Doctor men
เขียนโดย
กองบรรณาธิการ HONESTDOCS
ความรู้สุขภาพ

ก้อนที่ต่อมไทรอยด์คืออะไร?

ก้อนที่ต่อมไทรอยด์อาจเป็นเนื้องอกธรรมดาหรือเป็นมะเร็งก็ได้
อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ 19 ม.ค. 2020 ประมาณเวลาการอ่าน: 2 นาที
มีคนอ่านบทความนี้แล้ว 596,125 คน

ก้อนที่ต่อมไทรอยด์คืออะไร?

ก้อนที่ต่อมไทรอยด์อาจเป็นเนื้องอกธรรมดาหรือเป็นมะเร็งก็ได้

ต่อมไทรอยด์เป็นต่อมที่มีรูปร่างคล้ายผีเสื้อ ตั้งอยู่บริเวณฐานของลำคอ โดยต่อมนี้แบ่งออกเป็น 2 ส่วนที่มีบริเวณที่เรียกว่า thyroid isthmus เชื่อมทั้ง 2 ส่วนเข้าด้วยกัน หน้าที่ของต่อมไทรอยด์คือการหลั่งฮอร์โมนเข้าสู่กระแสเลือด เช่น triiodothyronine (T3), tetraiodothyronine (T4 หรือ thyroxine) และ calcitonin เพื่อให้ร่างกายสามารถเผาผลาญพลังงานและมีการเจริญเติบโตได้ ในบางครั้ง อาจพบก้อนเนื้อเกิดขึ้นบนต่อมไทรอยด์ได้ ก้อนเหล่านี้ส่วนใหญ่มักเป็นเนื้องอกธรรมดาที่ไม่ใช่มะเร็ง แต่มีประมาณ 5% ที่เป็นมะเร็ง  อ้างอิงจากสมาคมโรคมะเร็งแห่งสหรัฐอเมริกา ภาวะนี้มักพบได้ในผู้หญิงมากกว่าผู้ชาย และยังมักเกิดในผู้สูงอายุ อ้างอิงจากข้อมูลของสถาบันสุขภาพแห่งชาติ

ชนิดและสาเหตุของก้อนที่ต่อมไทรอยด์

ก้อนที่ต่อมไทรอยด์นั้นเกิดจากการเจริญเติบโตที่ผิดปกติของเซลล์ โดยก้อนอาจมีลักษณะต่างๆ เช่น

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
ตรวจฮอร์โมนและระดับไทรอยด์ เริ่มต้นที่ 1,630 บาท

หงุดหงิดง่าย ผมร่วง เหนื่อยง่าย น้ำหนักขึ้น ความต้องการทางเพศลดลง อาจเกิดจากฮอร์โมนผิดปกติ

Istock 1028394832
  • ก้อนเดี่ยว หรือก้อนขนาดเล็กหลายก้อนอยู่รวมกัน
  • ก้อนที่เต็มไปด้วยสารน้ำ (ซึ่งเป็นรูปแบบที่ใช้ในการเก็บไทรอยด์ฮอร์โมน)
  • ก้อนแข็ง ก้อนลักษณะนี้มักจะเป็นมะเร็ง
  • ก้อนที่หลั่งไทรอยด์ฮอร์โมน

American Thyroid Association ได้กล่าวว่าในปัจจุบันยังไม่ทราบสาเหตุที่แน่ชัดที่ทำให้เกิดก้อนเนื้อที่ต่อมไทรอยด์ส่วนใหญ่ แต่พบว่าภาวะ Hashimoto’s thyroiditis ซึ่งเป็นภาวะที่ระบบภูมิคุ้มกันของร่างกายเข้าโจมตีเนื้อเยื่อของต่อมไทรอยด์ และการขาดไอโอดีน สามารถทำให้เกิดก้อนที่ต่อมไทรอยด์ได้

อาการของการมีก้อนที่ต่อมไทรอยด์

ส่วนใหญ่แล้วก้อนเหล่านี้ไม่ได้ทำให้เกิดอาการใดๆ และคนส่วนมากมักไม่ทราบว่าตนเองมีก้อนเหล่านี้อยู่ แต่หากก้อนมีขนาดใหญ่ อาจเห็นได้ชัดเวลากลืน และอาจมีการกดโครงสร้างในลำคอที่ตั้งอยู่ใกล้เคียง ทำให้เกิดอาการต่อไปนี้

ก้อนที่มีการผลิตไทรอยด์ฮอร์โมนนั้นสามารถทำให้เกิดภาวะไทรอยด์ฮอร์โมนสูงกว่าปกติได้ ซึ่งอาจทำให้เกิดอาการต่อไปนี้

  • กระสับกระส่าย อยู่ไม่สุข
  • ชีพจรเต้นเร็ว
  • เหงื่อออกมาก ขี้ร้อน
  • น้ำหนักลด
  • อยากอาหารมากขึ้น
  • ประจำเดือนมาไม่สม่ำเสมอ
  • ผิวหนังแดง
  • มือสั่น

โรค Hashimoto นั้นเป็นสาเหตุที่ทำให้เกิดภาวะไทรอยด์ฮอร์โมนต่ำที่พบได้บ่อย ดังนั้นหากมีก้อนที่เกิดจากโรคนี้ จะทำให้ผู้ป่วยมีอาการของภาวะไทรอยด์ฮอร์โมนต่ำได้ เช่นอ่อนเพลีย ซึมเศร้า ผมร่วง หนาวสั่น และน้ำหนักเพิ่ม

การวินิจฉัยก้อนที่ต่อมไทรอยด์

แพทย์มักตรวจพบก้อนที่ต่อมไทรอยด์จากการตรวจร่างกายประจำปีหรือจากการตรวจทางรังสีวินิจฉัยที่ส่งทำจากปัญหาอื่นๆ หลังจากที่ตรวจพบก้อน แพทย์อาจส่งตรวจเพิ่มเติมดังนี้

  • ตรวจเลือดเพื่อดูระดับของ T4, thyroid-stimulating hormone (TSH) หรือฮอร์โมนของต่อมไทรอยด์อื่นๆ เพื่อดูว่าต่อมไทรอยด์ทำงานปกติหรือไม่
  • ตรวจต่อมไทรอยด์ด้วยคลื่นเสียงความถี่สูง เพื่อให้เห็นภพของต่อมไทรอยด์ ระบุตำแหน่งและขนาดของก้อน และดูลักษณะของก้อนว่าเป็นก้อนแข็งหรือมีสารน้ำอยู่ภายใน
  • Thyroid scan เป็นการใช้สารไอโอดีนทึบรังสีเพื่อช่วยระบุว่าก้อนนั้นเป็นเนื้องอกธรรมดาหรือเป็นมะเร็ง
  • การใช้เข็มเจาะชิ้นเนื้อไปตรวจ

การรักษาก้อนที่ต่อมไทรอยด์

การรักษาก้อนที่ต่อมไทรอยด์นั้นมีได้หลายวิธีขึ้นกับชนิดของก้อนที่คุณเป็นและสุขภาพของคุณ หากก้อนนั้นเป็นเนื้องอกธรรมดา (ซึ่งส่วนมากมักจะเป็นเนื้องอกธรรมดา) แพทย์อาจแนะนำให้ติดตามอาการไปเรื่อยๆ เพื่อดูว่ามีการเปลี่ยนแปลงหรือไม่ แพทย์อาจทำการตัดต่อมไทรอยด์ออกหากก้อนที่ตรวจพบมีลักษณะต่อไปนี้

  • เป็นมะเร็ง
  • น่าสงสัยว่าเป็นมะเร็ง
  • ทำให้เกิดอาการที่รุนแรงเช่นหายใจลำบากหรือกลืนลำบาก
  • ทำให้เกิดภาวะไทรอยด์ฮอร์โมนสูง

หากคุณเป็นเนื้องอกธรรมดาที่ไม่ได้หลั่งฮอร์โมน แพทย์อาจพยายามลดขนาดของก้อนด้วยการใช้ thyroid hormone suppression therapy การรักษาวิธีนี้จะทำให้ต่อมใต้สมองผลิตฮอร์โมน TSH ซึ่งทำให้ต่อมไทรอยด์โต ออกมาลดลง หากก้อนดังกล่าวมีการผลิตฮอร์โมนบางชนิดมากเกินไป แพทย์อาจเลือกใช้การรักษาด้วยการใช้ไอโอดีนทึบรังสี ซึ่งจะสามารถลดขนาดและการทำงานของก้อนได้


บทความนี้มีจุดประสงค์เพื่อให้ความรู้แก่ผู้อ่าน และไม่สามารถแทนการแนะนำของแพทย์ การวินิจฉัยโรค หรือการรักษาได้ ผู้อ่านควรพบแพทย์เพื่อให้แพทย์ตรวจที่สถานพยาบาลทุกครั้ง และไม่ควรตีความเองหรือวางแผนการรักษาด้วยตัวเองจากการอ่านบทความนี้ ทาง HonestDocs พยายามอัปเดตข้อมูลให้ครบถ้วนถูกต้องอยู่เสมอ คุณสามารถส่งคำแนะนำได้ที่ https://honestdocs.typeform.com/to/kkohc7

ขอบคุณที่อ่านค่ะ คุณคิดว่าข้อมูลนี้เป็นประโยชน์กับคุณแค่ไหนคะ
(1 ดาว - น้อย / 5 ดาว - มาก)

ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


แนบไฟล์ (รูปหรือวีดีโอ)
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ

คำตอบที่คุณจะได้เป็นเพียงความเห็นจากแพทย์ ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค โปรดพบแพทย์ที่สถานพยาบาลเพื่อการรักษาที่ถูกต้อง เหตุฉุกเฉิน โทร. 1669

รับทราบและถามคำถาม
ดูในแอป