การคุมกำเนิด

การคุมกำเนิดในผู้ป่วยไมเกรน

เผยแพร่ครั้งแรก 24 ธ.ค. 2018 อัปเดตล่าสุด 4 ส.ค. 2020 เวลาอ่านประมาณ 3 นาที
การคุมกำเนิดในผู้ป่วยไมเกรน

ตารางแสดงการคุมกำเนิดสำหรับผู้ทีมีอาการปวดศีรษะไมเกรน

เมื่อพิจารณาตามหลักเกณฑ์ที่เหมาะสมสำหรับการเลือกวิธีคุมกำเนิด (Medical Eligibility Criteria for Contraceptive Use) ฉบับปรับปรุงปี 2017 ที่เผยแพร่โดยกองควบคุมโรคของสหรัฐอเมริกา (U.S. CDC) แนะนำการเลือกวิธีคุมกำเนิดสำหรับผู้ที่มีอาการปวดศีรษะทั้งจากไมเกรนและไม่ใช่ไมเกรน ดังนี้

ประเภท

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
ฉีดวัคซีนไข้หวัดใหญ่วันนี้ ที่คลินิกหรือรพ. ใกล้บ้านคุณ เริ่มต้นที่ 370 บาท ลดสูงสุด 1010 บาท

จองผ่าน HD ประหยัดกว่า / จ่ายทีหลังได้ / ผ่อน 0% ได้ / พร้อมแอดมินคอยตอบทุกคำถาม!

Ads h 27

ห่วงอนามัย

ชนิดหุ้ม

ทองแดง

(Cu-IUD)

ห่วงอนามัย

ชนิดเคลือบ

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
ฉีดวัคซีนไข้หวัดใหญ่วันนี้ ที่คลินิกหรือรพ. ใกล้บ้านคุณ เริ่มต้นที่ 370 บาท ลดสูงสุด 1010 บาท

จองผ่าน HD ประหยัดกว่า / จ่ายทีหลังได้ / ผ่อน 0% ได้ / พร้อมแอดมินคอยตอบทุกคำถาม!

Ads h 27

ฮอร์โมน

(LNG-IUD)

ยาฝัง

คุมกำเนิด

(Implant)

ยาฉีด

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
ฉีดวัคซีนไข้หวัดใหญ่วันนี้ ที่คลินิกหรือรพ. ใกล้บ้านคุณ เริ่มต้นที่ 370 บาท ลดสูงสุด 1010 บาท

จองผ่าน HD ประหยัดกว่า / จ่ายทีหลังได้ / ผ่อน 0% ได้ / พร้อมแอดมินคอยตอบทุกคำถาม!

Ads h 27

คุมกำเนิด

ชนิด 3 เดือน

(DMPA)

ยาเม็ด

สูตรฮอร์โมน

โปรเจสติน

(POP)

ยาคุมฮอร์โมน

รวมทุกชนิด

(CHC)

อาการปวดศีรษะที่ไม่ใช่ไมเกรน

(Non migraine)

1

1

1

1

1

1*

ไมเกรน ชนิดที่ไม่มีอาการเตือน

(Migraine without aura)

1

1

1

1

1

2*

ไมเกรน ชนิดที่มีอาการเตือน

(Migraine with aura)

1

1

1

1

1

4*

หมายเหตุ : ความหมายของการแบ่งประเภทการใช้

ประเภท

นิยาม

ข้อสรุป

U.S. MEC 1

ไม่มีข้อจำกัด (สามารถใช้วิธีนี้ได้)

ใช้ได้ ไม่มีข้อจำกัด

U.S. MEC 2

มีความเสี่ยงในทางทฤษฎี หรือผ่านการพิสูจน์แล้วว่ามีความเสี่ยง แต่โดยทั่วไป ถือว่าประโยชน์ที่จะได้รับมีเหนือกว่าความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้น

ใช้ได้ แต่ควรมีการ

ตรวจติดตามผล

U.S. MEC 3

มีความเสี่ยงในทางทฤษฎี หรือผ่านการพิสูจน์แล้วว่ามีความเสี่ยง และไม่คุ้มค่ากับประโยชน์ที่จะได้รับจากการใช้

ควรหลีกเลี่ยงการใช้

เว้นแต่ไม่มีทางเลือกอื่น

U.S. MEC 4

มีความเสี่ยงต่อสุขภาพซึ่งยอมรับไม่ได้ (ใช้วิธีนี้ไม่ได้)

ห้ามใช้โดยเด็ดขาด

จะเห็นได้ว่าผู้ที่มีอาการปวดศีรษะอยู่บ่อยๆ หากไม่มั่นใจว่าเป็นอาการปวดศีรษะไมเกรนหรือไม่ การคุมกำเนิดด้วยวิธีที่ไม่มีฮอร์โมนเอสโตรเจน ได้แก่ การใส่ห่วงอนามัย (ทั้งชนิดหุ้มทองแดง และชนิดเคลือบฮอร์โมน), ยาฝังคุมกำเนิด, ยาฉีดคุมกำเนิดชนิดที่ฉีดทุก 3 เดือน และยาเม็ดคุมกำเนิดชนิดฮอร์โมนโปรเจสตินเดี่ยว จะมีความปลอดภัยมากกว่ายาคุมชนิดฮอร์โมนรวมซึ่งมีเอสโตรเจนเป็นส่วนประกอบ

สามารถใช้การคุมกำเนิดแบบอื่นได้อีกไหม?

สำหรับผู้ที่สนใจจะใช้ยาคุมชนิดฮอร์โมนรวม ได้แก่ ยาเม็ดคุมกำเนิดชนิดฮอร์โมนรวม, แผ่นแปะคุมกำเนิด และยาฉีดคุมกำเนิดชนิดที่ฉีดทุก 1 เดือน หากมีอาการปวดศีรษะอื่น ๆ ที่ไม่ใช่อาการปวดศีรษะไมเกรน ก็สามารถใช้ได้ค่ะ แต่เนื่องจากผลข้างเคียงของฮอร์โมนเอสโตรเจน ทำให้มีอาการปวดศีรษะได้เช่นกัน ดังนั้น หากใช้แล้วมีอาการปวดศีรษะบ่อยครั้งหรือรุนแรงมากขึ้น ก็คงต้องใช้ยาคุมสูตรที่มีปริมาณเอสโตรเจนน้อยลง หรือใช้ยาคุมชนิดที่ไม่มีเอสโตรเจนแทนนะคะ

แต่กับผู้ที่มีโรคประจำตัวเป็นอาการปวดศีรษะไมเกรน จะต้องพิจารณาก่อนว่าเป็นไมเกรนชนิดที่มีอาการเตือนหรือไม่ เนื่องจากไมเกรนชนิดนี้มีความเสี่ยงของการเกิดโรคหลอดเลือดสมองชนิดสมองขาดเลือด (Ischemic Stroke) และการใช้ยาคุมที่มีฮอร์โมนเอสโตรเจนร่วมด้วยจะยิ่งเพิ่มความเสี่ยงดังกล่าวให้มากขึ้นค่ะ

อาการปวดศีรษะไมเกรน ชนิดที่มีอาการเตือน (Migraine with aura) จะพบความผิดปกติของการมองเห็นที่เกิดจากตาข้างใดข้างหนึ่ง ได้แก่ เห็นเป็นจุดเบลอเล็ก ๆ ที่ค่อย ๆ ขยายออกเมื่อเวลาผ่านไป ทำให้ภาพที่มองบิดเบี้ยวหรือมืดดับไปบางส่วน และส่วนรอบนอกของจุดเบลอจะเห็นเป็นแสงระยิบระยับ หรือเส้นสว่างที่เป็นรูปคลื่นหรือเส้นซิกแซก

ประมาณ 1 ใน 3 ของผู้ป่วยไมเกรนชนิดนี้ มักพบว่ามีอาการชาหรือซ่าเหมือนถูกปลายเข็มจำนวนมากทิ่มแทงที่มือข้างใดข้างหนึ่ง แล้วลามไปที่แขน และใบหน้า และอาจพบว่ามีปัญหาในการพูดหรือสื่อสารลำบากร่วมด้วย

ความรุนแรงของอาการเตือนดังกล่าวจะเพิ่มขึ้นช้า ๆ ตามเวลาที่ผ่านไป โดยมักจะเป็นอยู่นาน 5 – 60 นาที ก่อนที่จะหายไป และมีอาการปวดศีรษะตามมา

หลักเกณฑ์ที่เหมาะสมสำหรับการเลือกวิธีคุมกำเนิด (Medical Eligibility Criteria for Contraceptive Use) จะมีการปรับเปลี่ยนไปตามข้อมูลใหม่ ๆ ที่ค้นพบนะคะ

แต่เดิม ทางเลือกในการคุมกำเนิดที่ปลอดภัยสำหรับผู้ป่วยไมเกรน ทั้งชนิดที่มีอาการเตือนและไม่มีอาการเตือน จะมีเพียงการใส่ห่วงอนามัยชนิดหุ้มทองแดงเท่านั้น (MEC = 1) ซึ่งตั้งแต่ปี 2016 เป็นต้นมา ได้มีการปรับเปลี่ยนใหม่ โดยห้ามเฉพาะการใช้ยาคุมชนิดฮอร์โมนรวมในผู้ป่วยไมเกรนชนิดที่มีอาการเตือน (MEC = 4) เนื่องจากมีความเสี่ยงที่จะเกิดโรคสมองขาดเลือดเพิ่มขึ้นอย่างชัดเจน

ส่วนผู้ป่วยไมเกรนชนิดที่ไม่มีอาการเตือน เดิมเคยมีการแนะนำให้พิจารณาความเสี่ยงของการเกิดโรคหลอดเลือดสมองจากช่วงอายุ, ความดันโลหิตสูง และประวัติการสูบบุหรี่ร่วมด้วย แต่ในปัจจุบันปรับเปลี่ยนเกณฑ์การพิจารณาเป็นว่าสามารถใช้ยาคุมชนิดฮอร์โมนรวมได้ หากมีความจำเป็น (MEC = 2) อย่างไรก็ตาม ควรพิจารณาการใช้ยาคุมที่มีปริมาณเอสโตรเจนต่ำเพื่อลดผลข้างเคียงจากยาค่ะ

ต่อไปอาจมีการปรับเปลี่ยนเกณฑ์การพิจารณาใหม่อีก ดังนั้น จึงควรติดตามข้อมูลที่เป็นปัจจุบันที่สุดเท่าที่จะทำได้ เพื่อความปลอดภัย แต่ไม่เสียโอกาสในการใช้ยาโดยไม่จำเป็นนะคะ


12 แหล่งข้อมูล
กองบรรณาธิการ HD มุ่งมั่นตั้งใจให้ผู้อ่านได้รับข้อมูลที่ถูกต้อง โดยทำงานร่วมกับแพทย์และบุคลากรทางการแพทย์ รวมถึงเลือกใช้ข้อมูลอ้างอิงที่น่าเชื่อถือจากสถาบันต่างๆ คุณสามารถอ่านหลักการทำงานของกองบรรณาธิการ HD ได้ที่นี่
Migraine - Complications. NHS (National Health Service). (https://www.nhs.uk/conditions/migraine/complications/)
Can Birth Control Pills Prevent Menstrual Migraines?. Verywell Health. (https://www.verywellhealth.com/birth-control-for-preventing-menstrual-migraines-1719937)
Birth control, headaches, and migraine: What's the link?. Medical News Today. (https://www.medicalnewstoday.com/articles/322354)

บทความนี้มีจุดประสงค์เพื่อให้ความรู้แก่ผู้อ่าน และไม่สามารถแทนการแนะนำของแพทย์ การวินิจฉัยโรค หรือการรักษาได้ ผู้อ่านควรพบแพทย์เพื่อให้แพทย์ตรวจที่สถานพยาบาลทุกครั้ง และไม่ควรตีความเองหรือวางแผนการรักษาด้วยตัวเองจากการอ่านบทความนี้ ทาง HD พยายามอัปเดตข้อมูลให้ครบถ้วนถูกต้องอยู่เสมอ คุณสามารถส่งคำแนะนำได้ที่ https://honestdocs.typeform.com/to/kkohc7

ผู้เขียนและผู้รีวิวบทความไม่มีส่วนเกี่ยวข้องกับสินค้าหรือบริการที่นำเสนอแต่อย่างใด เว้นแต่จะระบุในเนื้อหา การแนะนำสินค้าและบริการแสดงขึ้นอัตโนมัติจากระบบของเว็บไซต์หรือแอปพลิเคชัน

ขอบคุณที่อ่านค่ะ คุณคิดว่าบทความนี้มีประโยชน์มากแค่ไหนคะ
(1 ดาว - น้อย / 5 ดาว - มาก)

ตั้งกระทู้ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลส่วนตัวของคุณ


แนบไฟล์ (รูปหรือวิดีโอ)
เช่น ประวัติการรักษา รอยโรค (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่ดูไฟล์ได้
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เข้าถึงได้

คำตอบที่คุณจะได้เป็นเพียงความเห็นจากแพทย์ ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค โปรดพบแพทย์ที่สถานพยาบาลเพื่อการรักษาที่ถูกต้อง เหตุฉุกเฉิน โทร. 1669

รับทราบและถามคำถาม
บทความต่อไป