มะเร็งและโรคร้าย

สาเหตุที่ทำให้มีไขมัน triglyceride สูงในผู้ป่วยโรคเบาหวาน

10 สาเหตุที่ทำให้คุณอาจมีระดับไขมัน triglyceride สูงเมื่อเป็นเบาหวาน
อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ พ.ค. 3, 2018 ประมาณเวลาการอ่าน: 3 นาที
Istock 506471760 m

ไม่ใช่เรื่องน่าแปลกใจที่จะพบระดับไขมัน triglyceride ในเลือดสูงในผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดที่ 2 พบว่ามีผู้ป่วยโรคเบาหวานมากถึง 80% ที่มีปัญหานี้ การเพิ่มขึ้นของ triglyceride เป็นส่วนหนึ่งของกลุ่มอาการเมตาบอลิค ซึ่งเป็นกลุ่มอาการผิดปกติที่ทำให้เพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดโรคหัวใจ โรคเส้นเลือดในสมองตีบ และเบาหวานชนิดที่ 2 องค์ประกอบอื่นของกลุ่มอาการนี้ประกอบด้วยระดับน้ำตาลในเลือดสูง ความดันโลหิตสูง ระดับไขมันชนิด HDL ต่ำ และการมีไขมันที่หน้าท้องมาก

ไขมันชนิด triglyceride คืออะไร

ไขมันชนิด triglyceride เป็นไขมันซึ่งพบได้มากที่สุดภายในร่างกายและในอาหาร เป็นไขมันชนิดหนึ่งที่ไหลเวียนอยู่ในกระแสเลือด คำศัพท์ทางการแพทย์ของการมีระดับไขมันชนิด triglyceride สูงเรียกว่า hyperglyceridemia

ในการทดลองอดอาหาร พบว่าระดับไขมันชนิด triglyceride ปกติคือต่ำกว่า 150 mg/dL ระดับสุ่มเสี่ยงอยู่ที่ 150-199 mg/dL ระดับสูงอยู่ที่ 200-499 mg/dL และระดับสูงมากอยู่ที่มากกว่า 500 mg/dL

ระดับไขมันชนิด triglyceride ที่สูงนี้จะเพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดโรคหัวใจ โรคเส้นเลือดในสมองตีบและการทำลายเส้นประสาท มีความเชื่อมโยงระหว่างการมีระดับไขมันชนิด triglyceride สูงเรื้อรังกับภาวะเส้นเลือดแดงแข็ง (Atherosclerosis) และภาวะดื้อต่ออินซูลิน

สาเหตุของการมีระดับไขมันชนิด triglyceride สูงในผู้ป่วยเบาหวาน

มีหลายสาเหตุที่ทำให้เกิดภาวะนี้ได้ โดยสาเหตุที่พบได้บ่อยคือ

1. เบาหวานชนิดที่ 2 ที่ควบคุมไม่ดี

เมื่อไม่สามารถควบคุมโรคเบาหวานได้ดี จะทำให้มีระดับน้ำตาลและอินซูลินในเลือดสูง อินซูลินช่วยเปลี่ยนน้ำตาลกลูโคสเป็น glycogen (glucose ในรูปแบบสะสม) และช่วยเก็บ glycogen ไว้ที่ตับ เมื่อตับมีการสะสม glycogen จนเต็มที่แล้ว น้ำตาลกลูโคสจะถูกนำไปเก็บในรูปแบบของกรดไขมันในกระแสเลือด กรดไขมันเหล่านี้จะประกอบขึ้นเป็นไขมันชนิด triglyceride ซึ่งจะสะสมอยู่ในไขมันของร่างกาย

2. การได้รับพลังงานมากกว่าที่ใช้

ไขมันชนิด triglyceride จะใช้ในการเผาผลาญพลังงานอย่างรวดเร็วระหว่างมื้อ การได้รับพลังงานจากสารอาหารมากเกินไปจะทำให้เกิดการสะสมอยู่ในร่างกายในรูปแบบของไขมันชนิด triglyceride

3. การรับประทานคาร์โบไฮเดรตในปริมาณมาก

เมื่อคุณรับประทานอาหารที่มีคาร์โบไฮเดรต ร่างกายจะย่อยอาหารเหล่านี้ออกมาเป็นน้ำตาล glucose ซึ่งจะถูกดูดซึมผ่านลำไส้เข้าสู่กระแสเลือด ซึ่งทำให้เกิดการสร้างไขมันชนิด triglyceride ตามมาได้

4. โรคอ้วน

การเป็นโรคอ้วนไม่ได้หมายความว่าคุณจะมีระดับไขมันชนิด triglyceride สูงเสมอไป แต่มีความเชื่อมโยงระหว่างโรคอ้วนกับการมีระดับไขมันชนิด triglyceride ในเลือดสูง และพบว่ามีความสัมพันธ์ระหว่างรอบเอวที่มากเกินไปกับระดับไขมันชนิด triglyceride ที่สูงมากกว่าเมื่อเทียบกับดัชนีมวลกาย

5. การดื้ออินซูลิน

การเกิดภาวะดื้อต่ออินซูลินทำให้มีระดับอินซูลินและน้ำตาลกลูโคสในเลือดสูง ซึ่งจะทำให้ไม่สามารถควบคุมโรคเบาหวานได้ และจะนำไปสู่การมีไขมันชนิด triglyceride สูงตามมา

6. ไตวาย

ความเสี่ยงของการเกิดไตวายเรื้อรังจะเพิ่มขึ้นในคนที่เป็นเบาหวาน ในความเป็นจริงแล้วพบว่าเบาหวานเป็นสาเหตุของการเกิดไตวายที่พบได้บ่อยที่สุด ไตวายทำให้เกิดปัญหาในการจัดการกับไขมันในเลือด ทำให้มีระดับไขมันชนิด triglyceride สูง ซึ่งอาจเกิดจากการสร้างไขมันชนิด triglyceride ที่มากเกินไปหรือการไม่สามารถกำจัดไขมันชนิดนี้ออกจากเลือดได้มากพอ ภาวะไตวายยังสามารถทำให้เกิดหรือทำให้ภาวะดื้อต่ออินซูลินแย่ลงอีกด้วย

7. พันธุกรรม

โรคที่เกี่ยวข้องกับระดับไขมันชนิด triglyceride สูงอาจมีการถ่ายทอดในครอบครัวได้ โดยจะมี xanthoma หรือไขมันสีเหลืองสะสมตามผิวหนัง การศึกษาในปี 2012 พบว่าระดับไขมันชนิด HDL ที่ต่ำและระดับไขมันชนิด triglyceride ที่สูงที่เกิดจาการถ่ายทอดทางพันธุกรรมมีความสัมพันธ์กับความเสี่ยงในการเกิดโรคเบาหวานชนิดที่ 2 ที่เพิ่มขึ้น

8. ระดับไทรอยด์ฮอร์โมนต่ำ

ความผิดปกติของต่อมไทรอยด์พบได้มากในผู้ป่วยโรคเบาหวาน โดยลักษณะที่พบบ่อยคือการมีไทรอยด์ฮอร์โมนต่ำ (hypothyroidism) หากคุณมีระดับไขมันชนิด triglyceride และ cholesterol สูง อาจเป็นอาการหนึ่งของการมีระดับไทรอยด์ฮอร์โมนต่ำได้ ควรปรึกษาแพทย์เพื่อทำการประเมินโรคนี้ และการรักษาภาวะไทรอยด์ฮอร์โมนต่ำอาจช่วยลดระดับไขมันชนิด triglyceride ได้

9. ยา

มียาบางชนิดเช่นยาคุมกำเนิด ฮอร์โมน estrogen, ยากลุ่ม beta blockers, ยาขับปัสสาวะ ยากลุ่มสเตียรอยด์ กลุ่ม retinoids, กลุ่ม protease inhibitors และ Tamoxifen สามารถเพิ่มระดับไขมันชนิด triglyceride ได้ หากคุณกำลังรับประทานยาในกลุ่มนี้ คุณอาจต้องปรึกษาแพทย์เกี่ยวกับวิธีการรักษา อย่าหยุดยาเหล่านี้โดยไม่ได้ปรึกษาแพทย์

10. อาหาร

อาหารบางประเภทมีผลต่อระดับไขมันชนิด triglyceride มากกว่าชนิดอื่น เมื่อคุณเป็นเบาหวาน ร่างกายจะสามารถทนต่ออาหารกลุ่มนี้ได้น้อยลง อาหารดังกล่าวประกอบด้วยน้ำตาล ธัญพืชแปรรูป แอลกอฮอล์ และอาหารที่มีไขมันสูง โดยเฉพาะอาหารที่มีไขมันอิ่มตัวและไขมันชนิด trans มาก

จะลดระดับไขมันชนิด triglyceride ได้อย่างไร?

  • ออกกำลังกาย
  • รับประทานอาหารเพื่อสุขภาพที่มีคาร์โบไฮเดรต, น้ำตาล, ไขมันอิ่มตัวและไขมัน trans น้อย
  • เลิกบุหรี่
  • ควบคุมโรคเบาหวาน
  • จำกัดปริมาณการดื่มแอลกอฮอล์
  • ปรึกษาแพทย์เกี่ยวกับการใช้ยาช่วยรักษาหากการปรับเปลี่ยนวิธีการใช้ชีวิตไม่ได้ผลหรือหากภาวะนี้เกิดจากการถ่ายทอดทางพันธุกรรม

ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


ลบไฟล์
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

วันนี้คุณอยากจะถามคุณหมอแบบไหน

@question.title

ถามฟรี ได้คำตอบภายใน 24 ชม.

ฟรี ไม่มีค่าใช้จ่าย

ตอบโดยแพทย์ภายใน 24 ชั่วโมง (คุณจะได้รับอีเมลเมื่อแพทย์ตอบคำถามของคุณ)

ถามด่วน ได้คำตอบภายใน 60 นาที

การันตีคำตอบจากคุณหมอภายใน 60 นาที หรือรับค่าดำเนินการคำถามด่วน 200 บาทคืนไปเลย

คำถามของคุณจะถูกแสดงผลเป็นคำถามแรกๆ บนหน้าถามหมอเป็นเวลา 2 วัน เพื่อที่คุณจะสามารถรับความคิดเห็นจากคุณหมอหลายๆท่านในคำถามของคุณ

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่