Doctor men
เขียนโดย
กองบรรณาธิการ HONESTDOCS
การรักษา

อาการไอ

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ 16 ม.ค. 2020 ประมาณเวลาการอ่าน: 2 นาที
มีคนอ่านบทความนี้แล้ว 1,773,679 คน

อาการไอ

อาการไอเกิดได้ทั้งการไอแห้งและไอแบบมีเสมหะ พบว่ามีความเกี่ยวข้องกับโรคหวัดธรรมดามากที่สุด แต่การไอก็อาจเป็นอาการแสดงของภาวะร้ายแรงได้ เช่น ภาวะหัวใจวาย โรคปอดบวม หรือเกิดจากการจับหืดเฉียบพลัน (exacerbation) ของโรคหืดหรือโรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง ขั้นแรกจริงจำเป็นต้องถูกวินิจฉัยเบื้องต้นว่าสาเหตุของอาการไอนั้นเกิดจากสาเหตุที่รุนแรง หรือเป็นเพียงการติดเชื้อบริเวณทางเดินหายใจส่วนบน (โรคหวัดธรรมดา) อาจเกิดจากจมูกอักเสบจากภูมิแพ้ ไซนัสอักเสบ โรคกรดไหลย้อน การสูบบุหรี่ หรือประกอบอาชีพที่มีการระคายเคืองระบบทางเดินหายใจก็ก่อให้เกิดอาการไอได้เช่นเดียวกัน

ยาสำหรับบรรเทาอาการไอ

สามารถแบ่งยาตามกลไกการออกฤทธิ์ได้ สามกลุ่ม คือ ยากลุ่มกดอาการไอ ยากลุ่มขับเสมหะ และยากลุ่มละลายเสมหะ

ยากลุ่มกดอาการไอ (antitussive)

ตัวยาในกลุ่มนี้คือ เดกซ์โตรมีทอแฟน (dextromethorphan) เป็นยากดอาการไอที่ไม่ใช่สารเสพติด มีความแรงในการกดการไอเทียบเท่ากันกับโคเดอีน มีข้อบ่งใช้สำหรับการไอชนิดไม่มีเสมหะและบรรเทาอาการไอชั่วคราวที่เกิดจากการระคายเคืองระบบทางเดินหายใจส่วนต้น ไม่ใช้ยานี้เพื่อกดอาการไอ้ต่อเนื่องหรือการไอเรื้อรัง เช่น การไอที่เกิดจากการสูบบุหรี่ ถุงลมโป่งพอง โรคหืด ตัวยามีทั้งรูปแบบยาเม็ดและยาอม สำหรับผู้ใหญ่ ไม่รับประทานยาในรูปแบบเม็ดเกิน 120 มิลลิกรัมต่อวัน และไม่อมยาอมที่มีส่วนผสมของเดกซ์โตรมีทอแฟนเกิน 10 เม็ดต่อวัน ยาอีกตัวหนึ่งที่มีฤทธิ์กดอาการไอ คือยาโคเดอีน (codeine) แต่ไม่สามารถจำหน่ายในร้านขายยาได้เนื่องจากเป็นสารเสพติดให้โทษประเภทที่ 3 เฉพาะสถานพยาบาลที่รับผู้ป่วยค้างคืนเท่านั้นจึงจะมีสิทธิในการจำหน่ายยาโคเดอีน

ยากลุ่มขับเสมหะ (expectorant)

ตัวยาในกลุ่มนี้ไม่มีผลการศึกษาทางคลินิกบ่งบอกถึงประสิทธิภาพในการรักษาอาการไอ ยากลุ่มขับเสมหะมีกลไกลดการยึดเกาะและลดแรงตึงผิวของเสมหะ ทำให้เสมหะมีความข้นหนืดน้อยลง สามารถขับออกมาผ่านระบบทางเดินหายใจส่วนบนได้ง่ายขึ้น การทำให้ทางเดินหายใจโล่งคาดว่าอาจช่วยลดอาการไอได้ แนะนำให้ดื่มน้ำมากๆเมื่อรับประทานยากลุ่มนี้เนื่องจากน้ำจะช่วยให้เสมหะมีความหนืดลดลง หรือาจใช้ยานี้ร่วมกับยาแก้ไอชนิดอื่น ยาในกลุ่มนี้ ได้แก่ ไกวเฟนิซิน (guaifenesin) มีประสิทธิภาพในการรักษาอาการไอแห้งและไอแบบมีเสมหะใกล้เคียงกัน ไม่ใช้ยานี้เพื่อกดอาการไอ้ต่อเนื่องหรือการไอเรื้อรัง ขนาดยาที่ใช้ในผู้ใหญ่คือ 200 ถึง 400 มิลลิกรัม ทุก 4 ชั่วโมง และไม่เกินวันละ 2400 มิลลิกรัม มีการรายงานว่าต้องรับประทานอย่าน้อย 1200 มิลลิกรัมจริงจะเห็นผลในการบรรเทาอาการไอ

ยากลุ่มละลายเสมหะ (mucolytic)

ยากลุ่มนี้ออกฤทธิ์ที่เสมหะโดยลดความหนืดของเสมหะ และเพิ่มการทำงานของเซลล์ที่ช่วยโบกพัดเสมหะ ทำให้เสมหะขับออกได้ง่ายยิ่งขึ้น ยากลุ่มนี้ใช้สำหรับอาการไอแบบมีเสมหะ ยาในกลุ่มละลายเสมหะ ได้แก่ บรอมเฮกซีน ขนาดรับประทานสำหรับผู้ใหญ่ คือ 8 ถึง 16 มิลลิกรัม วันละสามครั้ง ยาเอมบรอกซอล (ambroxol) ขนาดรับประทานสำหรับผู้ใหญ่ คือ 60 ถึง 120 มิลลิกรัมต่อวัน โดยแบ่งรับประทานวันละสองถึงสามครั้ง อะเซทิลซิสเทอีน (acetylcysteine) มีกลไกในการทำลายโครงสร้างของเสมหะทำให้เสมหะข้นเหนียวน้อยลง มีในรูปแบบของยาอมและยาแบบเม็ดฟู่

การบำบัดนอกเหนือจากการใช้ยา

การหลีกเลี่ยงการสัมผัส การสูดรับสารก่อการระคายเคืองเป็นวิธีที่ได้ผลดีที่สุดในผู้ป่วยที่มีอาการไอจากสารก่อการระคายเคือง การเลิกบุหรี่สามารถช่วยลดอาการไอได้เนื่องจากควันบุหรี่และสารพิษในบุหรี่ก่อให้เกิดการระคายเคืองต่อระบบทางเดินหายใจและส่งผลต่อการเกิดโรคในระยะยาว การดื่มน้ำในปริมาณมาก (มากกว่า 8 แก้วต่อวัน) มีผลดีทำให้ร่างกายมีปริมาณน้ำมากพอและอาจช่วยให้เมือกที่ติดในทางเดินหายใจมีความข้นน้อยลง สามารถขับออกมาได้ง่ายขึ้นซึ่งก็จะช่วยลดการระคายเคืองได้ การใช้สเปรย์หรือลูกอมสมุนไพรชะเอมเทศช่วยให้ชุ่มคอสามารถก็สามารถบรรเทาอาการไอได้เช่นเดียวกัน

 

 


บทความนี้มีจุดประสงค์เพื่อให้ความรู้แก่ผู้อ่าน และไม่สามารถแทนการแนะนำของแพทย์ การวินิจฉัยโรค หรือการรักษาได้ ผู้อ่านควรพบแพทย์เพื่อให้แพทย์ตรวจที่สถานพยาบาลทุกครั้ง และไม่ควรตีความเองหรือวางแผนการรักษาด้วยตัวเองจากการอ่านบทความนี้ ทาง HonestDocs พยายามอัปเดตข้อมูลให้ครบถ้วนถูกต้องอยู่เสมอ คุณสามารถส่งคำแนะนำได้ที่ https://honestdocs.typeform.com/to/kkohc7

ขอบคุณที่อ่านค่ะ คุณคิดว่าข้อมูลนี้เป็นประโยชน์กับคุณแค่ไหนคะ
(1 ดาว - น้อย / 5 ดาว - มาก)

ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


แนบไฟล์ (รูปหรือวีดีโอ)
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ

คำตอบที่คุณจะได้เป็นเพียงความเห็นจากแพทย์ ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค โปรดพบแพทย์ที่สถานพยาบาลเพื่อการรักษาที่ถูกต้อง เหตุฉุกเฉิน โทร. 1669

รับทราบและถามคำถาม
ดูในแอป