Doctor men
เขียนโดย
กองบรรณาธิการ HONESTDOCS
การคุมกำเนิด

ยาคุมกำเนิด กินอย่างไร ยี่ห้อไหนดีที่สุด?

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ 25 มิ.ย. 2019 ประมาณเวลาการอ่าน: 5 นาที
มีคนอ่านบทความนี้แล้ว 1,541,950 คน

ยาคุมกำเนิด กินอย่างไร ยี่ห้อไหนดีที่สุด?

รีวิวโดยทีมแพทย์และเภสัชกร HonestDocs วันที่ 20/03/2562

หากพูดถึงวิธีคุมกำเนิดที่ผู้หญิงนิยมใช้มากที่สุด ย่อมหนีไม่พ้นยาเม็ดคุมกำเนิดแบบรับประทาน เนื่องจากราคาไม่แพง และมีขั้นตอนการใช้งานที่ง่าย เพียงแค่รับประทานให้ตรงเวลาเป็นประจำทุกวันเท่านั้น แต่หลายคนก็ยังมีคำถามมากมายเกี่ยวกับการใช้ยาเม็ดคุมกำเนิด โดยเฉพาะข้อสงสัยยอดฮิตที่ว่ายี่ห้อไหนดีที่สุดสำหรับหญิงไทย วันนี้เราได้นำคำตอบมาฝากกันแล้ว จะได้ไม่เข้าใจผิดเกี่ยวกับการใช้ยาคุมกำเนิดแบบเม็ดอีกต่อไป

ยาคุมกำเนิดแบบเม็ดคืออะไร

ยาคุมกำเนิดแบบเม็ด (Oral contraceptive pill) แบ่งออกเป็น 2 ชนิด คือ ชนิดฮอร์โมนเดี่ยว ที่มีส่วนประกอบของฮอร์โมนโปรเจสเตอโรนเพียงอย่างเดียว และชนิดฮอร์โมนรวม ซึ่งประกอบไปด้วยฮอร์โมน 2 ชนิด คือ ฮอร์โมนเอสโตรเจน และฮอร์โมนโปรเจสเตอโรน โดยฮอร์โมนทั้งสองชนิดนี้ต่างช่วยยับยั้งการตกไข่ และทำให้มูกบริเวณปากมดลูกเหนียวข้น ส่งผลให้อสุจิเคลื่อนตัวลำบาก รวมถึงมีผลให้ท่อนำไข่เคลื่อนไหวมากผิดปกติ ไข่จึงเคลื่อนตัวผ่านลงมาปฏิสนธิกับอสุจิได้ยาก นอกจากนี้ยังทำให้เยื่อบุโพรงมดลูกบางตัวลง ส่งผลให้ตัวอ่อนเข้าไปฝังตัวได้ยากขึ้น

การเลือกใช้ยาคุมกำเนิดแบบเม็ด

ในประเทศไทย มีการใช้ยาคุมกำเนิดแบบเม็ดด้วยกัน 2 ชนิด คือ ชนิดฮอร์โมนรวม และชนิดฮอร์โมนเดี่ยว ซึ่งมีรายละเอียดการใช้ที่แตกต่างกันไปดังต่อไปนี้

  • ยาคุมกำเนิดแบบฮอร์โมนรวม เป็นยาที่รวมฮอร์โมนดังที่กล่าวมาข้างต้นทั้ง 2 ชนิดไว้ภายในเม็ดเดียวด้วยปริมาณที่เท่ากัน แต่อาจมีบางยี่ห้อที่มีปริมาณฮอร์โมนทั้ง 2 ชนิดไม่เท่ากันในหนึ่งเม็ด โดยจะประกอบด้วยปริมาณที่ไม่เท่ากัน 2-3 แบบ ทำให้กลไกการออกฤทธิ์แบ่งออกเป็น 2 หรือ 3 ระยะ เพื่อเลียนแบบการหลั่งฮอร์โมนในร่างกายให้ได้มากที่สุด ยาคุมประเภทฮอร์โมนรวมจะมี 2 สีที่แตกต่างกัน แต่รับประทานวันละ 1 เม็ดทุกวันเช่นเดิม
  • ยาคุมกำเนิดแบบฮอร์โมนเดี่ยว เป็นยาที่มีฮอร์โมนโปรเจสโตเจนเพียงอย่างเดียวเท่านั้น เนื่องจากบางคนอาจมีปัญหาจากผลข้างเคียงของฮอร์โมนเอสโตรเจน จนทำให้เกิดความผิดปกติภายในมดลูกและเยื่อบุโพรงมดลูกได้ ข้อดีของยาคุมชนิดนี้คือไม่ทำให้มีอาการคลื่นไส้และปวดศีรษะ แต่อาจพบภาวะประจำเดือนขาดได้ ทั้งที่ไม่ได้มีการตั้งครรภ์

ประสิทธิภาพของยาคุมกำเนิดแบบเม็ด

การใช้ยาคุมกำเนิดแบบเม็ดอย่างถูกต้อง โดยรับประทานอย่างสม่ำเสมอตามฉลากการใช้ยา รับประทานยาตรงเวลา ไม่หลงไม่ลืม จะช่วยป้องการตั้งครรภ์ได้สูงถึง 99.7% แต่หากใช้อย่างไม่สม่ำเสมอ หรือใช้ไม่ถูกต้อง จะมีโอกาสล้มเหลวในการป้องกันการตั้งครรภ์ประมาณ 9% ซึ่งถือว่าต่ำมากเมื่อเทียบกับการคุมกำเนิดด้วยวิธีอื่น

วิธีการใช้ยาคุมแบบเม็ด

ปกติแล้วยาคุมกำเนิดจะมีทั้งแบบแผง 21 เม็ด และแบบ 28 เม็ด โดยทั้งสองแบบมีตัวยาเหมือนกัน เพียงแต่แบบ 21 เม็ดนั้น จะรับประทาน 3 สัปดาห์แล้วเว้น 1 สัปดาห์ค่อยรับประทานแผงใหม่ ซึ่งก็อาจทำให้ผู้หญิงหลายๆ คนเกิดการหลงลืมได้พอสมควร จึงมีแบบ 28 เม็ดออกมา โดยเป็นการเพิ่มวิตามินบำรุง หรือยาเปล่าๆ อีก 7 เม็ด เพื่อให้รับประทานเป็นประจำอย่างต่อเนื่องโดยไม่ต้องหยุดยา สำหรับวิธีการใช้ ควรเริ่มรับประทานภายใน 5 วันแรกของการมีประจำเดือน ตามลูกศร หรือวันที่ระบุในแผงยา

คำแนะนำในการใช้ยาคุมแบบเม็ด

  1. การรับประทานยาคุมกำเนิดช่วยป้องกันการตั้งครรภ์เท่านั้น ไม่สามารถป้องกันโรคทางเพศสัมพันธ์ หากต้องการป้องกันโรคติดต่อ ควรใช้ถุงยางอนามัย
  2. ควรรับประทานให้ตรงเวลาและต่อเนื่องเป็นประจำทุกวัน
  3. ควรจดบันทึกการมีรอบเดือนหลังรับประทานทุกครั้ง เพื่อให้มั่นใจว่าไม่เกิดการตั้งครรภ์ขึ้น
  4. ไม่ควรสูบบุหรี่ เพราะการสูบบุหรี่ร่วมกับการใช้ยาเม็ดคุมกำเนิดจะทำให้เสี่ยงเกิดโรคหลอดเลือดหัวใจและหลอดเลือดสมองอุดตันได้
  5. หากพบอาการผิดปกติใดๆ ควรปรึกษาแพทย์ และแจ้งให้แพทย์ทราบเสมอว่ากำลังใช้ยาคุมกำเนิดแบบเม็ดอยู่ รวมถึงบอกยี่ห้อและชนิดของยาคุมนั้นๆ

ผลข้างเคียงของยาคุมแบบเม็ด

  1. มีอาการคลื่นไส้ อาเจียน ปวดศีรษะ เจ็บบริเวณเต้านม อารมณ์แปรปรวน มีความอยากอาหารเพิ่มมากขึ้น
  2. ประจำเดือนมาน้อยลง และมีอาการปวดท้องประจำเดือนลดน้อยลงตามไปด้วย
  3. อาจมีสิวและฝ้าขึ้นตามใบหน้า ฉะนั้นจึงควรหลีกเลี่ยงแสงแดด
  4. หากมีผลข้างเคียงเกิดขึ้นนานผิดปกติ ควรปรึกษาแพทย์หรือลองเปลี่ยนไปใช้ยาคุมแบบฮอร์โมนเดี่ยวแทน

ผู้ที่ห้ามใช้ยาคุมแบบเม็ด

  1. ผู้ที่เป็นโรคหรือเคยเป็นโรคที่เสี่ยงต่อภาวะหลอดเลือดดำอักเสบ โรคลิ่มเลือดอุดตัน โรคหลอดเลือดสมอง และโรคหลอดเลือดหัวใจ
  2. มีการทำงานของตับผิดปกติ
  3. เป็นมะเร็งหรือสงสัยว่าเป็นมะเร็งเต้านม เช่น ตรวจพบก้อนที่เต้านม
  4. มีเลือดออกจากช่องคลอดโดยไม่ทราบสาเหตุ
  5. กำลังตั้งครรภ์หรือสงสัยว่าอาจตั้งครรภ์
  6. สูบบุหรี่และมีอายุ 35 ปีขึ้นไป
  7. มีไขมันในเลือดสูงมาก และยังควบคุมให้อยู่ในระดับปกติไม่ได้
  8. มีภาวะความดันโลหิตสูงที่ควบคุมไม่ได้

ทำอย่างไรเมื่อลืมกินยาคุม?

หากลืมรับประทาน ให้รับประทานทันทีที่นึกขึ้นได้ และรับประทานเม็ดต่อไปตามวันและเวลาปกติ แต่หากลืมรับประทานติดต่อมา 2 วัน แล้วยังอยู่ในช่วงครึ่งแรกของแผง ให้รับประทานวันละ 2 เม็ดเป็นเวลา 2 วัน หลังจากนั้นจึงรับประทานวันละ 1 เม็ดต่อเหมือนเดิมจนหมดแผง ในกรณีที่ลืมรับประทานยามา 2 วันและอยู่ในช่วงครึ่งหลังของแผง หรือลืมรับประทานมามากกว่า 3 วัน ให้เลิกใช้ยาแผงเดิม แล้วรอให้มีประจำเดือนมา จึงค่อยเริ่มรับประทานแผงใหม่ พร้อมกับการคุมกำเนิดวิธีอื่น เช่น ใช้ถุงยางอนามัย หรืองดการมีเพศสัมพันธ์ประมาณ 1 สัปดาห์

เปรียบเทียบยาคุมในประเทศไทย ซื้อยี่ห้อไหนดี? 

ยาคุมที่นำมาเปรียบเทียบ ณ ที่นี้ เป็นยาคุมรุ่นที่ 3 ซึ่งเป็นรุ่นที่มีผลข้างเคียงน้อยที่สุด และยังช่วยลดความเสี่ยงในการเกิดโรคเกี่ยวกับไขมันและหลอดเลือดได้ดีอีกด้วย แต่ละยี่ห้อมีข้อดี-ข้อเสียดังต่อไปนี้

  • Yasmin (ยาสมิน) เหมาะสำหรับผู้ที่ยังไม่เคยรับประทานยาคุมมาก่อน สามารถช่วยลดอาการบวมน้ำ ลดปัญหาสิว และลดอาการปวดท้องประจำเดือนได้เป็นอย่างดี
  • Justima (จัสติมา) มีคุณสมบัติเหมือน Yasmin คือรับประทานแล้วไม่อ้วน ลดปัญหาสิว และช่วยเรื่องผิวพรรณ แต่มีราคาถูกกว่า
  • Govana (โกวานา) มีปริมาณฮอร์โมนไม่มาก จึงมีผลข้างเคียงน้อย รวมทั้งช่วยลดอาการปวดประจำเดือน ไม่ทำให้อ้วน บวมน้ำ และช่วยควบคุมการเกิดสิว 
  • Diane-35 (ไดแอน) ค่อนข้างได้รับความนิยมพอสมควร เพราะช่วยให้ผิวพรรณดีขึ้น และรักษาสิวได้เป็นอย่างดี แต่อาจพบผลข้างเคียงอื่นๆ ได้มาก เนื่องจากมีฮอร์โมนเอสโตรเจนสูง จึงไม่แปลกที่สาวประเภทสองจะนิยมซื้อยาคุมยี่ห้อนี้ไปใช้กัน
  • Cilest (ไซเลส) สามารถช่วยลดผลข้างเคียงจากเอสโตรเจนได้ รักษาปัญหาสิวและผมมันได้ระดับหนึ่ง แต่มีผลกระทบต่อตับพอสมควร
  • Oillezz (ออยเลส) เป็นยาคุมกำเนิด 2 ระยะ ในหนึ่งแผงมีทั้งหมด 22 เม็ด สามารถช่วยรักษาสิว และลดฮอร์โมนเพศชายได้ แต่มีผลข้างเคียงเยอะ เพราะมีปริมาณฮอร์โมนเอสโตรเจนสูง

ทั้งนี้ หากคุณแม่ที่ให้นมบุตรต้องการใช้ยาคุม ก็สามารถเลือกใช้ยาชนิดที่มีฮอร์โมนโปรเจสโตเจนเพียงอย่างเดียว ซึ่งได้แก่ Dailyton (เดลิตอน) Exluton (เอ็กซ์ลูตอน) และ Cerazette (ซีราเซท) ได้

หาซื้อยาคุมแบบเม็ดได้ที่ไหน?

ยาคุมแบบเม็ด สามารถหาซื้อได้ทั่วไปตามร้านขายยา มีให้เลือกหลายชนิด หลายยี่ห้อ และหลายราคา แต่หากต้องการความสะดวก ทางเว็บไซต์ของเราสามารถจัดส่งให้คุณถึงบ้านได้

ความเชื่อผิดๆ เกี่ยวกับการกินยาคุม

  1. กินยาคุมทำให้อ้วนจริงหรือไม่?
    ยาคุมกำเนิดไม่ทำให้อ้วน แต่อาจทำให้เกิดการบวมน้ำได้ ขึ้นอยู่กับชนิดของยาและผู้ที่ใช้ยาด้วย
  2. การกินยาคุมติดต่อเป็นเวลานานๆ หากในอนาคตต้องการตั้งครรภ์ จะทำให้เด็กพิการหรือแท้งง่าย จริงหรือไม่?
    ไม่จริง ยาคุมไม่ได้มีผลข้างเคียงใดๆ ทั้งสิ้น เว้นแต่การรับประทานตอนที่กำลังตั้งครรภ์อยู่เท่านั้น
  3. แฟนเดินทางไปต่างประเทศ หรือไปต่างจังหวัด 1-2 เดือน ควรหยุดรับประทานยาคุมทันทีหรือไม่?
    ไม่ควรหยุดรับประทานทันที เพราะอาจทำให้ประจำเดือนคลาดเคลื่อนและไม่สามารถกลับมาคุมกำเนิดด้วยวิธีนี้ทันได้

ยาเม็ดคุมกำเนิดมีประสิทธิภาพช่วยคุมกำเนิดได้ดีในระดับหนึ่ง และเหมาะกับผู้ที่ต้องการคุมกำเนิดแบบชั่วคราวที่สุด แต่การใช้ยาเม็ดคุมกำเนิดนั้นจะต้องรับประทานอย่างต่อเนื่องเป็นประจำทุกวันโดยห้ามลืมเด็ดขาด ไม่อย่างนั้นประสิทธิภาพในการคุมกำเนิดก็จะลดลงไป และมีโอกาสตั้งครรภ์เพิ่มขึ้น ดังนั้น คนที่ต้องการคุมกำเนิดด้วยวิธีนี้จึงไม่ควรเป็นคนขี้หลงขี้ลืมนั่นเอง

ที่มาของข้อมูล
  1. น.พ.ภาณุพันธุ์ หอมกรุ่น, ร.ศ. พ.ญ. สุปรียา วงศ์ตระหง่าน, ยาเม็ดคุมกำเนิด Oral contraception (http://www.med.cmu.ac.th/dept/obgyn/2011/index.php?option=com_content&view=article&id=1348:oral-contraception&catid=45&Itemid=561), 14 สิงหาคม 2560
  2. รศ.พญ.ธันยารัตน์ วงศ์วนานุรักษ์, ยาคุมกำเนิดชนิดฮอร์โมนรวม (http://www.si.mahidol.ac.th/th/healthdetail.asp?aid=1320), 24 เมษายน 2561
  3. รองศาสตราจารย์ ดร.ภญ. นงลักษณ์ สุขวาณิชย์ศิลป์, ยาคุมกำเนิดชนิดฮอร์โมนรวม (https://www.pharmacy.mahidol.ac.th/th/knowledge/article/417/ยาเม็ดคุมกำเนิดชนิดฮอร์โมนรวม%20หล่งที่มา%20ตร์%20มหาวิทยาลัยมหิดล), 14 กุมภาพันธ์ 2561.

ขอบคุณที่อ่านค่ะ คุณคิดว่าข้อมูลนี้เป็นประโยชน์กับคุณแค่ไหนคะ
(1 ดาว - น้อย / 5 ดาว - มาก)

ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


แนบไฟล์ (รูปหรือวีดีโอ)
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่