Doctor men
เขียนโดย
กองบรรณาธิการ HONESTDOCS

ไซนัสอักเสบ คืออะไร?

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ 9 ก.ค. 2019 ประมาณเวลาการอ่าน: 3 นาที
มีคนอ่านบทความนี้แล้ว 1,008,450 คน

ไซนัสอักเสบ เป็นภาวะที่พบได้บ่อย มักเกิดจากการติดเชื้อที่ไซนัส หรือกระเปาะอากาศที่อยู่ข้างหลังหน้าผาก จมูก กระดูกแก้ม และดวงตา ไซนัสมีหน้าที่ในการผลิตน้ำมูกที่ใช้ดักจับเชื้อโรคไม่ให้เข้าสู่ร่างกาย ซึ่งในบางครั้งเชื้อแบคทีเรียหรือสารก่อภูมิแพ้ก็มีจำนวนมากเกินกว่าที่น้ำมูกจะจับไว้ ทำให้น้ำมูกผลิตออกมามากเกินจนปิดกั้นช่องเปิดของไซนัส

การมีน้ำมูกมากกว่าปกติมักเกิดขึ้นตอนที่เป็นหวัดหรือภูมิแพ้ การสะสมกันของของเหลวเหล่านี้ส่งผลให้มีเชื้อโรคจำนวนมากที่เติบโตในโพรงจมูกซึ่งทำให้เกิดการติดเชื้อขึ้น แต่การติดเชื้อที่ไซนัสส่วนมากจะหายไปเองภายใน 1 หรือ 2 สัปดาห์โดยที่ไม่จำเป็นต้องได้รับการรักษา แต่หากผ่านไปหลายสัปดาห์แล้วอาการยังไม่ดีขึ้น ต้องรีบไปพบแพทย์ทันที เพราะอาจเกิดจากการติดเชื้อแบคทีเรียที่มีความรุนแรงมากกว่า

ไซนัสอักเสบ สามารถแบ่งออกได้เป็น 3 ประเภทดังต่อไปนี้

  1. ไซนัสอักเสบเฉียบพลัน (Acute Sinusitis) คือการติดเชื้อไวรัสที่มาพร้อมกับไข้หวัดทั่วไป มักจะมีอาการเพียง 1 หรือ 2 สัปดาห์ แต่ในกรณีที่เกิดจากการติดเชื้อแบคทีเรียอาจทำให้ไซนัสอักเสบชนิดเฉียบพลันกินระยะเวลานานกว่า 4 สัปดาห์ก็เป็นได้
  2. ไซนัสอักเสบกึ่งเฉียบพลัน (Subacute Sinusitis) จะมีอาการนานที่สุด 3 เดือน ส่วนมากภาวะนี้มักจะปรากฏร่วมกับการติดเชื้อแบคทีเรียหรือภูมิแพ้ตามฤดูกาล
  3. ไซนัสอักเสบเรื้อรัง (Chronic Sinusitis) เป็นภาวะที่มีอาการนานกว่า 3 เดือน แต่มีความรุนแรงน้อย โดยทั่วไปแล้วมักจะเกิดร่วมกับภูมิแพ้หรือปัญหาทางโครงสร้างของรูจมูก ไม่ได้เกิดจากเชื้อแบคทีเรีย

อาการของภาวะไซนัสอักเสบ

อาการจากภาวะไซนัสอักเสบจะคล้ายกับไข้หวัด ได้แก่ ประสาทรับกลิ่นลดลง มีไข้ คัดจมูก ปวดศีรษะจากแรงดันในโพรงจมูก เหนื่อยล้า เจ็บคอ น้ำมูกไหล และไอ

เป็นเรื่องยากที่พ่อแม่จะสังเกตเห็นอาการไซนัสอักเสบในเด็ก เว้นแต่จะมีการบันทึกไว้ว่าเด็กมีอาการคล้ายหวัดหรือภูมิแพ้ที่ไม่หายไปเองแม้จะผ่านไปแล้ว 14 วัน มีไข้สูง มีน้ำมูกสีขุ่นคล้ำไหลออกจากจมูกยาวนานกว่า 72 ชั่วโมง หรือมีอาการไอนานกว่า 10 วัน จึงจะสันนิษฐานได้ว่า อาจเกิดจากการติดเชื้อที่ไซนัส

อาการจากภาวะไซนัสอักเสบเฉียบพลัน กึ่งเฉียบพลัน และเรื้อรังจะคล้าย ๆ กันหมด แตกต่างกันแค่เพียงความรุนแรงและระยะเวลาที่เกิดขึ้นเท่านั้น

สาเหตุของภาวะไซนัสอักเสบ

ภาวะไซนัสอักเสบสามารถเกิดขึ้นได้กับทุกคน แต่ก็มีภาวะสุขภาพกับปัจจัยเสี่ยงบางอย่างที่อาจทำให้โอกาสในการเกิดภาวะนี้สูงขึ้น เช่น

  • ภาวะผนังกั้นช่องจมูกคด (Deviated Nasal Septum)
  • มีเงี่ยงผนังกั้นช่องจมูก (Nasal Bone Spur)
  • มีติ่งเนื้อในช่องจมูก
  • โรคภูมิแพ้
  • โรคซิสติก ไฟโบรซิส (Cystic Fibrosis)
  • มีระบบภูมิคุ้มกันอ่อนแอ
  • เพิ่งสัมผัสกับเชื้อรา
  • สูบบุหรี่
  • เพิ่งผ่านการติดเชื้อที่ระบบหายใจส่วนต้น
  • การติดเชื้อที่ฟัน
  • การเดินทางบนเครื่องบิน

การวินิจฉัยภาวะไซนัสอักเสบ

ในการวินิจฉัยภาวะไซนัสอักเสบ แพทย์จะสอบถามอาการร่วมกับตรวจร่างกาย และอาจมีการตรวจภายในจมูกเพื่อมองหาร่องรอยของการอักเสบด้วย

ในกรณีของไซนัสอักเสบเรื้อรัง แพทย์อาจแนะนำให้ผู้ป่วยเข้ารับการถ่ายภาพช่องจมูกกับไซนัสเพื่อมองหาการอุดตันและความผิดปกติทางโครงสร้าง เช่น การมีติ่งเนื้อ เป็นต้น รวมถึงอาจมีการตรวจเพิ่มเติมดังต่อไปนี้

  • การถ่ายภาพด้วยวิธี CT เพื่อให้ได้ภาพไซนัสแบบสามมิติ
  • การทำ MRI เพื่อได้ภาพโครงสร้างภายในร่างกายอย่างละเอียด
  • กล้องส่อง Fiber-optic เพื่อบันทึกภาพไซนัสอย่างละเอียด
  • การทดสอบภูมิแพ้ เพื่อระบุถึงสารก่อภูมิแพ้ที่ทำให้เกิดปฏิกิริยาแพ้ขึ้น
  • การตรวจเลือด เพื่อตรวจจับโรคที่กดภูมิคุ้มกันของผู้ป่วยลงได้ เช่น HIV

การรักษาภาวะไซนัสอักเสบ

การรักษาภาวะไซนัสอักเสบ จะขึ้นอยู่กับความรุนแรงและสาเหตุที่เกิดขึ้น หากต้องลดการคั่งของน้ำมูกและทำให้ไซนัสปลอดโปร่ง สามารถทำได้ด้วยการประคบอุ่นที่ใบหน้าและหน้าผากวันละหลายๆ ครั้ง ดื่มน้ำเยอะๆ เพื่อช่วยให้น้ำมูกข้นน้อยลง หรือจะใช้ยาแก้คัดจมูกหรือยาหยดจมูกที่หาซื้อได้ทั่วไปมาช่วยบรรเทาอาการก็ได้

หากรู้สึกปวดศีรษะจากไซนัสอักเสบ สามารถใช้ยาแก้ปวดทั่วไปอย่าง Acetaminophen และ Ibuprofen เพื่อบรรเทาอาการปวด แต่ถ้าอาการไม่ดีขึ้นหลังผ่านไปแล้ว 2 สัปดาห์ อาจเกิดจากการติดเชื้อแบคทีเรียซึ่งจะทำให้เกิดอาการรุนแรงกว่า กรณีนี้ควรเข้าพบแพทย์เพื่อรับยาปฏิชีวนะมาใช้บรรเทาอาการ

กรณีที่ไซนัสอักเสบเกิดจากความผิดปกติของโครงสร้างจมูก อาจต้องรักษาด้วยการผ่าตัดเคลียร์ไซนัส ซ่อมแซมผนังกั้นช่องจมูก หรือผ่าตัดกำจัดติ่งเนื้อ หากการรักษาด้วยยาทั่วไปไม่ได้ผล

การป้องกันภาวะไซนัสอักเสบ

ภาวะไซนัสอักเสบมักจะเกิดขึ้นหลังเป็นไข้หวัดหรือภูมิแพ้ได้ ดังนั้นจึงควรป้องกันการเป็นไข้หวัด ด้วยการปฏิบัติดังต่อไปนี้

  • เข้ารับการฉีดวัคซีนไข้หวัดใหญ่ทุกปี
  • รับประทานอาหารที่ดีต่อสุขภาพเป็นประจำ
  • ล้างมือให้สะอาดทุกครั้งหลังเข้าห้องน้ำ และก่อนหยิบจับอาหาร
  • จำกัดปริมาณการสูดดมควันบุหรี่ สารเคมี เกสร และสารก่อภูมิแพ้อื่นๆ

ที่มาของข้อมูล

Valencia Higuera, sinusitis (https://www.healthline.com/symptom/sinusitis), 8 มีนาคม 2016

ขอบคุณที่อ่านค่ะ คุณคิดว่าข้อมูลนี้เป็นประโยชน์กับคุณแค่ไหนคะ
(1 ดาว - น้อย / 5 ดาว - มาก)

ดูคำถามและคำตอบอื่นๆที่เกี่ยวกับอาการนี้

เยื่อจมูกอักเสบมีโอกาสเป็นไซนัสหรือเปล่าค่ะ
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ
อาการไซนัสเริ่มแรกเป็นแบบไหนค่ะวิธีรักษาให้หายขาดมีไหมค่ะ
คำถามนี้ได้การตอบจากพยาบาลผู้เชี่ยวชาญ
เป็นไซนัสบ่อยๆ อันตรายมั๊ยคะ มีวิธีป้องกันยังไงบ้าง
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ
ไอตลอดเวลาปวดหัวบ้างเป็นไรไหม
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ
หายใจไม่โล่งควรทำอย่างไร
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ

หากคุณยังมีคำถามเพิ่มเติม กรุณาเขียนถามคุณหมอที่นี่

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


แนบไฟล์ (รูปหรือวีดีโอ)
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่