ช่องคลอด (Vagina) คืออะไร ?


อวัยวะสำคัญของผู้หญิงซึ่งมีหน้าที่ให้กำเนิดบุตร การมีประจำเดือน และการมีเพศสัมพันธ์

ช่องคลอด คือ ช่องชั้นกล้ามเนื้อที่ยื่นออกมาจากบริเวณอวัยวะเพศของผู้หญิงในส่วนของปากมดลูก ซึ่งอยู่ในส่วนล่างของมดลูก (อวัยวะซึ่งทำหน้าที่ดูแลการเจริญเติบโตของตัวอ่อนระหว่างการตั้งครรภ์) กล่าวคือ ช่องคลอดนั้นเชื่อมกับมดลูกซึ่งเปิดออกสู่นอกร่างกาย ปากช่องคลอดของผู้หญิงนั้นล้อมรอบด้วยเยื่อบุพรหมจรรย์ (hymen) ซึ่งเป็นแผ่นเนื้อเยื่อบาง ๆ ที่ขาดออกจากกันได้เมื่อมีเพศสัมพันธ์หรือจากการออกกำลังกาย

ในผู้ใหญ่ ช่องคลอดมีความยาวประมาณ 3-5 นิ้ว และถูกคลุมด้วยเยื่อเมือกบุผิว ผนังของช่องคลอดนั้นเรียงตัวกันเป็นแผ่นพับ และมีรอยย่นขึ้นในช่วงวัยเจริญพันธุ์ หลังจากเลยช่วงวัยรุ่นและเข้าสู่วัยเจริญพันธุ์ ผนังของช่องคลอดจะเรียบเนียน

หน้าที่ของช่องคลอด

ช่องคลอดมีหน้าที่หลายอย่างด้วยกัน ระหว่างการมีเพศสัมพันธ์ ผู้ชายสอดใส่องคชาติ (penis) เข้าสู่ช่องคลอด ซึ่งเป็นช่องทางรองรับสเปิร์มของฝ่ายชายที่จะเดินทางไปยังไข่ของฝ่ายหญิงและทำให้เกิดการตั้งครรภ์ เมื่อหญิงถูกกระตุ้น ช่องคลอดจะขยายและหลั่งสารหล่อลื่นเพื่อลดแรงเสียดสี

นอกจากนี้ ยังมีเส้นประสาทรับรู้ในบริเวณใกล้ ๆ ทางเข้าช่องคลอดเพื่อทำให้เกิดความพึงพอใจระหว่างการมีเพศสัมพันธ์ ช่องคลอดยังทำหน้าที่ในการคลอดบุตร ซึ่งเป็นทางผ่านที่ให้กำเนิดบุตรและยังเป็นทางออกของเลือดประจำเดือนอีกด้วย

ปัญหาที่ส่งผลต่อช่องคลอด

ปัญหาด้านช่องคลอดส่งผลรบกวนชีวิตประจำวันของสุขภาพของผู้หญิงได้ ซึ่งปัญหาที่พบได้บ่อยมีดังนี้

  • ช่องคลอดมีกลิ่น (Vaginal odor): กลิ่นอะไรก็ตามที่มาจากช่องคลอดนั้นคือ vaginal odor ซึ่งหากมีกลิ่นเหม็นร่วมกับมีอาการอื่น ๆ ร่วมด้วยอาจแสดงถึงความผิดปกติบางอย่าง
  • ตกขาวจากช่องคลอด (Vaginal discharge): เป็นเรื่องปกติที่ผู้หญิงจะตกขาว เนื่องจากเป็นวิธีการกำจัดของเหลวหรือเซลล์ที่มีอายุนานแล้ว แต่การที่มีตกขาวผิดปกตินั้นอาจเป็นอาการแสดงถึงปัญหาบางอย่างได้
  • คันบริเวณช่องคลอด (Vaginal itching): การที่มีอาการคันบริเวณช่องคลอดแสดงถึงมีการอักเสบของช่องคลอดที่เรียกว่า vaginitis เกิดจากความไม่สมดุลของแบคทีเรียส่งผลให้เกิดการติดเชื้อ ซึ่งมักจะเกิดจากการติดเชื้อมาจากการเพศสัมพันธ์
  • ช่องคลอดแห้ง (Vaginal dryness): ภาวะแห้งเกิดจากการที่เนื้อเยื่อบริเวณช่องคลอดนั้นไม่แข็งแรงและไม่มีสารหล่อลื่นเพียงพอ ซึ่งอาจทำให้คุณรู้สึกไม่สบายตัวและอาจก่อให้เกิดการติดเชื้อตามมา
  • ปวดปากช่องคลอดและแคมใหญ่เรื้อรัง (vulvodynia): อาการปวดเรื้อรังรอบ ๆ บริเวณปากช่องคลอด 
  • Imperforate hymen: ความผิดปกติแต่กำเนิดที่มีเยื่อพรหมจรรย์ปิดและอุดกั้นช่องคลอด
  • Vaginal prolapse: การที่มีมดลูก กระเพาะปัสสาวะ ไส้ตรง ท่อปัสสาาวะ ลำไส้เล็ก หรือช่องคลอดเองนั้นหลุดออกมาจากตำแหน่งเดิม ดันออกมาอยู่ในบริเวณช่องคลอด ซึ่งอาการดังกล่าวอาจทำให้คุณรู้สึกไม่สบายตัวและอาจเป็นปัญหาในเรื่องการมีเพศสัมพันธ์ได้
  • Bacterial vaginosis: การติดเชื้อบริเวณช่องคลอดที่พบได้บ่อย ซึ่งเกิดจากติดผ่านทางเพศสัมพันธ์หรือเกิดจากการที่แบคทีเรียในร่างกายเสียสมดุล
  • การติดเชื้อรา (Yeast infection): การติดเชื้อราที่ช่องคลอดพบได้บ่อยจากการติดเชื้อชนิด Candida albicans
  • Vaginal flatulence: การที่มีลมติดอยู่ในช่องคลอดและปล่อยออกมาระหว่างการทำกิจกรรม เช่น การมีเพศสัมพันธ์หรือการออกกำลังกาย
  • Vaginal cysts: อาจพบถุงน้ำอยู่ด้านบนหรือด้านล่างผนังเยื่อบุช่องคลอดและอาจมีการติดเชื้อตามมา (ถุงน้ำที่มีหนอง)
  • Vaginal cancer: มะเร็งช่องคลอดพบได้น้อยมาก ซึ่งอาจมีอาการเลือดออกจากช่องคลอดผิดปกติหรือตกขาวผิดปกติ
  • STIs: การติดเชื้อผ่านทางการมีเพศสัมพันธ์ เช่น เชื้อ Chlamydia, gonorrhea, trichomoniasis, herpes, human papillomavirus (HPV), syphilis ซึ่งการติดเชื้อดังกล่าวนั้นส่งผลต่อช่องคลอดในหลายอย่าง
  • Vaginismus: การที่กล้ามเนื้อบริเวณช่องคลอดเกิดการแข็งตัวขึ้นเองโดยไม่รู้ตัว ซึ่งภาวะดังกล่าวอาจทำให้เกิดอาการปวดและรบกวนการมีเพศสัมพันธ์

รักษาช่องคลอดให้มีสุขภาพดี

วิธีที่สามารถช่วยและป้องกันให้คุณมีสุขภาพช่องคลอดที่ดี มีดังต่อไปนี้

  • ออกกำลังกายโดยวิธี kegel : การขมิบกล้ามเนื้อที่ช่วยหยุดขณะปัสสาวะ ซึ่งการออกกำลังกายนี้จะช่วยควบคุมความตึงตัวของกล้ามเนื้ออุ้งเชิงกรานได้
  • มีเพศสัมพันธ์อย่างปลอดภัย: การใช้ถุงยางอนามัยจะช่วยลดโอกาสในการเกิดโรคติดเชื้อทางเพศสัมพันธ์และปัญหาอื่น ๆ ที่เกิดกับช่องคลอด
  • ฉีดวัคซีน: การฉีดวัคซีนสามารถช่วยป้องกันการติดเชื้อต่าง ๆ เช่น วัคซีน HPV และวัคซีนตับอักเสบบี hepatitisB
  • งดดื่มแอลกอฮอลล์และสูบบุหรี่: สารเหล่านี้จะลดความสามารถในการมีเพศสัมพันธ์และการปลุกเร้าอารมณ์
  • ตรวจความผิดปกติสม่ำเสมอ: ศึกษาข้อมูลเบื้องต้นจะช่วยให้คุณสามารถทราบความผิดปกติใด ๆ ที่เกิดขึ้นกับตัวคุณ
  • หลีกเลี่ยงการล้างช่องคลอดหรือสวนล้างช่องคลอด: การทำเช่นนี้จะไปรบกวนค่าความเป็นกรดด่างในช่องคลอด ส่งผลให้เกิดการติดเชื้อแบคทีเรียตามมา การทำความสะอาดช่องคลอดที่ดีที่สุดคือการใช้สบู่ที่ไม่ระคายเคืองต่อผิวและน้ำสะอาด

ดูคำถามและคำตอบอื่นๆที่เกี่ยวกับอาการนี้

ตอนนนี้ท้อง7เดือนกว่าค่ะแต่เจ็บตรงจิมิเปนไรป่าวค่ะ
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ

ดูคำถามและคำตอบอื่นๆที่เกี่ยวกับอาการนี้

หากคุณยังมีคำถามเพิ่มเติม กรุณาเขียนถามคุณหมอที่นี่

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


ลบไฟล์
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่