การกินเพื่อสุขภาพ

ทับทิม สุดยอดราชินีแห่งผลไม้ มีประโยชน์ทั้งต้น

ทับทิม ผลไม้ขึ้นชื่อ "ราชินีแห่งผลไม้" มาพร้อมกับคุณประโยชน์ดีๆ ต่อสุขภาพมากมาย ที่หลายคนอาจคาดไม่ถึง
อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ พ.ค. 23, 2019 ประมาณเวลาการอ่าน: 4 นาที
มีคนอ่านบทความนี้แล้ว 899,435 คน

ทับทิม สุดยอดราชินีแห่งผลไม้ มีประโยชน์ทั้งต้น

รีวิวโดยทีมแพทย์และเภสัชกร HonestDocs วันที่ 13/05/2562

ทับทิม ผลไม้ที่นิยมรับประทานกันมาก และขึ้นชื่อในเรื่องของคุณประโยชน์ที่มากมาย จนได้รับสมญาว่า ราชินีแห่งผลไม้ กล่าวกันว่า ทับทิม นั้นเป็นผลไม้ที่ถูกนำมาใช้ในวงการแพทย์มาแล้วนับพันปี 

ในปัจจุบันทับทิมถือเป็นผลไม้ที่นิยมปลูกและรับประทานกันทั่วโลก สามารถหารับประทานได้ง่ายในประเทศไทย สังเกตได้จากร้านขายน้ำทับทิม หรือผลทับทิมสด ที่แทบจะมีอยู่ตามท้องถนนหรือทุกตลาดในประเทศไทย 

ประโยชน์ของทับทิม

1. วิตามินซีสูงมาก

ทับทิม ถือเป็นผลไม่ที่มีวิตามินซีสูงมาก ในน้ำทับทิมเพียง 1 แก้ว มีวิตามินซีถึงร้อยละ 40 ของปริมาณที่เราต้องการในหนึ่งวัน (สำหรับผู้ใหญ่) ด้วยปริมาณวิตามินซีที่สูงในระดับนี้จึงมีสรรพคุณในการลดความเสี่ยงในการเป็นโรคหวัด หรือแพ้อากาศได้อย่างดี

2. ช่วยบำรุงผิวพรรณ

การรับประทานทับทิมสด หรือน้ำทับทิมนั้น จะช่วยให้ผิวพรรณของเราดูสดใส เนื่องจากทับทิมเป็นผลได้ที่มีสรรพคุณในการต่อต้านอนุมูลอิสระ ช่วยในการชะลอวัย ลดการเกิดริ้วรอยในผิวของเรา และด้วยปริมาณวิตามินซีที่สูงจึงช่วยในเรื่องทำให้ผิวกระจ่างใส 

นอกจากนี้เรายังสามารถใช้น้ำทับทิมประมาณ 1 ช้อนชา ทาบริเวณใบหน้า ทิ้งไว้ 10 นาทีแล้วล้างออก จะช่วยในการบำรุงผิวหน้าให้ดูเต่งตึงมากขึ้นได้อีกด้วย

น้ำมันจากเมล็ดและสารสกัดจากเปลือกผลทับทิมมีฤทธิ์กระตุ้นการสร้างเซลล์ผิวหนัง โดยกระตุ้นการสร้างและยับยั้งการทำลายคอลลาเจน และพบว่าสารสกัดทับทิมที่มี ellagic acid ร้อยละ 90 จะช่วยยับยั้งไม่ให้ผิวคล้ำเนื่องจากรังสีอุลตราไวโอเลตในหนูได้ และป้องกันการทำลายผิวจากรังสีอุลตราไวโอเลตชนิด เอ 

จะเห็นได้ว่าประโยชน์ในข้อนี้ของทับทิม สามารถยืนยันได้จากการที่ในปัจจุบัน มีเครื่องสำอางหรือครีมหลายชนิดได้นำทับทิมไปเป็นส่วนประกอบ 

โฆษณาจาก HonestDocs
คุณมีวิตามินไหนมากไปหรือน้อยไป ตรวจวิตามินได้วันนี้

น้อยไปก็ไม่ดี มากไปก็ส่งผลเสีย แถมเปลือง รู้กันไปเลยดีกว่าว่าต้องการตัวไหนเท่าไหร่ เพื่อสุขภาพดีเต็ม 100

3. หลอดเลือดและหัวใจดีขึ้น

ในทางการแพทย์มีการวิจัยแล้วพบว่าทับทิมมีสรรพคุณช่วยในการทำให้การไหลเวียนของเลือดดีขึ้น ลดภาวการณ์ขาดเลือดในผู้ป่วยโรคหัวใจ นอกจากนี้ ยังพบว่าผู้ที่มีความดันโลหิตสูง เมื่อรับประทานน้ำทับทิมวันละ 50 cc จะช่วยลดความดันโลหิตได้ร้อยละ 5 

น้ำทับทิมมีฤทธิ์ลดคอเลสเตอรอลในเลือดของผู้ป่วยไขมันในเลือดสูง ลดระดับการเกิดออกซิเดชันของไขมัน และช่วยเพิ่มปริมาณสารต้านอนุมูลอิสระในเลือด สารสกัดจากดอกและเปลือกทับทิม และ ellagic acid ช่วยลดคอเลสเตอรอล, LDL, VLDL, ไตรกลีเซอไรด์ และช่วยเพิ่ม HDLได้อีกด้วย

4. ลดความเสี่ยงในการเกิดมะเร็ง

สาร ellagic acid ที่พบในทับทิมมีฤทธิ์ต้านมะเร็งในเนื้อเยื่อหลายชนิด เช่น ลำไส้ ทางเดินอาหาร ตับ ปอด ลิ้น และผิวหนัง โดยมีฤทธิ์กระตุ้นการเกิดกระบวนการตายของเซลล์มะเร็ง (apoptosis) บางชนิด มีฤทธิ์ต้านสารก่อมะเร็ง เช่น nitrosamines, azoxymethane, mycotoxins และ polycyclic aromatic hydrocarbons  และพบว่าฤทธิ์ต้านมะเร็งจะดีขึ้นเมื่อใช้ร่วมกับquercetin

5. ฤทธิ์รักษาอาการอุจจาระร่วง

ตำรับยาที่มีเปลือกผลทับทิมเป็นส่วนประกอบ สามารถรักษาอาการท้องเสียในเด็กและทารก 305 คน โดยอาการหายไปภายใน 1 - 3 วัน จำนวน 281 คน และมีอาการดีขึ้น 9 คน

6. ฤทธิ์ต้านเชื้อแบคทีเรีย

น้ำทับทิมสามารถป้องกันการทำลายเนื้อเยื่อในลำไส้เล็ก และลดการถ่ายเหลวเนื่องจากเชื้อแบคทีเรีย Aeromonas hydrophila ได้ในหนูเม้าส์ สามารถยับยั้งการเจริญเติบโตของเชื้อแบคทีเรียก่อโรคอาหารเป็นพิษ คือ Listeria monocytogenes และสามารถกระตุ้นการเจริญเติบโตของแบคทีเรียที่มีประโยชน์ต่อร่างกาย คือ Bifidobacterium breve และ B. infantis ซึ่งช่วยกระตุ้นภูมิคุ้มกัน และช่วยระบบขับถ่าย

สารสกัดจากเปลือกผลทับทิมมีฤทธิ์ต้านแบคทีเรียที่ทำให้เกิดการติดเชื้อในทางเดินอาหาร อาหารเป็นพิษ และอุจจาระร่วง

7. ประโยชน์อื่นๆ ของทับทิม

นอกจากสรรพคุณหลักที่กล่าวไปในข้างต้นแล้ว ทับทิมยังมีสรรพคุณอื่นอีกมากมาย ดังนี้ 

  • ช่วยบรรเทาอาการแพ้ท้องในหญิงมีครรภ์ 
  • ช่วยปรับสมดุลในวัยหมดประจำเดือน 
  • ลดความเสี่ยงในการเป็นโรคความจำเสื่อมในผู้สูงอายุ 
  • ป้องกันโรคเลือดออกตามไรฟัน 
  • เสริมสุขภาพกระดูกลดความเสี่ยงในการเป็นโรคกระดูกพรุน 
  • ป้องกันการเสื่อมสรรถภาพทางเพศ
  • ลดการเกิดตกขาว 

เรียกได้ว่ามีสรรพคุณมากมายจริงๆ สำหรับผลไม้ชนิดนี้ นอกจากเมล็ดทับทิม ส่วนที่เรานิยมรับประทานกันแล้ว ส่วนประกอบอื่นของทับทิมก็มีประโยชน์ไม่แพ้กัน ในทางการแพทย์แผนไทยทับทิมเป็นสมุนไพรที่สามารถนำทุกส่วนของต้นมาใช้เป็นยารักษาผู้ไข้ได้ ดังนี้

  • ใบ: สามารถทำน้ำยาบ้วนปากหรือล้างตาได้ ยาพอกที่ทำจากใบ สามารถช่วยบรรเทาอาการผมร่วงได้อย่างดี
  • เปลือก: มีฤทธิ์ฝาดสมาน ช่วยสมานแผล ลดการเกิดริ้วรอยในผิวของเรา ใช้รักษาแผลหิด กากเกลื้อน และมีสรรพคุณเกี่ยวกับการรักษาโรคในทางเดินอาหาร เช่น รักษาอาการท้องร่วงได้ 
  • เปลือกของลำต้น และราก: สามารถนำมาทำเป็นยาถ่ายพยาธิได้อีกด้วย โดยนำมาผสมกับกานพลู และอาจใส่ดีเกลือต้มกับน้ำประมาณสามถ้วย มีสรรพคุณในการถ่ายพยาธิ
  • ดอก: มีสรรพคุณในการสมานแผล และบรรเทาอาการอักเสบของหูชั้นใน

ทับทิม ถือเป็นผลไม้ที่มีประโยชน์ในทุกส่วนของต้น ไม่ใช่เพียงแต่เมล็ด หรือน้ำทับทิม จึงไม่แปลกใจเลยที่ทับทิมจะได้รับสมญานามว่า "ราชชินีแห่งผลไม้"

วิธีการใช้ตามคำแนะนำของกระทรวงสาธารณสุข (สาธารณสุขมูลฐาน)

  1. นำเปลือกทับทิมมาต้มกับน้ำจนเดือด ให้เด็กดื่มน้ำทับทิมครั้งละ 1 - 2 ช้อนชา ทุก 4 ชั่วโมง และ 1 ช้อนโต๊ะ สำหรับผู้ใหญ่ ช่วยแก้อาการอาหารเป็นพิษ แก้ท้องร่วง
  2. ใช้เปลือกแห้งฝนน้ำรับประทาน แก้ท้องร่วง

ชาใบทับทิม ดีไหม?

สามารถรับประทานได้ในปริมาณพอเหมาะ ไม่ควรรับประทานแทนน้ำ กรณีรับประทานต่อเนื่อง ไม่ควรรับประทานเกิน 3 สัปดาห์ 

ดื่มน้ำทับทิมก่อนนอน ช่วยอะไร?

จะช่วยในการฟื้นฟูและซ่อมแซมร่างกาย เนื่องจากมีวิตามินซีและสารต้านอนุมูลอิสระสูง ยับยั้งการทำลายคอลลาเจน

บริโภคมากๆ อันตรายไหม? 

ยังไม่พบรายงานความเป็นพิษในมนุษย์ แต่ยาทุกชนิดและพืชสมุนไพรทุกชนิดที่รับประทานเข้าไป จะต้องถูกกำจัดออกจากร่างกายด้วยตับและไตทั้งสิ้น กรณีรับประทานปริมาณมากและต่อเนื่องเป็นเวลานาน คาดว่าจะส่งผลให้เกิดความเป็นพิษต่อตับและไตได้ อีกทั้งทับทิมมีฤทธิ์ฝาดสมาน อาจจะส่งผลให้ท้องผูกได้

โทษของทับทิม มีอะไรบ้าง?

กรณีผู้รับประทานแพ้ทับทิม จะเกิดผื่นลมพิษ การบวมที่ลิ้น ริมฝีปาก มือ แขน ใบหน้า คันตา ตาแดง ระคายเคืองจมูก หายใจลำบาก และอาจเกิดภาวะแพ้รุนแรง (anaphylactic)ได้

ที่มาของข้อมูล

  1. สํานักงานข้อมูลสมุนไพร คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล, ทับทิม (http://www.medplant.mahidol.ac.th/pubhealth/punica.html)
  2. วัลวิภา เสืออุดม ระพีพันธุ์ ศิริเดช วิภาพรรณ ชนะภักดิ์และระพีพร ชนะภักดิ์,ทับทิมผลไม้เพื่อสุขภาพ Healthy pomegranate fruit (http://scijournal.hcu.ac.th/data), ธันวาคม 2559
  3. รองศาสตราจารย์. ดร. กรกช อินทราพิเชฐ รองศาสตราจารย์. ดร. กนกอร อินทราพิเชฐ รองศาสตราจารย์. ดร. ศจีรา คุปพิทยานันท์, ทับทิม (Punica granatum) ไทยเพื่อสุขภาพ (http://sutir.sut.ac.th:8080/sutir/bitstream/123456789/5152/1/Fulltext.pdf), ตุลาคม 2555

ขอบคุณที่อ่านค่ะ คุณคิดว่าข้อมูลนี้เป็นประโยชน์กับคุณแค่ไหนคะ
(1 ดาว - น้อย / 5 ดาว - มาก)

ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


แนบไฟล์ (รูปหรือวีดีโอ)
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่