ความรู้สุขภาพ

ปริศนาอักษรไขว้ ช่วยป้องกันอัลไซเมอร์ได้ไหม?

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ พ.ค. 3, 2018 ประมาณเวลาการอ่าน: 3 นาที
Istock 891692902 %281%29

มีอยู่ไม่กี่ภาวะที่ทําให้ใจสลายได้พอๆ กับการป่วยเป็นโรคอัลไซเมอร์ (Alzheimer's disease) ผมเข้าใจความรู้สึกนี้อย่างลึกซึ้ง แม่ยายของ ผมทรมานด้วยโรคนี้อยู่เกือบ 10 ปี ก่อนจะจากไปในปี พ.ศ. 2555 โรค หายนะร้ายกาจนี้ ไม่เพียงทําลายผู้ป่วย แต่รวมถึงครอบครัวและผู้ให้การ ดูแลด้วย สถาบันอัลไซเมอร์แห่งสหรัฐอเมริกา ให้คําจํากัดความของโรค อัลไซเมอร์ว่า “เป็นภาวะเซลล์สมองเสื่อมที่เป็นมากขึ้นเรื่อย ๆ จนในที่สุด ผู้ป่วยจะเสียความทรงจํา ความคิด ความสามารถในการใช้ภาษา ตลอด จนมีพฤติกรรมที่เปลี่ยนแปลงไป” ใครก็ตามที่เคยติดตามผู้ป่วยโรคนี้ จะเข้าใจว่า คําบรรยายอาการของโรค ไม่อาจอธิบายความทุกข์โศกจากการ เฝ้ามองผู้เป็นที่รักค่อยๆ หมดสภาพรับรู้โลกรอบตัว อัลไซเมอร์พบได้บ่อย ในผู้ที่มีอายุ 65 ปีขึ้นไป แต่ก็อาจพบได้ตั้งแต่วัย 30 40 และ 50 ปีเช่นกัน สมาคมโรคอัลไซเมอร์มีตัวเลขเมื่อปี พ.ศ. 2555 ว่า คนอเมริกัน 5.4 ล้านคน กําลังป่วยด้วยโรคนี้ ทุก 1 ใน 8 ของคนอเมริกันอายุเกิน 65 ปี ป่วยเป็น โรคนี้ และราวครึ่งหนึ่งของคนที่อายุเกิน 85 ปี จะเป็นอัลไซเมอร์

โรคอัลไซเมอร์ถูกวินิจฉัยเป็นครั้งแรกโดยแพทย์ชาวเยอรมัน ดร. อัลโลอิส อัลไซเมอร์ เมื่อคนไข้ชายวัย 51 ปีของเขา ป่วยด้วยอาการความ จําเสื่อมลงเรื่อย ๆ พร้อมกับมีภาวะสมองเสื่อม เมื่อผู้ป่วยถึงแก่กรรม ผล การผ่าพิสูจน์พบว่า เมื่อดูผ่านกล้องจุลทรรศน์ สมองที่ฝ่อจะมีแผ่นฝ้าสีซีดและเนื้อสมองเรียงตัวยุ่งเหยิง อันเป็นลักษณะเฉพาะตัวของโรค สิ่งที่ชวน วิตกเกี่ยวกับอัลไซเมอร์ก็คือ เรายังไม่มีวิธีรักษาโรค ทําได้เพียงการบําบัด อาการให้ทุเลาลงบ้างเท่านั้น

ด้วยเหตุนี้ เราจึงมุ่งมาหาวิธีป้องกัน ถึงจะยังรักษามันไม่ได้ แต่มีทางที่จะทําอะไรเพื่อป้องกันไม่ให้เกิดขึ้นได้ไหม มีผลการศึกษาใหญ่ๆหลายชิ้น ที่มุ่งค้นหาว่าข้อแตกต่างระหว่างผู้ป่วยอัลไซเมอร์กับคนธรรมดา คืออะไร ประเด็นน่าสนใจที่พบก็คือ ผู้ป่วยอัลไซเมอร์มักเป็นคนที่ไม่ชอบ เกมใช้ความคิดอย่างปริศนาอักษรไขว้ เป็นไปได้ไหมว่าการกระตุ้นสมองให้ใช้งานแบบนี้จะป้องกันความจําเสื่อมได้

โชคไม่ดีที่เรายังหาหลักฐานทางวิทยาศาสตร์มาสนับสนุนแนวคิดนี้ ได้น้อยมาก การฝึกสมองแบบนี้อาจไม่ช่วยยืดเวลาการเริ่มเป็นโรคออกไป หรือลดความรุนแรงของโรคลงได้ บางทีการที่ผู้ป่วยอัลไซเมอร์ไม่ชอบฝึกสมอง อาจเป็นเพราะสมองเริ่มทํางานลดลงแล้วก็เป็นได้ บางรายป่วยอยู่หลายปีกว่าจะได้รับการวินิจฉัยว่าเป็นอัลไซเมอร์ ทั้งนี้ไม่อาจวินิจฉัยโดยง่ายจากการตรวจเลือด เอ็กซเรย์ธรรมดา

แต่นั่นก็ไม่ได้หมายความว่า ไม่มีสูตรอาหาร หรือแนวพฤติกรรม บําบัดที่ป้องกันความจําเสื่อม ปัญหาอยู่ตรงที่ คําอ้างว่าได้ผลมักจะเกินความจริง ในการประชุมสัมมนาเมื่อปี พ.ศ. 2555 ในหัวข้อ “การประชุม ทางวิทยาศาสตร์ เพื่อหาแนวทางป้องกันอัลไซเมอร์และสมองเสื่อม” ซึ่ง สนับสนุนโดยสถาบันสุขภาพแห่งชาติ (NIH : National Institute of Health) มีผู้เชี่ยวชาญด้านการแพทย์ วิทยาศาสตร์ และสุขภาพ มาร่วม กันสัมมนาประมวลผลงานวิจัย และออกแถลงการณ์สรุปของ NIH ซึ่งเนื้อหาออกจะชวนให้หมดกําลังใจ ดังมีใจความว่า “มาตรการหลายอย่าง ที่จะป้องกันภาวะความสามารถในการคิดไม่ให้เสื่อมถอย และป้องกันอัลไซเมอร์ ซึ่งมีทั้งการกระตุ้นสมอง ออกกําลัง และอาหารเสริมต่างๆ ที่ศึกษากันมานานปีนั้น ข้อสรุปในขณะนี้คือ ยังไม่มีข้อพิสูจน์ว่ามาตรการใด สามารถถ่วงเวลาให้โรคเกิดช้าลง หรือลดความรุนแรงของโรคลงได้แต่อย่างใด”

เมื่อประชากรผู้สูงวัยของประเทศมีจํานวนมากขึ้น ความวิตกเรื่องอัลไซเมอร์ก็ทวีตาม มีการระดมทุนเพื่อทําการวิจัยหาแนวทางป้องกันและรักษาแล้วเราควรทําอย่างไร กว่าจะถึงวันที่มีทางออกแน่นอนกว่านี้? ยังมีหนทางที่เราเลือกปฏิบัติได้อีกมาก เพื่อไปสู่วิถีสุขภาพดีเมื่อสูงวัย ทั้งกินอาหารให้ครบคุณค่า อุดมด้วยผักสดผลไม้ เคลื่อนไหวร่างกายกระฉับกระเฉง ไม่สูบบุหรี่ รักษาน้ำหนักตัวให้เหมาะสม สร้างความสัมพันธ์ที่ดี กับผู้คนรอบข้าง สิ่งเหล่านี้ส่งผลดีต่อสุขภาพโดยรวมแน่นอน และอาจจะ ดีต่อสุขภาพสมองของคุณด้วย

 บทสรุปของหมอเบซเซอร์

ในขณะนี้ แม้ยังไม่มีข้อพิสูจน์ได้ว่า การเล่นปริศนาอักษรไขว้จะช่วยป้องกัน อัลไซเมอร์ได้ก็จริง แต่ไม่มีเหตุผลใดที่คุณจะไม่ทําทุกสิ่งเพื่อให้สมองฉับไวแม้วัยจะมากขึ้น ทดลองทําสิ่งใหม่ ๆ อยู่เสมอ เล่นดนตรีหรือทํางานอดิเรกที่ใช้ทักษะ ถึงเราไม่รู้ว่าจะช่วยป้องกันอัลไซเมอร์ได้หรือเปล่า แต่รับรองว่า ทําไปไม่เสียหายแน่นอน

หากคุณเห็นว่าบทความนี้มีประโยชน์และอยากอ่านเกี่ยวกับหัวข้อนี้เพิ่มเติม สามารถสนับสนุนผู้แต่ง นายแพทย์ริชาร์ด เบซเซอร์  ได้โดยการซื้อหนังสือ “ความจริงจากหมอไขข้อกังขาปัญหาสุขภาพ”

ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


ลบไฟล์
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

วันนี้คุณอยากจะถามคุณหมอแบบไหน

@question.title

ถามฟรี ได้คำตอบภายใน 24 ชม.

ฟรี ไม่มีค่าใช้จ่าย

ตอบโดยแพทย์ภายใน 24 ชั่วโมง (คุณจะได้รับอีเมลเมื่อแพทย์ตอบคำถามของคุณ)

ถามด่วน ได้คำตอบภายใน 60 นาที

การันตีคำตอบจากคุณหมอภายใน 60 นาที หรือรับค่าดำเนินการคำถามด่วน 200 บาทคืนไปเลย

คำถามของคุณจะถูกแสดงผลเป็นคำถามแรกๆ บนหน้าถามหมอเป็นเวลา 2 วัน เพื่อที่คุณจะสามารถรับความคิดเห็นจากคุณหมอหลายๆท่านในคำถามของคุณ

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่