Doctor men
เขียนโดย
กองบรรณาธิการ HONESTDOCS
การรักษา

ใบบัวบก เครื่องดื่มสีเขียวเปี่ยมด้วยประโยชน์

ทานสดๆ ก็ได้ คั้นน้ำดื่มก็ดี หรือจะใช้ภายนอกก็เจ๋ง ไม่เบา
อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ 18 ก.ย. 2019 ประมาณเวลาการอ่าน: 5 นาที
มีคนอ่านบทความนี้แล้ว 2,050,917 คน

ใบบัวบก เครื่องดื่มสีเขียวเปี่ยมด้วยประโยชน์

รีวิวโดยทีมแพทย์และเภสัชกร HonestDocs วันที่ 03/05/2562

ใบบัวบก เป็นพืชสมุนไพรที่เรารู้จักกันดีในฐานะยาแก้ช้ำใน สีเขียวอื๋อ รสขื่นๆ ปนหวาน แต่คนมักเข้าใจผิดว่า ช้ำใน คือ อาการช้ำรัก ทั้งที่แท้จริงแล้วหมายถึงอาการอักเสบทางกายต่างหาก  แต่ใบบัวบกยังมีดีมากกว่านั้นคือ ช่วยดับกระหาย  บำรุงร่างกาย และรักษาโรคได้มากมาย  นอกจากนิยมนำใบบัวบกมาคั้นดื่มแล้ว เรายังสามารถรับประทานใบบัวบกได้แบบสดๆ ทั้งต้น  ปัจจุบันเริ่มมีการทำวิจัย สกัดสารสำคัญในใบบัวบกให้รับประทานงายขึ้นทั้งในรูปของยาแคปซูลและผงสำหรับชงดื่มอีกด้วย

โฆษณาจาก HonestDocs
เเพ็กเกจตรวจหัวใจ ❤️ ลด 30 - 50% ถึงวันที่ 24 ก.ย. นี้เท่านั้น 🔥

เหนื่อยง่าย เจ็บหน้าอก หอบ ลองมาเช็คสมรรถภาพหัวใจกันดีกว่า ❤ เริ่มต้นที่ 1450 บาท

Internal ad heartcheck

ลักษณะของใบบัวบก

บัวบก มีชื่อเรียกทางวิทยาศาสตร์ว่า Centella asiatica (L.) Urb. อยู่ในวงศ์เดียวกับผักชี  บัวบกเป็นพืชล้มลุก มีกอติดอยู่กับพื้นดิน ลำต้นจะเลื้อยแพร่กิ่งก้านไปตามพื้นดินในแนวราบ  ใบลักษณะคล้ายใบบัว ขอบใบเป็นแฉกเล็กๆ โดยรอบ  มีดอกขนาดเล็กสีม่วงปนแดง  มีผลซึ่งมีลักษณะแบน  ไม่มีเนื้อ  บัวบกเป็นพืชที่พบได้ทั่วไปในเขตร้อนโดยเฉพาะบริเวณพื้นที่ชื้นแฉะหรือริมน้ำ  แม้จะเป็นพืชล้มลุกแต่บัวบกก็มีอายุยืนยาวได้นานหลายปี  

ประโยชน์ของใบบัวบัก

นอกจากช่วยรักษาอาการช้ำในได้แล้ว บัวบกยังช่วยรักษาโรคลมชัก  โรคผิวหนัง  ท้องเสีย  ท้องอืด โรคในกระเพาะอาหาร  รวมทั้งเป็นยาบำรุงร่างกายชั้นดี เช่น บำรุงสมอง ช่วยเพิ่มความจำในผู้สูงอายุ  บำรุงประสาท   เป็นต้น การรับประทานใบบัวบกแบบสดๆ จะทำให้ร่างกายได้สารสำคัญหลายชนิด ที่พบได้มากคือ "สารไกลโคไซด์" (Glycosides) ซึ่งจัดเป็นสารที่เข้าไปขัดขวางการเกิดสารอนุมูลอิสระ ช่วยลดการเสื่อมสภาพของเซลล์และเนื้อเยื่อต่างๆ ในร่างกาย มีส่วนช่วยเร่งการสร้างคอลลาเจนที่ผิว กระดูก และเส้นเอ็น ทำให้แผลสมานตัวเข้าหากันได้เร็วขึ้นกว่าเดิม

สรรพคุณของใบบัวบก ไม่ว่าจะเป็นการทานเป็นต้นดิบๆ หรือนำมาคั้นเป็นน้ำดื่ม  ไปจนถึงการนำใบบัวบกมาใช้ภายนอก ล้วนมีสรรพคุณทางยาทั้งสิ้น

เนื่องจากบัวบกมีฤทธิ์เป็นยาเย็นจึงช่วยลดการเกิดอาการร้อนใน ช่วยลดความเสี่ยงต่อการเกิดโรคสมองเสื่อม หรืออัลไซเมอร์  ในกลุ่มสตรีที่อยู่ในวัยใกล้หมดประจำเดือน คนที่ต้องใช้สมองในการทำงานมากๆ ใบบัวบกจะเป็นตัวช่วยเพิ่มความจำได้ดี ช่วยลดความตึงเครียด มีฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระ ลดการอักเสบที่ผิวหนัง ยับยั้งเชื้อแบคทีเรียทำให้สามารถรักษาสิวได้ ลดอาการฟกช้ำได้  นอกจากนี้ผู้ที่รับประทานใบบัวบกหลังการผ่าตัดจะช่วยให้แผลสมานตัวได้เร็วขึ้นและลดการติดเชื้อได้

สรรพคุณของบัวบกกับผลการวิจัย

งานวิจัยได้กล่าวถึงบัวบกเอาไว้ว่า เป็นพืชที่มีสรรพคุณโดดเด่นในด้านการบำรุงสมองเช่นเดียวกันกับแปะก๊วย ช่วยกระตุ้นสมองในการจดจำสิ่งต่างๆ ได้ดีขึ้น และช่วยพัฒนาการเรียนรู้ทางสมอง ด้วยคุณสมบัติพิเศษเหล่านี้ทำให้บัวบกเป็นพืชที่ได้รับการจดสิทธิบัตรในฐานะช่วยเพิ่มความจำ

มีงานวิจัยในสัตว์ทดลองพบว่า สารสกัดใบบัวบกมีฤทธิ์เพิ่มระดับสารสื่อประสาทในสมองได้ทำให้สามารถยับยั้งอาการชักได้  จากการทดลองในลูกหนู พบว่า มีความจำและการเรียนรู้ที่ดีขึ้น ส่วนในคน มีการทดลองในเด็กพิเศษด้วยการกินบัวบกวันละ 500 มิลลิกรัม ติดต่อกัน 3 เดือน แล้วเปรียบเทียบกับกลุ่มควบคุม พบว่า กลุ่มที่กินบัวบกมีความสามารถในการเรียนรู้ที่ดีกว่า ส่วนในผู้สูงอายุให้ทดลองกินสารสกัดบัวบก 750 มิลลิกรัม ติดต่อกัน 2 เดือน พบว่า ความจำและการเรียนรู้ดีขึ้น อีกทั้งยังช่วยลดอารมณ์แปรปรวนทำให้ผู้สูงอายุมีอารมณ์ดีมากขึ้นด้วย  ส่วนในวัยทำงานได้ทดลองกับผู้หญิงอายุประมาณ 33 ปี โดยให้กินสารสกัดบัวบก 500 มิลลิกรัม วันละ 2 ครั้ง พบว่า ช่วยลดความเครียด ความวิตกกังวล และภาวะซึมเศร้าลงได้

เมื่อเจาะลึกลงไปถึงระดับเซลล์ พบการทำงานของสารสกัดบัวบกที่ตรงเข้าออกฤทธิ์กับสมอง ช่วยทำให้การหายใจระดับเซลล์ภายในสมองทำงานได้ดีขึ้น มีสารต้านอนุมลอิสระ ช่วยสร้างสมดุลสารสื่อประสาท และต้านการเสื่อมสภาพของเซลล์สมองได้

โฆษณาจาก HonestDocs
เเพ็กเกจตรวจหัวใจ ❤️ ลด 30 - 50% ถึงวันที่ 24 ก.ย. นี้เท่านั้น 🔥

เหนื่อยง่าย เจ็บหน้าอก หอบ ลองมาเช็คสมรรถภาพหัวใจกันดีกว่า ❤ เริ่มต้นที่ 1450 บาท

Internal ad heartcheck

จากการทดลองในหนูที่เป็นเบาหวาน พบว่า สารสกัดจากใบบัวบกช่วยกระตุ้นการทำงานของ glycolytic enzymes และกระบวนการ glycogenesis ที่สามารถช่วยลดการสะสมกลูโคสในเลือดได้


 

การนำใบบัวบกมาใช้บริโภคเพื่อเป็นยา

  1. บัวบกสามารถนำมาใช้เป็นยาได้หลากหลาย ไม่ว่าจะเป็นส่วนของต้นสด เมล็ด หรือใบ ซึ่งเป็นส่วนที่นิยมนำมาใช้มากที่สุด การเลือกใบบัวบกที่ดีควรเลือกใบที่โตเต็มที่และสมบูรณ์ นำมาตากแห้งป่นเป็นผง บรรจุลงในแคปซูลประมาณ 500 มิลลิกรัม รับประทานเป็นยาบำรุงร่างกายได้
  2. นำเอาใบบัวบกสด 1 กำมือ มาคั้นให้ได้น้ำ หรือตำให้ละเอียดแล้วผสมกับน้ำ 1 แก้ว คนให้เข้ากันจากนั้นกรองให้เหลือแต่น้ำ ผสมน้ำตาล  หรือเกลือก็ได้ตามชอบ ดื่มครั้งละ 1 แก้ว ก่อนอาหารทั้ง 3 มื้อ นานประมาณ 5-7 วัน จะช่วยลดอาการร้อนในและแก้ช้ำในได้
  3. กรณีที่เป็นผู้ป่วยโรคความดันโลหิตสูงสามารถดื่มน้ำใบบัวบกทุกวัน ติดต่อกันประมาณ 7 วัน จะช่วยลดความดันให้อยู่ในระดับปกติได้
  4. เมล็ดของบัวบกที่มีรสขมและเย็น นิยมนำมาใช้แก้ไข้ ลดอาการปวดศีรษะ และแก้บิด

การนำบัวบกมาใช้เป็นยาภายนอก

รักษาแผล : ทำความสะอาดแผลด้วยยาฆ่าเชื้อก่อนทาครีมที่มีสารสกัดจากบัวบกสด 7 % โดยน้ำหนัก  ทาบริเวณที่เป็นแผลวันละ 1 – 3 ครั้ง หรือตามแพทย์สั่ง หากใช้แล้วไม่ดีขึ้นภายใน 2 สัปดาห์ ให้หยุดใช้ ควรเก็บครีมใบบัวบกในที่เย็น อุณหภูมิไม่เกิน 25 องศาเซลเซียส 

บำรุงผิวหน้า : ปัจจุบันมีผลิตภัณฑ์ที่ผลิตจากสารสกัดใบบัวบกหลายชนิด เช่น ครีมทาหน้า มาสก์พอกหน้า เป็นต้น จึงแนะนำให้ใช้ผลิตภัณฑ์ที่มีมาตรฐาน มากกว่าการเก็บ หรือซื้อใบบัวบกที่อาจมีสารปนเปื้อนมาใช้งานเอง

ข้อควรระวังในการใช้ใบบัวบก

  1. ก่อนรับประทานใบบัวบกเพื่อเป็นยา จะต้องตรวจสอบสุขภาพของตนเองก่อนว่า มีโรคประจำตัวอะไรที่มีความเสี่ยงหรือไม่เพราะสารบางชนิดในใบบัวบก จะเข้าไปทำให้อาการของโรคกำเริบมากขึ้นได้
  2. เนื่องจากบัวบกเป็นยาที่มีฤทธิ์เย็น การรับประทานมากเกินไปจะทำให้สะสมในร่างกายจนรู้สึกหนาวมากขึ้นได้
  3. หลีกเลี่ยงการกินใบบัวบกติดต่อกันทุกวัน หรือกินครั้งละมากๆ เมื่อกินติดต่อกันประมาณ 1 สัปดาห์แล้ว ก็ควรหยุดพัก 1 สัปดาห์ แล้วค่อยกลับมากินใหม่
  4. สำหรับคนที่กินใบบัวบกสดๆ ติดต่อกันทุกวัน ควรกินในสัดส่วนประมาณวันละ 3-6 ใบ ไม่ควรเกินไปกว่านี้
  5. หากร่างกายมีอาการอ่อนเพลีย เวียนหัว ใจสั่น หรือหัวใจเต้นผิดปกติ รู้สึกคันตามผิวหนัง ท้องร่วง ภายหลังจากการกิน ควรหยุดกินทันทีและรีบไปพบแพทย์ทันที
  6. ในกลุ่มคนที่ต้องกินยาแก้แพ้ ยานอนหลับ หรือยากันชัก ไม่ควรกินใบบัวบก เนื่องจากจะยิ่งไปเพิ่มฤทธิ์ให้รู้สึกง่วงซึมมากขึ้น
  7. การนำมาใช้ภายนอกบางคนอาจมีอาการแพ้ มีอาการแสบร้อนที่ผิวหนัง
  8. อาการไม่พึงประสงค์ที่อาจเกิดขึ้นหากรับประทานบัวบกในปริมาณที่มากเกินไป หรือมีอาการแพ้ ได้แก่ ปวดหัว ปวดท้อง คลื่นไส้ เวียนศีรษะ และอาการง่วงนอนอย่างรุนแรง

บัวบกเป็นสมุนไพรพื้นบ้านที่หาซื้อได้ง่ายตามท้องตลาดแถมยังมีราคาถูกแต่มากด้วยสรรพคุณทางยา  บัวบกจึงเป็นอีกทางเลือกสำหรับการรักษาโรคต่างๆ และบำรุงร่างกายได้

โฆษณาจาก HonestDocs
เเพ็กเกจตรวจหัวใจ ❤️ ลด 30 - 50% ถึงวันที่ 24 ก.ย. นี้เท่านั้น 🔥

เหนื่อยง่าย เจ็บหน้าอก หอบ ลองมาเช็คสมรรถภาพหัวใจกันดีกว่า ❤ เริ่มต้นที่ 1450 บาท

Internal ad heartcheck

ที่มาของข้อมูล

Ayodeji B.Oyenihi. (2019). Effects of Centella asiatica on skeletal muscle structure and key enzymes of glucose and glycogen metabolism in type 2 diabetic rats (https://www.sciencedirect.com/), April 2019

Kashmira J. Gohil,* Jagruti A. Patel, and Anuradha K. Gajjar. (2010) Pharmacological Review on Centella asiatica: A Potential Herbal Cure-all (https://www.ncbi.nlm.nih.gov/), October 2010

Gupta YK, Veerendra Kumar MH, Srivastava AK. (2003). Effect of Centella asiatica on pentylenetetrazole-induced kindling, cognition and oxidative stress in rats. Pharmacol Biochem Behav. 2003 Feb; 74(3):579-85

Brinkhaus B, Lindner M, Schuppan D, Hahn EG. (2000). Chemical, pharmacological and clinical profile of the East Asian medical plant Centella asiatica. Phytomedicine. 2000 Oct; 7(5):427-48.

Veerendra Kumar MH, Gupta YK. (2003). Effect of Centella asiatica on cognition and oxidative stress in an intracerebroventricular streptozotocin model of Alzheimer's disease in rats. Clin Exp Pharmacol Physiol. 2003 May-Jun; 30(5-6):336-42.

ขอบคุณที่อ่านค่ะ คุณคิดว่าข้อมูลนี้เป็นประโยชน์กับคุณแค่ไหนคะ
(1 ดาว - น้อย / 5 ดาว - มาก)

ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


แนบไฟล์ (รูปหรือวีดีโอ)
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ

คำตอบที่คุณจะได้เป็นเพียงความเห็นจากแพทย์ ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค โปรดพบแพทย์ที่สถานพยาบาลเพื่อการรักษาที่ถูกต้อง เหตุฉุกเฉิน โทร. 1669

รับทราบและถามคำถาม
ดูในแอป