ความรู้สุขภาพ

โรคกระดูกสันหลังคด

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ พ.ค. 11, 2018 ประมาณเวลาการอ่าน: 2 นาที
Istock 625273218

กระดูกสันหลังคด (scoliosis) เป็นอาการที่พบได้บ่อย แต่มักวินิจฉัยไม่ได้ เพราะเมื่อเป็นน้อย ๆ จะไม่มีอาการ พบได้ในทุกอายุ แต่พบได้สูงกว่าในช่วงวัยรุ่น (อาจเนื่องจากกระดูกสันหลังมีการเจริญเติบโตสูง เมื่อดูแลไม่ดีจึงคดได้ง่าย) และในผู้สูงอายุ สาเหตุอาจเนื่องจากกระดูกสันหลังยุบตัวจากภาวะกระดูกพรุน

สาเหตุและปัจจัยเสี่ยง

สาเหตุการเกิดกระดูกสันหลังคดอาจเนื่องจากปัจจัยเสี่ยงดังกล่าวแล้ว แม้สาเหตุที่แท้จริงแพทย์ยังไม่ทราบแน่ชัด แต่มีปัจจัยเสี่ยงดังนี้

  • พันธุกรรม เพราะพบได้สูงขึ้นเมื่อมีคนในครอบครัวเป็นโรคนี้
  • อายุ ดังกล่าวแล้วว่า โอกาสเกิดสูงขึ้นในวัยรุ่นและในผู้สูงอายุ
  • เพศ โอกาสเกิดใกล้เคียงกันทั้งในผู้หญิงและผู้ชาย แต่ความรุนแรงของโรคในผู้หญิงสูงกว่าคนที่มีความผิดปกติของกระดูกสันหลังแต่กำเนิด
  • มีโรคของกล้ามเนื้อ จึงส่งผลให้กล้ามเนื้ออ่อนแรง ลดการช่วยพยุงกระดูกสันหลัง กระดูกสันหลังจึงผิดรูปได้ง่าย

อาการ

เมื่อกระดูกสันหลังยังคดไม่มาก โรคจะยังไม่แสดงอาการ แต่เมื่อกระดูกคดมากขึ้น อาการที่พบบ่อยได้แก่

  • อาการปวดหลังเรื้อรัง
  • ไหล่สองข้างไม่เท่ากัน กระดูกหัวไหล่โปนไม่เท่ากัน
  • ตัวเอียง เอวสองข้างไม่เท่ากัน ไม่อยู่ในแนวเดียวกัน
  • กระดูกสะโพกสองข้างไม่เท่ากัน ไม่อยู่ในแนวเดียวกัน
  • มักต้องนอนตะแคง เพราะนอนหงายหรือนอนคว่ำลำบาก
  • เมื่อเกิดในช่วงกระดูกอก มีผลให้ปอดขยายตัวไม่เต็มที่ หรือส่งผลต่อการทำงานของหัวใจ ทำให้เหนื่อยง่าย หายใจลำบาก หรือเป็นโรคหัวใจได้

การวินิจฉัย

แพทย์วินิจฉัยโรคกระดูกสันหลังคดได้จากประวัติอาการ ประวัติครอบครัว การตรวจร่างกาย การเอกซเรย์กระดูกสันหลัง และอาจมีการตรวจอื่น ๆ เพิ่มเติม ทั้งนี้ขึ้นกับดุลยพินิจของแพทย์

แนวทางการรักษา

แนวทางการรักษาขึ้นกับความรุนแรงของความคดของกระดูกสันหลัง อาการผู้ป่วย และอายุของผู้ป่วย ซึ่งมีได้ตั้งแต่ไม่จำเป็นต้องรักษา เพียงแต่เรียนรู้วิธีเดิน นั่ง ยืน นอน การทำกายภาพฟื้นฟู การกระตุ้นการทำงานของกล้ามเนื้อด้วยไฟฟ้า การใช้เสื้อเกราะช่วยปรับรูปร่างกระดูกสันหลังไปจนถึงการผ่าตัด ทั้งนี้ขึ้นกับดุลยพินิจของแพทย์ผู้ป่วยให้การรักษา คือแพทย์ด้านกระดูกและด้านกายภาพฟื้นฟู

ผลข้างเคียง

ผลข้างเคียงจากโรคกระดูกสันหลังคดได้แก่ อาการปวดหลังเรื้อรัง และอาจส่งผลให้เกิดโรคปอด โรคหัวใจ ดังได้กล่าวแล้ว

ความรุนแรงของโรค

โรคกระดูกสันหลังคดเป็นโรคไม่รุนแรง ไม่ทำให้เสียชีวิต แต่ก่ออาการปวดหลังเรื้อรัง และเป็นสาเหตุให้เสียภาพลักษณ์ แต่เมื่อเป็นมากในระดับกระดูกอก อาจก่อโรคปอดและโรคหัวใจเรื้อรังได้ โรคกระดูกสันหลังคดมักรักษาให้หายเป็นปกติไม่ได้ แต่สามารถป้องกันการคดที่รุนแรงได้ เมื่อปฏิบัติตามที่แพทย์และนักกายภาพบำบัดแนะนำ

การดูแลตนเองและการพบแพทย์

การดูแลตนเองและการพบแพทย์ที่สำคัญ ได้แก่

  • เมื่อสังเกตเห็นความผิดปกติดังกล่าว หรือปวดหลังเรื้อรัง ควรรีบพบแพทย์ ปฏิบัติตามที่แพทย์ พยาบาล และนักกายภาพบำบัดแนะนำ
  • เมื่อมีอาการหายใจผิดปกติหรืออาการทางโรคหัวใจ (เหนื่อยง่าย เท้าบวม อาจเจ็บแน่นหน้าอก) ควรรีบพบแพทย์
  • กินอาหารมีประโยชน์ให้ครบ 5 หมู่ เพื่อคงความแข็งแรงของกระดูก
  • ควบคุมน้ำหนัก เพื่อลดอาการปวดหลัง และป้องกันไม่ให้กระดูกคดมากขึ้น
  • ออกกำลังกายสม่ำเสมอ เคลื่อนไหวร่างกายเสมอ เพื่อความแข็งแรงของกระดูกและกล้ามเนื้อ
  • ไม่สูบบุหรี่ เพราะส่งผลต่อหลอดเลือด ความแข็งแรงของกระดูกจึงลดลง (เพราะได้รับเลือดน้อยลง) รวมทั้งเพิ่มอาการทางโรคปอดและโรคหัวใจ

การป้องกัน                      

  • ดูแลตนเองให้กระดูกแข็งแรง ดังได้กล่าวแล้วในหัวข้อวิธีดูแลกระดูกให้แข็งแรง (อ่านเพิ่มเติมในหัวข้อนั้น)
  • เมื่อมีคนในครอบครัวเป็นโรคกระดูกสันหลังคดควรปรึกษาแพทย์ เพราะดังที่กล่าวแล้วว่าอาจเป็นโรคทางพันธุกรรม เพื่อเข้ารับการวินิจฉัยและรักษาแต่เนิ่น ๆ ป้องกันการคดที่รุนแรง
  • ควรสังเกตตนเองเสมอ โดยเฉพาะในช่วงวัยรุ่น เมื่อพบสภาพร่างกายผิดปกติควรรีบพบแพทย์ หรือเมื่อสงสัยกังวลว่าอาจมีโรคกระดูกคดควรปรึกษาแพทย์
  • ออกกำลังกาย เคลื่อนไหวเสมอ เพื่อความแข็งแรงของกระดูกและกล้ามเนื้อ
  • ควบคุมน้ำหนักไม่ให้อ้วน ไม่สูบบุหรี่

คุณสามารถอ่านข้อมูลดีๆมีประโยชน์แบบนี้ได้เพิ่มเติมที่หนังสือ "โรคของกล้ามเนื้อ กระดูก และข้อ" โดยศาสตราจารย์เกียรติคุณ แพทย์หญิงพวงทอง ไกรพิบูลย์ จากสำนักพิมพ์อัมรินทร์สุขภาพ เพื่อสนับสนุนผู้แต่ง

ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


ลบไฟล์
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

วันนี้คุณอยากจะถามคุณหมอแบบไหน

@question.title

ถามฟรี ได้คำตอบภายใน 24 ชม.

ฟรี ไม่มีค่าใช้จ่าย

ตอบโดยแพทย์ภายใน 24 ชั่วโมง (คุณจะได้รับอีเมลเมื่อแพทย์ตอบคำถามของคุณ)

ถามด่วน ได้คำตอบภายใน 60 นาที

การันตีคำตอบจากคุณหมอภายใน 60 นาที หรือรับค่าดำเนินการคำถามด่วน 200 บาทคืนไปเลย

คำถามของคุณจะถูกแสดงผลเป็นคำถามแรกๆ บนหน้าถามหมอเป็นเวลา 2 วัน เพื่อที่คุณจะสามารถรับความคิดเห็นจากคุณหมอหลายๆท่านในคำถามของคุณ

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่