โภชนาการ

คาร์โบไฮเดรต (Carbohydrates) คืออะไร?

สารอาหารกลุ่มนี้พบในอาหารทั่วๆ ไปหลายชนิด ซึ่งให้พลังงานแก่ร่างกาย

Istock 174798613 m

คาร์โบไฮเดรตเป็นกลุ่มของสารอาหารที่เรียกรวมๆ ว่าสารอาหารหลัก (Macronutrient) ซึ่งให้พลังงานแก่ร่างกาย

เช่นเดียวกับสารอาหารหลักอื่นๆ เช่น ไขมันและโปรตีน คาร์โบไฮเดรตเองก็มีความจำเป็นสำหรับอาหารที่มีสารอาหารครบถ้วนได้สัดส่วนและมีความหลากหลาย

ประเภทของคาร์โบไฮเดรต

แป้ง น้ำตาล และเส้นใยอาหารเป็นคาร์โบไฮเดรตประเภทหลักที่ได้จากอาหาร อาหารที่มีแป้งมาก ได้แก่

  • ถั่วเมล็ดเล็ก (Peas เช่น ถั่วลันเตา) ถั่วเมล็ดแบน (Beans เช่น ถั่วเหลือง) และถั่วแขก (Lentils)
  • ข้าวโพด
  • มันฝรั่งและมันเทศ
  • ธัญพืชและผลิตภัณฑ์จากธัญพืช (เช่น พาสต้า ขนมปัง ขนมปังกรอบ)

เส้นใยอาหารดีต่อระบบย่อยอาหารเนื่องจากทำให้ขับถ่ายสม่ำเสมอ นอกจากนี้ยังทำให้รู้สึกอิ่มและอยู่ท้องอีกด้วย เส้นใยอาหารมาจากอาหารที่มีพืชเป็นส่วนประกอบหลัก กล่าวคือไม่พบในอาหารที่มาจากสัตว์ เช่น นม ไข่ เนื้อสัตว์ เป็นต้น อาหารทีมีเส้นใยอาหารสูง ได้แก่

  • ผลไม้
  • ผัก
  • ธัญพืชไม่ขัดสี
  • ถั่วเปลือกแข็ง (nuts) และถั่วลิสง
  • ถั่วเมล็ดเล็ก (peas เช่นถั่วลันเตา) ถั่วเมล็ดแบน (beans เช่นถั่วเหลือง) และถั่วแขก (lentils)

น้ำตาลเป็นคาร์โบไฮเดรตหรือเปล่า?

น้ำตาล ที่บางครั้งเรียกว่าคาร์โบไฮเดรตเชิงเดี่ยว หรือคาร์โบไฮเดรตที่ให้พลังงานได้เร็ว อยู่ในอาหารจำพวกนมและผลไม้ น้ำตาล เช่น น้ำเชื่อมข้าวโพดที่มีฟรุคโตสปริมาณสูง (high fructose corn syrup) และฟรุคโตส ถูกเติมในขั้นตอนการแปรรูปอาหารต่างๆ มากมาย รวมถึงผลไม้กระป๋อง คุ้กกี้ เค้ก โดนัท มัฟฟิน ลูกอม ไอศกรีม ซีเรียลอาหารเช้า น้ำอัดลมกระป๋องชนิดหวานปกติ เครื่องดื่มเกลือแร่ และน้ำผลไม้

คาร์โบไฮเดรตในร่างกาย

เมื่อคาร์โบไฮเดรตเข้าสู่ร่างกาย แป้งและน้ำตาลส่วนใหญ่จะถูกย่อยอย่างรวดเร็วและถูกเปลี่ยนเป็นกลูโคส ซึ่งเป็นแหล่งพลังงานของร่างกาย ด้วยกระบวนการนี้ คาร์โบไฮเดรตจึงมีผลต่อระดับกลูโคส (น้ำตาล) ในกระแสเลือดของคุณมากกว่าอาหารชนิดอื่นๆ หลังจากที่คุณรับประทานอาหารที่มีคาร์โบไฮเดรต ระดับกลูโคสในเลือดของคุณจะเพิ่มสูงขึ้นและลดต่ำลงหลังจากนั้น

Glycemic response ซึ่งหมายถึงปริมาณและความเร็วที่ระดับกลูโคสในเลือดสูงขึ้นและลดต่ำลง เป็นตัวบ่งชี้ว่าร่างกายของคุณสามารถตอบสนองต่อกลูโคสที่ได้รับจากอาหารได้ดีแค่ไหน สมองและเม็ดเลือดแดงของคุณต้องใช้กลูโคสเป็นพลังงานเนื่องจากไม่สามารถใช้ไขมัน โปรตีน หรือสารให้พลังงานในรูปแบบอื่นได้ ดังนั้น การรักษาระดับกลูโคสในกระแสเลือดให้อยู่ในปริมาณที่เหมาะสมต่อร่างกายจึงเป็นเรื่องที่สำคัญ

กลูโคสจะถูกร่างกายเปลี่ยนให้อยู่ในรูปของไกลโคเจน (glycogen) ซึ่งมีลักษณะใกล้เคียงกับแป้ง (starch) ไกลโคเจนจะถูกเก็บสะสมไว้ที่ตับและกล้ามเนื้อ และถูกร่างกายนำมาใช้ในฐานะแหล่งพลังงานสำรองที่สะสมไว้ คาร์โบไฮเดรตไม่เพียงแต่ให้พลังงานแก่ร่างกาย แต่ยังเป็นประโยชน์ต่อโครงสร้างและการทำงานของเซลล์ เนื้อเยื่อ และอวัยวะอีกด้วย

เบาหวานและคาร์โบไฮเดรต

เบาหวาน (diabetes) เกิดขึ้นเมื่อร่างกายของคุณไม่สามารถควบคุมระดับน้ำตาลในกระแสเลือดได้อย่างมีประสิทธิภาพ ซึ่งมีสองประเภทหลักๆ ในเบาหวานประเภทที่หนึ่ง (type 1 diabetes) ร่างกายไม่สามารถสร้างฮอร์โมนอินซูลิน (insulin) ซึ่งควบคุมระดับกลูโคสในกระแสเลือดและการนำกลูโคสไปใช้เป็นพลังงานของร่างกาย ในเบาหวานประเภทที่สอง ร่างกายไม่สามารถผลิตอินซูลินได้เพียงพอ หรือไม่ตอบสนองต่ออินซูลิน ดังนั้นระดับกลูโคสในเลือดจึงยังคงสูงอยู่

การมีระดับกลูโคสในกระแสเลือดที่สูงเกินไปเป็นระยะเวลานานสามารถทำให้เกิดปัญหาสุขภาพร้ายแรง ที่ส่งผลกระทบต่อการทำงานของไต ระบบประสาทและดวงตาของคุณได้ อัตราการเกิดภาวะหัวใจล้มเหลว และปัญหาทางด้านระบบไหลเวียนโลหิตที่เพิ่มขึ้น ก็อาจเป็นผลมาจากเบาหวานที่ควบคุมได้ไม่ดีเช่นกัน แม้ว่าจะยังไม่มีหลักฐานยืนยันว่าการบริโภคน้ำตาลทำให้เป็นเบาหวานได้โดยตรง แต่สมาคมโรคเบาหวานแห่งสหรัฐอเมริกาก็ระบุว่าการบริโภคเครื่องดื่มที่มีน้ำตาลสูงมีความเกี่ยวข้องกับเบาหวานประเภทที่สอง

ปัจจัยอื่นๆ ที่เกี่ยวข้องกับเบาหวานประเภทที่สอง ได้แก่การมีน้ำหนักตัวเกินเกณฑ์ การไม่ออกกำลังกาย และพันธุกรรม การรับประทานอาหารที่ดีต่อสุขภาพและมีสารอาหารครบถ้วน ประกอบกับการออกกำลังกายและการรักษาด้วยยา เป็นวิธีการรักษาเบาหวานทั้งสองประเภทที่ดีที่สุด

ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


ลบไฟล์
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

วันนี้คุณอยากจะถามคุณหมอแบบไหน

@question.title

ถามฟรี ได้คำตอบภายใน 24 ชม.

ฟรี ไม่มีค่าใช้จ่าย

ตอบโดยแพทย์ภายใน 24 ชั่วโมง (คุณจะได้รับอีเมลเมื่อแพทย์ตอบคำถามของคุณ)

ถามด่วน ได้คำตอบภายใน 30 นาที

การันตีคำตอบจากคุณหมอภายใน 30 นาที หรือรับค่าดำเนินการคำถามด่วน 200 บาทคืนไปเลย

คำถามของคุณจะถูกแสดงผลเป็นคำถามแรกๆ บนหน้าถามหมอเป็นเวลา 2 วัน เพื่อที่คุณจะสามารถรับความคิดเห็นจากคุณหมอหลายๆท่านในคำถามของคุณ

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่