จิตวิทยา

อะไรคือภาวะผิดปกติทางอารมณ์จากการใช้สาร

เมื่อแอลกอฮอล์ สารเสพติดและยาทำให้คุณรู้สึกแย่กว่าเดิม
อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ พ.ค. 3, 2018 ประมาณเวลาการอ่าน: 2 นาที
อะไรคือภาวะผิดปกติทางอารมณ์จากการใช้สาร

>คำจำกัดความของภาวะผิดปกติทางอารมณ์จากการใช้สาร

ภาวะผิดปกติทางอารมณ์จากการใช้สาร เป็นประเภทหนึ่งของโรคซึมเศร้าที่เกิดจากการใช้แอลกอฮอล์, สารเสพติด หรือยา โดยเมื่อเกิดภาวะนี้นั้นจะทำให้เกิดอาการที่รุนแรงและยาวนานกว่าอารมณ์ซึมเศร้าทั่วไป หรืออาการเมาค้างจากแอลกอฮอล์ และสำหรับบางคน ภาวะนี้อาจรวมถึงการสูญเสียความสนใจหรือความสนุกสนานทั้งหมดของชีวิตเลยทีเดียว

คนส่วนมากใช้ยาเพื่อให้ตนเองรู้สึกดีขึ้น แต่สารตัวเดียวกันนี้กลับสามารถกระตุ้นให้เกิดภาวะซึมเศร้าได้ จึงมีคนที่ไม่คิดว่าภาวะซึมเศร้าดังกล่าวเกิดจากการใช้แอลกอฮอล์ สารเสพติด หรือยาต่าง ๆ เพราะพวกเขาคุ้นเคยแต่กับผลลัพธ์ในแง่บวกของสารเหล่านี้เท่านั้น

ก่อนที่แพทย์หรือนักจิตวิทยาจะทำการวินิจฉัยว่ามีภาวะซึมเศร้าจากการใช้สารนั้น แพทย์จะต้องตรวจสอบว่าภาวะซึมเศร้านี้ไม่ได้เกิดขึ้นก่อนการใช้แอลกอฮอล์ ยา หรือสารเสพติดที่สงสัยว่าจะทำให้เกิดภาวะนี้ได้ เนื่องจากภาวะซึมเศร้ามีหลายประเภท ดังนั้น หากอาการนี้เกิดก่อนการใช้สารดังกล่าวแสดงว่าไม่น่าจะเกิดจากการใช้สารนั้น

ต้องใช้ยานานเท่าไหร่ถึงจะสามารถทำให้เกิดภาวะซึมเศร้าได้?

ในบางกรณี อาจเกิดขึ้นได้ในทันที ถึงขนาดว่ามีการจัดกลุ่มอาการซึมเศร้าที่เกิดขึ้นขณะใช้ยาออกมาเป็น 1 กลุ่ม นอกจากนั้นยังสามารถเกิดได้ในช่วงของการหยุดใช้ยา ซึ่งเป็นช่วงเวลาที่พบได้บ่อย อย่างไรก็ตามหากเกิดอาการในช่วงดังกล่าว อารมณ์ของผู้ป่วยมักจะดีขึ้นภายหลังจากหยุดใช้ยาไม่กี่วัน ในขณะที่ภาวะซึมเศร้าที่เกิดจากการใช้ยานั้นสามารถเริ่มต้นขณะหยุดยา เป็นอยู่ต่อเนื่องหรือแย่ลงเรื่อย ๆ ขณะที่ผู้ป่วยเข้าสู่ช่วงกำจัดสารพิษ

โดยทั่วไปการวินิจฉัยภาวะนี้จะไม่สามารถทำได้หากผู้ป่วยมีประวัติซึมเศร้า แม้ไม่ได้ใช้สาร หรือถ้าอาการซึมเศร้านี้คงอยู่นานกว่า 1 เดือนหลังจากการหยุดใช้สารดังกล่าว

การวินิจฉัยมักจะทำเมื่อมีการเปลี่ยนแปลงทางอารมณ์ที่ส่งผลต่อการใช้ชีวิตของผู้ป่วยอย่างชัดเจน ไม่ว่าจะเป็นการทำให้เกิดความเครียด หรือการทำให้ประสิทธิภาพของผู้ป่วยในด้านต่าง ๆ ลดลงเช่นชีวิตส่วนตัว การทำงานหรือด้านอื่นที่สำคัญต่อผู้ป่วย

สารประเภทใดที่ทำให้เกิดภาวะซึมเศร้าได้บ้าง?

มีสารที่ออกฤทธิ์กระตุ้นประสาทหลายประเภทที่สามารถทำให้เกิดภาวะดังกล่าวได้ โดยมีรายงานถึงภาวะดังต่อไปนี้

  • Alcohol-induced depressive disorder
  • Phencylidine-induced depressive disorder
  • Other hallucinogien-induced depressive disorder
  • Inhalant-induced depressive disorder
  • Opioid-induced depressive disorder
  • Sedative-induced depressive disorder
  • Hypnotic-induced depressive disorder
  • Anxiolytic-induced depressive disorder
  • Amphetamine-induced depressive disorder
  • Other stimulant-induced depressive disorder
  • Cocaine-induced depressive disorder
  • Other substance-induced depressive disorder
  • Unknown substance-induced depressive disorder

นอกจากสารดังกล่าวแล้วยังมีรายงานว่ามียาบางประเภทที่สามารถกระตุ้นให้เกิดภาวะซึมเศร้าได้เช่นกัน ดังรายชื่อภาวะต่อไปนี้

  • Steroid-induced depressive disorder
  • L-dopa-induced depressive disorder
  • Antibiotic-induced depressive disorder
  • Central nervous system drug-induced depressive disorder
  • Dermatological agent-induced depressive disorder
  • Chemotherapeutic drug-induced depressive disorder
  • Immunological agent-induced depressive disorder

มีงานวิจัยหลายประเภทที่ระบุว่ายาบางประเภทอาจทำให้เกิดภาวะซึมเศร้าได้ ซึ่งอาจทำให้หาสาเหตุที่แท้จริงของโรคได้ยากขึ้น เช่น ยาต้านไวรัส (เช่น efavirenz), ยารักษาโรคระบบหลอดเลือดและหัวใจ (เช่น clonidine, guanethidine, methyldopa, reserpine) ยาในกลุ่มวิตามินเอ (เช่น isotretinoin), ยาลดอาการซึมเศร้า (antidepressants), ยากันชัก, ยารักษาโรคไมเกรน (กลุ่ม Triptans), ยารักษาโรคจิตเภท, ยากลุ่มที่เป็นฮอร์โมน (corticosteroids, ยาคุมกำเนิด, gonadotropin-releasing hormone agonists, tamoxifen), ยาช่วยเลิกบุหรี่ (varenicline) และสารที่เป็นส่วนหนึ่งของระบบภูมิคุ้มกัน (interferon)

ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


ลบไฟล์
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

วันนี้คุณอยากจะถามคุณหมอแบบไหน

@question.title

ถามปกติ ได้คำตอบภายใน 24 ชั่วโมง

ค่าบริการ 100 เหรียญ

คุณหมอตอบภายใน 24 ชั่วโมง โดยคุณจะได้รับอีเมลแจ้ง เมื่อคุณหมอตอบแล้ว

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 24 ชั่วโมง เราคืนเหรียญให้ทั้งหมด (ไม่คิดค่าบริการ)

ถามด่วน ได้คำตอบภายใน 60 นาที

ค่าบริการ 200 เหรียญ

คุณหมอตอบภายใน 60 นาที โดยคุณจะได้รับอีเมลแจ้ง เมื่อคุณหมอตอบแล้ว

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 60 นาที เราคืนเหรียญให้ 100 เหรียญและคำถามจะถูกปรับเป็นคำถามปกติ ซึ่งจะได้คำตอบภายใน 24 ชั่วโมง

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 24 ชั่วโมง เราคืนเหรียญให้ทั้งหมด (ไม่คิดค่าบริการ)

คำถามของคุณจะถูกแสดงผลเป็นคำถามแรกๆ บนหน้าถามหมอเป็นเวลา 2 วัน ซึ่งเพิ่มโอกาสให้คุณได้รับความคิดเห็นจากคุณหมอท่านอื่น

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่