มะเร็งและโรคร้าย

โรคกระเพาะอาหาร แผลที่เกิดจากกรดในกระเพาะอาหาร

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ ก.ค. 30, 2018 ประมาณเวลาการอ่าน: 4 นาที
โรคกระเพาะอาหาร แผลที่เกิดจากกรดในกระเพาะอาหาร

กระเพาะอาหารเป็นอวัยวะที่สำคัญของร่างกาย ทำหน้าที่รองรับอาหารที่รับประทานเข้าไป กระเพาะอาหารมีหน้าที่ย่อยอาหาร โดยจะมีน้ำย่อยและกรดหลั่งออกมาจากผนังของกระเพาะอาหาร การหลั่งของน้ำย่อยและกรดนั้นขึ้นอยู่กับการกระตุ้นหลายประการ

  • ประการแรก ระบบประสาทปกติ กระเพาะอาหารจะมีการควบคุมโดยระบบประสาท เมื่อมีอะไรมากระตุ้นจะทำให้เกิดการหลั่งของกรดมากขึ้น
  • ประการที่สอง คืออาหารที่ประกอบด้วยไขมัน แป้ง โปรตีน ก็เป็นตัวที่กระตุ้นทำให้เกิดการหลั่งของกรดในกระเพาะอาหารมากขึ้น
  • ประการที่สาม เครื่องดื่มบางชนิด เช่น สุรา กาแฟ เครื่องดื่มเหล่านี้จะมีสารกระตุ้นในการสร้างกรด
  • ประการที่สี่ ยาบางชนิด เช่น ยาแก้ปวดแอสไพริน คอติโซน นอกจากมีฤทธิ์ในการกระตุ้นการสร้างกรดแล้ว ยังมีผลทำลายเยื่อบุกระเพาะโดยตรงได้
  • ประการที่ห้า บุหรี่ มีความสำคัญในการกระตุ้นการหลั่งกรดในกระเพาะ ทำให้มีกรดในกระเพาะอาหารสูงกว่าปกติ
  • ประการที่หก ผู้ป่วยที่มีโรคประจำตัวอยู่แล้ว เช่น โรคไขข้ออักเสบ โรคปวดเรื้อรัง จะมีโอกาสเกิดโรคกระเพาะสูงกว่าปกติ

โรคกระเพาะอาหารหรือแผลในกระเพาะอาหารนั้น เป็นโรคที่พบได้บ่อยโดยเฉพาะในภาวะของสิ่งแวดล้อมปัจจุบันที่มีแต่การดิ้นรน ในไทยไม่มีสถิติที่แน่นอน แต่จากการสังเกตพบว่ามีเพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ ในสหรัฐอเมริกาพบได้ถึง 10 เปอร์เซ็นต์ การเกิดโรคกระเพาะอาหารนั้นมักพบในชายมากกว่าหญิงประมาณ 3 : 1 ระหว่างอายุ 20 ถึง 50 ปี

โฆษณาจาก HonestDocs
เราจัดส่งยาถึงบ้านคุณ!

ส่งด่วนภายใน 1 วันในกรุงเทพ หรือส่งธรรมดาด้วย EMS ใน 2-3 วันทั่วประเทศ

คลิก

สาเหตุ 

โรคกระเพาะอาหารเป็นการวินิจฉัยโรคที่บ่อยที่สุดในเวชปฏิบัติ ผู้ป่วยมักมาพบแพทย์ด้วยอาการปวดท้อง ดังที่กล่าวแล้วว่ากระเพาะอาหารจะทำหน้าที่ให้น้ำย่อยออกมาย่อยอาหารจำพวกโปรตีน น้ำย่อยนี้คือ pepsin ซึ่งมีคุณสมบัติพิเศษคือจะทำงานได้ในสภาวะที่เป็นกรด กระเพาะอาหารจะให้กรดออกมาพร้อมกับน้ำย่อยนี้เพื่อให้กระเพาะอาหารทำงานได้อย่างสมบูรณ์ กรดเป็นสาเหตุของโรคกระเพาะอาหาร เมื่อไรที่กรดในกระเพาะมีมากเกินความสมดุลจะทำให้เกิดโรคกระเพาะอาหาร ซึ่งอาจเป็นได้ตั้งแต่กระเพาะอาหารอักเสบ แผลในกระเพาะอาหาร แผลในลำไส้ส่วนดูโอดินัม ทั้งหมดนี้เป็นส่วนหนึ่งของโรคกระเพาะอาหาร สาเหตุที่ทำให้กรดเกิดขึ้นสูงนั้นมีได้หลายชนิด เช่น อาหารรสจัด รับประทานอาหารไม่เป็นเวลา ภาวะเครียดทางจิตใจ เครื่องดื่มบางประเภท สุรา กาแฟ ยา บุหรี่ และพวกยาแก้ปวด

ตับและทางเดินน้ำดี 

ตับเป็นอวัยวะขนาดใหญ่ที่ต้องการเลือดมาเลี้ยงในปริมาณมาก ตั้งอยู่ในช่องท้องด้านขวาส่วนบน ถูกป้องกันจากภายนอกด้วยกระดูกซี่โครงบริเวณชายโครงด้านขวา ทำหน้าที่กำจัดของเสียที่มาจากทางเดินอาหารผ่านทางหลอดเลือดที่มาจากลำไส้ส่วนต่าง ๆ ตับยังสร้างน้ำดี (bile) ซึ่งจะไหลผ่านทางท่อน้ำดีที่อยู่ภายในตับแล้วถูกเก็บกักไว้ใช้ที่ถุงน้ำดี (gallbladder)

น้ำดีเป็นส่วนประกอบที่สำคัญในการย่อยอาหารจำพวกไขมัน เมื่อเรารับประทานอาหาร ถุงน้ำดีจะบีบตัวเพื่อปล่อยน้ำดีปริมาณมากลงมาในลำไส้เพื่อทำหน้าที่ช่วยย่อยอาหาร

ตับอ่อนเป็นอวัยวะที่อ่อนนุ่ม ถูกโอบล้อมด้วยลำไส้ส่วนดูโอดินัม ตำแหน่งในช่องท้องจะอยู่เหนือบริเวณสะดือเล็กน้อย ข้างหน้าจะถูกบดบังไว้ด้วยกระเพาะอาหาร ตับอ่อนทำหน้าที่หลักอยู่สองระบบคือ ในระบบทางเดินอาหาร ตับอ่อนจะหลั่งน้ำย่อยหลายชนิด และในระบบต่อมไร้ท่อ ตับอ่อนจะทำหน้าที่หลั่งฮอร์โมน (hormone) ที่สำคัญในการควบคุมระดับน้ำตาลในกระแสเลือด และมีบทบาทสำคัญในโรคเบาหวาน

อาการ ผู้ป่วยที่เริ่มเป็นโรคกระเพาะอาหารนั้นมักจะมีอาการแสบท้อง ปวดท้องบริเวณลิ้นปี่ มักปวดเวลาหิว ถ้าได้รับประทานอาหารหรือนม อาการปวดท้องก็จะทุเลา บางครั้งจะเกิดมีอาการปวดท้องตอนดึก ๆ หรืออาเจียนร่วมด้วย อาการปวดอาจจะร่วมกับปวดร้าวออกทางโพรงมดลูกร่วมด้วย ในรายที่เป็นแผลลึกทำให้มีตกเลือดในกระเพาะอาหาร ซึ่งจะมีอาการอาเจียนเป็นเลือดและถ่ายอุจจาระเป็นสีดำด้วย เนื่องจากมีภาวะกระเพาะอาหารอุดตัน สาเหตุจากโรคกระเพาะเรื้อรัง

การวินิจฉัยว่า ผู้ป่วยเป็นแผลในกระเพาะอาหารนั้น ส่วนใหญ่อาศัยประวัติที่ผู้ป่วยเล่าให้ฟังถึงลักษณะการปวดท้อง ประวัติที่ใช้ยา การตรวจพิเศษที่ทำได้ในขณะนี้คือการเอกซเรย์ โดยให้้ป่วยกลืนแป้งแล้วถ่ายภาพรังสี จะพบว่าแป้งเข้าไปเคลือบกระเพาะก็จะทำให้เห็นแผล การส่องกระเพาะโดยใช้เครื่องส่องกระเพาะส่องไปดูแผลจริง ๆ ในกระเพาะแล้วตัดชิ้นเนื้อมาตรวจก็จะช่วยในการวินิจฉัยโรควิธีหนึ่ง เพื่อให้แน่ใจว่าเป็นแผลในกระเพาะอาหาร ไม่ใช่เป็นเนื้อของมะเร็ง การดูดเอาน้ำย่อยไปตรวจดูว่ามีกรดสูงมากแค่ไหน ก็เป็นส่วนช่วยในการวินิจฉัย ส่วนการแยกโรคที่สำคัญโรคหนึ่งที่ต้องแยกออกให้ได้ คือ มะเร็งในกระเพาะอาหาร ซึ่งโรคนี้จากการตรวจทางรังสี การส่องกระเพาะ และตรวจชิ้นเนื้อคงจะพอแยกออกได้

การรักษาโรคกระเพาะอาหาร

ส่วนใหญ่ต้องรักษาด้วยยาก่อน เมื่อไม่ได้ผลจริง ๆ หรือมีอาการแทรกซ้อนต้องอาศัยการผ่าตัด

1. การลดกรดเป็นส่วนสำคัญที่จะทำให้โรคแผลในกระเพาะอาหารดีขึ้น ยาลดกรดมีหลายชนิด มีความแตกต่างกันบ้างแล้วแต่ชนิดของยา แต่องค์ประกอบส่วนใหญ่ก็ไม่ได้แตกต่างกันเท่าไร ยาลดกรดควรจะได้รับประทานสม่ำเสมอและเป็นเวลานาน เนื่องจากคนไข้ที่มีโรคกระเพาะอาหารนั้น เมื่อได้ยาไปอาการจะดีขึ้นอย่างเร็ว แต่ถ้ารับประทานยาไม่สม่ำเสมอ แผลจะไม่หายสนิทและมีโอกาสที่จะกลับมาเป็นซ้ำได้

ในสมัยนี้มียาต้านการหลั่งกรด และยาที่ทำให้เยื่อบุกระเพาะอาหารมีความแข็งแรงหลายชนิด ซึ่งขึ้นอยู่กับแพทย์ที่จะพิจารณาใช้ยาเป็นราย ๆ ไป

2. อาหารและการพักผ่อน ผู้ป่วยที่มีแผลในกระเพาะอาหารควรจะพักผ่อนอย่างเพียงพอ ควรงดรับประทานอาหารรสจัด เครื่องดื่ม เช่น เหล้า กาแฟ ควรจะรับประทานอาหารเป็นเวลา ไม่ปล่อยให้หิวจัด

บุหรี่ เป็นตัวการสำคัญประการหนึ่งในการเกิดโรคกระเพาะ และทำให้แผลในกระเพาะอาหารหายช้าลง ฉะนั้นควรจะให้ผู้ป่วยหยุดสูบบุหรี่ จะทำให้แผลหายเร็วขึ้น และเกิดอาการของโรคกระเพาะน้อยลง

3. งดรับประทานยาโดยไม่จำเป็น ยาที่รับประทานทุกชนิดมีทั้งคุณและโทษ ฉะนั้นการรับประทานยาควรจะต้องรับประทานเมื่อจำเป็นจริง ๆ ไม่ควรซื้อยากินเอง โดยเฉพาะพวกยาแก้ปวด ยาคอติโซน เนื่องจากยาพวกนี้จะทำให้เกิดแผลในกระเพาะอาหารได้

โรคกระเพาะอาหารถ้าปล่อยทิ้งไว้นาน ๆ โดยไม่ได้รักษาอาจจะเกิดอาการแทรกซ้อน อาการที่พบคือ ตกเลือด ปลายกระเพาะอาหารอุดตัน หรือแผลทะลุซึ่งต้องรักษาทางศัลยกรรม และมีโอกาสที่จะเปลี่ยนเป็นมะเร็งกระเพาะอาหาร

ทางที่ดีที่สุด เมื่อเกิดเป็นโรคแผลในกระเพาะอาหารแล้ว ควรจะรับประทานยาสม่ำเสมอและหลีกเลี่ยงในสิ่งที่ไม่ควรปฏิบัติเพื่อที่จะไม่ให้เกิดอาการแทรกซ้อนตามมาทีหลัง และทำให้แผลในกระเพาะอาหารหายเร็วขึ้น

ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


แนบไฟล์ (รูปหรือวีดีโอ)
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่