Doctor men
เขียนโดย
กองบรรณาธิการ HONESTDOCS
มะเร็งและโรคร้าย

ใช้ยาวัณโรคในหญิงตั้งครรภ์...อันตรายมั้ย?!?

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ 20 พ.ย. 2019 ประมาณเวลาการอ่าน: 2 นาที
มีคนอ่านบทความนี้แล้ว 1,466,897 คน

ใช้ยาวัณโรคในหญิงตั้งครรภ์...อันตรายมั้ย?!?

หากไม่จำเป็น ก็ไม่ควรใช้ยาใด ๆ ในขณะตั้งครรภ์ค่ะ แต่ในกรณีที่จำเป็น เช่น การไม่รักษาอาจส่งผลเสียที่รุนแรงยิ่งกว่าอันตรายที่อาจเกิดขึ้นจากการใช้ยา แพทย์ก็จะพิจารณายาที่เหมาะสมและมีความเสี่ยงน้อยที่สุดที่จะเป็นไปได้นะคะ

ในกรณีของ “วัณโรคในหญิงตั้งครรภ์” การไม่รักษา นอกจากจะมีความเสี่ยงต่อทารก โดยมีรายงานการคลอดก่อนกำหนด, เกิดภาวะทารกโตช้าในครรภ์, ทารกมีน้ำหนักแรกคลอดต่ำกว่าเกณฑ์, เพิ่มอัตราการตายปริกำเนิด หรือแพร่เชื้อให้กับทารกแล้ว ยังอาจทำให้การติดเชื้อรุนแรงมากขึ้นจนเป็นอันตรายต่อชีวิตมารดาเอง รวมถึงเพิ่มโอกาสการแพร่กระจายเชื้อไปสู่ชุมชนอีกด้วยค่ะ ดังนั้น จำเป็นอย่างยิ่งที่จะต้องรักษาโดยเร็ว

ในปัจจุบัน องค์การอนามัยโลกแนะนำให้ใช้ยาสูตร 2HRZE/4HR กับผู้ป่วยวัณโรครายใหม่ทุกราย (ยกเว้นวัณโรคเยื่อหุ้มสมอง และวัณโรคกระดูกและข้อ ที่ต้องใช้ยานานขึ้น และอาจต้องเปลี่ยนยาบางตัวให้เหมาะสม)

ซึ่ง 2HRZE/4HR หมายถึง ใน 2 เดือนแรก จะมีการใช้ยา Isoniazid(H) + Rifampicin(R) + Pyrazinamide(Z) + Ethambutol(E) หลังจากนั้นจึงใช้ Isoniazid(H) + Rifampicin(R) ต่ออีก 4 เดือน รวมทั้งหมดเป็น 6 เดือนนั่นเอง

เนื่องจากสูตรยามาตรฐานดังกล่าวประกอบด้วยตัวยาหลายชนิด และจำเป็นต้องใช้ต่อเนื่องเป็นเวลานาน ดังนั้น ลองมาดูกันนะคะว่ายาแต่ละชนิดมีความปลอดภัยมากน้อยเพียงไรถ้าจะใช้ในขณะตั้งครรภ์


ยา

คำแนะนำ

(อ้างอิงจาก Drug in Pregnancy and Lactation  10th edition)

Isoniazid

Compatible—Maternal Benefit >> Embryo–Fetal Risk

ไม่พบรายงานว่า Isoniazid ทำให้เกิดความพิการแต่กำเนิดในมนุษย์ ดังนั้น สมาคมโรคทรวงอกแห่งประเทศสหรัฐอเมริกา (American Thoracic Societyหรือ ATS) แนะนำให้ใช้ยานี้เพื่อรักษาวัณโรคในขณะตั้งครรภ์ เนื่องจากการไม่รักษาจะยิ่งทำให้เกิดอันตรายมากขึ้นทั้งต่อมารดาและทารก

Rifampicin

Compatible

จากการทบทวนงานวิจัยเกี่ยวกับการรักษาวัณโรคในระหว่างตั้งครรภ์ ไม่พบว่า Rifampicin ทำให้เกิดความพิการแต่กำเนิดในมนุษย์ จึงใช้ยานี้เพื่อรักษาวัณโรคในหญิงตั้งครรภ์ได้ แต่ควรให้วิตามินเค 1 (phylloquinone) แก่ทารกหลังคลอด เพื่อป้องกันภาวะเลือดออกผิดปกติที่อาจเกิดขึ้น

Pyrazinamide

Compatible—Maternal Benefit >> Embryo–Fetal Risk

ในอดีตไม่แนะนำให้ใช้ Pyrazinamide เป็นทางเลือกแรกเพื่อรักษาวัณโรคในหญิงตั้งครรภ์ เนื่องจากขาดข้อมูลที่เพียงพอมาสนับสนุนเรื่องความปลอดภัย อย่างไรก็ตาม จากการติดตามการใช้ ยังไม่พบรายงานว่ามีอันตรายต่อทารก และเนื่องจากการไม่รักษาจะส่งผลเสียมากกว่า ปัจจุบันจึงไม่ได้จำกัดการใช้ยานี้

Ethambutol

Compatible

ยังไม่พบรายงานความผิดปกติแต่กำเนิด และจากการทบทวนงานวิจัยที่เกี่ยวข้องสนับสนุนว่ามีความปลอดภัยที่จะใช้ Ethambutol ในขณะตั้งครรภ์ จึงแนะนำให้ใช้ยานี้เพื่อรักษาวัณโรคในหญิงตั้งครรภ์ได้

 จะเห็นได้ว่าหญิงตั้งครรภ์ก็สามารถใช้ยาสูตรมาตรฐาน 2HRZE/4HR เพื่อรักษาวัณโรคได้เช่นเดียวกับผู้ป่วยรายใหม่ทั่วไปนะคะ โดยคำนวณขนาดการใช้ให้เหมาะสมตามน้ำหนักก่อนตั้งครรภ์

แต่เนื่องจากยา Isoniazid มีผลยับยั้งการสร้างวิตามินบี 6 (Pyridoxine) และหญิงตั้งครรภ์ก็จัดอยู่ในกลุ่มผู้ที่มีความเสี่ยงสูงที่จะขาดวิตามินบี 6 อยู่แล้ว ด้วยเหตุนี้ “แนวทางการควบคุมวัณโรคประเทศไทย พ.ศ.2561” จึงแนะนำให้เสริมวิตามินบี 6 วันละ 50 – 100 มิลลิกรัม ให้กับหญิงตั้งครรภ์ที่มีการใช้ยา Isoniazid เพื่อป้องกันภาวะปลายประสาทอักเสบค่ะ


บทความนี้มีจุดประสงค์เพื่อให้ความรู้แก่ผู้อ่าน และไม่สามารถแทนการแนะนำของแพทย์ การวินิจฉัยโรค หรือการรักษาได้ ผู้อ่านควรพบแพทย์เพื่อให้แพทย์ตรวจที่สถานพยาบาลทุกครั้ง และไม่ควรตีความเองหรือวางแผนการรักษาด้วยตัวเองจากการอ่านบทความนี้ ทาง HonestDocs พยายามอัปเดตข้อมูลให้ครบถ้วนถูกต้องอยู่เสมอ คุณสามารถส่งคำแนะนำได้ที่ https://honestdocs.typeform.com/to/kkohc7

ขอบคุณที่อ่านค่ะ คุณคิดว่าข้อมูลนี้เป็นประโยชน์กับคุณแค่ไหนคะ
(1 ดาว - น้อย / 5 ดาว - มาก)

ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


แนบไฟล์ (รูปหรือวีดีโอ)
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ

คำตอบที่คุณจะได้เป็นเพียงความเห็นจากแพทย์ ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค โปรดพบแพทย์ที่สถานพยาบาลเพื่อการรักษาที่ถูกต้อง เหตุฉุกเฉิน โทร. 1669

รับทราบและถามคำถาม
คำค้นหายอดนิยมที่นำมาหน้านี้
โรค วัณโรค ขณะ ตั้ง ครรภ์
ดูในแอป