การเสพติด

อะไรคือภาวะวิตกกังวลที่เกิดจากการใช้สาร/ยา?

เมื่อแอลกอฮอล์, สารเสพติดและยาทำให้คุณเครียดและกังวลมากกว่าเดิม
เผยแพร่ครั้งแรก 31 ธ.ค. 2016 อัปเดตล่าสุด 11 ก.พ. 2020 เวลาอ่านประมาณ 2 นาที
อะไรคือภาวะวิตกกังวลที่เกิดจากการใช้สาร/ยา?

>คำจำกัดความของภาวะวิตกกังวลจากการใช้สาร

ภาวะวิตกกังวลจากการใช้ยา คือการมีอาการวิตกกังวลอย่างรุนแรงที่เกิดขึ้นจากการใช้ยา โดยอาการนี้จะรุนแรงและเป็นอยู่นานกว่าอาการวิตกกังวล หรือตกใจที่อาจเกิดขึ้นได้ระหว่างการใช้สารหรือในช่วงที่หยุดใช้สาร

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
ตรวจสารเสพติดวันนี้ ที่คลินิกหรือรพ. ใกล้บ้านคุณ เริ่มต้นที่ 285 บาท ลดสูงสุด 5%

จองผ่าน HD ประหยัดกว่า / จ่ายทีหลังได้ / ผ่อน 0% ได้ / พร้อมแอดมินคอยตอบทุกคำถาม!

183

สำหรับบางคน ภาวะนี้ถือเป็นสิ่งที่รบกวนความสุขในชีวิตอย่างรุนแรง

คนส่วนมากใช้ยาเพื่อให้ตนเองรู้สึกผ่อนคลาย เพิ่มความมั่นใจและลดการยับยั้งตัวเองลง แต่สารตัวเดียวกันนี้กลับเป็นสารที่มีโอกาสทำให้เกิดภาวะวิตกกังวลจากการใช้ยาได้มากที่สุด ในบางครั้งจึงมีคนที่ไม่คิดว่าภาวะวิตกกังวลที่เกิดขึ้นเกิดจากการใช้แอลกอฮอล์ สารเสพติด หรือยาต่าง ๆ เพราะพวกเขาคุ้นเคยแต่กับผลลัพธ์ในแง่บวกของสารเหล่านี้เท่านั้น

ก่อนที่แพทย์หรือนักจิตวิทยาจะวินิจฉัยว่ามีภาวะวิตกกังวลจากการใช้สารนั้น จะต้องผ่านการตรวจสอบก่อนว่าอาการนี้ไม่ได้เกิดขึ้นก่อนการใช้แอลกอฮอล์ ยา หรือสารเสพติดที่สงสัยว่าจะทำให้เกิดภาวะนี้ได้ เนื่องจากภาวะวิตกกังวลนี้มีหลายประเภท ดังนั้น หากมีอาการก่อนการใช้สารดังกล่าวแสดงว่าไม่น่าจะเกิดจากการใช้สารนั้น

ต้องใช้ยานานเท่าไหร่ถึงจะสามารถทำให้เกิดอาการวิตกกังวลได้?

ในบางครั้ง อาการวิตกกังวลอาจเกิดขึ้นได้ในทันที ถึงขนาดว่ามีการจัดกลุ่มอาการวิตกกังวลที่เกิดขึ้นขณะใช้ยาออกมาเป็น 1 กลุ่ม นอกจากนั้นยังสามารถเกิดได้ในช่วงของการหยุดใช้ยา ซึ่งเป็นช่วงเวลาที่พบได้บ่อย อย่างไรก็ตาม หากเกิดอาการในช่วงดังกล่าว ความวิตกกังวลของผู้ป่วยมักจะลดลงภายหลังจากหยุดใช้ยาไม่กี่วัน ในขณะที่ภาวะวิตกกังวลที่เกิดจากการใช้ยานั้นสามารถเริ่มต้นขณะหยุดยา เป็นอยู่ต่อเนื่องหรือแย่ลงเรื่อย ๆ ขณะที่ผู้ป่วยเข้าสู่ช่วงกำจัดสารพิษ

โดยทั่วไปการวินิจฉัยภาวะนี้ จะไม่สามารถทำได้หากผู้ป่วยมีประวัติวิตกกังวลแม้ไม่ได้ใช้สาร หรือถ้าอาการซึมเศร้านี้คงอยู่นานกว่า 1 เดือนหลังจากการหยุดใช้สารดังกล่าว

การวินิจฉัยมักจะทำเมื่อมีการเปลี่ยนแปลงทางอารมณ์ที่ส่งผลต่อการใช้ชีวิตของผู้ป่วยอย่างชัดเจน ไม่ว่าจะเป็นการทำให้เกิดความเครียด อารมณ์หงุดหงิดรุนแรง หรือทำให้ประสิทธิภาพของผู้ป่วยในด้านต่าง ๆ ลดลงเช่นชีวิตส่วนตัว การทำงานหรือด้านอื่นที่สำคัญต่อผู้ป่วย

สารประเภทใดที่ทำให้เกิดภาวะวิตกกังวลได้บ้าง?

มีสารที่ออกฤทธิ์กระตุ้นประสาทหลายประเภทที่สามารถทำให้เกิดภาวะดังกล่าวได้ โดยมีรายงานถึงภาวะดังต่อไปนี้

  • Alcohol-induced anxiety disorder
  • Caffiene-induced anxiety disorder
  • Cannabis-induced anxiety disorder
  • Phencylidine-induced anxiety disorder
  • Other hallucinogien-induced anxiety disorder
  • Inhalant-induced anxiety disorder
  • Amphetamine-induced anxiety disorder
  • Other stimulant-induced anxiety disorder
  • Cocaine-induced anxiety disorder
  • Other substance-induced anxiety disorder
  • Unknown substance-induced anxiety disorder

นอกจากสารดังกล่าวแล้วยังมีรายงานว่ามียาบางประเภทที่สามารถกระตุ้นให้เกิดภาวะวิตกกังวลได้เช่นกัน ดังรายชื่อภาวะต่อไปนี้

  • Anaesthetic-induced anxiety disorder
  • Analgesic-induced anxiety disorder
  • Sympathomimetic or other bronchodilator-induced anxiety disorder
  • Anticholinergic-induced anxiety disorder
  • Insulin-induced anxiety disorder
  • Thyroid preparation-induced anxiety disorder
  • Oral contraceptive-induced anxiety disorder
  • Antihistamine-induced anxiety disorder
  • Antiparkkinsonian-induced anxiety disorder
  • Corticosteroid-induced anxiety disorder
  • Antihypertensive and cardiovascular medication-induced anxiety disorder
  • Anticonvulsant-induced anxiety disorder
  • Lithium carbonate-induced anxiety disorder
  • Antipscychotic-induced anxiety disorder
  • Antidepressant-induced anxiety disorder

ยังมีรายงานเพิ่มเติมอีกว่าโลหะหนักหรือสารพิษเช่น ยาฆ่าแมลงที่มีส่วนผสมของ Organophosphate, แก๊ซต่างๆ เช่น Carbon monoxide, carbon dioxide และสารระเหยต่าง ๆ เช่น น้ำมัน หรือสี ก็สามารถทำให้เกิดอาการวิตกกังวลได้เช่นกัน


16 แหล่งข้อมูล
กองบรรณาธิการ HD มุ่งมั่นตั้งใจให้ผู้อ่านได้รับข้อมูลที่ถูกต้อง โดยทำงานร่วมกับแพทย์และบุคลากรทางการแพทย์ รวมถึงเลือกใช้ข้อมูลอ้างอิงที่น่าเชื่อถือจากสถาบันต่างๆ คุณสามารถอ่านหลักการทำงานของกองบรรณาธิการ HD ได้ที่นี่
Symptoms, Signs, and side effects of anxiety. Medical News Today. (https://www.medicalnewstoday.com/articles/322510)
Anxiety disorders - Symptoms and causes - Mayo Clinic (https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/anxiety/symptoms-causes/syc-20350961)
11 Signs and Symptoms of Anxiety Disorders. Healthline. (https://www.healthline.com/nutrition/anxiety-disorder-symptoms)

บทความนี้มีจุดประสงค์เพื่อให้ความรู้แก่ผู้อ่าน และไม่สามารถแทนการแนะนำของแพทย์ การวินิจฉัยโรค หรือการรักษาได้ ผู้อ่านควรพบแพทย์เพื่อให้แพทย์ตรวจที่สถานพยาบาลทุกครั้ง และไม่ควรตีความเองหรือวางแผนการรักษาด้วยตัวเองจากการอ่านบทความนี้ ทาง HD พยายามอัปเดตข้อมูลให้ครบถ้วนถูกต้องอยู่เสมอ คุณสามารถส่งคำแนะนำได้ที่ https://honestdocs.typeform.com/to/kkohc7

ผู้เขียนและผู้รีวิวบทความไม่มีส่วนเกี่ยวข้องกับสินค้าหรือบริการที่นำเสนอแต่อย่างใด เว้นแต่จะระบุในเนื้อหา การแนะนำสินค้าและบริการแสดงขึ้นอัตโนมัติจากระบบของเว็บไซต์หรือแอปพลิเคชัน

ขอบคุณที่อ่านค่ะ คุณคิดว่าบทความนี้มีประโยชน์มากแค่ไหนคะ
(1 ดาว - น้อย / 5 ดาว - มาก)

ตั้งกระทู้ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลส่วนตัวของคุณ


แนบไฟล์ (รูปหรือวิดีโอ)
เช่น ประวัติการรักษา รอยโรค (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่ดูไฟล์ได้
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เข้าถึงได้

คำตอบที่คุณจะได้เป็นเพียงความเห็นจากแพทย์ ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค โปรดพบแพทย์ที่สถานพยาบาลเพื่อการรักษาที่ถูกต้อง เหตุฉุกเฉิน โทร. 1669

รับทราบและถามคำถาม