มะเร็งและโรคร้าย

ตับแข็งคืออะไร อยู่ได้นานแค่ไหน มีวิธีการดูแลตัวเองอย่างไรบ้าง

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ พ.ค. 3, 2018 ประมาณเวลาการอ่าน: 3 นาที
ตับแข็งคืออะไร อยู่ได้นานแค่ไหน มีวิธีการดูแลตัวเองอย่างไรบ้าง

ตับ เป็นอวัยวะสำคัญที่ช่วยทำลายสารพิษในร่างกาย เป็นส่วนสำคัญที่ทำหน้าที่ในการฟอกเลือดให้สะอาด ช่วยสร้างภูมิคุ้มกัน สร้างน้ำดีเพื่อย่อยอาหาร สร้างสารที่ทำให้เลือดแข็งตัว และยังทำให้ร่างกายมีภูมิคุ้มกันสามารถต่อต้านเชื้อโรคได้ ตับมีความสำคัญมากเพราะมีหน้าที่หลากหลาย หากเกิดโรคที่เกี่ยวกับตับจึงมักทำให้ร่ายกายเสียสมดุลได้

ตับแข็งคืออะไร

ตับแข็ง เกิดขึ้นจากการที่มีพังผืดเกิดขึ้นที่ตับ ส่งผลให้ไม่สามารถทำงานได้ปกติ ซึ่งการเกิดพังผืดที่ตับนั้นเกิดขึ้นได้หลายสาเหตุ เช่นการอักเสบเรื้อรัง เนื่องจากว่า เมื่อเกิดการอักเสบขึ้นที่ตับ จะทำให้เซลล์ถูกทำลายและตายไป และถูกแทนที่ด้วยพังผืดนั่นเอง

ทำไมร่างกายถึงเกิดการอักเสบ 

การอักเสบสามารถเกิดขึ้นได้หลากหลายปัจจัย เช่นการที่เราป่วยติดเชื่อ ร่างกายได้รัสารพิษบางประเภทที่มากเกินไป สาเหตุหลักที่ทำให้เกิดดารอักเสบเรื้อรัง ที่มักพบเจอได้บ่อย ๆ มีดังนี้

  1. ดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์สะสมเป็นเวลานาน อย่างที่หลายคนรู้ดีว่าโทษของการดื่มสุรานั้นมีมากมายแค่ไหน  การดื่มแอลกอฮอล์ส่งผลเสียทั้งในระยะสั้นและระยะยาว หากดื่มแอลกอฮอล์สะสมเป็นเวลานาน จะส่งผลโดยตรงต่อ "ตับ" เมื่อเราดื่มแอลกอฮอล์ มันจะถูกส่งไปทำลายที่ตับ แต่ถ้าหากดื่มมากเกินไปหรือสะสมนานเกินไป ก็จะไม่สามารถทนต่อแอลกออล์ได้ ตับจะเริ่มเกิดอาการบวม มีไขมันไปแทรกตามเซลล์ในตับ เป็นต้นเหตุขงการอักเสบ ยิ่งดื่มต่อเนื่องยิ่งส่งผลให้อักเสบเรื้อรัง
  2. เกิดโรคไวรัสตับอักเสบประเภทเรื้อรัง หลายคนคงเคยได้ยินชื่อ “ไวรัสตับอักเสบ” มาบ้างแล้ว ไวรัสตับอักเสบนี้มีหลายชนิด ตั้งแต่ A B C D โดยเฉพาะไวรัสชนิด B และ C ที่สามารถพบได้บ่อยและเป็นสาเหตุสำคัญที่ทำให้เกิดการอักเสบของเซลล์ตับ ทำให้เซลล์ตับถูกทำลาย หากเป็นเรื้อรังจะเกิดพังผืด ซึ่งเป็นที่มาของตับแข็ง และมะเร็งตับได้
  3. มีปริมาณที่สะสมในตับมากเกินไป ซึ่งเกิดได้จากหลายสาเหตุ เช่นโรคอ้วน คนที่ชอบทานของหวานของมัน หละโรคประจำตัวบางชนิด เนื่องจากไขมันส่วนเกินมักไปเกาะตามส่วนต่าง ๆ ของร่างาย รวมทั้งตับด้วย ซึ่งทำให้ประสิทธิภาพในการทำงานลดลง ปัจจุบันนี้พบว่าการสะสมของไขมันที่ตับจนเกิดเป็นตับอักเสบนี้ เป็นสาเหตุที่พบมากขึ้นเรื่อย ๆ

อาการของตับแข็ง

สิ่งที่น่ากลัวของการเกิดตับแข็งคือ เซลล์ภายในตับจะถูกทำลายไปทีละน้อย ๆ โดยที่ไม่สามารถกลับมาหายได้เป็นปกติอีก คือเสียแล้วจะเสียไปเลยเนื่องจากเซลล์ได้ตายไปแล้ว เมื่อสาเหตุเหล่านี้ก่อให้เกิดความผิดปกติในตับ ก็ส่งผลให้ตับทำงานได้ลดลง ผู้ที่มีภาวะตับแข็งจึงอาจมีอาการแสดงต่างๆ ดังนี้

  • อ่อนเพลีย เหนื่อยง่าย เบื่ออาหาร คลื่นไส้ น้ำหนักลดทั้ง ๆ ที่ไม่ได้อยู่ในช่วงลดน้ำหนัก
  • มีอาการทางสมอง สับสน มึนงง รู้สึกความจำไม่ดี พูดอะไรก็จำไม่ค่อยได้
  • มีอาการตาเหลืองตัวเหลืองเนื่องจากงเกิดจากการสะสมเม็ดสีของน้ำดี
  • ส่งผลต่อการไหลเวียนของเลือด ทำให้ความดันในเส้นเลือดสูงขึ้น
  • ส่งผลให้ผู้ป่วยมีภาวะเกล็ดเลือดต่ำ เลือดออกง่าย
  • ม้ามโต ขาบวม มีน้ำในช่องท้อง
  • มีการเปลี่ยนแปลงตามผิวหนังคือมีจุดเล็ก ๆ แดง ๆ เกิดขึ้น
  • มีเส้นเลือดผิดปกติเกิดขึ้นในช่องทางเดินอาหาร ซึ่งถ้าเส้นเลือดเหล่านี้แตกก็อาจทำให้ถ่ายอุจจาระปนเลือดได้
  • ร่างกายสร้างโปรตีนได้มีดี จึงเกิดการติดเชื้อต่าง ๆ ได้ง่าย
  • มีความไวต่อยาและผลข้างเคียง เนื่องจากตับจะไม่สามารถกรองยาออกจากเลือดได้ในอัตราปกติ

อันตรายเมื่อเกิดตับแข็ง

ตับเป็นอวัยวะชิ้นเดียวที่ไม่สามารถหาสิ่งอื่นมาทดแทนได้ ฉะนั้นเมื่อตับถูกทำลายจึงเกิดโรคแทรกซ้อนและส่งผลเสียต่อส่วนอื่น ๆ ในร่างกายมากมาย เช่น “ตับวาย” ซึ่งเป็นภาวะที่ตับสูญเสียการทำงาน ไม่สามารถสร้างสารที่ควรจะสร้างโดยปกติ สามารถแบ่งได้ 2 ลักษณะตามความรุนแรง ได้แก่ตับวายเรื้อรัง และตับวายฉียบพลัน ซึ่งมักเกิดโดยผู้ป่วยไม่เคยมีโรคตับมาก่อน

หากเป็นตับแข็งแล้วจะอยู่ได้นานแค่ไหน

เมื่อผู้ป่วยพบว่าตนเองเป็นโรคตับแข็ง อย่างที่ทราบกันแล้วว่าตับแข็งจะเป็นภาวะที่ค่อย ๆ เกิดขึ้นทีละน้อย ซึ่งถ้าหากพบตั้งแต่เนิ่น ๆ ก็สามารถรักษาให้กลับมาเป็นปกติได้โดยเร็ว การรักษาก็จะแตกต่างกันออกไป

แต่ถ้าหากพบว่าเป็นระยะสุดท้ายที่มีอาการหนักและไม่สามารถรักษาได้แล้ว ทางเลือกสุดท้ายที่จะสามารถทำได้คือการใช้ตับของผู้อื่นเปลี่ยนให้ (ผู้ที่เสียชีวิตและได้มีการบริจาคร่างกายเอาไว้) แต่ก็มีความยากมากทีเดียวเนื่องจากมีปัจจัยหลายอย่างที่เกี่ยวข้อง

ในส่วนของการปลูกถ่ายตับนั้น จะให้การรักษาผู้ป่วยได้เฉพาะบางกรณีเท่านั้น เป็นการรักษาที่มีค่าใช้จ่ายสูงมาก ผู้ป่วยควรอายุต่ำกว่า 50 ปี และไม่มีโรคประจำตัวอื่นร่วมด้วย มีสุขภาพร่างกายแข็งแรง และต้องสามารถปฏิบัติตนตามแพทย์สั่งได้ต่อเนื่องตลอดชีวิต

ท้ายที่สุดหากพบว่าเป็นตับแข็งระยะสุดท้าย จะขึ้นอยู่กับผู้ป่วยแต่ละคนว่าการทำงานของตับว่าเสียไปมากน้อยแค่ไหน สุขภาพโดยรวมของผู้ป่วย รวมถึงโรคอื่น ๆ ที่มีร่วมด้วย การรักษาตับแข็งระยะสุดท้าย คือการรักษาประคับประคองตามอาการ

ตับแข็ง เป็นโรคที่พบได้มากในคนไทย สมัยก่อนผู้คนจะตระหนักดีว่าเกิดจากการดื่มแอลกอฮอล์ที่มากเกินไป แต่ปัจจุบันนี้พบว่าสามารถเกิดขึ้นได้จากหลายสาเหตุ โดยเฉพาะผู้ที่มีไขมันสะสมในร่างกายจำนวนมาก ซึ่งเป็นสาเหตุที่พบได้มากขึ้นทุกวัน ฉะนั้นทุกคนควรตระหนักถึงการดูแลสุขภาพให้มากขึ้น ใส่ใจในการทานอาหาร ออกกำลังกาย และตรวงสุขภาพประจำปีอยู่เสมอ

ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


ลบไฟล์
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

วันนี้คุณอยากจะถามคุณหมอแบบไหน

@question.title

ถามปกติ ได้คำตอบภายใน 24 ชั่วโมง

ค่าบริการ 100 เหรียญ

คุณหมอตอบภายใน 24 ชั่วโมง โดยคุณจะได้รับอีเมลแจ้ง เมื่อคุณหมอตอบแล้ว

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 24 ชั่วโมง เราคืนเหรียญให้ทั้งหมด (ไม่คิดค่าบริการ)

ถามด่วน ได้คำตอบภายใน 60 นาที

ค่าบริการ 200 เหรียญ

คุณหมอตอบภายใน 60 นาที โดยคุณจะได้รับอีเมลแจ้ง เมื่อคุณหมอตอบแล้ว

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 60 นาที เราคืนเหรียญให้ 100 เหรียญและคำถามจะถูกปรับเป็นคำถามปกติ ซึ่งจะได้คำตอบภายใน 24 ชั่วโมง

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 24 ชั่วโมง เราคืนเหรียญให้ทั้งหมด (ไม่คิดค่าบริการ)

คำถามของคุณจะถูกแสดงผลเป็นคำถามแรกๆ บนหน้าถามหมอเป็นเวลา 2 วัน ซึ่งเพิ่มโอกาสให้คุณได้รับความคิดเห็นจากคุณหมอท่านอื่น

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่