Doctor men
เขียนโดย
ทีมแพทย์ HONESTDOCS
ความรู้สุขภาพ

ไขทุกข้อสงสัยเกี่ยวกับ “ผมบาง”

ไขคำตอบ ผมบางเกิดจากอะไรบ้าง กรรมพันธุ์เกี่ยวข้องขนาดไหน ผมบางแล้วตัดผมสั้นจะยิ่งทำให้บางลงอีกหรือเปล่า พร้อมแนะนำวิธีรักษาที่ถูกต้อง ได้ผล
อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ 20 พ.ย. 2019 ประมาณเวลาการอ่าน: 3 นาที
มีคนอ่านบทความนี้แล้ว 433,818 คน

ไขทุกข้อสงสัยเกี่ยวกับ “ผมบาง”

ผมบางมีหลากหลายสาเหตุ โดยอาจบางเฉพาะที่ศีรษะ หรือมีขนที่บริเวณอื่นของร่างกายบางด้วย สาเหตุเป็นได้ทั้งกรรมพันธุ์ การเปลี่ยนแปลงของฮอร์โมน โรคหรือภาวะต่างๆ ของร่างกาย หรือการใช้ยาบางชนิด โดยที่พบบ่อยที่สุดมักเป็นเรื่องของกรรมพันธุ์

ผมร่วงบางแต่ละสาเหตุ อาการต่างกัน

อาการผมร่วงผมบาง จะมีลักษณะต่างๆ กันตามแต่สาเหตุ ดังนี้

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
ตรวจฮอร์โมน ลด 15% ให้คุณรู้จักและดูแลร่างกายของคุณให้ดีขึ้น

หงุดหงิดง่าย ผมร่วง เหนื่อยง่าย น้ำหนักขึ้น ความต้องการทางเพศลดลง อาจเป็นเพราะฮอร์โมนผิดปกติ

Istock 1028394832
  1. ผมบางแบบพันธุกรรม พันธุกรรมมีส่วนในการกำหนดความไวของเส้นผมต่อระดับของฮอร์โมนแอนโดรเจน (Androgen) ทำให้เส้นผมปกติเกิดการบางเล็กลงบริเวณด้านหน้าและด้านบนของหนังศีรษะ โดยจะยิ่งพบบ่อยขึ้นและยิ่งบางรุนแรงขึ้นเมื่ออายุเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ หรือทำให้ไรผมค่อยร่นขึ้นไปจากทางด้านหน้า ส่วนผมที่ด้านหลังของศีรษะหรือท้ายทอยจะไม่ได้รับอิทธิพลจากฮอร์โมน ทำให้ไม่บางแบบทางด้านหน้าและด้านบน
  2. ผมร่วงเป็นหย่อมๆ การที่ผมหลุดร่วงเป็นหย่อมๆ คล้ายรูปเหรียญ ตามบริเวณต่างๆ ของหนังศีรษะได้ทุกบริเวณ เกิดจากระบบภูมิคุ้มกันของร่างกายกระทำต่อรากผม ในบางรายอาจมีขนร่วงเป็นหย่อมที่บริเวณคิ้ว หนวด หรือเครา ร่วมด้วย และอาจมีอาการคันหรือเจ็บก่อนที่ผมจะร่วงเป็นหย่อมๆ ได้
  3. ภาวะผมร่วงทั่วศีรษะเนื่องจากมีเหตุมากระตุ้น เกิดจากความเจ็บป่วยทางกาย ความเครียด หลังผ่าตัด หลังคลอดบุตร หรืออาจเป็นผลจากยาบางชนิด ทำให้ระยะวงจรของเส้นผมถูกกระตุ้นเร็วกว่าปกติและเกิดการหลุดร่วง 

อ่านเพิ่มเติม: กินยาแล้วหัวล้าน...เป็นไปได้จริงหรือ?

ข้างต้นเป็นสาเหตุของผมร่วงผมบางที่พบได้บ่อย หากเป็นแล้วยังมีโอกาสหายกลับเป็นปกติได้ แต่นอกจากนี้ยังมีโรคผมร่วงผมบางอีกหลายชนิด โดยบางชนิดอาจทำให้เกิดการร่วงอย่างถาวรได้

ผมร่วงผมบาง เกี่ยวกับกรรมพันธุ์หรือไม่?

สาเหตุของผมบางที่พบบ่อยที่สุดมักเป็นเรื่องของผมบางแบบพันธุกรรม ร่วมกับภาวะฮอร์โมนเพศชายมากกว่าปกติ (Androgenetic alopecia) พบได้บ่อยในเพศชาย ส่วนในเพศหญิงสามารถพบผมบางประเภทนี้ได้เช่นกัน แต่ยังไม่ทราบสาเหตุที่แน่ชัด คาดว่าอาจมาจากหลายปัจจัยนอกเหนือจากสาเหตุทางพันธุกรรม

ปัจจุบันมีชื่อเรียกใหม่ในทางสากล นั่นคือ “โรคผมบางที่มีรูปแบบเฉพาะ” (Male pattern hair loss กับ Female pattern hair loss) นิยมใช้กันมากกว่าชื่อเดิมอย่าง “โรคผมบางแบบพันธุกรรม” ผมบางชนิดดังกล่าวนี้มักจะพบในช่วงวัยรุ่นเป็นต้นไป แต่หากพบในช่วงก่อนวัยรุ่น ผมจะบางที่บริเวณด้านบนของศีรษะ โดยที่ไม่มีการบางของผมบริเวณง่ามทั้งสองข้างของศีรษะ และผู้ที่มีผมบางในลักษณะนี้ตั้งแต่ก่อนวัยรุ่น มักจะมีประวัติครอบครัวในบิดาหรือมารดา อย่างน้อยคนใดคนหนึ่ง มีประวัติผมบาง

ผมบาง ผมบางมาก ถ้ายิ่งตัดผมสั้นจะมีผลอะไรไหม?

เนื่องจากผมบาง ไม่ว่าจะเป็นผมบางพันธุกรรมหรืออื่นๆ เกิดจากสาเหตุจำเพาะที่กระทำต่อเส้นผมและหนังศีรษะ การตัดผมสั้นจึงไม่ได้มีส่วนในแง่ของพยาธิสภาพที่ทำให้เกิดโรคผมบางชนิดต่างๆ เพียงอาจทำให้การดูแลง่ายขึ้น ทายาได้ถึงหนังศีรษะดีขึ้น หรือสังเกตการลุกลามของโรคผมบางได้ง่ายขึ้น เป็นต้น

มีวิธีรักษาผมบางหรือไม่ ทำอย่างไร?

หากผมบางเนื่องจากกรรมพันธุ์ ควรรักษาให้เร็วที่สุดเพื่อไม่ให้ผมยิ่งบางลงเรื่อยๆ เมื่อเวลาผ่านไป โดยทั่วไปมักเริ่มการรักษาด้วยยา ยาที่ได้รับการรับรองมาตรฐานโดยองค์การอาหารและยาสหรัฐอเมริกาในการรักษาภาวะผมบางทางพันธุกรรม ได้แก่ ยาทาไมนอกซิดิล 2-5% (2-5% Minoxidil) และยาชนิดรับประทานเพื่อลดระดับฮอร์โมนเพศชายที่ส่งผลต่อการบางของผมอย่างที่อธิบายไปแล้ว ยาตัวหลังนี้ใช้ได้ทั้งในผู้หญิงและชาย แต่สำหรับผู้หญิงจะจำกัดกว่า 

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
ตรวจฮอร์โมน ลด 15% ให้คุณรู้จักและดูแลร่างกายของคุณให้ดีขึ้น

หงุดหงิดง่าย ผมร่วง เหนื่อยง่าย น้ำหนักขึ้น ความต้องการทางเพศลดลง อาจเป็นเพราะฮอร์โมนผิดปกติ

Istock 1028394832

อย่างไรก็ตาม ยาทั้งหมดควรสั่งจ่ายและควบคุมติดตามอาการโดยแพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านเส้นผมและหนังศีรษะ

ผลข้างเคียงของยาทาไมนอกซิดิล มักทำให้เกิดอาการศีรษะแห้งหรือระคายเคือง หรืออาจทำให้เกิดผื่นแพ้สัมผัสได้ รวมทั้งผู้ใช้ยาบางรายอาจมีเส้นผมระยะท้ายบางส่วนหลุดร่วงเมื่อใช้ยาระยะ 4-6 สัปดาห์แรก แต่อาการจะดีขึ้นเมื่อใช้ยาต่อไป

นอกจากนี้ ปัจจุบันยังมีการรักษาผมร่วง ผมบาง ด้วยการใช้แสงบางชนิด เช่น Light emission diode ในความยาวคลื่นที่เหมาะสม ซึ่งผู้สนใจสามารถรับการรักษาต่อเนื่องที่โรงพยาบาล หรือใช้อุปกรณ์ในรูปแบบหมวกเลเซอร์ปลูกผม นำไปรักษาต่อเนื่องที่บ้าน (แต่การทำที่บ้านมักจะต้องใช้ความถี่ในการทำมากกว่าการรักษาที่โรงพยาบาล)

การปลูกผมเป็นอีกทางเลือกหนึ่งสำหรับโรคผมบาง แต่ต้องประเมินการรักษา บริเวณที่จะทำการรักษา และจำนวนเส้นผมที่ใช้โดยแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ โดยทั่วไปมักต้องทำการรักษาด้วยยามาตรฐานมาระยะหนึ่ง เพื่อให้เส้นผมขึ้นเพิ่มเสียก่อน แล้วจึงจะรักษาด้วยการปลูกผม

การปลูกผมจะใช้วิธีย้ายเส้นผมในตัวผู้มีผมร่วง ผมบางเอง จากบริเวณท้ายทอย ซึ่งไม่ได้รับอิทธิพลจากฮอร์โมน มาปลูกในบริเวณศีรษะทางด้านหน้าหรือด้านบน เพื่อให้มีความหนาแน่นขึ้น

ควรใช้อะไรบำรุงผม ผมจึงจะกลับมาหนาดังเดิม

การบำรุงผมโดยทั่วไปที่ไม่ใช่การรักษามาตรฐาน มักไม่สามารถทำให้ผมกลับมาหนาดังเดิมได้ ภาวะผมบางควรได้รับการรักษาที่มาตรฐานโดยแพทย์ จึงจะไปแก้ไขสาเหตุได้อย่างตรงจุด ทันเวลา การปล่อยไว้หรือพยายามรักษาเองอาจยิ่งทำให้ผมบางลง


ที่มาของข้อมูล

Bolognia, JL., Jorizzo, JJ., Schaffer, JV., Callen, JP., Cerroni, L., Heymann, WR., Schwarz, T. (2012). Dermatology, 3rd edition. London: Elsevier.

Mayo Clinic Staff, Mayo Clinic, Hair loss in https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/hair-loss/symptoms-causes/syc-20372926, 12 February 2019.

พญ. ชินมนัส ตั้งจาตุรนต์รัศมี, ความรู้เรื่องโรคผมบาง จากพันธุกรรม (ศีรษะล้าน) ใน https://www.posttoday.com/life/healthy/449677, 20 สิงหาคม 2559.


บทความนี้มีจุดประสงค์เพื่อให้ความรู้แก่ผู้อ่าน และไม่สามารถแทนการแนะนำของแพทย์ การวินิจฉัยโรค หรือการรักษาได้ ผู้อ่านควรพบแพทย์เพื่อให้แพทย์ตรวจที่สถานพยาบาลทุกครั้ง และไม่ควรตีความเองหรือวางแผนการรักษาด้วยตัวเองจากการอ่านบทความนี้ ทาง HonestDocs พยายามอัปเดตข้อมูลให้ครบถ้วนถูกต้องอยู่เสมอ คุณสามารถส่งคำแนะนำได้ที่ https://honestdocs.typeform.com/to/kkohc7

ขอบคุณที่อ่านค่ะ คุณคิดว่าข้อมูลนี้เป็นประโยชน์กับคุณแค่ไหนคะ
(1 ดาว - น้อย / 5 ดาว - มาก)

ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


แนบไฟล์ (รูปหรือวีดีโอ)
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ

คำตอบที่คุณจะได้เป็นเพียงความเห็นจากแพทย์ ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค โปรดพบแพทย์ที่สถานพยาบาลเพื่อการรักษาที่ถูกต้อง เหตุฉุกเฉิน โทร. 1669

รับทราบและถามคำถาม
ดูในแอป