ทารก

ธนาคารเลือดจากรก (Cord blood banking): การตัดสินใจเกี่ยวกับการบริจาคเพื่อองค์กรภาครัฐและภาคเอกชน

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ พ.ค. 3, 2018 ประมาณเวลาการอ่าน: 4 นาที
ธนาคารเลือดจากรก (Cord blood banking): การตัดสินใจเกี่ยวกับการบริจาคเพื่อองค์กรภาครัฐและภาคเอกชน

สายสะดือ หรือสายรกเป็นสิ่งที่ไม่จำเป็นหลังจากการคลอดทารก แต่ยังมีประโยชน์สำหรับวงการการแพทย์และใช้รักษาโรคร้ายแรงสำหรับคนหลายคน และแม้แต่คนในครอบครัวคุณเองได้

หลังคลอดลูกน้อยของคุณ ทารกไม่จำเป็นต้องใช้สายสะดือหรือรกอีกต่อไปแล้ว แต่เลือดที่ยังเหลือในสายรกนั้น อาจช่วยชีวิตผู้ป่วยที่ต้องการได้อีกมากมาย รวมถึงสมาชิกในครอบครัวของคุณด้วย นั่นเป็นเพราะเลือดในรกนี้อุดมไปด้วยเซลล์ต้นกำเนิดจากเลือด หรือที่เราคุ้นชื่อกันว่า สเตมเซลล์ เช่นเดียวกับการปลูกถ่ายไขกระดูก เซลล์เหล่านี้สามารถนำไปปลูกถ่ายและช่วยรักษาชีวิตผู้ป่วยโรคมะเร็งเม็ดเลือดขาว หรือโรคที่คุกคามชีวิตได้อีกหลายโรค

คุณควรพิจารณาบริจาคเลือดจากสายสะดือของทารกไปยังธนาคารเลือดของรัฐหรือไม่? หรือคุณควรจะฝากสายสะดือนี้ไว้ส่วนบุคคลเพื่อใช้ในครอบครัวของคุณเองหรือเปล่า? นี่คือข้อมูลที่อาจช่วยคุณในการตัดสินใจ

สิ่งที่คุณควรทราบเกี่ยวกับบริจาคให้กับธนาคารเลือดจากรกของรัฐ

ในปัจจุบันมีการเก็บเลือดจากรกบริจาคที่ธนาคารเลือดจากรก ซึ่งเป็นความร่วมมือกันของคณะแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และสภากาชาดไทย มาตั้งแต่ปี พ.ศ. 2544 หากคุณบริจาคให้กับธนาคารเลือดจากรกสาธารณะนี้ คุณจะไม่สามารถเก็บเลือดจากรกนั้นไว้สำหรับครอบครัวของคุณได้ ดังนั้น อาจไม่สามารถนำเลือดเหล่านั้นมาใช้งานเองได้ในอนาคต องค์กรกุมารแพทย์ และสมาคมอายุรแพทย์ได้ แนะนำให้บริจาคเลือดจากสายสะดือให้กับธนาคารเลือดจากรก โดยมีเหตุผลดังนี้:

  • บริการธนาคารเลือดจากรกสาธารณะฟรีค่าใช้จ่าย
  • ธนาคารเลือดจากรกสามารถทำให้เซลล์ต้นกำเนิด หรือสเตมเซลล์ ให้บริการได้กับทุกคนที่ต้องการ
  • การบริจาคโลหิตจากประชาชนจะเพิ่มจำนวนและความหลากหลายของหน่วยเลือดจากสายสะดือที่มีอยู่สำหรับผู้ป่วยในอนาคต การบริจาคอย่างแพร่หลาย โดยกลุ่มคนต่างๆกัน จะขยายกลุ่มเลือดจากสายสะดือในระบบองค์รวมสาธารณะ และช่วยให้การพัฒนา รักษา สามารถค้นหาเลือดที่ตรงกันได้ง่ายขึ้น:

หากคุณเลือกที่จะบริจาคเลือดจากสายสะดือเพื่อใช้ในองค์กรสาธารณะ คุณควรทราบว่าเลือดนั้นจะได้รับการทดสอบความผิดปกติทางพันธุกรรมและโรคติดเชื้อ และหากพบว่าสิ่งผิดปกติใดๆ ในเลือดนั้น จะมีเจ้าหน้าที่แจ้งให้คุณทราบ

สิ่งที่คุณควรทราบเกี่ยวกับธนาคารเลือดจากรกส่วนบุคคล

ในปัจจุบันมีธนาคารเลือดภาคเอกชนที่ให้บริการเก็บรักษาเลือด และเลือดจากรก โดยคิดค่าใช้จ่ายและมีวิธีการเก็บรักษาที่เหมาะสม อย่างไรก็ตาม วิทยาลัยสูตินรีแพทย์อเมริกันและนรีแพทย์ของสหรัฐอเมริกา (ACOG) พร้อมกับ องค์กรกุมารแพทย์ และสมาคมอายุรแพทย์เตือนผู้ปกครองในเรื่องธนาคารเลือดจากสายเลือดภาคเอกชน ไม่แนะนำให้เก็บเป็น ส่วนบุคคล เนื่องจาก:

  • ค่าใช้จ่ายในการจัดเก็บและเก็บรักษาที่ธนาคารเลือดจากรกส่วนบุคคลมีค่าสูง
  • อาจมีการรักษาที่มีประสิทธิภาพอื่น ๆ ที่มีราคาไม่แพง เทียบกับการรักษาด้วยสเตมเซลล์
  • โอกาสที่เลือดจากสายสะดือของคุณจะถูกใช้โดยเด็กนั้นมีโอกาสน้อยมากเกือบเหยียบศูนย์
  • การปลูกถ่ายเซลล์ต้นกำเนิดโดยใช้เลือดจากสายสะดือของตัวเอง (หรือ autologous transplant) ไม่สามารถใช้สำหรับความผิดปกติทางพันธุกรรมหลายอย่าง เช่น โรคโลหิตจากชนิดเม็ดเลือดแดงรูปเคียว และโรคธาลัสซีเมีย เนื่องจากการกลายพันธุ์ทางพันธุกรรมที่ก่อให้เกิดความผิดปกติเหล่านี้มีอยู่ในเลือดจากสายสะดือของทารกอยู่แล้ว ส่วนโรคอื่น ๆ ที่ได้รับการรักษาด้วยการปลูกถ่ายเซลล์ต้นกำเนิดได้ เช่น โรคมะเร็งเม็ดเลือดขาว อาจมีเซลล์มะเร็งซ่อนอยู่แล้วในเลือดจากสายสะดือนั้น จึงไม่สามารถนำมาใช้ได้

เนื่องจากข้อจำกัดเหล่านี้ และมีโอกาสค่อนข้างต่ำในการเกิดโรคที่สามารถรักษาด้วยวิธีการปลูกถ่ายเซลล์ต้นกำเนิด จึงมีการปลูกถ่ายเซลล์ต้นกำเนิดให้กับตนเองในประเทศสหรัฐอเมริกาเพียง 400 ครั้งในช่วงสองทศวรรษที่ผ่านมา และน้อยกว่านั้นมากในประเทศไทย เทียบกับปริมาณผู้บริจาคเลือดจากรกที่เลือดไม่เข้ากันมากกว่า 60,000 รายทั่วโลก

โดยสรุป องค์กรกุมารแพทย์ และสมาคมอายุรแพทย์ได้เสนอว่าการเก็บเลือดจากสายสะดือเป็นรูปแบบของ "การประกันชีวิตทางชีววิทยา" เนื่องจากผลประโยชน์นั้นไกลเกินไป และประเมินได้ยากมากเมื่อเทียบกับค่าใช้จ่ายที่ต้องใช้

มีสถานการณ์ที่ธนาคารเลือดจากรกส่วนบุคคลอาจมีความจำเป็นหรือไม่?

พ่อแม่บางคนเลือกที่จะเก็บเลือดจากรกของเด็กไว้ หากไม่ทราบประวัติทางการแพทย์ของตัวพ่อหรือแม่เอง ตัวอย่างเช่น หากตัวพ่อหรือตัวแม่เองเป็นบุตรบุญธรรม ถูกรับเลี้ยงมาก่อนไม่สามารถสืบประวัติสายเลือดตนเองขึ้นไปได้ หรือเด็กเกิดกับผู้บริจาคอสุจิหรือไข่ เช่นกรณีอุ้มบุญ

องค์กรกุมารแพทย์ได้แนะนำให้เก็บเลือดจากรกส่วนบุคคลได้ หากทารกนั้นมีพี่น้องพ่อแม่เดียวกันที่มีอาการผิดปกติ หรือโรคทางพันธุกรรมที่รักษาได้ด้วยการปลูกถ่ายสเตมเซลล์ เงื่อนไขเหล่านี้ได้แก่:

  • โรคมะเร็งเม็ดเลือดขาว หรือลิวคีเมีย (Leukemia)
  • โรคบกพร่องของระบบภูมิคุ้มกัน เช่น การขาดภูมิคุ้มกันบกพร่องรุนแรง (severe combined immune deficiency : SCID)
  • มะเร็งต่อมน้ำเหลือง (ทั้งรูปแบบ Hodgkin และ non-Hodgkin's)
  • โรคโลหิตจางชนิด Aplastic anemia
  • โรคโลหิตจางชนิดชนิดเม็ดเลือดแดงรูปเคียว หรือ Sickle cell anemia
  • โรค Krabbe's disease
  • โรคธาลัสซีเมีย
  • โรคหายากอื่น ๆ

แม้กระนั้น พี่ชายหรือน้องสาวแท้ๆก็มีโอกาสเพียง 25% เท่านั้นในการจับคู่พันธุกรรมที่ลงตัวกับเลือดของทารกนั้น ดังนั้น พี่น้องอาจต้องมีการปลูกเซลล์ต้นกำเนิดหรือไขกระดูกจากผู้บริจาคที่ไม่เกี่ยวข้องทางสายเลือดตนเองอีกก็เป็นได้

สมาคมอายุรแพทย์ยังแนะนำให้พิจารณาการธนาคารเลือดจากรกส่วนบุคคล หากมีประวัติครอบครัวเกี่ยวกับภาวะผิดปกติ โรคมะเร็ง หรือโรคทางพันธุกรรมที่อาจได้รับประโยชน์จากเซลล์ต้นกำเนิดจากสายสะดือได้ อย่างไรก็ตาม โปรดจำไว้ว่าเพื่อหาคู่พันธุกรรมที่เหมาะสมสำหรับการปลูกถ่ายเซลล์ทุกชนิดนั้นมีโอกาส 70% ที่ต้องได้รับจากคนนอกสายเลือด หรือนอกครอบครัว

สิ่งที่กำลังพัฒนาในอนาคต

ไม่มีใครทราบว่าเซลล์ต้นกำเนิดเหล่านี้จะถูกนำมาใช้อย่างไรในอนาคต แต่นักวิจัยหวังว่า มันอาจถูกใช้เพื่อรักษาสภาวะที่ยังไม่สามารถรักษาได้หายขาดในปัจจุบันนั่นคือโรคต่างๆ เช่น โรคอัลไซเมอร์ เบาหวาน ความผิดปกติของหัวใจ ความเสียหายเกี่ยวกับไขสันหลัง โรคมะเร็ง และโรคหายากโรคอื่น ๆ

อาจเป็นไปได้ว่า การจัดเก็บเซลล์ต้นกำเนิดจากรกของลูกน้อยของคุณ จะเป็นประโยชน์ในวันหนึ่งในการต่อสู้กับโรคเหล่านี้ สำหรับตอนนี้ การรักษาเหล่านี้ยังเป็นเพียงทฤษฎีเท่านั้น นอกจากนี้ ยังไม่มีการวิจัยหรือรับรองชัดเจนได้ว่าเซลล์ต้นกำเนิดจากเลือดจากสายสะดือนั้นต่างจากเซลล์ต้นกำเนิดจากแหล่งอื่น ๆ ในเรื่องประโยชน์ในการรักษาที่มีศักยภาพหรือไม่อย่างไรอีกด้วย

https://www.webmd.com/baby/guide/cord-blood-banking-deciding-public-private-donations#1

ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


ลบไฟล์
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

วันนี้คุณอยากจะถามคุณหมอแบบไหน

@question.title

ถามปกติ ได้คำตอบภายใน 24 ชั่วโมง

ค่าบริการ 100 เหรียญ

คุณหมอตอบภายใน 24 ชั่วโมง โดยคุณจะได้รับอีเมลแจ้ง เมื่อคุณหมอตอบแล้ว

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 24 ชั่วโมง เราคืนเหรียญให้ทั้งหมด (ไม่คิดค่าบริการ)

ถามด่วน ได้คำตอบภายใน 60 นาที

ค่าบริการ 200 เหรียญ

คุณหมอตอบภายใน 60 นาที โดยคุณจะได้รับอีเมลแจ้ง เมื่อคุณหมอตอบแล้ว

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 60 นาที เราคืนเหรียญให้ 100 เหรียญและคำถามจะถูกปรับเป็นคำถามปกติ ซึ่งจะได้คำตอบภายใน 24 ชั่วโมง

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 24 ชั่วโมง เราคืนเหรียญให้ทั้งหมด (ไม่คิดค่าบริการ)

คำถามของคุณจะถูกแสดงผลเป็นคำถามแรกๆ บนหน้าถามหมอเป็นเวลา 2 วัน ซึ่งเพิ่มโอกาสให้คุณได้รับความคิดเห็นจากคุณหมอท่านอื่น

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่