Doctor men
เขียนโดย
กองบรรณาธิการ HONESTDOCS
Doctor men
รีวิวโดย
ทีมแพทย์ HONESTDOCS
เลิกบุหรี่

ยาหยุดบุหรี่

เมื่อสิงห์อมควันอยากวางมือจากบุหรี่แบบถาวร แต่ไม่แน่ใจว่าจะทำได้หรือไม่ ยาหยุดบุหรี่จึงอาจเป็นตัวช่วยที่ดีได้
อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ 20 มิ.ย. 2019 รีวิวเมื่อวันที่ 16 พ.ค. 2019 ประมาณเวลาการอ่าน: 3 นาที
มีคนอ่านบทความนี้แล้ว 1,545,101 คน

ยาหยุดบุหรี่

น่าแปลกที่แม้คนจะรู้ว่า "บุหรี่" มีพิษภัยอย่างไรต่อสุขภาพของผู้สูบและผู้ได้รับควันบุหรี่ที่เรียกกันว่า "บุหรี่มือสอง"  แต่ปัจจุบันก็ยังคงมีคนสูบบุหรี่กันอยู่มากมายและที่สำคัญยังมีนักสูบมือใหม่เพิ่มขึ้นเรื่อยๆ  ส่วนหนึ่งน่าจะเป็นเพราะบุหรี่มีสารสำคัญที่เรียกว่า "นิโคติน (Nicotine)"  ออกฤทธิ์ต่อระบบประสาทโดยตรง ถ้าสูบน้อยๆ จะรู้สึกมีความสุข แต่หากสูบมากๆ จะยิ่งก่อให้เกิดโทษกับระบบต่างๆ ของร่างกาย  เช่น  ระดับน้ำตาลในเลือดเพิ่มขึ้น ระดับความดันโลหิตเพิ่มขึ้น  เพิ่มอัตราการเต้นของหัวใจ  ทำให้เลือดไปเลี้ยงหัวใจน้อยลง

อย่างไรก็ดี คนบางกลุ่มก็มีความจำเป็นต้องเลิกบุหรี่ทั้งที่ใจไม่อยากเลิกด้วยเหตุผลหลายๆ อย่างเช่น ปัญหาด้านสุขภาพ ด้านครอบครัว ด้านหน้าที่การงาน แต่นั่นก็ไม่ใช่เรื่องง่ายๆ เลยเมื่อได้ชื่อว่า เสพติดนิโคตินเข้าเสียแล้ว  ด้วยเหตุนี้จึงมีการคิด "สารนิโคตินทดแทน (NRT)" ขึ้นมา เพื่อป้องกันผลข้างเคียงของการขาดสารนิโคติน หรืออาการถอนยาที่จะเกิดขึ้นนั่นเอง

โฆษณาจาก HonestDocs
🦷รีเทนเนอร์หาย หรือ จัดฟันใกล้เสร็จ? ก็ทำรีเทนเนอร์ลด 30-50% ได้

ไม่ว่าคุณจะอยากได้ "แบบใส" หรือ "แบบลวด" เราก็มีให้คุณครบจบที่เดียว เริ่มต้นเพียง 1,750 บาท เท่านั้น

%e0%b8%a3%e0%b8%b5%e0%b9%80%e0%b8%97%e0%b8%99%e0%b9%80%e0%b8%99%e0%b8%ad%e0%b8%a3%e0%b9%8cadsinternal ad

สารนิโคตินทดแทน (NRT)

สารนิโคตินทดแทน (Nicotine Replacement Therapy : NRT) ผลิตจากใบยาสูบนำมาสกัดเป็นยาในรูปแบบต่างๆ 

การเลิกบุหรี่ด้วยการให้สารนิโคตินทดแทน (NRT)

องค์การอาหารและของสหรัฐอเมริกา (FDA) ได้รับรองยาที่ใช้ในการเลิกสูบบุหรี่โดยไม่ต้องมีใบสั่งแพทย์มาแล้ว 5 ประเภท ซึ่งเป็นการเลิกบุหรี่โดยการให้สารนิโคตินทดแทน (NRT)  ส่วนในประเทศไทยมีใช้อยู่ 2 แบบ คือ หมากฝรั่งนิโคตินและแผ่นแปะผิวหนัง  ทั้งสองอย่างนี้เป็นยาทางเลือกที่นิยมใช้มากที่สุดและหาได้ตามร้านขายยาทั่วไป

  1. หมากฝรั่งนิโคติน   มีสองขนาด คือ 2 มิลลิกรัม และ 4 มิลลิกรัม ขณะเคี้ยวหมากฝรั่ง นิโคตินจะถูกดูดซึมผ่านกระพุ้งแก้ม   ผู้ที่จะเลิกบุหรี่จะต้องเคี้ยวหมากฝรั่งอย่างน้อย 10 ชิ้นต่อวัน  แม้ว่าจะไม่อยากบุหรี่ก็ตามเพื่อให้ได้สารนิโคตินทดแทนประมาณครึ่งหนึ่งของที่ได้จากการสูบบุหรี่
  2. แผ่นแปะนิโคติน   ในประเทศไทยที่มีใช้อยู่มี 3 ขนาดคือ 10 มิลลิกรัม  20 มิลลิกรัม และ 30 มิลลิกรัม เมื่อแปะแผ่นแปะนิโคตินจะถูกดูดซึมทางผิวหนัง โดยแผ่นแปะจะมีข้อได้เปรียบกว่าหมากฝรั่งคือ ใช้ง่าย และผลข้างเคียงน้อยกว่าแบบหมากฝรั่ง

ปัจจุบันยังไม่มีหลักฐานพบว่า หมากฝรั่งนิโคติน หรือแผ่นแปะนิโคติน มีประสิทธิภาพมากกว่ากัน

ยาตามใบสั่งแพทย์เพื่อให้คุณหยุดสูบบุหรี่

ปัจจุบันมียาหลายชนิดซึ่งช่วยให้คุณสามารถหยุดบุหรี่ได้ แต่ต้องจ่ายตามใบสั่งแพทย์  ยาเหล่านี้ยังสามารถใช้ร่วมกับผลิตภัณฑ์ที่ให้สารนิโคตินทดแทน ทั้งนี้คุณควรต้องปรึกษาแพทย์ก่อนเพื่อเลือกวิธีการเลิกบุหรี่ที่ดีสำหรับคุณ

ยาที่ได้รับการรับรองจากองค์การอาหารและยาแห่งสหรัฐอเมริกา

ยาบูโบรพิออน (Bupropion) 

ยาบูโบรพิออน หรือชื่อทางการค้า Wellbutrin   Zyban หรือ Aplenzin เป็นยาที่ไม่มีส่วนประกอบของนิโคติน  เป็นยาที่ใช้รักษาโรคซึมเศร้าจะจ่ายตามใบสั่งแพทย์  มีผลคือ ช่วยให้อาการการขาดสารนิโคตินลดลง อย่างไรก็ตาม เพื่อผลลัพธ์ที่ดี  คุณควรเริ่มรับประทานยาบูโบรพิออน 1-2 สัปดาห์ก่อนจะเริ่มหยุดสูบบุหรี่  แพทย์อาจให้รับประทานยานี้ต่อีกอ 7-12 สัปดาห์ จนกว่าคุณจะสามารถเลิกสูบบุหรี่ได้อย่างถาวร หากคุณเป็นโรค หรือมีอาการดังต่อไปนี้ ไม่ควรรับประทานยาบูโบรพิออน

ผลข้างเคียงที่พบได้ทั่วไปของยาบูโบรพิออนมีดังนี้

โฆษณาจาก HonestDocs
🦷รีเทนเนอร์หาย หรือ จัดฟันใกล้เสร็จ? ก็ทำรีเทนเนอร์ลด 30-50% ได้

ไม่ว่าคุณจะอยากได้ "แบบใส" หรือ "แบบลวด" เราก็มีให้คุณครบจบที่เดียว เริ่มต้นเพียง 1,750 บาท เท่านั้น

%e0%b8%a3%e0%b8%b5%e0%b9%80%e0%b8%97%e0%b8%99%e0%b9%80%e0%b8%99%e0%b8%ad%e0%b8%a3%e0%b9%8cadsinternal ad
  • อาการปากแห้ง
  • อาการนอนไม่หลับ
  • อ่อนเพลีย
  • หงุดหงิด ฉุนเฉียว
  • อาหารไม่ย่อย
  • ปวดหัว

ยาวาเรนิคลิน (Varenicline)

ยาวาเรนิคลิน (Varenicline) หรือชื่อทางการค้า Chantix  พัฒนาขึ้นเพื่อช่วยผู้ที่กำลังเลิกสูบบุหรี่อยู่โดยเฉพาะ  ยานี้จะทำปฏิกิริยารบกวนกับตัวรับสารนิโคตินในสมองโดยออกฤทธิ์ได้สองทางคื อลดความสุขในการสูบบุหรี่และช่วยลดอาการของการขาดสารนิโคตินได้   ควรรับประทานยาวาเรนิคลิน  1 สัปดาห์ก่อนจะเริ่มหยุดสูบบุหรี่ 

จากรายงานการศีกษาได้แสดงให้เห็นว่า ยาวาเรนิคลิน varenicline สามารถเพิ่มโอกาสให้คุณสามารถหยุดบุหรี่ได้ถึงสองเท่าและอาจมีประสิทธิภาพมากกว่าการใช้ยาบูโบรพิออนในระยะสั้นอีกด้วย อย่างไรก็ดี  ควรรับประทานยาวาเรนิคลินอย่างต่อเนื่องไม่เกิน 12 สัปดาห์ รววมทั้งควรตระหนักว่า ยาวาเรนิคลินมีผลข้างเคียงที่รุนแรงเพราะยาตัวนี้เชื่อมโยงกับโรคซึมเศร้า ความคิดที่จะฆ่าตัวตาย และการฆ่าตัวตาย ผู้ที่รับประทานยาวาเรนิคลินควรจะต้องได้รับการดูแลเกี่ยวกับเรื่องจิตใจ เช่น อารมณ์ซึมเศร้า  การเปลี่ยนแปลงทางพฤติกรรมหรือความคิด หรือความคิดหรือพฤติกรรมที่จะฆ่าตัวตาย

ผลข้างเคียงที่พบได้ทั่วไปของยาวาเรนิคลิน มีดังนี้

  • ปวดหัว
  • การเปลี่ยนแปลงในการรับรส
  • คลื่นไส้
  • อาเจียน
  • อาการนอนไม่หลับ
  • ท้องอืด

ยาที่ช่วยยับยั้งการสูบบุหรี่อื่น ๆ

ยาที่จ่ายตามใบสั่งแพทย์อื่นๆ เช่น ยานอร์ทริปไทลีน (Pamelor) และยาโคลนิดีน (Catapres) ได้รับการแนะแนะนำให้ใช้ในผู้สูบบุหรี่ที่ไม่สามารถใช้ยาบูโบรพิออน  และยาวาเรนิคลินได้ในบางครั้ง ซึ่งยาทั้งสองชนิดนี้เป็นยาเก่าที่มีผลข้างเคียงมาก  ควรปรึกษากับแพทย์ให้ก่อนว่า ยาสองตัวนี้เป็นตัวเลือกที่ดีสำหรับคุณในการเลิกบุหรี่หรือไม่

นอกจากนี้ในประเทศไทยยังมียาทางเลือกอื่นๆ ที่นิยมใช้เลิกบุหรี่อีกมากมาย เช่น ยาสมุนไพรชาชงหญ้าดอกขาวซึ่งอาจช่วยให้เลิกบุหรี่ง่ายขึ้นได้ เพราะมีสรรพคุณทำให้ลิ้นฝาด ไม่รับรู้รสชาติ ทำให้ไม่อยากสูบบุหรั้ รู้สึกเหม็นบุหรี่   มีข้อดีคือ ราคาถูก เป็นผลิตภัณฑ์ธรรมชาติ และมีหลักฐานสนับสนุนสรรพคุณที่ชัดเจน 

ทั้งนี้อาจไม่จำเป็นต้องใช้ยาช่วยเลิกบุหรี่ในผู้สูบทุกราย แต่ผู้สูบทุกรายควรได้รับคำแนะนำที่เหมาะสมถึงแนวทางในการเลิกบุหรี่ที่ถูกต้อง รวมถึงการปรับเปลี่ยนพฤติกรรม หลีกเลี่ยงสิ่งกระตุ้นต่างๆ เพื่อป้องกันการหวนกลับไปสูบบุหรี่อีก  อย่างไรก็ตาม  หากต้องการเลิกบุหรี่สามารถเข้ารับคำแนะนำและคำปรึกษาจากแพทย์ หรือเภสัชกร โดยแพทย์ หรือเภสัชกรจะเป็นผู้ให้คำแนะนำและพิจารณาว่า ควรใช้ยาเพื่อเลิกบุหรี่หรือไม่ 

ที่มาของข้อมูล

ประสิทธิ์ กี่สุขพันธ์, การเลิกสูบบุหรี่ (http://www.thaiheart.org/images/column_1353671720/Smoking_2.pdf)

เครือข่ายวิชาชีพแพทย์ในการควบคุมการบริโภคยาสูบ, แนวทางเวชปฏิบัติสำหรับการบำบัดรักษาโรคติดบุหรี่ในประเทศไทย ปี พ.ศ.2552 (http://resource.thaihealth.or.th/library/hot/13551), 28 มกราคม 2556

ขอบคุณที่อ่านค่ะ คุณคิดว่าข้อมูลนี้เป็นประโยชน์กับคุณแค่ไหนคะ
(1 ดาว - น้อย / 5 ดาว - มาก)

ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


แนบไฟล์ (รูปหรือวีดีโอ)
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่

บทความต่อไป
วิธีเลิกสูบบุหรี่
วิธีเลิกสูบบุหรี่

อยากเลิกบุหรี่ มีวิธีไหนบ้าง?

วิธีเลิกบุหรี่แบบหักดิบ
วิธีเลิกบุหรี่แบบหักดิบ

เลิกบุหรี่แบบหักดิบ ความยากที่ตามมาด้วยผลลัพธ์ของสุขภาพที่ดี