Doctor men
เขียนโดย
กองบรรณาธิการ HONESTDOCS
มะเร็งและโรคร้าย

การรักษาโรคเสื่อมของเซลล์ประสาทสั่งการ

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ 21 พ.ย. 2019 ประมาณเวลาการอ่าน: 5 นาที
มีคนอ่านบทความนี้แล้ว 1,866,115 คน

การรักษาโรคเสื่อมของเซลล์ประสาทสั่งการ

ปัจจุบันยังไม่มีวิธีการรักษาโรคเสื่อมของเซลล์ประสาทสั่งการให้หายขาด แต่การรักษาจะช่วยบรรเทาอาการและช่วยให้การดำเนินไปของโรคช้าลง

ทีมแพทย์ที่ดูแลคุณ

หากคุณได้รับการวินิจฉัยว่าเป็นโรคเสื่อมของเซลล์ประสาทสั่งการ คุณจะเข้าสู่การดูแลโดยทีมบุคลากรทางการแพทย์หลายสาขาวิชาชีพ โดยมักจะเป็นแพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านประสาทวิทยา หรือแพทย์ที่ดูแลผู้ป่วยระยะสุดท้ายแบบประคับประคอง และพยาบาลที่มีความเชี่ยวชาญ

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
ฟื้นฟูระบบประสาท ด้วยกายภาพบำบัด

ลดเพิ่ม 15% เริ่มที่ 850 บาท นักกายภาพระบบประสาทบำบัดวิชาชีพ ประสบการณ์สูง

Istock 1007757630

การตัดสินใจล่วงหน้า

ผู้ป่วยโรคเสื่อมของเซลล์ประสาทสั่งการหลายคนจะมีการเขียนคำสั่งการตัดสินใจไว้ล่วงหน้า ซึ่งหมายความว่า คุณได้เขียนระบุเกี่ยวกับวิธีการรักษาโรคที่คุณต้องการไว้ล่วงหน้าในกรณีที่คุณไม่สามารถสื่อสารเพื่อการตัดสินใจในอนาคตได้เนื่องจากคุณมีอาการของโรครุนแรงมากขึ้น

ประเด็นที่คุณสามารถตัดสินใจไว้ล่วงหน้าได้ มีดังนี้:

  • เมื่อคุณเข้าสู่ระยะสุดท้ายของโรคเสื่อมของเซลล์ประสาทสั่งการ คุณต้องการรับการรักษาที่บ้าน ที่บ้านพัก หรือที่โรงพยาบาล
  • ชนิดของยาที่คุณยินดีที่จะใช้ในบางสถานการณ์
  • คุณยินดีที่จะรับอาหารทางสายยางหรือไม่ หากคุณไม่สามารถกลืนอาหารและน้ำได้เองแล้ว
  • ถ้าระบบหายใจของคุณล้มเหลวในระยะท้ายๆ ของโรค คุณต้องการที่จะใส่ท่อช่วยหายใจโดยการเจาะคอหรือไม่
  • คุณยินดีที่จะบริจาคอวัยวะของคุณหลังจากที่คุณเสียชีวิตหรือไม่ (สมองและไขสันหลังของผู้ป่วยโรคเสื่อมของเซลล์ประสาทสั่งการมีความสำคัญมากสำหรับการวิจัย)

ทีมแพทย์ที่ดูแลรักษาคุณสามารถให้ข้อมูลเพิ่มเติมและแนะนำคุณเกี่ยวกับการตัดสินใจล่วงหน้าได้

ยาริรูโซล (riluzole)

ยาริรูโซลเป็นยาเพียงตัวเดียวที่มีประโยชน์ในการยืดอายุผู้ป่วยโรคเสื่อมของเซลล์ประสาทสั่งการ  ยาริรูโซลจะทำให้การดำเนินไปของโรคช้าลง โดยลดการทำลายเซลล์ประสาทสั่งการโดยการลดความไวต่อสารสื่อประสาทกลูตาเมต (glutamate)

ข้อมูลจากงานวิจัยทางการแพทย์พบว่ายาริรูโซลช่วยยืดชีวิตของผู้ป่วยออกไปได้ 2-3 เดือนโดยเฉลี่ย แต่อย่างไรก็ตามผลการรักษาจะแตกต่างกันแล้วแต่บุคคล และสภาวะของผู้ป่วยจะยังคงลุกลากต่อไปเรื่อย ๆ แม้ว่าจะรักษาด้วยยาริรูโซลก็ตาม

ผลข้างเคียงของยาริรูโซลมักอยู่ในระดับไม่รุนแรง อาการที่พบได้บ่อยคือ คลื่นไส้ อ่อนเพลีย และที่พบไม่บ่อยคือ หัวใจเต้นเร็ว

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
ฟื้นฟูระบบประสาท ด้วยกายภาพบำบัด

ลดเพิ่ม 15% เริ่มที่ 850 บาท นักกายภาพระบบประสาทบำบัดวิชาชีพ ประสบการณ์สูง

Istock 1007757630

ส่วนผลข้างเคียงที่พบได้น้อยมากๆ คือ ยาริรูโซลทำให้ตับได้รับความเสียหายได้ หากคุณได้รับการจ่ายยาริรูโซล คุณจำเป็นต้องตรวจเลือดในช่วงไม่กี่เดือนแรกเพื่อดูว่าตับของคุณยังทำงานได้ตามปกติหรือไม่ หากคุณเป็นโรคตับ ยานี้ไม่เหมาะสมกับคุณ

ยารักษาอาการของโรคเสื่อมของเซลล์ประสาทสั่งการ

มีการรักษาหลายอย่างที่จะช่วยบรรเทาอาการและเพิ่มคุณภาพชีวิตของผู้ป่วยโรคเสื่อมของเซลล์ประสาทสั่งการได้

ตะคริวที่กล้ามเนื้อ

ตะคริวที่กล้ามเนื้อสามารถบรรเทาได้ด้วยการทำกายภาพบำบัด ในบางกรณีอาจมีการใช้ยาควินีน (quinine)

ยาควินีน เป็นยาที่มีผลข้างเคียงดังนี้

  • ทำให้เกิดปัญหาด้านการมองเห็นและการได้ยิน
  • เสียงในหู (tinnitus)-คือได้ยินเสียงรบกวนในหูข้างใดข้างหนึ่ง หรือทั้งสองข้าง หรือภายในศีรษะ
  • รู้สึกหมุน (vertigo)-คือความรู้สึกว่าตนเองกำลังหมุน หรือสิ่งแวดล้อมรอบตัวหมุน

เนื่องจากยาควินีนมีผลข้างเคียงหลายอย่าง ดังนั้นยานี้จึงควรใช้เฉพาะที่พิจารณาแล้วว่าประโยชน์ที่ได้รับจากยามีมากกว่าความเสี่ยงที่จะเกิดขึ้น

กล้ามเนื้อแข็งเกร็ง

กล้ามเนื้อแข็งเกร็ง (muscle stiffness หรือ spasticity) สามารถรักษาได้ด้วยการใช้ยาบาโคลเฟน (baclofen) เพื่อช่วยในการคลายกล้ามเนื้อ โดยผลข้างเคียงคือ ทำให้อ่อนแรงมากขึ้นหรืออ่อนเพลียมากขึ้น

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
ฟื้นฟูระบบประสาท ด้วยกายภาพบำบัด

ลดเพิ่ม 15% เริ่มที่ 850 บาท นักกายภาพระบบประสาทบำบัดวิชาชีพ ประสบการณ์สูง

Istock 1007757630

น้ำลายไหล

น้ำลายไหลสามารถรักษาได้ด้วยการใช้ยา หนึ่งในยาที่ใช้กันอย่างแพร่หลายเพื่อรักษาอาการนี้คือยา ไฮออสซีน (hyoscine hydrobromide) ชนิดแผ่นแปะที่ผิวหนัง ยาตัวนี้เริ่มแรกออกแบบมาเพื่อใช้รักษาอาการเมารถ เมาเรือ แต่เป็นยาที่ได้รับการยืนยันแล้วว่ามีประโยชน์ในการทำให้น้ำลายไหลน้อยลง

ยังมียาอื่นๆ อีก ที่ใช้เป็นทางเลือกสำหรับการควบคุมอาการน้ำลายไหล ได้แก่ Amitriptyline, ยาหยอด atropine โดยนำมาป้ายที่ลิ้น, glycopyrrolate หรือ ยาฉีด botulinum toxin

ปัญหาเรื่องการสื่อสาร

ไม่ใช่ทุกคนที่เป็นโรคเสื่อมของเซลล์ประสาทสั่งการจะมีปัญหาเรื่องการพูดอย่างชัดเจน แต่มีวิธีที่จะช่วยผู้ป่วยที่มีอาการได้ ผู้บำบัดด้านคำพูดและการใช้ภาษาสามารถสอนคุณในหลายๆ เทคนิคเพื่อให้คุณพูดได้อย่างชัดเจนมากที่สุดเท่าที่จะเป็นไปได้

เมื่อโรคเสื่อมของเซลล์ประสาทสั่งการลุกลามมากขึ้น คุณอาจจำเป็นต้องอาศัยเทคโนโลยีอื่นเพื่อช่วยเหลือคุณในการสื่อสาร มีเครื่องมือที่จะช่วยในการสื่อสารอยู่หลายอย่าง โดยนักบำบัดจะแนะนำคุณเกี่ยวกับเครื่องมือที่มีประสิทธิภาพและมีความเหมาะสมกับคุณ

การกลืนลำบาก

ไม่ใช่ทุกคนที่เป็นโรคเสื่อมของเซลล์ประสาทสั่งการจะมีปัญหาการกลืนลำบากอย่างชัดเจน หากผู้ป่วยมีอาการกลืนลำบาก จะทำให้ไม่สามารถรับประทานอาหารและดื่มน้ำได้ตามปกติ โดยหากอาหารเดินทางเข้าสู่อวัยวะส่วนล่างของร่างกายผิดช่องทางจะทำให้เกิดการสำลักและการติดเชื้อที่ปอด น้ำหนักลดเนื่องจากการได้รับสารอาหารไม่เพียงพอนั้นก็สามารถเร่งการลุกลามของโรคเสื่อมของเซลล์ประสาทสั่งการได้อีกด้วย

การรักษาที่ใช้กันอย่างแพร่หลายสำหรับอาการกลืนลำบากนี้คือการใช้สายยางให้อาหาร โดยมีชื่อเฉพาะว่าสายยางให้อาหารทางหน้าท้องโดยใช้กล้องส่องกระเพาะอาหารช่วยนำ (percutaneous endoscopic gastrostomy tube: PEG tube) สายยางจะถูกถูกฝังลงในกระเพาะอาหารของคุณผ่านการผ่าตัดเล็ก ๆ กรีดบนผิวของกระเพาะอาหาร การผ่าตัดนี้จะไม่จำกัดการทำกิจวัตรประจำวันของคุณ และคุณสามารถอาบน้ำและว่ายน้ำได้ตามปกติหากต้องการ อย่างไรก็ตาม แนะนำว่าควรใส่ท่อสายยางให้อาหารดังกล่าวก่อนที่กล้ามเนื้อหายใจจะอ่อนลงอย่างมาก แม้ว่าจะไม่ได้ใช้สำหรับการให้อาหารในทันทีจนกว่าจะเกิดอาการมากขึ้นในภายหลังก็ตาม

บรรเทาอาการปวด

โรคเสื่อมของเซลล์ประสาทสั่งการมักไม่มีอาการเจ็บปวด หากคุณพบว่ามีอาการปวดบ่อย ๆ อาการดังกล่าวอาจเป็นการปวดข้อที่เกิดจากภาวะกล้ามเนื้ออ่อนแรงหรือท่าทางที่เปลี่ยนไป ชนิดของยาแก้ปวดที่แนะนำนั้นจะขึ้นอยู่กับความรุนแรงของอาการปวด

อาการปวดเล็กน้อยถึงปานกลางสามารถควบคุมได้โดยใช้ยาต้านการอักเสบที่ไม่ใช่สเตียรอยด์ (NSAIDs) เช่น ยาไอบูโพรเฟน (ibuprofen) อาการปวดที่รุนแรงกว่านั้นเป็นเรื่องที่พบได้ยากมาก แต่ก็สามารถรักษาได้โดยใช้ยาแก้ปวดชนิดเสพติดซึ่งต้องสั่งโดยแพทย์ เช่น ยามอร์ฟีน

ในบางกรณี สามารถใช้ยาชนิดหนึ่งที่ชื่อว่า gabapentin ได้ ซึ่งแท้จริงแล้วตัวยาถูกออกแบบมาเพื่อรักษาโรคลมชัก แต่ก็มีฤทธิ์ในการรักษาอาการปวดได้ด้วย ผลข้างเคียงทั่วไปของ gabapentin คืออาการง่วงซึม

ปัญหาเกี่ยวกับการหายใจ

เมื่อโรคเสื่อมของเซลล์ประสาทสั่งการลุกลามมากขึ้น กล้ามเนื้อสำหรับหายใจคุณจะทำงานได้น้อยลง และการหายใจของคุณจะตื้นขึ้นและไอเบาลงเรื่อย ๆ

การหายใจลำบากนี้มักจะค่อย ๆ รุนแรงมากขึ้นเรื่อย ๆ แม้ว่าในกรณีที่พบได้ยาก ปัญหาเกี่ยวกับการหายใจอาจเป็นอาการแสดงแรกของโรคเสื่อมของเซลล์ประสาทสั่งการได้ก็ตาม

สิ่งสำคัญคือต้องคุณควรปรึกษาปัญหาเกี่ยวกับการหายใจกับแพทย์ผู้เชี่ยวชาญก่อนที่อาการจะรุนแรงมากขึ้น  โดยแพทย์ประจำตัวคุณสามารถส่งต่อแนะนำคุณไปยังผู้เชี่ยวชาญด้านระบบทางเดินหายใจ หรือผู้เชี่ยวชาญการดูแลแบบประคับประคองตามความเหมาะสม

ผู้ป่วยโรคเสื่อมของเซลล์ประสาทสั่งการได้ประโยชน์จาก เครื่องช่วยหายใจชนิดไม่รุกราน (Non-invasive mechanical ventilation:NIV) เพื่อช่วยเหลือในการหายใจของพวกเขา โดยปกติจะต้องใช้ตลอดคืนระหว่างการนอนหลับ อากาศในห้องโดยรวมซึ่งไม่ใช่เพียงแค่ออกซิเจนเท่านั้นจะถูกดูดเข้าไปในกล่องเล็ก ๆ ถูกกรองให้สะอาด แล้วค่อย ๆ สูบอย่างเบา ๆ เข้าไปในปอดผ่านหน้ากากหรือท่อในจมูกทุกครั้งที่หายใจเข้า

เครื่องช่วยหายใจดังกล่าวอาจไม่เหมาะกับทุกคนที่เป็นโรคเสื่อมของเซลล์ประสาทสั่งการ แพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านระบบทางเดินหายใจจะสามารถให้ข้อมูลเกี่ยวกับตัวเลือกต่างๆที่สามารถใช้ได้

การตัดสินใจว่าการรักษาแบบใดที่คุณต้องการใช้ในกรณีที่เกิดภาวะระบบหายใจล้มเหลว ถือเป็นการวางแผนการรักษาและการตัดสินใจล่วงหน้าที่สำคัญมาก สิ่งนี้อาจเป็นการตัดสินใจที่ยากลำบากและอาจทำให้หงุดหงิดได้ คุณอาจต้องการปรึกษาเรื่องนี้กับคนที่คุณรักอย่างละเอียดถี่ถ้วน

แพทย์ประจำตัว หรือแพทย์ผู้เชี่ยวชาญของคุณสามารถให้ข้อมูลและคำแนะนำแก่คุณได้ แต่การตัดสินใจสุดท้ายจะต้องมาจากตัวคุณเองเท่านั้น

การแพทย์ทางเลือก (Complementary therapies)

ผู้ป่วยโรคเสื่อมของเซลล์ประสาทสั่งการพบว่าตนเองได้ประโยชน์จากการแพทย์ทางเลือก หมายถึงมีการรวมการรักษาแบบดั้งเดิมที่ไม่ใช่แพทย์แผนปัจจุบันเข้ามาร่วมด้วย เช่น การฝังเข็ม

การแพทย์ทางเลือกแม้ไม่สามารถชะลอการลุกลามของโรคเสื่อมของเซลล์ประสาทสั่งการได้ แต่อาจช่วยลดความเครียดและทำให้คุณรู้สึกสะดวกสบายมากขึ้นในชีวิตประจำวัน

ก่อนที่จะพิจารณาการแพทย์ทางเลือกใด ๆ ก็ตาม คุณควรขอคำแนะนำจากแพทย์ประจำตัวของคุณและตรวจสอบให้แน่ใจว่าบุคลากรผู้ปฏิบัติงานที่คุณติดต่อเข้ารับการบำบัดใด ๆ นั้นได้รับการจดทะเบียนอย่างถูกต้อง มีการรับรองจากสถาบัน และมีประสบการณ์เพียงพอ

https://www.nhsinform.scot/illnesses-and-conditions/brain-nerves-and-spinal-cord/motor-neurone-disease-mnd#treatment


บทความนี้มีจุดประสงค์เพื่อให้ความรู้แก่ผู้อ่าน และไม่สามารถแทนการแนะนำของแพทย์ การวินิจฉัยโรค หรือการรักษาได้ ผู้อ่านควรพบแพทย์เพื่อให้แพทย์ตรวจที่สถานพยาบาลทุกครั้ง และไม่ควรตีความเองหรือวางแผนการรักษาด้วยตัวเองจากการอ่านบทความนี้ ทาง HonestDocs พยายามอัปเดตข้อมูลให้ครบถ้วนถูกต้องอยู่เสมอ คุณสามารถส่งคำแนะนำได้ที่ https://honestdocs.typeform.com/to/kkohc7

ขอบคุณที่อ่านค่ะ คุณคิดว่าข้อมูลนี้เป็นประโยชน์กับคุณแค่ไหนคะ
(1 ดาว - น้อย / 5 ดาว - มาก)

ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


แนบไฟล์ (รูปหรือวีดีโอ)
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ

คำตอบที่คุณจะได้เป็นเพียงความเห็นจากแพทย์ ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค โปรดพบแพทย์ที่สถานพยาบาลเพื่อการรักษาที่ถูกต้อง เหตุฉุกเฉิน โทร. 1669

รับทราบและถามคำถาม
ดูในแอป