มะเร็งและโรคร้าย

ใช้ยาวัณโรคในหญิงตั้งครรภ์...อันตรายมั้ย?!?

เผยแพร่ครั้งแรก 18 ธ.ค. 2018 อัปเดตล่าสุด 2 มี.ค. 2020 เวลาอ่านประมาณ 2 นาที
ใช้ยาวัณโรคในหญิงตั้งครรภ์...อันตรายมั้ย?!?

หากไม่จำเป็น ก็ไม่ควรใช้ยาใด ๆ ในขณะตั้งครรภ์ แต่ในกรณีที่จำเป็น เช่น การไม่รักษาอาจส่งผลเสียที่รุนแรงยิ่งกว่าอันตรายที่อาจเกิดขึ้นจากการใช้ยา แพทย์ก็จะพิจารณายาที่เหมาะสมและมีความเสี่ยงน้อยที่สุดที่จะเป็นไปได้

วัณโรคในหญิงตั้งครรภ์ปล่อยไว้ไม่รักษาได้ไหม?

ในกรณีของ “วัณโรคในหญิงตั้งครรภ์” การไม่รักษา นอกจากจะมีความเสี่ยงต่อทารก ดังนี้ 

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
ฉีดวัคซีนไข้หวัดใหญ่วันนี้ ที่คลินิกหรือรพ. ใกล้บ้านคุณ เริ่มต้นที่ 370 บาท ลดสูงสุด 1010 บาท

จองผ่าน HD ประหยัดกว่า / จ่ายทีหลังได้ / ผ่อน 0% ได้ / พร้อมแอดมินคอยตอบทุกคำถาม!

195
  • คลอดก่อนกำหนด
  • เกิดภาวะทารกโตช้าในครรภ์
  • ทารกมีน้ำหนักแรกคลอดต่ำกว่าเกณฑ์
  • เพิ่มอัตราการตายปริกำเนิด 
  • แพร่เชื้อให้กับทารกแล้ว 
  • อาจทำให้การติดเชื้อรุนแรงมากขึ้นจนเป็นอันตรายต่อชีวิตมารดา 

ดังนั้นจึง จำเป็นอย่างยิ่งที่จะต้องรักษาโดยเร็ว

สามารถใช้ยารักษาได้หรือไม่?

ในปัจจุบัน องค์การอนามัยโลกแนะนำให้ใช้ยาสูตร 2HRZE/4HR กับผู้ป่วยวัณโรครายใหม่ทุกราย (ยกเว้นวัณโรคเยื่อหุ้มสมอง และวัณโรคกระดูกและข้อ ที่ต้องใช้ยานานขึ้น และอาจต้องเปลี่ยนยาบางตัวให้เหมาะสม)

ซึ่ง 2HRZE/4HR หมายถึง ใน 2 เดือนแรก จะมีการใช้ยา Isoniazid(H) + Rifampicin(R) + Pyrazinamide(Z) + Ethambutol(E) หลังจากนั้นจึงใช้ Isoniazid(H) + Rifampicin(R) ต่ออีก 4 เดือน รวมทั้งหมดเป็น 6 เดือนนั่นเอง

เนื่องจากสูตรยามาตรฐานดังกล่าวประกอบด้วยตัวยาหลายชนิด และจำเป็นต้องใช้ต่อเนื่องเป็นเวลานาน ดังนั้น ลองมาดูกันนะคะว่ายาแต่ละชนิดมีความปลอดภัยมากน้อยเพียงไรถ้าจะใช้ในขณะตั้งครรภ์


ยา

คำแนะนำ

(อ้างอิงจาก Drug in Pregnancy and Lactation  10th edition)

Isoniazid

Compatible—Maternal Benefit >> Embryo–Fetal Risk

ไม่พบรายงานว่า Isoniazid ทำให้เกิดความพิการแต่กำเนิดในมนุษย์ ดังนั้น สมาคมโรคทรวงอกแห่งประเทศสหรัฐอเมริกา (American Thoracic Societyหรือ ATS) แนะนำให้ใช้ยานี้เพื่อรักษาวัณโรคในขณะตั้งครรภ์ เนื่องจากการไม่รักษาจะยิ่งทำให้เกิดอันตรายมากขึ้นทั้งต่อมารดาและทารก

Rifampicin

Compatible

จากการทบทวนงานวิจัยเกี่ยวกับการรักษาวัณโรคในระหว่างตั้งครรภ์ ไม่พบว่า Rifampicin ทำให้เกิดความพิการแต่กำเนิดในมนุษย์ จึงใช้ยานี้เพื่อรักษาวัณโรคในหญิงตั้งครรภ์ได้ แต่ควรให้วิตามินเค 1 (phylloquinone) แก่ทารกหลังคลอด เพื่อป้องกันภาวะเลือดออกผิดปกติที่อาจเกิดขึ้น

Pyrazinamide

Compatible—Maternal Benefit >> Embryo–Fetal Risk

ในอดีตไม่แนะนำให้ใช้ Pyrazinamide เป็นทางเลือกแรกเพื่อรักษาวัณโรคในหญิงตั้งครรภ์ เนื่องจากขาดข้อมูลที่เพียงพอมาสนับสนุนเรื่องความปลอดภัย อย่างไรก็ตาม จากการติดตามการใช้ ยังไม่พบรายงานว่ามีอันตรายต่อทารก และเนื่องจากการไม่รักษาจะส่งผลเสียมากกว่า ปัจจุบันจึงไม่ได้จำกัดการใช้ยานี้

Ethambutol

Compatible

ยังไม่พบรายงานความผิดปกติแต่กำเนิด และจากการทบทวนงานวิจัยที่เกี่ยวข้องสนับสนุนว่ามีความปลอดภัยที่จะใช้ Ethambutol ในขณะตั้งครรภ์ จึงแนะนำให้ใช้ยานี้เพื่อรักษาวัณโรคในหญิงตั้งครรภ์ได้

 จะเห็นได้ว่าหญิงตั้งครรภ์ก็สามารถใช้ยาสูตรมาตรฐาน 2HRZE/4HR เพื่อรักษาวัณโรคได้เช่นเดียวกับผู้ป่วยรายใหม่ทั่วไปนะคะ โดยคำนวณขนาดการใช้ให้เหมาะสมตามน้ำหนักก่อนตั้งครรภ์

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
ฉีดวัคซีนไข้หวัดใหญ่วันนี้ ที่คลินิกหรือรพ. ใกล้บ้านคุณ เริ่มต้นที่ 370 บาท ลดสูงสุด 1010 บาท

จองผ่าน HD ประหยัดกว่า / จ่ายทีหลังได้ / ผ่อน 0% ได้ / พร้อมแอดมินคอยตอบทุกคำถาม!

195

แต่เนื่องจากยา Isoniazid มีผลยับยั้งการสร้างวิตามินบี 6 (Pyridoxine) และหญิงตั้งครรภ์ก็จัดอยู่ในกลุ่มผู้ที่มีความเสี่ยงสูงที่จะขาดวิตามินบี 6 อยู่แล้ว ด้วยเหตุนี้ “แนวทางการควบคุมวัณโรคประเทศไทย พ.ศ.2561” จึงแนะนำให้เสริมวิตามินบี 6 วันละ 50 – 100 มิลลิกรัม ให้กับหญิงตั้งครรภ์ที่มีการใช้ยา Isoniazid เพื่อป้องกันภาวะปลายประสาทอักเสบค่ะ

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
ฉีดวัคซีนไข้หวัดใหญ่วันนี้ ที่คลินิกหรือรพ. ใกล้บ้านคุณ เริ่มต้นที่ 370 บาท ลดสูงสุด 1010 บาท

จองผ่าน HD ประหยัดกว่า / จ่ายทีหลังได้ / ผ่อน 0% ได้ / พร้อมแอดมินคอยตอบทุกคำถาม!

195

4 แหล่งข้อมูล
กองบรรณาธิการ HD มุ่งมั่นตั้งใจให้ผู้อ่านได้รับข้อมูลที่ถูกต้อง โดยทำงานร่วมกับแพทย์และบุคลากรทางการแพทย์ รวมถึงเลือกใช้ข้อมูลอ้างอิงที่น่าเชื่อถือจากสถาบันต่างๆ คุณสามารถอ่านหลักการทำงานของกองบรรณาธิการ HD ได้ที่นี่
Treating Tuberculosis Infection During Pregnancy - Tuberculosis Center. Everyday Health. (https://www.everydayhealth.com/tuberculosis/treating-tuberculosis-infection-during-pregnancy.aspx)
TB Treatment & Pregnancy | Treatment | TB. Centers for Disease Control and Prevention (CDC). (https://www.cdc.gov/tb/topic/treatment/pregnancy.htm)
Tuberculosis in Pregnancy: A Review. National Center for Biotechnology Information. (https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3206367/)

บทความนี้มีจุดประสงค์เพื่อให้ความรู้แก่ผู้อ่าน และไม่สามารถแทนการแนะนำของแพทย์ การวินิจฉัยโรค หรือการรักษาได้ ผู้อ่านควรพบแพทย์เพื่อให้แพทย์ตรวจที่สถานพยาบาลทุกครั้ง และไม่ควรตีความเองหรือวางแผนการรักษาด้วยตัวเองจากการอ่านบทความนี้ ทาง HD พยายามอัปเดตข้อมูลให้ครบถ้วนถูกต้องอยู่เสมอ คุณสามารถส่งคำแนะนำได้ที่ https://honestdocs.typeform.com/to/kkohc7

ผู้เขียนและผู้รีวิวบทความไม่มีส่วนเกี่ยวข้องกับสินค้าหรือบริการที่นำเสนอแต่อย่างใด เว้นแต่จะระบุในเนื้อหา การแนะนำสินค้าและบริการแสดงขึ้นอัตโนมัติจากระบบของเว็บไซต์หรือแอปพลิเคชัน

ขอบคุณที่อ่านค่ะ คุณคิดว่าบทความนี้มีประโยชน์มากแค่ไหนคะ
(1 ดาว - น้อย / 5 ดาว - มาก)

ตั้งกระทู้ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลส่วนตัวของคุณ


แนบไฟล์ (รูปหรือวิดีโอ)
เช่น ประวัติการรักษา รอยโรค (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่ดูไฟล์ได้
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เข้าถึงได้

คำตอบที่คุณจะได้เป็นเพียงความเห็นจากแพทย์ ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค โปรดพบแพทย์ที่สถานพยาบาลเพื่อการรักษาที่ถูกต้อง เหตุฉุกเฉิน โทร. 1669

รับทราบและถามคำถาม