วิธีรักษาและป้องกันนิ่วในไต

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ พ.ย. 1, 2018 ประมาณเวลาการอ่าน: 4 นาที
มีคนอ่านบทความนี้แล้ว 171,881 คน

การดื่มน้ำมาก ๆ เป็นวิธีการช่วยขับนิ่วในไตได้ดีที่สุด

ผู้ที่มีนิ่วในไตที่แสดงอาการอาจต้องใช้ตัวช่วยขับนิ่วออกจากร่างกาย หรือในกรณีร้ายแรงที่สุดก็อาจจำเป็นต้องได้รับการผ่าตัด หรือหัตถการอื่น ๆ ในการกำจัดนิ่ว

โฆษณาจาก HonestDocs
เราจัดส่งยาถึงบ้านคุณ!

ส่งด่วนภายใน 1 วันในกรุงเทพ หรือส่งธรรมดาด้วย EMS ใน 2-3 วันทั่วประเทศ

Medicine delivery 01

การขับนิ่วในไต

สถาบันสุขภาพแห่งชาติพบว่า การดื่มน้ำประมาณ 6-8 แก้วต่อวันเป็นวิธีการช่วยขับนิ่วในไตได้ดีที่สุด ขณะที่ก้อนนิ่วเคลื่อนไปตามระบบร่างกาย คุณจะรู้สึกเจ็บปวดที่อาจจะรุนแรง ยาแก้ปวดที่มีจำหน่ายตามร้านขายยา เช่น ibuprofen (Advil, Motrin), acetamenophen (Tylenol) หรือ naproxen sodum (Aleve) สามารถช่วยบรรเทาอาการปวดอ่อน ๆ ได้

ในบางกรณีที่ปวดรุนแรง อาจจำเป็นต้องได้รับยาแก้ปวดชนิดเสพติด หรือนอนโรงพยาบาลหากจำเป็น

ยาสำหรับนิ่วในไต

หากคุณมีปัญหากับการขับนิ่วตามธรรมชาติ แพทย์อาจสั่งยา Alpha-blocker เช่น Tamsulosin (Flomax) ซึ่งจะช่วยคลายกล้ามเนื้อต่าง ๆ ในทางเดินปัสสาวะ ทำให้นิ่วผ่านออกไปได้ง่ายขึ้น แพทย์อาจสั่งยาตัวอื่นเพิ่มเติมเพื่อช่วยสลายนิ่ว ลดสารก่อนิ่ว หรือป้องกันการสร้างนิ่ว ขึ้นอยู่กับความจำเป็นและชนิดนิ่วที่คุณมี

ยาสำหรับนิ่วที่มีแคลเซียมเป็นส่วนประกอบ

  • Thiazide diuretics ได้แก่ hydrochlorothiazide (Esidrix), chlorothiazide (Diuril) และ trichlormethiazide(Metahydrin) ซึ่งควรทานพร้อม potassium citrate เพื่อป้องกันการสูญเสียโพแทสเซียมและซิเตรต
  • Amiloride (Midamor) ซึ่งเป็นยาขับปัสสาวะชนิด potassium-sparing diuretic
  • Citrates ได้แก่ potassium magnesium citrate, potassium citrate (K-Lyte) และ magnesium citrate (Citroma และ Citro-Nesia)
  • สารประกอบฟอสเฟต ได้แก่ potassium phosphate (K-Phos), cellulose phosphate (Calcibind)

ยาสำหรับนิ่วที่มีกรดยูริกเป็นส่วนประกอบ

  • Sodium Bicarbonate (Prilosec/Zegerid)
  • Potassium Citrate
  • Allopurinol (Lupurin, Zyloprim)

ยาสำหรับนิ่วที่มีสตรูไวท์เป็นส่วนประกอบ

โฆษณาจาก HonestDocs
เราจัดส่งยาถึงบ้านคุณ!

ส่งด่วนภายใน 1 วันในกรุงเทพ หรือส่งธรรมดาด้วย EMS ใน 2-3 วันทั่วประเทศ

Medicine delivery 01
  • Antibiotics (นิ่วสตรูไวท์เกิดจากการติดเชื้อแบคทีเรียในทางเดินปัสสาวะ)
  • Acetohydroxamic acid (AHA หรือ Lithostat)
  • กรดอินทรีย์ เช่น Renacidin (citric acid, glucono-delta-lactone และ magnesium carbonate)
  • Aluminum hydroxide anti-acid gel

สารเติมความเป็นด่าง เช่น ไบคาร์บอเนต เป็นยาอันดับแรกสำหรับนิ่วที่มีซิสตีนเป็นส่วนประกอบ ส่วนยาตัวอื่นที่ช่วยลดความเข้มข้นของซิสตีนอาจใช้ได้เช่นกัน โดยเฉพาะหากวิธีแรกไม่ได้ผล ได้แก่

  • D-pennicillamine
  • Alpha-mercaptopropionylglycine (tiopronin)
  • Captopril

การกำจัดนิ่วในไต

การผ่าตัดแบบเปิดมาตรฐาน หรือหัตถการทางการแพทย์อื่นๆอาจจำเป็นต้องเข้ามามีบทบาทในกรณีที่ก้อนนิ่วมีขนาดใหญ่โตเกินไป ขวางกั้นทางเดินปัสสาวะและทำให้ติดเชื้อหรือสร้างความเสียหายให้กับไต หรือทำให้เกิดอาการปวดรุนแรง

หัตถการต่างๆ ประกอบด้วย

Shock wave lithotripsy คือ การใช้คลื่นเสียงความถี่สูงจากเครื่องมื lithotripter ทำให้นิ่วแตกเป็นชิ้นเล็กๆ

Ureteroscopy คือ การใช้เครื่องมือที่มีกล้องติดกับท่อขนาดยาวใส่เข้าไปตาท่อปัสสาวะ เพื่อกำจัดหรือทำให้ก้อนนิ่วแตก

Percutaneous nephrolithotomy คือ การใช้ nephroscope ซึ่งเป็นกล้อง fiberoptic ขนาดจิ๋ว ใส่เข้าไปในไตผ่านรูขนาดเล็กที่เจาะผ่านหลังไปกำจัดก้อนนิ่ว หากผนวกหัตการนี้เข้ากับ lithotripsy จะเรียกรวมกันว่า nephrolithotripsy

วิธีป้องกันนิ่วในไต

สำหรับผู้ที่มีความเสี่ยงกับการเป็นนิ่วเนื่องจากมีภาวะร่างกายทางพันธุกรรมบางอย่างหรือมีน้ำหนักเกิน การปรับอาหารและวิถีชีวิตอาจช่วยป้องกันการสร้างนิ่วในไตได้

วิธีป้องกันการสร้างนิ่วในไตที่ดีที่สุด คือการดื่มน้ำให้เพียงพอ

ในแต่ละวัน คุณควรดื่มน้ำอย่างต่ำ 1.5 แกลลอน หรือมากพอที่จะผลิตปัสสาวะประมาณ 2 ควอร์ต นอกจากนี้ คุณอาจต้องดื่มน้ำมากขึ้น หากคุณสูญเสียน้ำไปกับเหงื่อจากการออกกำลังกาย หรืออยู่ในสภาพอากาศที่ร้อน

ควรจำกัดการดื่มเครื่องดื่มคาเฟอีก ได้แก่ กาแฟ ชา และโคล่า เพียง 1-2 แก้วต่อวัน เนื่องจากเครื่องดื่มเหล่านี้อาจทำให้ร่างกายขาดน้ำมากขึ้นได้ จากรายงานของสถาบันสุขภาพแห่งชาติ

เครื่องดื่มอื่น ๆ อาจมีประโยชน์เป็นอันตรายต่อการเกิดนิ่วในไตต่างกันขึ้นกับชนิดของนิ่ว ในการป้องกันนิ่วแคลเซียมออกซาเลต ควรหลีกเลี่ยงน้ำผลไม้ที่มีออกซาเลตสูง เช่น แครนเบอร์รี่ และแอปเปิ้ล เครื่องดื่มที่เพิ่มความเป็นกรดให้กับปัสสาวะ เช่น น้ำแครนเบอร์รี่ เป็นตัวเลือกที่ดีในการป้องกันนิ่วแคลเซียมฟอสเฟต และนิ่วสตรูไวท์

สำหรับนิ่วกรดยูกริก คุณสามารถดื่มน้ำแบล็คเคอร์แรนท์ ซึ่งสามารถเพิ่มความเป็นด่างให้กับปัสสาวะ แต่หลีกเลี่ยงเครื่องดื่มที่มีความเป็นกรดอย่างเด็ดขาด

น้ำผลไม้ตระกูลส้ม เช่น น้ำมะนาว น้ำเลมอน และน้ำส้ม อาจช่วยป้องกันนิ่วในไตด้วยการเพิ่มระดับซิเตรตในปัสสาวะ ช่วยป้องกันไม่ให้ผลึกเปลี่ยนไปเป็นนิ่ว

ในขณะเดียวกัน ผลเกรปฟรุตเชื่อว่ามีความสัมพันธ์กับความเสี่ยงในการเกิดนิ่วในไตที่เพิ่มขึ้น

อาหารสำหรับผู้ที่มีนิ่วในไต

หากคุณมีความเสี่ยงในการเกิดนิ่วแคลเซียมออกซาเลต การลดการบริโภคโซเดียม (เกลือ) เป็นสิ่งที่สำคัญ เพราะโซเดียมเพิ่มการขับแคลเซียมไปในปัสสาวะ

การจำกัดการบริโภคอาหารที่ผ่านการแปรรูป เช่น ฮ็อตดอกและเนื้อหมูบดปรุงรสกระป๋อง ซุปและผักกระป๋อง อาหารฟาสต์ฟู้ด และอาหารแช่แข็ง เป็นวิธีการที่ง่ายในการจำกัดการบริโภคโซเดียม

คุณควรลดการบริโภคเนื้อ และโปรตีนจากสัตว์อื่น ๆ ได้แก่ ไข่และปลา ด้วยเช่นกัน เพราะโปรตีนเหล่านี้อาจเพิ่มการขับแคลเซียมและลดการขับซิเตรตในปัสสาวะ

นอกจากนี้คุณจะได้รับประโยชน์จากการลดการบริโภคอาหารที่มีออกซาเลตสูง ได้แก่

  • ผลไม้บางชนิด ได้แก่ รูบาร์บ เคอร์แรนท์ สตรอเบอร์รี่ และองุ่นคองคอร์ด
  • พืชบางชนิด ได้แก่ บีท กระเทียมต้น และผักโขม
  • อาหารและเครื่องดื่มอื่น ๆ ได้แก่ โจ๊กกริท เต้าหู้ ถั่ว ช็อคโกแลต ชา กาแฟสำเร็จรูป และรำข้าวสาลี

จากรายงานปี 2012 ในวารสาร Jornal of Clinical Endocrinology & Metabolism เป็นเรื่องน่าสนใจที่การลดการบริโภคแคลเซียมอาจเพิ่มความเสี่ยงในการเกิดนิ่วแคลเซียมออกซาเลต โดยถ้าหากคุณมีความเสี่ยงในการเกิดนิ่วออกซาเลตในไต นอกจากการลดการบริโภคโซเดียมและโปรตีนจากสัตว์แล้ว คุณควรมั่นใจว่าตัวเองได้รับแคลเซียมจากอาหารอย่างเพียงพอ

สำหรับนิ่วยูริก ควรจำกัดการบริโภคโปรตีนจากสัตว์เพียง 6-10 ออนซ์ต่อวัน โปรตีนจากสัตว์ประกอบไปด้วยพิวรีน ซึ่งเป็นสารที่ร่างกายสลายไปเป็นกรดยูริก

ควรจำกัดการบริโภค

  • แอลกอฮอล์
  • น้ำมัน
  • พืชตระกูลถั่ว
  • น้ำเกรวี่
  • เห็ด
  • ผักโขม
  • หน่อไม้ฝรั่ง
  • กระหล่ำดอก
  • คอนซอมเม่ (น้ำซุปสต็อกเข้มข้น)
  • ยีสต์อบ หรือบริเวอร์ยีสต์(brewer’s yeast)
  • อาหารที่อุดมไปด้วยไขมัน

นอกจากนี้ ควรบริโภคคาร์โบไฮเดรตให้เพียงพอ และหลีกเลี่ยงการลดน้ำหนักที่เร็วเกินไป ก็เป็นสิ่งที่สำคัญ

ขอบคุณที่อ่านค่ะ คุณคิดว่าข้อมูลนี้เป็นประโยชน์กับคุณแค่ไหนคะ
(1 ดาว - น้อย / 5 ดาว - มาก)

บทความต่อไป
นิ่วในไต
นิ่วในไต

ดูคำถามและคำตอบอื่นๆที่เกี่ยวกับอาการนี้

การรักษาโรคนิ่วในไตมีกี่วิธี
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ
นิ่วในไตขนาดเล็ก 0.5-0.8 cm สามารถหลุดได้เองรึเปล่าครับ
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ
อยากทราบผลเสียของการกินชาทุกวัน
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ

หากคุณยังมีคำถามเพิ่มเติม กรุณาเขียนถามคุณหมอที่นี่

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


แนบไฟล์ (รูปหรือวีดีโอ)
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่