การกินเพื่อสุขภาพ

กล้วย และประโยชน์ของกล้วยแต่ละชนิด


Istock 504711615 m

กล้วยที่คนไทยนิยมรับประทานมีมากมาย ประโยชน์ของกล้วยก็เช่นกันมีมากมาย บางคนถือเอากล้วยเป็นอาหารลดความอ้วน บางคนทำมาทานเป็นผลไม้ที่เหมาะกับการเป็นของว่าง แต่จริงๆ แล้วนั้นนอกจากความอร่อย ถูกปากคนไทย กล้วยยังมีประโยชน์ในเชิงโภชนาการ และสารอาหารอีกมากมายที่เรายังไม่เคยรู้

รู้จักกับกล้วย

กล้วยถือเป็นผลไม้ชนิดหนึ่ง มีกลิ่นหอม ภาษาอังกฤษใช้คำว่า Banana และ Plantain กล้วยถือเป็นไม้ล้มลุก ลำต้นอยู่ใต้ดิน เปฌนพืชที่มีอายุยาวหลายปี กล้วยไม่ชอบพื้นที่ ที่มีน้ำขัง ขยายพันธุ์ด้วยการแตกหน่อและการใช้เมล็ด

ประโยชน์ของต้นกล้วย

หลายคนมักเคยได้ยินกันว่า กล้วยมีประโยชน์ทุกส่วนตั้งแต่ใบยันราก ซึ่งก็เป็นความจริง แถมยังเป็นสมุนไพรใกล้ตัวที่มีราคาถูกและหาทานได้ง่าย

ประโยชน์ของรากและลำต้น

  1. นำลำต้นมาทำสมุนไพรแผนโบราณได้
  2. รักษาผิวหนัง ผื่นแดง แผลไฟไหม้และน้ำร้อนลวก
  3. สามารถนำมาต้มแก้กระหายน้ำได้
  4. ลำต้นเทียม สามารถนำมาทำเป็นเชือก ทำเส้นใยทอผ้า
  5. ลำต้นอ่อน(หยวก)ของกล้วยสามารถใช้ทำเป็นอาหารสัตว์ได้

ประโยชน์ของก้านกล้วย

  1. นำมาทำเป็นของเล่นได้ (ม้าก้านกล้วย, ปืนก้านกล้วย)
  2. ฝานเป็นเส้นเล็กๆ สามารถนำไปใช้มัดของได้

ประโยชน์ของใบกล้วย (ใบตอง)

  1. ใช้ประดิษของต่างๆ เช่น กระทง, บายศรี
  2. ใช้รองอาหารร้อนในกล่องข้าว
  3. ใช้ห่อขนม ห่อผักสด ห่ออาหาร เพราะใบตองทนความร้อน สามารถใช้กับอาหารต้ม นึ่ง ได้เป็นอย่างดี แถมยังมีกลิ่นหอมด้วย

ประโยชน์ของหัวปลี

  1. ใช้เป็นเครื่องเคียงประกอบอาหาร เช่น ผัดไทย, กะปิ
  2. ใช้ทานได้ เช่น ทำแกงเลียง, ทำยำหัวปลี, ขนมจีน, ต้มยำ

ต่อไปเป็นประโยชน์ของผลกล้วยชนิดต่างๆ ที่สามารถนำมารับประทานได้ทั้งอ่อนและสุก นอกจากนั้นอาจยังนนำไปประยุกต์ใช้ทำอาหารอื่นๆ ได้อีก เช่น กล้วยบวชชี กล้วยตาก กล้วยฉาบ ซึ่งเพิ่มมูลค่าให้กับอาหารไทยอย่างมาก

กล้วยหอม

กล้วยหอม

ใครจะเชื่อว่าประโยชน์ของกล้วยหอม สามารถช่วยเลิกบุหรี่ได้, ลองทานไอศครีมใส่กล้วยหอมเย็นๆทานแล้วเข้ากันสุดๆ แต่ในกล้วยหอมที่เราทานเข้าไปยังมีประสิทธิภาพช่วยผู้ที่ต้องการเลิกบุหรี่ เพราะวิตามินบี 6 บี 12 โพแทสเซียมและแมกนีเซียมที่มีอยู่มาก ช่วยให้ร่างกายฟื้นตัวเร็วจากการขาดสารนิโคตินได้ดี เรียกง่ายๆว่าช่วยลดอาการเหวี่ยงจากการขาดบุหรี่ได้ดีนั่นเอง นอกจากนี้สำหรับสาวๆ ก่อนมีประจำเดือน ที่ทำให้หงุดหงิด ปวดท้อง ปวดหัว กล้วยหอมก็ช่วยลดอาการเหล่านี้ได้ดีอีกด้วยนะจะบอกให้....

 

กล้วยน้ำว้า

กล้วยน้ำว้า

ประโยชน์ของกล้วยน้ำว้าแก้โลหิตจาง, คิดถึงของหวานทีไร เป็นต้องคิดถึงกล้วยบวชชีทุกที...แต่เพิ่งมารู้ประโยชน์เอาตอนโตแล้วว่า กล้วยน้ำว้านี่มีสารอาหารเพียบ โดยเฉพาะกล้วยน้ำว้าห่ามและสุกที่มีธาตุเหล็กในปริมาณสูง ช่วยสร้างเม็ดเลือดแดง ป้องกันโรคโลหิตจาง และยังมีแคลเซียม ฟอสฟอรัส และวิตามินซี แคโรทีน ไนอาซีน และใยอาหาร ที่ช่วยแก้โรคเลือดออกตามไรฟันได้อีกด้วย

กล้วยไข่

 

ประโยชน์ของกล้วยไข่ช่วยลดริ้วรอย, หลังจากอ่านประโยคนี้จบ สาวๆคงมานิยมทานกล้วยไข่แน่ๆ เพราะในกล้วยไข่มีสารต้านอนุมูลอิสระที่เรารู้จักกันดี คือเบต้าแคโรทีน ช่วยชะลอความชราและริ้วรอยต่างๆ ร่วมไปถึงความเสื่อมของเซลล์ ที่สำคัญยังมีฤทธิ์ป้องกันการเกิดเซลล์มะเร็งและยับยั้งการเจริญเติบโตของ เซลล์เนื้อร้ายได้... ซึ่งไม่เฉพาะแต่ผลกล้วยเท่านั้น ในหัวปลียังมีแคลเซียม ธาตุเหล็ก แมกนีเซียม และฟอสฟอรัส ซึ่งเป็นประโยชน์ต่อกระดูกและเนื้อเยื่อของเราด้วย

กล้วยหักมุก

ประโยชน์ของกล้วยหักมุกแก้โรคกระเพาะ, เด็กๆ รุ่นใหม่คงจะไม่ค่อยรู้จักกล้วยหักมุกสักเท่าไร เพราะกล้วยหักมุกเป็นกล้วยที่ส่วนใหญ่แล้วเขาจะเอาไปปิ้งก่อนแล้วค่อยทาน ใครที่ปัญหาเรื่องโรคกระเพาะอาหารบ่อยๆ ต้องรีบหามาทานกันด่วนๆ ด้วยคุณสมบัติโดดเด่นของสารที่เรียกว่า ไซโตอินโดไซด์ 1, 2, 3, 4, 5 ซึ่งช่วยบรรเทาอาการท้องอืด ท้องเฟ้อ เนื่องจากแผลในกระเพาะอาหารได้ดีมากๆ และยังมีฤทธิ์ฆ่าเชื้อแบคทีเรีย สาเหตุท้องเสีย จากเชื้อโรคเอสเคอริเคีย โคไลด้วยนะ...เจ๋งสุดๆ

สารอาหารสำคัญในกล้วย

  1. Benzopyrene
  2. Dopamine
  3. Epinephrine
  4. Tryptamine
  5. Serotonin

พบกว่าในกล้วยดิบนั้นมีสารแทนนินจำนวนมาก สามารถช่วยรักษาโรคท้องเสียและบิด ช่วยลดการเกิดแผลในกระเพาะอาหารได้ แต่จากผลการวิจัยจะไม่พบสารต้านการเกิดแผลในกระเพาะอาหารในกล้วยสุก แต่กล้วยสุกจะมีสรรพคุณช่วยเป็นยาระบายอ่อนๆ สำหรับผู้ป่วยที่เป็นริดสีดวงทวาร หรือผู้ที่ท้องผูก

คำแนะนำในการทานกล้วย

กล้วยสุกจะทานง่าย ลื่น ลงกระเพราะ และย่อยง่ายกว่ากล้วยดิบ ทำให้บางคนอาจไม่เคี้ยว หรือเคี้ยวไม่ละเอียด ซึ่งถือว่าเป็นวิธีการทานกล้วยที่ผิด เนื่องจากโดยทั่วไปแล้วกล้วยมีองค์ประกอบของแป้งมากถึง 25% หากเคี้ยวไม่ละเอียดจะส่งผลให้กระเพาะต้องทำงานหนัก เพื่อย่อยกล้วยชิ้นใหญ่ จนอาจเกิดกล้วยอืดในกระเพาะ คนเราเวลาทานกล้วย จะใช้เวลาย่อยง่ายกว่าทานผลไม้ชนิดอื่นๆ ดังนั้นจึงมีการนำกล้วย(เฉพาะเนื้อกล้วยนำไส้ออก)บด ให้กับเด็ก/ทารกรับประทาน กล้วยถือเป็นเป็นอาหารลดความอ้วนที่มีคุณค่าทางอาหารสูง แต่มีโพแทสเซียมสูง หากทานแต่พอดีจะช่วยลดโรคที่เกิดจากความดันโลหิตได้ แต่หากทานมากเกินไปต่อวัน อาจได้รับโพแทสเซียมสูงเกินไปจนขับออกทางไตไม่ทันจนเกิดอันตรายต่อไตได้ ปริมาณที่แนะนำในการทานกล้วยคือ 2 ผลต่อวัน

นอกจากกล้วยชนิดต่างๆ ที่เรานำมาแบ่งปันแล้ว ยังมีกล้วยอีกหลายสายพันธุ์ในประเทศไทย ที่มีประโยชน์อีกมากมายที่คาดไม่ถึง เพราะประโยชน์ของกล้วยไม่ได้มีแค่ผลของกล้วย แต่กล้วยคือสมุนไพร ที่ขึ้นชื่อว่าคือ "อาหารสมุนไพร" เพราะสามารถทานได้เป็นอาหาร และทานเพื่อเป็นยาได้ในเวลาเดียวกัน

คำถามจากผู้อ่านเกี่ยวกับกล้วย

ผมกินกล้วยหอม แล้วปวดหัวเข่า มันเกี่ยวกันเปล่าครับ

คำตอบ: ทานกล้วยหอมกับอาการปวดหัวเข่าไม่น่าจะเกี่ยวข้องกันนะคะ อาจจะเป็โรคข้อเข่าเสื่อม อยุ่แล้ว ไปใช้งานหนักมากขึ้น หรือ ยกของหนักไม่ถุกวิธีตึงทำให้มีอาการปวดหัวเข่าได้ค่ะ ลองพักการใช้งาน หรืออาจจะทานยาแก้ปวด เช่น พาราเเซตามอล NSAID ถ้าอาการไม่ดีขึ้นอาจจะไปตรวจอีกทีก็ได้ค่ะ - ตอบโดย Nawaporn Le. (Dr.)

ทำไมทานกล้วยสุกแล้วเกิดอาการแพ้คันคอคันหูคันตาคะซึ่งปกติแต่ก่อนรับประทานได้มากแต่ไม่เป็นอะไร

คำตอบ: อาการที่คนไข้เป็นนั้นอาจจะเกิดจากการแพ้สารที่ผิวหรือเปลือกผลไม้คะ ซึ่งการแพ้ผลไม้นั้นเชื่อมโยงไปถึงแพ้ยางพาราธรรมชาติ หรือเรียกว่า “ภูมิแพ้ลาเท็กซ์” แต่ปัจจุบันมีการศึกษาและพบสารก่อภูมิแพ้หลายชนิดในกล้วย โดยที่พบเป็นส่วนใหญ่ คือ โปรตีนที่มีมวลโมเลกุลใหญ่ เมื่อทำการทดสอบการแพ้ทางผิวหนังด้วยโปรตีนทั้งสองชนิดนี้กับผู้ที่มีประวัติแพ้กล้วย พบว่ากว่าครึ่งหนึ่งให้ผลบวกต่อโปรตีนหนึ่งชนิดหรือทั้งสองชนิด ส่วนจะรู้ได้อย่างไรว่าแพ้ยางธรรมชาติหรือไม่นั้น ผู้ที่สงสัยสามารถมาพบแพทย์เพื่อทำการทดสอบทางผิวหนัง โดยการหยดน้ำยาทดสอบ หลังจากนั้นจะใช้เข็มขนาดเล็กสะกิดบริเวณผิวหลังที่หยดน้ำยาทิ้งไว้ 15-20 นาที แล้วอ่านผล หากมีอาการแพ้ผิวหนังบริเวณที่ทดสอบจะนูนแดงขึ้น หรืออีกวิธีหนึ่งคือการตรวจเลือดหาแอนติบอดีจำเพาะ (Serum specific Ig E) ที่มีปฏิกริยาต่อยางธรรมชาติ ผู้ป่วยที่แพ้รุนแรงมีอาการหลายระบบ ทุกรายต้องได้รับการตรวจวินิจฉัยเพื่อหาสาเหตุที่ทำให้เกิดอาการแพ้ ผู้ป่วยที่มาด้วยอาการแพ้ผลไม้บางชนิด เช่น กล้วย จำเป็นจะต้องนึกถึงการแพ้ยางธรรมชาติด้วย ในขณะผู้ป่วยกลุ่มที่มาด้วยอาการแพ้ยางธรรมชาติก็ต้องเฝ้าระวังการแพ้ข้ามกลุ่มยังผลไม้บางชนิด แพทย์จะแนะนำให้หลีกเลี่ยงข้าวของเครื่องใช้ต่างๆ ที่ทำจากยางพาราธรรมชาติ เช่น หนังยางรัดผม รองเท้าแตะ สายนาฬิกา ถุงยางอนามัย เป็นต้น นอกจากนั้น ในด้านผู้ป่วยที่แพ้ยางธรรมชาติหากมีเหตุเข้ารับการรักษาที่โรงพยาบาล จำเป็นต้องแจ้งแก่แพทย์และพยาบาลทุกครั้งถึงอาการแพ้ เพื่อป้องกันการใช้ผลิตภัณฑ์และวัสดุในการรักษาที่ทำมาจากยางธรรมชาติ เนื่องจากในโรงพยาบาลมักจะเต็มไปด้วยผลิตภัณฑ์ที่มียางเป็นส่วนประกอบ เช่น ถุงมือตรวจโรค จุกปิดขวดยาฉีด สายสวนปัสสาวะ เป็นต้น ทั้งนี้ ในปัจจุบันการแพ้ยางพาราธรรมชาติ ยังไม่สามารถรักษาให้หายขาดได้ ผู้ป่วยจำเป็นต้องหลีกเลี่ยงผลิตภัณฑ์ต่างๆ ที่ทำมาจากยางธรรมชาติ รวมไปถึงต้องระมัดระวังการรับประทานผลไม้บางชนิด - ตอบโดย ชมชนัท ทับเจริญ (พญ.)

ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ

ลบไฟล์
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ

* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ