มะเร็งและโรคร้าย

ถ้าประวัติครอบครัวไม่มีใครเป็นมะเร็งเต้านมฉันจะมีโอกาสเป็นหรือไม่?

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ พ.ค. 3, 2018 ประมาณเวลาการอ่าน: 4 นาที
Istock 466400103 %281%29

ผมไม่มีวันลืมเหตุการณ์เมื่อ 14 ปีก่อน ภรรยาผมโทรศัพท์หาชา เพื่อนรักเพื่อจะบอกข่าวดีว่า ตั้งครรภ์ลูกคนที่ 2 ของเรา ซาร่าห์ก็มีข่าวจะบอกเช่นกัน เธอเพิ่งตรวจพบว่าเป็นมะเร็งเต้านม ซาร่าห์อาย 29 ปี เป็นคุณแม่ของลูก 2 คนที่อายุยังไม่ถึง 10 ขวบ และไม่มีใครในครอบครัว เป็นมะเร็งเต้านมมาก่อน จีนและซาร่าห์ตกตะลึงพูดไม่ออกเป็นไปได้อย่างไร ? สิ่งที่ทั้งสองคนไม่ได้ตระหนักก็คือ ผู้หญิงส่วนใหญ่ที่เป็นมะเร็ง ก็ล้วนแต่ไม่มีญาติที่เป็นมะเร็งมาก่อนครับ

นับตั้งแต่นักวิจัยค้นพบการกลายพันธุ์ของยืนตัวสําคัญที่อ่อนไหว ต่อการเกิดมะเร็งเต้านม คือ BRCA1 และ BRCA2 สารพันธุกรรมที่อยู่ในยืนที่เกี่ยวข้องกัน หากบังเอิญมีการกลายพันธุ์ขึ้นในยีนนี้ ก็มีความเป็นไปได้ที่จะเพิ่มความเสี่ยงต่อการเป็นมะเร็งเต้านม โดยเฉพาะในคนอายุน้อย ลองคิดดูนะครับ ยืนเหล่านี้พบในคนทั่วไป และมะเร็งเต้านมก็พบได้ใน ครอบครัวที่มีคนเป็นโรคนี้ ทําให้เราหลงนึกไปว่า ผู้ป่วยมะเร็งเต้านมรายใหม่ จะมีประวัติมะเร็งเต้านมในครอบครัว แต่ลองมาดูความจริงที่อาจทําให้ คุณแปลกใจครับ จากสถิติมีเพียง 5-10% ของผู้ป่วยมะเร็งเต้านมเท่านั้น ที่เกิดจากสารพันธุกรรม (หมายถึงมีการกลายพันธุ์ในยีน BRCA) ส่วนอก 10-15% จะมีประวัติคนในครอบครัวเป็นมาก่อน (แต่ไม่สามารถพิสูจน์ได้ว่า เกี่ยวกับยื่นใด) ซึ่งนั่นหมายความว่า อีก 75-85% ของมะเร็งเต้านมโดยไม่ได้เกี่ยวข้องกับกรรมพันธุ์ ดังเช่นในกรณีของซาร่าห์

ถึงแม้สตรีที่มียีน BRCA กลายพันธุ์ จะมีโอกาสเกิดมะเร็งเต้านม ได้ถึง 80% ก็ตาม แต่สิ่งสําคัญที่พึงระลึกไว้เสมอก็คือ แม้แต่ผู้หญิงที่ไม่มี การกลายพันธุ์ของยีน ซึ่งก็คือผู้หญิงส่วนมากนั้น ความเสี่ยงมะเร็งเต้านม ตลอดอายุขัยของเธอก็ยังมีตั้ง 12% และพบอีกว่า ผู้ป่วยมะเร็งเต้านม ส่วนใหญ่จะมาจากกลุ่มที่มีความเสี่ยงน้อย ทั้งนี้ก็เพราะคนที่ไม่มีการ กลายพันธ์ของยีน BRCA มีมากกว่าคนที่มีการกลายพันธุ์เป็นไหนๆ ครับ

ความเข้าใจผิดที่เกี่ยวกับมะเร็งเต้านมยังมีอีก เช่น การที่หลายคน เข้าใจว่า ถ้าถูกวินิจฉัยว่าเป็นมะเร็งเต้านมก็เหมือนถูกตัดสินโทษประหาร ผมขอประกาศชัดๆ ว่า มะเร็งเต้านม นอกจากจะไม่ใช่สาเหตุการตายอันดับ แรกของผู้หญิงแล้ว ยังไม่ใช่อันดับต้น ๆ ของมะเร็งที่ทําให้ตายอีกด้วย แม้จะเป็นมะเร็งที่พบบ่อยที่สุดในผู้หญิง (ถ้าไม่นับมะเร็งผิวหนัง) แต่ถ้าดู จากแง่การตายจากมะเร็งแล้ว ก็เป็นคนละเรื่องเลยครับ จากภาพรวมผู้ป่วย มะเร็งเต้านมทั้งหมด มี 89% ที่อยู่ได้ถึง 5 ปี นี่เป็นสถิติสูงมากเมื่อเทียบกับมะเร็งชนิดอื่นๆ ในแต่ละปี มีผู้หญิงที่เสียชีวิตเพราะมะเร็งปอดมากกว่ามะเร็งเต้านมถึง 2 เท่า (80% ของมะเร็งปอดเกิดจากการสูบหรือสูดดม ควันบุหรี่ ซึ่งเป็นเรื่องป้องกันได้ ทําไมพวกเราถึงไม่หาทางทําอะไรให้มาก กว่านี้เพื่อลดความเสี่ยงลง)

อาจจะเป็นเพราะมะเร็งเต้านมเกิดกับผู้หญิงได้ทุกระดับชั้น (น้อยมาก ที่จะเกิดกับผู้ชาย) และเพราะการรักษาโรคนี้เปลี่ยนแปลงสรีระของผู้หญิง มันจึงส่งผลต่อชีวิตจิตใจและอารมณ์อย่างมาก มีกลุ่มผู้ตื่นตัวรณรงค์เรื่องมะเร็งเต้านมตลอดมา ผมคิดว่าไม่มีเดือนไหนที่ผมไม่ได้สนับสนุนเพื่อนฝูง หรือเพื่อนร่วมงานที่ไปร่วมเดินหรือวิ่งการกุศล เก็บเงินช่วยศูนย์วิจัยมะเร็ง เต้านม เมื่อเห็นสีชมพูทีไรก็นึกถึงมะเร็งเต้านมเสมอ แต่ก็มีข้อเสียอยู่บ้าง เช่นทําให้พวกเราลดความสนใจโรคอื่น ๆ ลงไป ทั้งที่หลายโรคนั้นมีผลอย่างมากต่อสุขภาพของผู้หญิง ยกตัวอย่างเช่นโรคที่ทําให้ผู้หญิงเสียชีวิต มากที่สุด ซึ่งก็ไม่ต่างกับในผู้ชาย นั่นคือโรคหัวใจ สมาคมโรคหัวใจอเมริกัน ทําการสํารวจขึ้นเมื่อปี 2548 พบว่า มีผู้หญิง 55% เท่านั้นที่รู้ข้อเท็จจริงนี้ และการไม่รู้นี่แหละที่เป็นปัญหา ผู้หญิงที่ทราบว่าโรคหัวใจเป็นสาเหตุการตายอันดับ 1 ย่อมพยายามทําสิ่งต่างๆ เพื่อลดความเสี่ยงนั้นลง

ดังนั้น ในขณะที่คุณพยายามป้องกันมะเร็งเต้านม คุณก็ต้องไม่ลืม ดูแลสุขภาพและลดความเสี่ยงต่อโรคสําคัญอื่น ๆ ด้วย

บทสรุปของหมอเบซเซอร์

ประวัติโรคมะเร็งในครอบครัวโดยเฉพาะมะเร็งเต้านม เป็นสิ่งสําคัญที่ต้องคํานึงถึงก็จริง แต่ก็เป็นเพียงเสี้ยวเล็ก ๆ ของภาพใหญ่ ความจริงคือส่วนใหญ่ของ ผู้หญิงที่เป็นมะเร็งเต้านม กลับไม่มีประวัติมะเร็งนี้ในครอบครัวมาก่อน ยังมีปัจจัยอื่นๆ อีกมากที่เป็นสาเหตุ และมีปัจจัยอีกมากที่เรายังไม่ทราบ แต่คุณสามารถควบคุมปัจจัย เสียงหลายอย่างได้จากการเลือกวิถีการดําเนินชีวิต         

เลือกให้ดี ลดเสี่ยงได้

  • มะเร็งเต้านมส่วนใหญ่ไม่ได้เกิดในผู้หญิงที่มียีนตัวบ่งชี้ หรือมีประวัติในครอบครัว ผู้หญิงทุกคนจึงควรรู้จักปัจจัยเสี่ยงที่สามารถแก้ไขได้ และปรับเปลี่ยนเพื่อลดความเสี่ยงลง
  • รักษาน้ำหนักตัวให้เหมาะสม สมาคมโรคมะเร็งสหรัฐอเมริกาเตือน ให้เห็นความเชื่อมโยงระหว่างน้ำหนักตัวที่เกินเกณฑ์ กับความเสี่ยงต่อการ เกิดมะเร็ง โดยเฉพาะในหญิงวัยหมดประจําเดือน การมีน้ําหนักตัวเกิน ส่งผล ให้ร่างกายสร้างฮอร์โมนเอสโทรเจนและอินซูลินเพิ่มขึ้น ฮอร์โมนนี้มีส่วนใน การกระตุ้นการเติบโตของมะเร็ง ขอแนะนําให้รักษาค่าดัชนีมวลกายอย่าให้ เกิน 25
  • ระวังเรื่องการดื่มแอลกอฮอล์ มีผลการศึกษาหลายชิ้นที่แสดง ความเชื่อมโยงระหว่าง การดื่มแอลกอฮอล์กับความเสี่ยงต่อมะเร็งเต้านมที่ สูงขึ้น แม้แต่ในรายที่ดื่มไม่มากก็ตาม ดังนั้น หากคุณมีประวัติมะเร็งเต้านม ในครอบครัว คุณอาจต้องเลิกเด็ดขาด สําหรับผู้หญิงทั่วไปคงต้องชั่งน้ำหนัก ระหว่างการดื่มนิดหน่อยเป็นครั้งคราวที่อาจส่งผลดีต่อหัวใจ กับความเสี่ยงที่ เพิ่มขึ้นเล็กน้อยของการเป็นมะเร็งเต้านม
  • เลิกสูบบุหรี่ เหตุผลที่คุณควรเลิกหรือครับ ? ข้อ 1 แม้ว่าข้อมูล ยังไม่ได้เป็นข้อสรุปแน่นอน แต่อาจมีความสัมพันธ์ระหว่างมะเร็งเต้านมกับ สตรีที่สูบบุหรี่จัดและเริ่มสูบตั้งแต่ยังอายุน้อย ลองโทรปรึกษาสายด่วนเลิก บุหรี่ดูครับ
  • ออกกําลังกาย ความเสี่ยงต่อมะเร็งเต้านมและมะเร็งอื่น ๆ เพิ่ม สูงขึ้นในกลุ่มคนที่ชอบนอนดูโทรทัศน์ทั้งวัน ไม่ชอบออกกําลัง การเคลื่อนไหว ร่างกายกระฉับกระเฉง นอกจากจะช่วยลดน้ำหนักและทําให้แข็งแรงแล้ว อาจช่วยลดความเสี่ยงต่อมะเร็งเต้านมด้วย
  • ตรวจคัดกรองเป็นระยะ มีคําแนะนําว่าสตรีที่อายุ 50-74 ปี ควร ได้ตรวจแมมโมแกรมทุก 2 ปี สําหรับผู้ที่ยังไม่ถึง 50 ปี หากอยากตรวจ คัดกรอง ลองปรึกษาหมอของคุณถึงความเสี่ยงและผลดีที่จะได้รับเพื่อการ ตัดสินใจ

หากคุณเห็นว่าบทความนี้มีประโยชน์และอยากอ่านเกี่ยวกับหัวข้อนี้เพิ่มเติม สามารถสนับสนุนผู้แต่ง นายแพทย์ริชาร์ด เบซเซอร์  ได้โดยการซื้อหนังสือ “ความจริงจากหมอไขข้อกังขาปัญหาสุขภาพ”

ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


ลบไฟล์
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

วันนี้คุณอยากจะถามคุณหมอแบบไหน

@question.title

ถามฟรี ได้คำตอบภายใน 24 ชม.

ฟรี ไม่มีค่าใช้จ่าย

ตอบโดยแพทย์ภายใน 24 ชั่วโมง (คุณจะได้รับอีเมลเมื่อแพทย์ตอบคำถามของคุณ)

ถามด่วน ได้คำตอบภายใน 60 นาที

การันตีคำตอบจากคุณหมอภายใน 60 นาที หรือรับค่าดำเนินการคำถามด่วน 200 บาทคืนไปเลย

คำถามของคุณจะถูกแสดงผลเป็นคำถามแรกๆ บนหน้าถามหมอเป็นเวลา 2 วัน เพื่อที่คุณจะสามารถรับความคิดเห็นจากคุณหมอหลายๆท่านในคำถามของคุณ

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่

บทความต่อไป
มะเร็งเต้านมระยะที่หนึ่ง
มะเร็งเต้านมระยะที่หนึ่ง

การวินิจฉัย การรักษา และอัตราการรอดชีวิต

มะเร็งเต้านมคืออะไร
มะเร็งเต้านมคืออะไร

นิยาม, ประเภทของมะเร็งเต้านม, อาการที่พบบ่อย