องมีการให้สารน้ำและสารอาหารทางหลอดเลือดดำ หรือต้องใส่สายให้อาหาร

อย่างไรก็ตาม หากการเบื่ออาหารไม่ได้เกิดจากความเจ็บป่วย อาจแก้ปัญหาได้ด้วยการเพิ่มความน่ากินของอาหาร เช่น เปลี่ยนจากอาหารเม็ดอย่างเดียวเป็นการให้อาหารกระป๋อง หรือใช้อาหารเม็ดผสมกับอาหารกระป๋อง หรือโรยหน้าด้วยไก่ต้ม หรือปลา เป็นต้น

อาจลองป้อนอาหารใส่ปาก 1-2 คำ เพื่อให้น้องหมาได้รับรสของอาหาร (หากไม่ยอมกลืน หรือบ้วนออกมาก็ไม่เป็นไร) พร้อมกับยื่นชามอาหารไปใกล้จมูก เพื่อให้ได้กลิ่นชัดเจนขึ้น ก็สามารถช่วยกระตุ้นความอยากอาหารได้เช่นกัน

กรณีที่มีความจำเป็นต้องเปลี่ยนอาหารจากอาหารทั่วไปเป็นอาหารทางการแพทย์เพื่อประกอบการรักษาโรคต่างๆ อาจต้องค่อยๆ เปลี่ยนโดยการผสมอาหารใหม่ที่ต้องการให้กินลงในอาหารเก่าทีละน้อย (และเพิ่มสัดส่วนขึ้นเรื่อยๆ) เพราะหากเปลี่ยนอาหารทันทีอาจเกิดการปฏิเสธอาหารได้

หากเลี้ยงน้องหมามากกว่า 1 ตัว ผู้เลี้ยงควรสังเกตว่าตัวที่แสดงอาการเบื่ออาหารหรือกินได้น้อยลงนั้น เกิดจากการที่ถูกตัวอื่นข่มหรือแย่งอาหารหรือไม่ ซึ่งแก้ปัญหาได้โดยจัดพื้นที่ให้อาหาร ตลอดจนภาชนะใส่อาหาร และน้ำ ของแต่ละตัว แยกจากกันเป็นสัดส่วน นอกจากนี้บางตัวยังมีนิสัย ชอบกิน หรือกินได้มาก หากคนไม่พลุกพล่าน ซึ่งมักจะสังเกตได้ว่าอาหารที่วางทิ้งไว้ตอนกลางคืนจะพร่องไปมากกว่าที่ให้ในเวลากลางวัน

โดยสรุป ภาวะเบื่ออาหาร ไม่อยากอาหาร หรือกินน้อยลง เป็นสัญญาณสำคัญของอาการป่วย โดยอาจเป็นปัญหาสุขภาพกาย สุขภาพจิต (ความเครียด) หรือเป็นเรื่องของพฤติกรรมก็ได้ แต่หากจู่ๆ น้องหมาก็ไม่ยอมกินทั้งที่เป็นของโปรด ถือเป็นสัญญาณสำคัญว่าต้องรีบไปหาหมอ

แม้ว่าอาการไม่อยากอาหารเพียงอย่างเดียว (ยังกินน้ำได้ และไม่มีอาการอื่น) เป็นเวลา 1-2 วัน อาจไม่ใช่เรื่องใหญ่ แต่ถ้าความอยากอาหารลดลงเรื่อยๆ หรือมีความอยากอาหารลดลงเป็นเวลานาน (จนเหมือนเป็นเรื่องปกติ) อาจหมายถึงการมีโรคเรื้อรังกำลังก่อตัวอยู่ ดังนั้นหากมีอาการไม่อยากอาหารหรือความอยากอาหารลดลงโดยไม่ต้องมีอาการอื่น นานกว่า 2 วัน ควรรีบไปพบสัตวแพทย์ ไม่ต้องรอจนถึงขั้นน้องหมาไม่ยอมกินอะไรเลย เพราะอาจสายเกินแก้ โดยเฉพาะถ้าเป็นลูกสุนัขจะต้องยิ่งสังเกตพฤติกรรมการกินให้มาก เพราะการกินน้อยลงหรือปฏิเสธการกินอาหารของสุนัขวัยนี้อาจหมายถึงภาวะน้ำตาลต่ำ (Hypoglycemia) ถ้าไม่ได้รับการรักษาทันท่วงทีอาจทำให้เสียชีวิตได้

3 การอ้างอิง
กองบรรณาธิการ HD มุ่งมั่นตั้งใจให้ผู้อ่านได้รับข้อมูลที่ถูกต้อง โดยทำงานร่วมกับแพทย์และบุคลากรทางการแพทย์ รวมถึงเลือกใช้ข้อมูลอ้างอิงที่น่าเชื่อถือจากสถาบันต่างๆ คุณสามารถอ่านหลักการทำงานของกองบรรณาธิการ HD ได้ที่นี่
https://veterinarypartner.vin.com, Anorexia or lack of appetite in dog and cat (https://veterinarypartner.vin.com/default.aspx?pid=19239&id=4952607), Published 25 February 2007, Reviewed/Revised 7 May 2018.
Textbook of Veterinary Internal Medicine, Marnin A. Forman, Anorexia, 8th edition, 2017.

บทความนี้มีจุดประสงค์เพื่อให้ความรู้แก่ผู้อ่าน และไม่สามารถแทนการแนะนำของแพทย์ การวินิจฉัยโรค หรือการรักษาได้ ผู้อ่านควรพบแพทย์เพื่อให้แพทย์ตรวจที่สถานพยาบาลทุกครั้ง และไม่ควรตีความเองหรือวางแผนการรักษาด้วยตัวเองจากการอ่านบทความนี้ ทาง HD พยายามอัปเดตข้อมูลให้ครบถ้วนถูกต้องอยู่เสมอ คุณสามารถส่งคำแนะนำได้ที่ https://honestdocs.typeform.com/to/kkohc7

ผู้เขียนและผู้รีวิวบทความไม่มีส่วนเกี่ยวข้องกับสินค้าหรือบริการที่นำเสนอแต่อย่างใด เว้นแต่จะระบุในเนื้อหา การแนะนำสินค้าและบริการแสดงขึ้นอัตโนมัติจากระบบของเว็บไซต์หรือแอปพลิเคชัน

ขอบคุณที่อ่านค่ะ คุณคิดว่าข้อมูลนี้เป็นประโยชน์กับคุณแค่ไหนคะ
(1 ดาว - น้อย / 5 ดาว - มาก)

ถามสัตวแพทย์

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


แนบไฟล์ (รูปหรือวีดีโอ)
เช่น ประวัติการรักษา รูปหรือวีดีโอของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ

คำตอบที่คุณจะได้เป็นเพียงความเห็นจากแพทย์ ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค โปรดพบแพทย์ที่สถานพยาบาลเพื่อการรักษาที่ถูกต้อง เหตุฉุกเฉิน โทร. 1669

รับทราบและถามคำถาม
ดูในแอป