ฝี (Abscess; Boils; Furuncles)

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ ม.ค. 17, 2018 ประมาณเวลาการอ่าน: 2 นาที

ความหมาย เป็นการอักเสบของต่อมไขมันและขุมชน หรือเป็นก้อนสีแดงกดเจ็บที่มีใจกลางเป็นเชื้อโรคกับเซลล์ที่ตายแล้ว พบได้ทุกวัย ส่วนใหญ่มักขึ้นเพียงไวเดียวหรือขึ้นหลายตัวติดๆ กัน เรียกว่า ฝีฝักบัว (Carbuncles) และมักเกิดที่ชั้นใต้ผิวหนังรอบก้น ใบหน้า ลำคอ รักแร้ และขาหนีบ

สาเหตุ เกิดจากเชื้อแบคทีเรียกลุ่มสแตฟีโลค็อกคัส (Staphylococcus) อาจติดต่อโดยการสัมผัสถูกผู้ป่วยโดยตรง อาจเกิดในผู้ป่วยเบาหวานหรือผู้ที่รับประทานยาสเตียรอยด์ รวมถึงการรักษาความสะอาดไม่เพียงพอ หรือการเสียดสีกับเสื้อผ้า

พยาธิสรีรภาพ เมื่อเชื้อเข้าไปในร่างกาย ตามปกติที่ผิวหนังจะมีสิ่งปิดกั้น เชื้อซึ่งเป็นสาเหตุของปฏิกิริยาของการอักเสบในรูขุมขน ปกติแล้วแผลจะแตกและหายเองในเวลา 2-3 สัปดาห์ เนื่องจากฝีไม่ว่าจะเกิดที่ใดก็ตามจะเป็นกลไกของร่างกายในการควบคุมให้เชื้อโรคอยู่ในขอบเขตไม่ให้แพร่กระจาย จึงมีการสร้างผนังหุ้มรอบเชื้อโรคไว้ หากมีภูมิคุ้มกันในร่างกายอ่อนแอมักจะมีฝีได้ง่าย และมีความเสี่ยงที่ฝีจะรุนแรงและมีขนาดใหญ่นั่นเป็นเพราะภูมิคุ้มกันในร่างกายไม่สามารถกำจัดเชื้อโรคได้

อาการ มีตุ่มหรือก้อนบวมแดง มีอาการปวดและกดเจ็บ มีผมหรือขนอยู่ตรงกลาง หากขึ้นใหม่ๆ จะมีลักษณะแข็ง โดยตุ่มนี้จะขยายโตขึ้นและเจ็บมาก ต่อมาจะค่อยๆ นุ่มลงและกลัดหนอง บางครั้งเมื่อฝีเป่งมากๆ จะแตกเองได้ แล้วอาการเจ็บปวดจะทุเลาลง อาจพบต่อมน้ำเหลืองบริเวณใกล้เคียงมีการอักเสบร่วมด้วย เช่น เป็นฝีที่เท้าอาจมีต่อมน้ำเหลืองที่ขาหนีบบวมและแดง เป็นฝีที่มืออาจมีการอักเสบของต่อมน้ำเหลืองที่รักแร้ เป็นฝีฝักบัวอาจมีไข้และมีอาการอ่อนเพลียร่วมด้วย เป็นฝีหัวเดียวอาการทั่วไปมักเป็นปกติ เป็นต้น เมื่อฝีหายแล้วอาจมีแผลเป็น

การวินิจฉัยโรค ตรวจหาสาเหตุ เช่น การเพาะเชื้อ (Culture) เป็นต้น

การรักษา ใช้ผ้าชุบน้ำอุ่นจัดๆ ประคบวันละ 2-3 ครั้ง ครั้งละ 10-15 นาที ให้ยาแก้ปวดลดไข้ ยาปฏิชีวนะ เช่น คล็อกซาซิลลิน (Cloxacillin) อีริโทรไมซิน (Erythromycin) เป็นต้น หากฝีสุกอาจใช้เข็มเจาะดูดหรือผ่าระบายเอาหนองออก หากฝีมีขนาดใหญ่ แพทย์จะผ่าเอาฝีออก ผู้ป่วยอาจต้องได้รับการดมยาสลบ

การพยาบาล ทำความสะอาดแผล โดยเปลี่ยนผ้าปิดแผล (Dressing) และใช้ก๊อซชิ้นเล็กๆ อุดแผลไว้ (Packing) หากเป็นฝีบริเวณก้นให้แช่ก้น (Sitz baths) เพื่อช่วยให้แผลสะอาดหายเร็วและมีการเคลื่อนไหวของลำไส้ดีขึ้น แนะนำให้ผู้ป่วยรักษาความสะอาดและทำให้แผลแห้ง ส่วนการดูแลผู้ป่วยหลังผ่าฝีซึ่งคล้ายกับการผ่าตัดริดสีดวงทวาร

ขอบคุณข้อมูลดีๆจากหนังสือ "คู่มือร้านยาเล่ม 1 ความรู้เรื่องยาเบื้องต้น และแนวทางการซักถามเพื่อให้การรักษาขั้นต้น" เรียบเรียงโดยเภสัชกรหญิงจิรัชฌา อุดมชัยสกุล วิทยากรอบรมหลักสูตรผู้ช่วยเภสัชกรร้านยา จากสำนักพิมพ์ศิษฏิกร

ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


ลบไฟล์
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

วันนี้คุณอยากจะถามคุณหมอแบบไหน

@question.title

ถามปกติ ได้คำตอบภายใน 24 ชั่วโมง

ค่าบริการ 100 เหรียญ

คุณหมอตอบภายใน 24 ชั่วโมง โดยคุณจะได้รับอีเมลแจ้ง เมื่อคุณหมอตอบแล้ว

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 24 ชั่วโมง เราคืนเหรียญให้ทั้งหมด (ไม่คิดค่าบริการ)

ถามด่วน ได้คำตอบภายใน 60 นาที

ค่าบริการ 200 เหรียญ

คุณหมอตอบภายใน 60 นาที โดยคุณจะได้รับอีเมลแจ้ง เมื่อคุณหมอตอบแล้ว

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 60 นาที เราคืนเหรียญให้ 100 เหรียญและคำถามจะถูกปรับเป็นคำถามปกติ ซึ่งจะได้คำตอบภายใน 24 ชั่วโมง

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 24 ชั่วโมง เราคืนเหรียญให้ทั้งหมด (ไม่คิดค่าบริการ)

คำถามของคุณจะถูกแสดงผลเป็นคำถามแรกๆ บนหน้าถามหมอเป็นเวลา 2 วัน ซึ่งเพิ่มโอกาสให้คุณได้รับความคิดเห็นจากคุณหมอท่านอื่น

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่