กองบรรณาธิการ HD
เขียนโดย
กองบรรณาธิการ HD
นพ.พิสุทธิ์ พงษ์ชัยกุล
ตรวจสอบความถูกต้องโดย
นพ.พิสุทธิ์ พงษ์ชัยกุล
การเสพติด

ชุดตรวจหาสารเสพติด มีกี่แบบ และต่างกันอย่างไร?

การอ่านค่าชุดตรวจสารเสพติด ตรวจวัดระดับสารอะไรได้บ้าง มีชุดตรวจกี่ประเภท หาคำตอบได้ที่นี่
เผยแพร่ครั้งแรก 28 ต.ค. 2018 อัปเดตล่าสุด 20 ส.ค. 2020 ตรวจสอบความถูกต้อง 17 เม.ย. 2020 เวลาอ่านประมาณ 3 นาที
ชุดตรวจหาสารเสพติด มีกี่แบบ และต่างกันอย่างไร?

เรื่องควรรู้

ขยาย

ปิด

  • ชุดตรวจยาเสพติดเป็นชุดตรวจหาสารเมตาบอไลต์ของยาเสพติดในปัสสาวะ ซึ่งมีขั้นตอนการตรวจไม่ยุ่งยาก อ่านผลได้รวดเร็วกว่าการตรวจเลือด
  • สารเสพติดที่ชุดตรวจยาเสพติดสามารถตรวจได้ ได้แก่ ยาบ้า ยาไอซ์ ยาอี กัญชา มอร์ฟีน โคเคน โดยสามารถตรวจพบได้ทั้งในกรณีที่เพิ่งเสพ เสพมาระยะหนึ่ง หรือเสพมาเรื้อรัง
  • ชุดตรวจหายาเสพติดมี 2 แบบ ได้แก่ แบบแถบ มีข้อดี คือ ราคาถูก กับแบบตลับซึ่งมีข้อดี คือ ตลับตรวจมีความทนทานมากกว่าแบบจุ่ม แต่มีราคาสูงกว่า
  • ชุดตรวจจะใช้หลัก Competitive binding ซึ่งหากผลตรวจขึ้นขีดเดียวที่ตัว C เท่านั้น แสดงว่า ผลเป็นบวก หรือพบสารเสพติดนั่นเอง
  • เปรียบเทียบราคาและแพ็กเกจตรวจสารเสพติด

สารเสพติดเป็นสิ่งที่อันตรายเพราะหลายชนิดมีฤทธิ์หลอนประสาท หากใช้ผิดวิธีอาจทำให้เกิดความเสียหายกับตนเองและคนรอบข้างได้ ด้วยพิษภัยนี้เองจึงจึงทำให้สังคมทั่วโลกเข้มงวดกับการตรวจสารเสพติดมากขึ้น การรู้จักวิธีการตรวจ และอุปกรณ์การตรวจสารเสพติดไว้จึงเป็นเรื่องที่ดี 

ความหมายของชุดตรวจยาเสพติด

ชุดตรวจหาสารเสพติด คือ เครื่องมือตรวจสารเมตาบอไลต์ของยาเสพติดในปัสสาวะ ซึ่งตำรวจมักใช้ตรวจหาการใช้ยาเสพติดผิดกฎหมายในผู้ต้องสงสัย 

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
ตรวจสารเสพติดวันนี้ ที่คลินิกหรือรพ. ใกล้บ้านคุณ เริ่มต้นที่ 285 บาท ลดสูงสุด 5%

จองผ่าน HD ประหยัดกว่า / จ่ายทีหลังได้ / ผ่อน 0% ได้ / พร้อมแอดมินคอยตอบทุกคำถาม!

Ads h 14

เนื่องจากการใช้ปัสสาวะในการตรวจจะมีระยะเวลาตรวจพบสารเสพติดนานกว่าเลือด มีปริมาณสารเสพติดและสารย่อยสลายสูง อีกทั้งวิธีการตรวจยังไม่ยุ่งยาก และใช้เวลาไม่นาน 

ชุดตรวจสารเสพติด ตรวจอะไรบ้าง?

สารเสพติดที่ตรวจได้โดยใช้ ชุดตรวจหาสารเสพติด มีดังนี้ 

  • แอมเฟตามีน หรือยาบ้า หากเสพเป็นประจำจะสามารถตรวจพบสารได้ภายใน 2-6 วัน หลังเสพ
  • เมทแอมเฟตามีน หรือยาไอซ์ หากเสพเป็นประจำจะสามารถตรวจพบสารได้ภายใน 2-6 วัน หลังเสพ
  • ยาอี หากเสพเป็นประจำจะสามารถตรวจพบสารได้ภายใน 2-6 วัน หลังเสพ
  • กัญชา หากเสพเป็นประจำจะสามารถตรวจพบสารได้ภายใน 4-14 วัน หลังเสพ
  • มอร์ฟีน หากเสพเป็นประจำจะสามารถตรวจพบสารได้ภายใน 2-6 วัน หลังเสพ
  • โคเคน หากเสพเป็นประจำจะสามารถตรวจพบสารได้ภายใน 1-4 วัน หลังเสพ

แต่ทั้งนี้ระยะเวลาที่สารเสพติดจะอยู่ในปัสสาวะอาจแตกต่างกันออกไป เช่น ในผู้ที่เสพติดเรื้อรัง อาจตรวจพบได้ในระยะนานถึง 2-3 สัปดาห์

รูปแบบของชุดตรวจหาสารเสพติด

ชุดตรวจหาสารเสพติดที่ใช้ทั่วไปมีอยู่ 2 แบบ ได้แก่ แบบแถบ และ แบบตลับ

1. แบบแถบ (Strip)

ชุดตรวจหาสารเสพติดแบบแถบ จะประกอบด้วยแถบทดสอบเป็นแผ่นยาว และแคบ วิธีการทดสอบ คือ ให้ปัสสาวะใส่ในภาชนะที่แห้งและสะอาด 

จากนั้นจุ่มแถบทดสอบลงไปในปัสสาวะ โดยให้ปลายลูกศรชี้ลง และระวังไม่ให้ปัสสาวะสูงเลยขีดที่กำหนดไว้บนแถบ จากนั้นวางแถบทดสอบในแนวราบ รอ 5 นาทีแล้วจึงอ่านผล

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
ตรวจสารเสพติดวันนี้ ที่คลินิกหรือรพ. ใกล้บ้านคุณ เริ่มต้นที่ 285 บาท ลดสูงสุด 5%

จองผ่าน HD ประหยัดกว่า / จ่ายทีหลังได้ / ผ่อน 0% ได้ / พร้อมแอดมินคอยตอบทุกคำถาม!

Ads h 14

ข้อดีของชุดตรวจแบบแถบ

มีราคาถูก คือ ประมาณ 30-70 บาทต่อชิ้น และสามารถตรวจหาสารแอมเฟตามีนและเมทแอมเฟตามีนที่ปริมาณตั้งแต่ 1,000 นาโนกรัม/มิลลิลิตรได้

ข้อเสียของชุดตรวจแบบแถบ

แถบจุ่มอาจเสียหายได้ง่ายจากการเก็บรักษาไม่ดี เช่น โดนความชื้น สัมผัสกับสารเคมี หรือหักงอ ทำให้มีโอกาสเสื่อมประสิทธิภาพได้ หรือ แถบสีไม่ชัดเจน

2. แบบตลับ (Cassette)

ชุดตรวจหาสารเสพติดแบบตลับ หรือบางคนอาจเรียกแบบหยอด ประกอบด้วยตลับทดสอบและหลอดหยดแถมมาในซอง วิธีการทดสอบ คือ ให้ปัสสาวะใส่ภาชนะที่แห้งสะอาด 

จากนั้นวางตลับทดสอบไว้บนพื้นในแนวราบ และใช้หลอดหยดดูดปัสสาวะขึ้นมา และหยดลงในหลุมที่อยู่บนตลับทดสอบ 3 หยด วางตลับทดสอบไว้ในแนวราบและรอ 5 นาทีจึงอ่านผล

ข้อดีของชุดตรวจแบบตลับ

ตลับตรวจเสียหาย หรือเสื่อมสภาพได้ยากกว่าแบบจุ่ม อีกทั้งไม่ต้องคอยระวังขณะจุ่มไม่ให้ระดับปัสสาวะสูงกว่าขีดที่กำหนด วิธีนี้สามารถตรวจหาสารแอมเฟตามีน และเมทแอมเฟตามีนที่ปริมาณตั้งแต่ 1,000 นาโนกรัม/มิลลิลิตรได้เช่นเดียวกัน

ข้อเสียของชุดตรวจแบบตลับ

มีราคาสูงกว่าแบบจุ่มคือ ประมาณ 100-120 บาทต่อชิ้น อีกทั้งต้องระวังไม่ให้หยดปัสสาวะน้อยเกินไป เพราะจะทำให้ผลการตรวจผิดพลาดได้

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
ตรวจสารเสพติดวันนี้ ที่คลินิกหรือรพ. ใกล้บ้านคุณ เริ่มต้นที่ 285 บาท ลดสูงสุด 5%

จองผ่าน HD ประหยัดกว่า / จ่ายทีหลังได้ / ผ่อน 0% ได้ / พร้อมแอดมินคอยตอบทุกคำถาม!

Ads h 14

การอ่านผลชุดตรวจหาสารเสพติด

ชุดตรวจหาสารเสพติดทั้ง 2 แบบ ใช้หลักการ Competitive binding การอ่านผลจึงต่างจากชุดตรวจครรภ์ โดยมีวิธีการอ่านผล ดังนี้

  • หากปรากฏขีดขึ้น 2 ขีด ที่ T และ C แสดงว่าผลเป็น ลบ หรือ ตรวจไม่พบสารเสพติด
  • หากปรากฏขีดขึ้นเพียง 1 ขีด ที่ C เท่านั้น แสดงว่าผลเป็น บวก หรือ ตรวจพบสารเสพติด
  • หาก ไม่ปรากฏขีดขึ้น หรือปรากฏขีดเพียง 1 ขีด ที่ T แสดงว่า ชุดตรวจเสีย ไม่สามารถอ่านผลได้

อย่างไรก็ตาม การตรวจหาสารเสพติดในปัสสาวะโดยใช้ชุดตรวจ เป็นการตรวจกรองเบื้องต้นเท่านั้น เนื่องจากปริมาณสารเสพติดที่พบในปัสสาวะขึ้นอยู่กับปัจจัยหลายอย่าง เช่น น้ำหนักตัวของผู้เสพ ปริมาณการเสพ ความถี่ในการเสพ 

นั่นทำให้บางครั้งอาจมีปริมาณสารเสพติดน้อยมากจนไม่สามารถตรวจพบได้ด้วยวิธีนี้ จึงอาจจำเป็นต้องมีการตรวจซ้ำ เรียกว่า "การตรวจยืนยัน (Confirmation test)" โดยการตรวจด้วยวิธีที่มีความไว และแม่นยำกว่า เช่น Thin Layer Chromatography

ขึ้นชื่อว่าสารเสพติด อย่างไรก็มีโทษมากกว่าประโยชน์ โดยเฉพาะโทษทางกฎหมายที่เกือบทุกประเทศทั่วโลกจัดให้อยู่ในระดับรุนแรง ดังนั้นขอให้อยู่ไกลห่างจากสารเสพติดเป็นดีที่สุด 

หากมีความเครียด มีปัญหาใดๆ ก็ตาม ขอให้ลองมองหาทางออกในการแก้ปัญหาอื่นๆ ดูบ้าง เช่น ปรึกษาครอบครัว เพื่อนสนิท หรือโทรปรึกษาสายด่วนสุขภาพจิต กรมสุขภาพจิต โทร.1323

หรือหากคุณมีคนใกล้ชิดกำลังติดยาเสพติด ควรรีบเข้าไปพูดคุย และทำความเข้าใจกับตัวผู้เสพเพื่อหาทางออก และเลิกยาเสพติดให้ได้ เพราะสารเหล่านี้ไม่ได้มีประโยชน์ใดๆ เลย นอกจากก่อโทษร้ายแรงต่อร่างกายจนทำให้เสียชีวิตได้

เปรียบเทียบราคาและแพ็กเกจตรวจสารเสพติด จากคลินิกและโรงพยาบาลใกล้คุณ และไม่พลาดทุกอัปเดตเรื่องสุขภาพและโปรโมชั่นเมื่อกดดาวน์โหลดแอป iOS และ Android


3 แหล่งข้อมูล
กองบรรณาธิการ HD มุ่งมั่นตั้งใจให้ผู้อ่านได้รับข้อมูลที่ถูกต้อง โดยทำงานร่วมกับแพทย์และบุคลากรทางการแพทย์ รวมถึงเลือกใช้ข้อมูลอ้างอิงที่น่าเชื่อถือจากสถาบันต่างๆ คุณสามารถอ่านหลักการทำงานของกองบรรณาธิการ HD ได้ที่นี่
สำนักยาและวัตถุเสพติด กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์, ตรวจสารเสพติดในปัสสาวะ (https://bdn.go.th/th/sDetail/9/0/), 9 เมษายน 2563.
กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์, คู่มือการทดสอบสารเสพติดในปัสสาวะ (http://dmsc2.dmsc.moph.go.th/webroot/drug/narcotic/doc/NarcoticUrineTestingManual_2559.pdf), 9 เมษายน 2563.
ดร. สุเมธ เที่ยงธรรม, การตรวจหาสารเสพติดในปัสสาวะ (https://bdn.go.th/attachment/news/download.php?WP=GT1gn2qCqWOchKwtpTggWaplGQEgG2rDqYyc4Uux), 7 เมษายน 2563.

บทความนี้มีจุดประสงค์เพื่อให้ความรู้แก่ผู้อ่าน และไม่สามารถแทนการแนะนำของแพทย์ การวินิจฉัยโรค หรือการรักษาได้ ผู้อ่านควรพบแพทย์เพื่อให้แพทย์ตรวจที่สถานพยาบาลทุกครั้ง และไม่ควรตีความเองหรือวางแผนการรักษาด้วยตัวเองจากการอ่านบทความนี้ ทาง HD พยายามอัปเดตข้อมูลให้ครบถ้วนถูกต้องอยู่เสมอ คุณสามารถส่งคำแนะนำได้ที่ https://honestdocs.typeform.com/to/kkohc7

ผู้เขียนและผู้รีวิวบทความไม่มีส่วนเกี่ยวข้องกับสินค้าหรือบริการที่นำเสนอแต่อย่างใด เว้นแต่จะระบุในเนื้อหา การแนะนำสินค้าและบริการแสดงขึ้นอัตโนมัติจากระบบของเว็บไซต์หรือแอปพลิเคชัน

ขอบคุณที่อ่านค่ะ คุณคิดว่าบทความนี้มีประโยชน์มากแค่ไหนคะ
(1 ดาว - น้อย / 5 ดาว - มาก)

ตั้งกระทู้ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลส่วนตัวของคุณ


แนบไฟล์ (รูปหรือวิดีโอ)
เช่น ประวัติการรักษา รอยโรค (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่ดูไฟล์ได้
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เข้าถึงได้

คำตอบที่คุณจะได้เป็นเพียงความเห็นจากแพทย์ ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค โปรดพบแพทย์ที่สถานพยาบาลเพื่อการรักษาที่ถูกต้อง เหตุฉุกเฉิน โทร. 1669

รับทราบและถามคำถาม
บทความต่อไป
เลิกยาเสพติดให้สำเร็จ ต้องทำอย่างไร?
เลิกยาเสพติดให้สำเร็จ ต้องทำอย่างไร?

อะไรทำให้เกิดพฤติกรรมติดยาเสพติด ตรวจหาสารเจอได้อย่างไร จะเลิกต้องทำอย่างไร มีขั้นตอนการบำบัดยาเสพติดอะไรบ้าง

อ่านเพิ่ม
ยาเสพติด ทำลายสมอง ก่อให้เกิดอาการทางจิตได้อย่างไร?
ยาเสพติด ทำลายสมอง ก่อให้เกิดอาการทางจิตได้อย่างไร?

การเสพยา หรือสารเสพติดจะเข้าไปทำลายสมองส่วนความคิด ทำให้เกิดการอยากยา กลาย หรือสมองติดยา จนนำไปสู่อาการทางจิตได้

อ่านเพิ่ม