Doctor men
เขียนโดย
กองบรรณาธิการ HONESTDOCS
addictions

สารระเหย (Inhalants)

ผลข้างเคียงที่อันตรายของสารระเหยรูปแบบต่างๆ ที่คุณอาจไม่เคยคิดมาก่อน ลองสังเกตอาการผิดปกติของคุณเมื่อสูดดมสารระเหย
อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ 6 ม.ค. 2020 ประมาณเวลาการอ่าน: 4 นาที
มีคนอ่านบทความนี้แล้ว 1,348,376 คน

สารระเหย (Inhalants)

หลายคนเข้าใจว่ายาเสพติดนั้นอาจต้องหาได้จากการแอบซื้อตามท้องถนนหรือแอบซื้อจากร้านขายยา แต่ความจริงแล้วยาเสพติดนั้นสามารถหาได้ง่ายในบ้านหรือในตู้เก็บของ 

โดยบางคนนำสารเคมีบางอย่างในบ้าน มาสูดดมเพื่อให้เกิดอาการมึนเมา ที่เราต่างรู้จักกันว่าเป็น “สารระเหย” แต่พวกเขาอาจไม่ได้ตระหนักว่าการใช้สารระเหยนั้นเป็นอันตรายมากต่อร่างกาย

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
หากคุณรู้สึกว่าตัวเองมีความบกพร่องในด้านของความเข้าใจ

เราอยากชวนคุณมาทดลองงานวิจัยกับเรา

Istock 541831614

ทำไมหลายคนจึงนิยมใช้สารระเหย

สารระเหยถือเป็นยาเสพติดที่ช่วยกระตุ้นอารมณ์เคลิบเคลิ้มให้กับผู้เสพชนิดหนึ่งซึ่งมีราคาถูกและสามารถหาซื้อได้ง่ายตามร้านค้าทั่วไป การใช้สารเคมีเหล่านี้อย่างถูกต้องตามวัตถุประสงค์และหน้าที่ของมันไม่ได้เป็นปัญหาแต่อย่างใด 

แต่หากนำมาเสพเป็นสารระเหยกลับทำให้เกิดความเสี่ยงและอัตรายร้ายแรงต่อสุขภาพและอาจถึงขั้นทำให้เสียชีวิตได้

สารระเหยในรูปแบบต่างๆ

สารระเหยมีอยู่ 4 ประเภทหลักๆ คือ ไอระเหย ก๊าซต่างๆ ละอองฉีดพ่น และสารกลุ่มไนเตรท โดยสารระเหยประเภท ไอระเหย ก๊าซ และละอองฉีดพ่น จะทำให้ผู้เสพมีอาการเมาและเพลิดเพลิน 

ส่วนสารระเหยกลุ่มไนเตรทจะกระตุ้นความรู้สึกทางเพศและทำให้ผู้เสพรู้สึกสนุกสนานเพลิดเพลิน

โดยสารละเหยแต่ละประเภทมีลักษณะ ดังนี้

  • ประเภทไอระเหย จะมาในรูปแบบของของเหลวและจะระเหยกลายเป็นไอในอุณหภูมิห้อง เช่น ทินเนอร์ผสมสี น้ำยาล้างต่างๆ น้ำมันรถ กาว และหมึกเติมปากกาเคมี เป็นต้น

  • ประเภทก๊าซ รวมถึงก๊าซที่ใช้ทางการแพทย์ เช่น ก๊าซอีเธอร์หรือก๊าซไนโตรเจน รวมทั้งผลิตภัณฑ์ทำความสะอาดที่ใช้ในบ้านทั่วไป เช่น ก๊าซบูเทน ก๊าซโปรเพน หัวกดวิปครีมที่มีส่วนประกอบของก๊าซไนโตรเจนและสารทำความเย็น

  • ประเภทละอองฉีดพ่นหรือสเปรย์ ซึ่งเป็นผลิตภัณฑ์ที่มักใช้กันทั่วไปตามบ้านเรือน ไม่ว่าจะเป็นสเปรย์สี สเปรย์ระงับกลิ่นกาย สเปรย์ฉีดผม สปรย์น้ำมันพืช และสเปรย์ป้องกันไฟฟ้าสถิตย์ตามเสื้อผ้า เป็นต้น

  • ประเภทสารประกอบไนเตรท ซึ่งหมายรวมถึงไซโคลเฮ็กซิลไนไตรท์ (Cyclohexyl nitrite) เอมิลไนไตรท์ (Amyl nitrite) และบิวทิลไนไตรท์ (Isobutyl nitrite) โดยสารเหล่านี้กลุ่มผู้เสพจะเรียกในอีกชื่อว่า “ป๊อปเปอร์”(Poppers) หรือ “สแนปเปอร์” (Snappers)

ผลข้างเคียงที่มีต่อร่างกาย

การสูดดมสารระเหยทำได้หลายวิธี ไม่ว่าจะเป็นการสูดดมหรือพ่นสปรย์เข้าทางจมูกและทางปาก การดมแบบถุงกาว การสูดดมจากผ้าชุบสารระเหย หรือสูดดม/สูบจากลูกโป่งก๊าซหัวเราะ

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
หากคุณรู้สึกว่าตัวเองมีความบกพร่องในด้านของความเข้าใจ

เราอยากชวนคุณมาทดลองงานวิจัยกับเรา

Istock 541831614

เนื่องจากการออกฤทธิ์ของสารระเหยนั้นเกิดขึ้นเพียงไม่กี่นาที ทำให้ผู้เสพต้องใช้สารระเหยบ่อยและใช้เวลาในการเสพนานขึ้นเพื่อให้เกิดอาการมึนเมา และวิธีการเช่นนี้ทำให้ร่างกายเสี่ยงต่ออันตรายที่เกิดจากการรับสารเคมี และเมื่อสารเคมีเข้าสู่ร่างกายแล้ว มันจะถูกส่งไปยังสมองและระบบประสาท 

ซึ่งสารระเหยเกือบทุกชนิด (ยกเว้นไนเตรท) จะส่งผลให้ระบบต่างๆ ในร่างกายทำงานช้าลง โดยมีฤทธิ์เช่นเดียวกันกับการดื่มแอลกอฮอล์ เมื่อเริ่มเสพพวกเขาจะรู้สึกตื่นเต้นและกระปรี้กระเปร่าจากนั้นจะรู้สึกอ่อนล้าและหมดแรง 

ทำให้มีปัญหาเกี่ยวกับการพูด พูดไม่ชัด เดินเซ มีอาการวิงเวียนศีรษะ ควบคุมตัวเองไม่ได้ และมีอาการตื่นตระหนกกระวนกระวายใจ โดยอาการเหล่านี้อาจยังค้างอยู่ได้นานกว่า 2 สัปดาห์หลังการเสพ

การสูดดมสารระเหยทำให้เกิดผลข้างเคียงระยะสั้นดังต่อไปนี้

  • หัวใจเต้นเร็วผิดปกติ
  • อาการประสาทหลอนหรือเกิดภาพหลอน
  • เกิดภาวะสูญเสียความรู้สึกหรือขาดสติสัมปชัญญะ
  • คลื่นไส้อาเจียน
  • พูดไม่ชัด

การสูดดมสารระเหยมาเป็นระยะเวลานานอาจทำให้เกิดผลกระทบต่อสุขภาพที่รุนแรงดังต่อไปนี้

  • มีปัญหาทางสมองหรือทางจิต โดยสารระเหยอาจทำให้ระบบต่างๆ ในร่างกายทำงานช้าลง มีปัญหาทางสมองเกี่ยวกับการคิดแก้ปัญหาหรือการวางแผนล่วงหน้า สูญเสียความทรงจำ หรือไม่สามารถเรียนรู้สิ่งใหม่ๆ ได้
  • กล้ามเนื้ออ่อนแรง
  • เกิดภาวะซึมเศร้า
  • ปวดศีรษะและเกิดภาวะเลือดกำเดาไหล
  • สูญเสียประสาทสัมผัสบางส่วน เช่น ทางการได้ยินหรือการรับกลิ่น

สารไนเตรทกลับส่งผลข้างเคียงที่แตกต่างไปจากการส่งผลให้สมองทำงานช้าลง ไนเตรทจะไปขยายหลอดเลือดและช่วยคลายกล้ามเนื้อ ผู้ที่เสพสารไนเตรทเพื่อวัตถุประสงค์ต่อการกระตุ้นความรู้สึกทางเพศทำให้ผู้เสพอยู่ในภาวะเสี่ยงต่อการติดเชื้อทางเพศสัมพันธ์หรือติดเชื้อเอดส์ได้

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
ตรวจหาสารเสพติดกลุ่มแอมเฟตามีนจากปัสสาวะ เริ่มต้นที่ 305 บาท

ตรวจหายาบ้า ยาไอซ์ จากปัสสาวะพร้อมใบรับรองแพทย์

Istock 989108042

สารระเหยเป็นอันตรายต่อชีวิตอย่างไร

อันตรายจากการเสพสารระเหยให้ผลข้างเคียงที่ร้ายแรงและอาจทำให้เสียชีวิตได้เช่นเดียวกับการเสพสารเสพติดอื่นๆ หรือบางคนเสียชีวิตจากการเสพสารระเหยเพียงครั้งเดียว อันตรายที่อาจเกิดขึ้นกับผู้เสพจนทำให้เสียชีวิตได้ ดังนี้

  • อาการไหลตายหรือช็อกตาย อาการนี้เป็นอาการที่เกิดขึ้นได้ในผู้เสพสารระเหย เพราะผู้เสพจะมีภาวะหัวใจเต้นผิดปกติและหัวใจวาย โดยอาการนี้สามารถเกิดขึ้นได้แม้เป็นการเสพสารระเหยครั้งแรก

  • ภาวะหายใจไม่ออกหรือขาดอากาศหายใจเฉียบพลัน นั่นเพราะสารพิษถูกส่งและเข้าไปแทนที่ออกซิเจนในปอด

  • อาการสำลักสารระเหย ผู้เสพอาจมีอาการสำลักและอาเจียนอย่างหนักได้

  • เกิดอาการหอบและหายใจไม่ออก โดยเฉพาะการดมจากถุงกาว ซึ่งถุงกาวอาจไปปิดกั้นอากาศหรือออกซิเจนสู่ปอด

  • อุบัติเหตุหรืออันตรายต่างๆ ที่อาจเกิดขึ้น ผู้ที่มีอาการเมาจากการเสพสารระเหยมักเกิดปัญหาเกี่ยวกับการคิดตัดสินใจ นอกจากนี้ ความเสียหายหรืออุบัติเหตุจนถึงแก่ชีวิตมักเกิดจากผู้เสพที่ใช้ยานพาหนะหรือกระโดดจากที่สูงขณะมึนเมาสารระเหย บางครั้งพบว่ามีอุบัติเหตุเกิดขึ้นจากการใช้สารระเหย เช่น ไฟไหม้หรือการประทุของก๊าซ เป็นต้น

  • ฆ่าตัวตาย ผู้เสพบางคนเกิดผลข้างเคียงจากการเสพสารระเหยจนทำให้เกิดภาวะซึมเศร้าและกระตุ้นให้พวกเขาอยากฆ่าตัวตาย

สัญญาณบอกอาการเสพติดสารระเหย

อาการจากการเสพสารระเหยมีลักษณะเช่นเดียวกับการเสพสารเสพติดอื่นๆ ที่ทำให้เกิดผลข้างเคียงมากมาย ดังนี้

  • อารมณ์แปรปรวน
  • มีอารมณ์ก้าวร้าวอย่างรุนแรง กระวนกระวายใจ และหงุดหงิด
  • มีอาการเหนื่อยล้า
  • เบื่ออาหาร
  • อาเจียนบ่อยๆ
  • มีอาการประสาทหลอนและเกิดภาพหลอน
  • เกิดผดผื่นหรือแผลพุพองบนใบหน้า
  • มีอาการน้ำมูกไหลหรือไอบ่อยๆ
  • รูม่านตาขยาย
  • มีขี้ตาหรือน้ำตาไหลผิดปกติ
  • มีกลิ่นปากหรือกลิ่นของทางเดินหายใจรุนแรง

จะรักษาอาการติดสารระเหยได้อย่างไร

การรักษาผู้ติดสารระเหยมักเกี่ยวข้องกับการปรับพฤติกรรมของผู้ป่วย แพทย์หรือนักบำบัดจะรักษาผู้ป่วยด้วยการปรับพฤติกรรมและฝึกพวกเขาให้ดำเนินชีวิตอยู่ให้ได้โดยไม่ต้องพึ่งยา 

การเลิกยาให้ได้ผล ผู้ป่วยต้องหลีกเลี่ยงสถานการณ์ที่อาจทำให้พวกเขากลับไปเสพยาอีกครั้ง และต้องหาวิธีการป้องกันไม่ให้กลับไปสู่สภาพเดิม อย่างไรก็ตาม การเลิกยาด้วยตัวเองอาจเป็นเรื่องยาก ดังนั้นการปรึกษาแพทย์หรือนักบำบัดจะทำให้การเลิกยาได้ผลมากกว่า

การเลิกยาอาจต้องใช้ระยะเวลาและยากที่จะเลิกได้ด้วยตัวเองเพราะทุกคนต้องการการช่วยเหลือและสนับสนุน และสามารถไว้วางใจได้ว่าการรักษากับแพทย์หรือนักบำบัดนั้นเชื่อมั่นได้ เนื่องจากพวกเขาได้รับการฝึกฝนมาเพื่อการบำบัดรักษาผู้ติดยาโดยเฉพาะ

หากคุณพบว่าเพื่อนของคุณกำลังเสพสารระเหย อย่าเพิ่งตื่นตระหนก! เพราะความกังวลของคุณอาจทำให้พวกเขาหวาดผวา ชัก หมดสติหรือเสียชีวิตจากอาการช็อกได้ แจ้งหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเช่นโทรหาตำรวจหรือโรงพยาบาลเพื่อขอความช่วยเหลือ 

และหากคุณเป็นผู้เสพเอง แนะนำให้ปรึกษาผู้ปกครอง แพทย์ อาจารย์ที่ปรึกษา หรือนักบำบัด เพราะพวกเขาเหล่านี้จะให้คำแนะนำที่ถูกต้องเหมาะสมและพร้อมที่จะให้ความช่วยเหลือคุณอยู่ตลอดเวลา


1 การอ้างอิง
HonestDocs มีแนวทางการจัดหาที่เข้มงวดและอาศัยการศึกษาแบบ peer-reviewed สถาบันการศึกษาและสมาคมการแพทย์ เราหลีกเลี่ยงการใช้การอ้างอิงระดับอุดมศึกษา คุณสามารถเรียนรู้เพิ่มเติมเกี่ยวกับวิธีที่เรามั่นใจว่าเนื้อหาของเรานั้นถูกต้องและเป็นปัจจุบันโดยอ่านนโยบายการแก้ไขของเรา

บทความนี้มีจุดประสงค์เพื่อให้ความรู้แก่ผู้อ่าน และไม่สามารถแทนการแนะนำของแพทย์ การวินิจฉัยโรค หรือการรักษาได้ ผู้อ่านควรพบแพทย์เพื่อให้แพทย์ตรวจที่สถานพยาบาลทุกครั้ง และไม่ควรตีความเองหรือวางแผนการรักษาด้วยตัวเองจากการอ่านบทความนี้ ทาง HonestDocs พยายามอัปเดตข้อมูลให้ครบถ้วนถูกต้องอยู่เสมอ คุณสามารถส่งคำแนะนำได้ที่ https://honestdocs.typeform.com/to/kkohc7

ขอบคุณที่อ่านค่ะ คุณคิดว่าข้อมูลนี้เป็นประโยชน์กับคุณแค่ไหนคะ
(1 ดาว - น้อย / 5 ดาว - มาก)

ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


แนบไฟล์ (รูปหรือวีดีโอ)
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ

คำตอบที่คุณจะได้เป็นเพียงความเห็นจากแพทย์ ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค โปรดพบแพทย์ที่สถานพยาบาลเพื่อการรักษาที่ถูกต้อง เหตุฉุกเฉิน โทร. 1669

รับทราบและถามคำถาม
บทความต่อไป
ยาเค (Ketamine)
ยาเค (Ketamine)

รู้จักยาเคและความอันตรายจากยา ทั้งผลกระทบระยะสั้น ระยะยาว ระบบประสาท

ดูในแอป