กองบรรณาธิการ HD
เขียนโดย
กองบรรณาธิการ HD
พญ. ธวัลรัตน์  ปานแดง
ตรวจสอบความถูกต้องโดย
พญ. ธวัลรัตน์ ปานแดง
ความรู้สุขภาพ

ดัชนีมวลกาย (BMI) บอกอะไรได้บ้าง?

ใช้วิธีคำนวณบีเอ็มไอ (BMI) เพื่อหาค่าดัชนีมวลกายของคุณ
เผยแพร่ครั้งแรก 27 ส.ค. 2017 อัปเดตล่าสุด 11 ก.พ. 2020 ตรวจสอบความถูกต้อง 3 ต.ค. 2019 เวลาอ่านประมาณ 3 นาที
ดัชนีมวลกาย (BMI) บอกอะไรได้บ้าง?

ดัชนีมวลกายคืออะไร                    

ดัชนีมวลกาย (Body Mass Index: BMI) หรือที่เรียกกันทั่วไปว่า "ค่าบีเอ็มไอ" คือ การประเมินสมดุลระหว่างน้ำหนักตัวและส่วนสูงของตนเอง 

การคำนวณค่าดัชนีมวลกายไม่ใช่การวัดระดับไขมันโดยตรง แต่เป็นตัวชี้วัดที่ค่อนข้างได้มาตรฐานสำหรับคนส่วนใหญ่ทั้งเพศหญิงและเพศชาย หากคุณอยากทราบว่าน้ำหนักร่างกายของตนเองอยู่ในเกณฑ์ปกติหรือไม่ หรือคุณกำลังเข้าสู่เกณฑ์ไขมันของคนอ้วน การวัดดัชนีมวลกายสามารถหาคำตอบให้กับคุณได้ นอกจากนี้ยังสามารถทราบถึงความเสี่ยงต่อโรคต่างๆ ได้

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
เข้าร่วมงานวิจัยทางการแพทย์วันนี้

ค้นหางานวิจัยที่คุณสามารถเข้าร่วมได้ เพื่อรับการรักษาใหม่ที่อาจทำให้อาการของคุณดีขึ้น และเป็นส่วนหนึ่งในการทำดีเพื่อสังคม

E02

วิธีวัดปริมาณไขมันในร่างกายวิธีอื่น

นอกจากเหนือจากการหาคำนวณค่าดัชนีมวลกายแล้ว มีอีกหลากหลายวิธีในการประเมินระดับของไขมันและกล้ามเนื้อในร่างกาย รวมทั้งเป็นการวิเคราะห์องค์ประกอบของร่างกาย (Body Composition Analysis) ด้วย ซึ่งวิธีอื่นๆ ที่นิยมใช้กัน ได้แก่ 

  • การวัดความหนาของชั้นผิวหนัง (Skinfold thickness) 
  • การชั่งน้ำหนักใต้น้ำ (Underwater weighing) 
  • การวัดองค์ประกอบของร่างกายด้วยกระแสไฟฟ้า (Bioelectrical impedance)

วิธีและสูตรคำนวณดัชนีมวลกาย

1. สูตรคำนวณดัชนีมวลกายแบบเมตริกซ์ 

สูตรคำนวณดัชนีมวลกายแบบเมทริกซ์ (Metric BMI Formula) คือ น้ำหนักตัว (กิโลกรัม) / [ส่วนสูง (เมตร)]2

ตัวอย่าง: น้ำหนักตัว = 68 กิโลกรัม ส่วนสูง = 165 เซนติเมตร (เท่ากับ 1.65 เมตร)
วิธีคิด: 68 / (1.65)2 = มีค่าดัชนีมวลกาย 24.98 กิโลกรัมต่อตารางเมตร

2. สูตรคำนวณดัชนีมวลกายแบบอังกฤษ 

สูตรคำนวณดัชนีมวลกายแบบอังกฤษ (English BMI Formula) คือ น้ำหนักตัว (ปอนด์) / [ส่วนสูง (นิ้ว)]2 x 703

ตัวอย่าง: ถ้าคุณมีน้ำหนักตัว 150 ปอนด์ และสูง 5 ฟุต 5 นิ้ว (เท่ากับ 65 นิ้ว)
วิธีคิด: [150 / (65)2] x 703 = มีค่าดัชนีมวลกาย 24.96 กิโลกรัมต่อตารางเมตร

หรือหากคุณต้องการใช้โปรแกรมหาคำนวณค่า BMI เพื่อไม่ให้เสียเวลา ก็สามารถคลิกได้ที่นี่

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
เข้าร่วมงานวิจัยทางการแพทย์วันนี้

ค้นหางานวิจัยที่คุณสามารถเข้าร่วมได้ เพื่อรับการรักษาใหม่ที่อาจทำให้อาการของคุณดีขึ้น และเป็นส่วนหนึ่งในการทำดีเพื่อสังคม

E02

ดัชนีมวลกายบอกอะไรได้บ้าง

คุณสามารถแปลผลของค่าดัชนีมวลกายสำหรับผู้ใหญ่ได้ด้วยตารางง่ายๆ ต่อไปนี้ 

ค่าดัชนีมวลกาย เกณฑ์น้ำหนัก
ต่ำกว่า 18.5น้ำหนักน้อย
18.5-22.9น้ำหนักปกติ
23.0-24.9น้ำหนักเกิน
25.0-29.9โรคอ้วนระดับ 1
มากกว่า 30.0โรคอ้วนระดับ 2


สำหรับการแปลค่าดัชนีมวลกายในเด็กนั้นจะแตกต่างออกไปจากของผู้ใหญ่ เพราะจะต้องใช้ตารางการเจริญเติบโต (Growth chart) และเปอร์เซนไทล์ (percentile) ในการวัดด้วยด้วย ถ้าเปิดดูตารางการเจริญเติบโต แล้วน้ำหนักเด็กอยู่ในเปอร์เซนไทล์ที่ 95 หรือมากกว่านั้น แปลว่าเด็กอยู่ในเกณฑ์อ้วน แต่หากน้ำหนักเด็กอยู่ต่ำกว่าเปอร์เซนไทล์ที่ 10 แปลว่ามีน้ำหนักน้อยกว่าเกณฑ์ 

ในกรณีเด็กที่ได้รับอาหารปริมาณมากเกินตั้งแต่เด็ก จนทำให้ขนาดและปริมาณเซลล์ไขมันมากกว่าปกติ ประมาณ 3 เท่า จะส่งผลให้มีโอกาสอ้วนไปตลอดชีวิต

ข้อจำกัดของการใช้ดัชนีมวลกายเพื่อวัดปริมาณไขมันในร่างกาย

แม้ว่าดัชนีมวลกายจะสัมพันธ์กับการวัดไขมันในร่างกายค่อนข้างมาก แต่ก็มีข้อจำกัดอยู่บ้างโดยขึ้นอยู่กับเพศ อายุ และความสามารถทางกีฬา เช่น

  • ผู้หญิงมีแนวโน้มที่จะมีปริมาณไขมันในร่างกายมากกว่าผู้ชาย และผู้ชายมีกล้ามเนื้อมากกว่า ทำให้ผู้หญิงมีโอกาสอ้วนมากกว่า
  • ผู้ที่มีอายุมากกว่า มีแนวโน้มที่จะมีปริมาณไขมันในร่างกายมากกว่าผู้ที่อายุน้อยกว่า จากกล้ามเนื้อที่น้อยลง และเคลื่อนไหวน้อย ทำให้การใช้พลังงานในร่างกายน้อยลง
  • นักกีฬาที่ฝึกฝนมาอย่างดีและยาวนานจะมีดัชนีมวลกายสูง เนื่องจากมีมวลกล้ามเนื้อมาก ซึ่งทำให้น้ำหนักตัวที่มากนั้นมาจากมวลกล้ามเนื้อ ไม่ใช่ไขมัน หรือองค์ประกอบของร่างกาย และไขมันในร่างกาย 

กลุ่มผู้ป่วยที่มีปัญหาโรคไตหรือมีภาวะบวมน้ำ ค่าดัชนีมวลกายอาจสูงโดยที่ไม่ได้น้ำหนักเกินหรืออ้วนได้

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
เข้าร่วมงานวิจัยทางการแพทย์วันนี้

ค้นหางานวิจัยที่คุณสามารถเข้าร่วมได้ เพื่อรับการรักษาใหม่ที่อาจทำให้อาการของคุณดีขึ้น และเป็นส่วนหนึ่งในการทำดีเพื่อสังคม

E02

นักกีฬาซึ่งมีมวลกล้ามเนื้อมากจำเป็นจะต้องปรับวิธีการคำนวณดัชนีมวลกายใหม่ เพราะว่าค่าดัชนีมวลกายไม่สามารถแยกแยะสัดส่วนองค์ประกอบต่างๆ ของร่างกายที่รวมกันเป็นน้ำหนักตัวทั้งหมดได้ ดังนั้น นักกีฬาจึงต้องใช้วิธีการวัดองค์ประกอบของร่างกาย และปริมาณไขมันในร่างกายโดยตรง จะดีกว่าการคำนวณดัชนีมวลกาย 

นอกจากนี้ นักกีฬาและครูผู้ฝึกยังควรทราบด้วยว่า การคำนวณดัชนีมวลกายนั้น ใช้เพื่อคัดกรองความเสี่ยงที่เกิดจากไขมันในร่างกายที่สูงเกินในกลุ่มประชากรทั่วไป ซึ่งไม่ใช่เครื่องมือที่ดีในการวัดผลกับนักกีฬาที่ฝึกฝนมาอย่างหนัก และมีมวลกล้ามเนื้อค่อนข้างมาก

ความเสี่ยงของสุขภาพจากการมีดัชนีมวลกายสูง

เหตุผลที่มักใช้ดัชนีมวลกายในการคัดกรองสุขภาพของประชากรทั่วไปนั้น เนื่องจากการมีน้ำหนักเกินเกณฑ์มีความสำคัญอย่างมากกับการมีปัญหาสุขภาพ รวมถึงการเกิดโรคเรื้อรัง และการเสียชีวิตก่อนวัยอันควร ผู้ที่มีน้ำหนักเกินเกณฑ์หรืออ้วน จะเสี่ยงที่จะเกิดปัญหาสุขภาพหรือเกิดโรคแทรกซ้อนเพิ่มขึ้น เช่น 

การมีไขมันส่วนเกินในร่างกายมากเกินไป นอกจากจะทำให้เกิดโรคแทรกซ้อนหลายอย่างแล้ว ไขมันยังเป็นปัจจัยทำให้รูปร่างสัดส่วนของร่างกายเราดูไม่กระชับ หาเสื้อผ้าใส่ลำบากและส่งผลให้เกิดความไม่มั่นใจในตนเองเวลาต้องชั่งน้ำหนัก ซึ่งการปรับให้ค่าดัชนีมวลกายกลับมาอยู่ในเกณฑ์ปกตินั้นทำได้ไม่ยาก เพียงแต่ต้องมีวินัยและความสม่ำเสมอเท่านั้น นั่นก็คือ การรับประทานอาหารที่มีประโยชน์ ลดการรับประทานอาหารประเภทที่มีไขมัน น้ำตาลและแป้งให้น้อยลง หมั่นออกกำลังกายให้ร่างกายได้เคลื่อนไหวเพื่อเผาผลาญไขมันที่อยู่ข้างใน เพียงเท่านี้ การมีสุขภาพที่ดีกับค่าดัชนีมวลกายที่กลับมาอยู่ในเกณฑ์เหมาะสมก็อยู่ไม่ไกลเกินเอื้อม


3 แหล่งข้อมูล
กองบรรณาธิการ HD มุ่งมั่นตั้งใจให้ผู้อ่านได้รับข้อมูลที่ถูกต้อง โดยทำงานร่วมกับแพทย์และบุคลากรทางการแพทย์ รวมถึงเลือกใช้ข้อมูลอ้างอิงที่น่าเชื่อถือจากสถาบันต่างๆ คุณสามารถอ่านหลักการทำงานของกองบรรณาธิการ HD ได้ที่นี่
อ.พญ.สิรินทร ฉันทศิริกาญจน (https://med.mahidol.ac.th/sdmc/sites/default/files/public/pdf/fat.pdf)
การป้องกันและรักษาภาวะเตี้ย (https://www.doctor.or.th/clinic/detail/6988), 1 มีนาคม 2551
อ.ดร.พญ.ถิรจิต บุญแสน, ดัชนีมวลกาย สำคัญอย่างไร (https://www.si.mahidol.ac.th/th/healthdetail.asp?aid=1361), 28 มกราคม 2562

บทความนี้มีจุดประสงค์เพื่อให้ความรู้แก่ผู้อ่าน และไม่สามารถแทนการแนะนำของแพทย์ การวินิจฉัยโรค หรือการรักษาได้ ผู้อ่านควรพบแพทย์เพื่อให้แพทย์ตรวจที่สถานพยาบาลทุกครั้ง และไม่ควรตีความเองหรือวางแผนการรักษาด้วยตัวเองจากการอ่านบทความนี้ ทาง HD พยายามอัปเดตข้อมูลให้ครบถ้วนถูกต้องอยู่เสมอ คุณสามารถส่งคำแนะนำได้ที่ https://honestdocs.typeform.com/to/kkohc7

ผู้เขียนและผู้รีวิวบทความไม่มีส่วนเกี่ยวข้องกับสินค้าหรือบริการที่นำเสนอแต่อย่างใด เว้นแต่จะระบุในเนื้อหา การแนะนำสินค้าและบริการแสดงขึ้นอัตโนมัติจากระบบของเว็บไซต์หรือแอปพลิเคชัน

ขอบคุณที่อ่านค่ะ คุณคิดว่าบทความนี้มีประโยชน์มากแค่ไหนคะ
(1 ดาว - น้อย / 5 ดาว - มาก)

ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลส่วนตัวของคุณ


แนบไฟล์ (รูปหรือวิดีโอ)
เช่น ประวัติการรักษา รอยโรค (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่ดูไฟล์ได้
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เข้าถึงได้

คำตอบที่คุณจะได้เป็นเพียงความเห็นจากแพทย์ ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค โปรดพบแพทย์ที่สถานพยาบาลเพื่อการรักษาที่ถูกต้อง เหตุฉุกเฉิน โทร. 1669

รับทราบและถามคำถาม
บทความต่อไป
คำนวณค่า BMI ดัชนีมวลกาย
คำนวณค่า BMI ดัชนีมวลกาย

โปรแกรมคำนวณค่า BMI พร้อมประเมินความอ้วน-ผอมเบื้องต้น สำหรับชาวเอเชียโดยเฉพาะ

บีเอ็มไอ(BMI): ดัชนีมวลกาย (Body Mass Index) บ่งบอกอะไรบ้าง ?
บีเอ็มไอ(BMI): ดัชนีมวลกาย (Body Mass Index) บ่งบอกอะไรบ้าง ?

ใช้วิธีคำนวณบีเอ็มไอ (BMI) เพื่อหาดัชนีมวลกาย (Body Mass Index) ของคุณ