โรคเบาหวาน

ผ่าริดสีดวงทวารแบบใหม่เจ็บน้อย ปลอดภัย ฟื้นตัวไว และไม่เสี่ยง

พอกันทีกับประโยคยอดฮิต "...ก็ลมมันเย็น" ด้วยการผ่าตัดรักษาริดสีดวงทวารหนักแบบใหม่
เผยแพร่ครั้งแรก 26 เม.ย. 2019 อัปเดตล่าสุด 18 เม.ย. 2020 ตรวจสอบความถูกต้อง 1 ก.ค. 2019 เวลาอ่านประมาณ 5 นาที
ผ่าริดสีดวงทวารแบบใหม่เจ็บน้อย ปลอดภัย ฟื้นตัวไว และไม่เสี่ยง
  • โรคริดสีดวงทวารเกิดจากการโป่งพองของหลอดเลือดบริเวณเยื่อบุช่องทวารหนัก ทำให้เกิดก้อนเนื้อที่ปากทวารหนักโป่งพองยื่นออกมา
  • โรคริดสีดวงทวารมีด้วยกัน 2 ชนิด ได้แก่ชนิดภายใน และชนิดภายนอก พบบ่อยในคนทั่วโลกและพบได้ทุกเพศ ทุกวัย 
  • มีสาเหตุสำคัญจากพฤติกรรมการใช้ชีวิต เช่น ดื่มน้ำน้อย ท้องผูก ผู้ที่ชอบเบ่งอุจจาระ 
  • การรักษาโรคริดสีทวงทวารทั้งสองชนิดขึ้นอยู่กับระดับความรุนแรงได้แก่ การใช้ยา การใช้ยางรัด และการผ่าตัด
  • การป้องกันที่ดีที่สุดคือ การปรับพฤติกรรมการใช้ชีวิต (ดูแพ็กเกจการตรวจหาริดสีดวงทวารและการผ่าตัดได้ที่นี่)

โรคริดสีดวงทวาร ที่บางคนก็ชอบเรียกกันว่า “ริซซี่” ให้ดูเก๋ไก๋ อ่อนโยนนิดๆ เพื่อหวังจะกลบความน่ากลัวและคลายความกังวลให้ผู้เป็นโรคนี้ลงได้บ้าง 

ปัจจุบันมีรายงานว่า ทั่วโลกมีแนวโน้มผู้ป่วยโรคริดสีดวงทวารเพิ่มมากขึ้นเรื่อยๆ แม้โรคนี้จะไม่รุนแรงถึงขั้นทำให้ทุพพลภาพ หรือเสียชีวิต แต่ก็ทำให้คุณภาพชีวิตแย่ลงได้ หากไม่ได้รับการรักษาอย่างถูกต้อง

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
ตรวจและรักษาริดสีดวงทวารวันนี้ ที่คลินิกหรือรพ. ใกล้บ้านคุณ เริ่มต้นที่ 940 บาท ลดสูงสุด 5%

จองผ่าน HD ประหยัดกว่า / จ่ายทีหลังได้ / ผ่อน 0% ได้ / พร้อมแอดมินคอยตอบทุกคำถาม!

H24

ริดสีดวงทวารเป็นหนึ่งในโรคที่มีสาเหตุสำคัญจาก “พฤติกรรมการใช้ชีวิตที่ไม่ถูกต้อง” เช่นเดียวกับกลุ่มโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (NCDs) เช่น เบาหวาน ความดันโลหิตสูง หรือพูดง่ายๆ ว่า "ใครก็สร้างโรคริดสีดวงทวารขึ้นมาได้"

รู้จักริดสีดวงทวาร

เกิดจากการโป่งพองของหลอดเลือดขนาดเล็กบริเวณเยื่อบุช่องทวารหนัก รวมถึงมีการหย่อนยานของเนื้อเยื่อเกี่ยวพันกับเยื่อบุช่องทวารหนักด้วย 

ลักษณะดังกล่าวส่งผลให้เกิดก้อนเนื้อที่ปากทวารหนักยื่นโป่งพองและยื่นออกมา 

ทั้งนี้เนื้อเยื่อริดสีดวงทวารประกอบด้วยหลอดเลือดดำและเนื้อเยื่อมีความยืดหยุ่นสูง

ชนิดของริดสีดวงทวาร

ริดสีดวงทวารชนิดภายใน    

เกิดขึ้นเหนือรูเปิดทวารหนัก 1.5-2 เซนติเมตร หลอดเลือดที่โป่งพองออกนี้จะปกคลุมด้วยเยื่อบุลำไส้ใหญ่ตอนปลายสุดจึงทำให้ไม่สามารถมองเห็น หรือคลำได้ ผู้ป่วยจึงไม่มีอาการเจ็บปวดแต่จะมีเลือดออกเป็นหลัก 

ริดสรดวงทวารชนิดภายในสามารถแบ่งโรคได้เป็น 4 ระยะ ดังนี้

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
ตรวจและรักษาริดสีดวงทวารวันนี้ ที่คลินิกหรือรพ. ใกล้บ้านคุณ เริ่มต้นที่ 940 บาท ลดสูงสุด 5%

จองผ่าน HD ประหยัดกว่า / จ่ายทีหลังได้ / ผ่อน 0% ได้ / พร้อมแอดมินคอยตอบทุกคำถาม!

H24
  • ระยะที่ 1 อาจมีเลือดออกเวลาเบ่งอุจจาระ หรือท้องผูก หัวริดสีดวงทวารยังไม่พ้นยื่นออกมา
  • ระยะที่ 2 หัวริดสีดวงทวารยื่นพ้นออกจากปากทวารหนักขณะเบ่งถ่ายอุจจาระ แต่สามารถหดกลับเข้าไปได้เอง อาจมีเลือดออกร่วมด้วย
  • ระยะที่ 3 หัวริดสีดวงทวารยื่นพ้นออกจากปากทวารหนักขณะเบ่งถ่ายอุจจาระ ไม่สามารถหดกลับเข้าไปได้เองต้องใช้นิ้วดันกลับเข้าไป
  • ระยะที่ 4 หัวริดสีดวงทวารยื่นพ้นออกจากปากทวารหนักตลอดเวลา มีอาการอักเสบ บวมมาก ทำให้ผู้ป่วยนั่งไม่ได้

ริดสีดวงทวารชนิดภายนอก    

เกิดขึ้นบริเวณปากรอยย่นของทวารหนักสามารถมองเห็นและคลำได้ หลอดเลือดที่โป่งพองออกจะถูกปกคลุมด้วยผิวหนัง ผู้ป่วยจะมีอาการเจ็บและเลือดออก 

อาการของริดสีดวงทวาร

  • ถ่ายอุจจาระแล้วมีเลือดสดๆ ไหลออกมาด้วย
  • คลำพบก้อนที่ปากทวารหนัก
  • โดยทั่วไปจะไม่มีอาการปวด ยกเว้นมีลิ่มเลือดเฉียบพลัน หรือมีการขาดเลือดของริดสีดวงทวาร หรือมีโรคอื่นแทรก

โรคนี้หากเกิดขึ้นกับใครก็ตาม นอกจากสร้างความเจ็บป่วยทางกาย กระทบการใช้ชีวิตประจำวันแล้ว ยังสร้างความอับอายแก่ผู้ป่วยได้มาก ทำให้ไม่อยากไปพบแพทย์เพราะกลัวกระบวนการตรวจและรักษาที่จะตามมา

นายแพทย์ธีรสันต์  ดันติเตมิท ศัลยแพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านลำไส้ใหญ่และทวารหนัก โรงพยาบาลพญาไท 2 แนะนำว่า "ผู้ป่วยควรมาพบแพทย์เพื่อหาแนวทางรักษาที่เหมาะสมก่อนะระยะของโรคจะรุนแรงมากยิ่งขึ้น" 

ปัจจัยเสี่ยงที่ทำให้เกิดริดสีดวงทวาร

  • ภาวะท้องผูกเรื้อรัง
  • ท้องเสีย ถ่ายอุจจาระบ่อยๆ
  • ชอบใช้ยาสวนอุจจาระ หรือยาระบาย
  • อุปนิสัยชอบเบ่งอุจจาระเพื่อพยายามขับอุจจาระให้หมด
  • อุปนิสัยใช้เวลานั่งถ่ายอุจจาระนาน เช่น เล่นโทรศัพท์มือถือ อ่านหนังสือ
  • อาชีพบางอาชีพ เช่น ผู้ที่ต้องยืนนานๆ ผู้ที่ต้องนั่งนานๆ
  • คนในครอบครัวมีประวัติเป็นริดสีดวงทวารหนักมาก่อน
  • หญิงที่อยู่ระหว่างตั้งครรภ์เพราะมดลูกขยายใหญ่ขึ้นทำให้ขับถ่ายลำบาก
  • ผู้สูงอายุ กล้ามเนื้อหย่อนยานทำให้เบาะรองเลื่อนลงมาจนยื่นออกทางทวารหนัก
  • บุคคลที่มีประวัติคนในครอบครัวเป็นริดสีดวงทวาร

การรักษาริดสีดวงทวาร

  • การใช้ยาเหน็บทวารหนัก 
  • การกินยาระบาย หรือยาที่ช่วยให้อุจจาระนุ่ม 
  • การฉีดยา 
  • การผ่าตัด 
  • การใช้ยางรัด 

แม้จะมีการรักษาหลายวิธี แต่การจะรักษาด้วยวิธีใดนั้นขึ้นอยู่กับระยะของโรคและดุลยพินิจของแพทย์

การรักษาริดสีดวงทวารชนิดภายใน

แบบไม่ผ่าตัด

มีวิธีรักษา 2 วิธี ได้แก่ การรัดยางและการฉีดยา มีรายละเอียดดังนี้ 

  • การรัดยาง เป็นการรักษาที่ไม่เจ็บมาก แต่จะรู้สึกหน่วงเหมือนปวดท้องถ่ายประมาณ 1-3 วัน วิธีนี้จะช่วยให้ริดสีดวงระยะที่ 2-3 สามารถหดกลับไปยังระยะที่ 1 ได้ หลังจากรัดแล้วยางจะหลุดไปเอง แผลที่รัดยางจะหดกลับไป ไม่ต้องเสียเลือดและไม่ต้องเย็บแผล
  • การฉีดยา ด้วยยาชนิดเดียวกันกับที่ใช้รักษาเส้นเลือดขอดเป็นการรักษาที่ทำให้เส้นเลือดแข็งและหดไป 

การรักษาทั้งสองวิธีนี้เมื่อนำมาเปรียบเทียบผลการรักษากันพบว่า "การรัดยางได้ผลที่แน่นอนมากกว่า" ยิ่งหากผู้ป่วยเป็นริดสีดวงหลายหัว การฉีดยาอาจได้ผลไม่ทั่วถึง

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
ตรวจและรักษาริดสีดวงทวารวันนี้ ที่คลินิกหรือรพ. ใกล้บ้านคุณ เริ่มต้นที่ 940 บาท ลดสูงสุด 5%

จองผ่าน HD ประหยัดกว่า / จ่ายทีหลังได้ / ผ่อน 0% ได้ / พร้อมแอดมินคอยตอบทุกคำถาม!

H24

แบบผ่าตัด 

  • การผ่าตัดมาตรฐาน ผ่าเอาก้อนเนื้อออกไปแล้วเย็บปิดปากแผล วิธีนี้ใช้เวลาประมาณ 1 ชั่วโมงขึ้นไป นอนโรงพยาบาล 1-2 วัน และพักฟื้นที่บ้านประมาณ 1 สัปดาห์ ไม่ต้องแช่ก้นในด่างทับทิม หรือน้ำอุ่น สามารถใช้น้ำล้างได้ตามปกติ และงดออกกำลังกาย
  • รักษาด้วยเลเซอร์ ต้องเจาะเข้าไปที่บริเวณข้างแผลเพื่อเลเซอร์เข้าไปทำลายริดสีดวง ขนาดรอยเจาะประมาณ 2-3 มิลลิเมตร วิธีนี้ไม่ต้องเย็บแผล หลังผ่าตัดสามารถเคลื่อนไหวได้ตามปกติ ไม่ต้องพักฟื้นนาน และไม่ต้องแช่ก้นในด่างทับทิม หรือน้ำอุ่น
  • เครื่องมือเย็บอัตโนมัติ ต้องทำโดยแพทย์ผู้เชี่ยวชาญเพราะตำแหน่งที่ต้องตัดใกล้กับช่องคลอด วิธีนี้ใช้เวลาน้อยและหลังผ่าตัดใช้เวลาพักฟื้นน้อยแค่ 2-3 วัน ผู้ป่วยจะฟื้นตัวได้เร็ว
  • การเย็บหลอดเลือดริดสีดวง วิธีนี้เจ็บน้อย แต่ต้องบล็กหลังและดมยาสลบก่อนผ่าตัด เนื่องจากต้องเปิดแผลเข้าไปแล้วเย็บหลอดเลือดที่หล่อเลี้ยงริดสีดวงเพื่อให้หด หรือฝ่อลง 

หลังผ่าตัดริดสีดวงทวารแล้วสามารถรับประทานอาหารได้ทุกชนิด โดยเน้นอาหารเสริมจำพวกไฟเบอร์ หรือเส้นใยอาหารจากพืช ป้องกันไม่ให้ท้องผูกหลังการผ่าตัด

การรักษาริดสีดวงทวารชนิดภายนอก

ส่วนมากจะหายเองได้ ไม่อันตรายมาก อาการที่พบบ่อยคือ ก้นเรียบอยู่แล้ว แต่เมื่อเบ่งก็เจ็บก้นและเกิดอาการอักเสบขึ้นมาเรียกว่า "ริดสีดวงภายนอกอักเสบ" 

อาการแบบนี้สามารถเกิดได้กับทุกคนที่ติดนิสัยชอบเบ่งอุจจาระ แต่หากไม่สามารถหายเองได้ต้องมาผ่าตัดเอาลิ่มเลือดออก

เมื่อก้อนเนื้อเติบโตมากขึ้นจำเป็นต้องผ่าตัดออกโดยแพทย์ที่มีความชำนาญเฉพาะโรคทวารหนักเท่านั้น ไม่มีวิธีอื่น เพราะหากปล่อยทิ้งไว้ เมื่อถ่ายบ่อยๆ จะยิ่งเจ็บมากขึ้น 

อย่างไรก็ดี ผู้ป่วยสามารถมาพบแพทย์ได้ตั้งแต่เนิ่นๆ ไม่จำเป็นต้องรอให้ก้อนเนื้อโตมากก็ได้  

อาการไม่พึงประสงค์หลังผ่าตัด เมื่อมีอาการต่อไปนี้ต้องรีบมาพบแพทย์

หลังผ่าตัดอาจพบอาการไม่พึงประสงค์ซึ่งเกิดขึ้นไม่บ่อย ดังนี้ 

  • ปัสสาวะไม่ออก 
  • ติดเชื้อในทางเดินปัสสาวะ 
  • แผลผ่าตัดมีเลือดออกมาก 
  • กั้นอุจจาระไม่ได้ 
  • ถ่ายไม่ออก เนื่องจากรูก้นอาจตีบตันได้หลังการผ่าตัดแต่โอกาสน้อย 

ทั้งนี้แพทย์จะแจ้งให้ผู้ป่วยทราบหากมีอาการไม่พึงประสงค์หลังการผ่าตัดทันที และควรปรึกษาแพทย์หากสงสัยว่า มีอาการไม่พึงประสงค์หลังผ่าตัด 

แผลหลังผ่าตัดจะเปิดอยู่ 3 – 5 วัน อาจพบว่า มีมูกไหลออกจากแผลได้ หากรู้สึกแน่นบริเวณก้นสามารถแช่ก้นได้โดยใช้น้ำอุ่นที่สะอาดตามที่ต้องการ

อย่างไรก็ดี หากมีอาการต่อไปนี้ต้องรีบมาพบแพทย์

  • ถ่ายเป็นลิ่มเลือดปริมาณมาก แต่ไม่ค่อยมีอุจจาระออกมา
  • เจ็บแผลมาก ปวดตลอดเวลา โดยอาการไม่ดีขึ้น
  • มีหนอง หรือน้ำเหลืองออกมาในปริมาณมาก
  • มีไข้สูงโดยไม่ทราบสาเหตุ 

แค่ปรับพฤติกรรมก็ป้องกันริดสีดวงทวารหนักได้

  • ดื่มน้ำสะอาดให้พอเหมาะ หากดื่มน้ำน้อยเกินไปจะทำให้ขับถ่ายลำบาก เพราะร่างกายจะดูดน้ำในกากอาหารกลับขึ้นไปใช้ใหม่นั่นเอง ส่งผลให้ท้องผูก และมีของเสียสะสมในร่างกายเพิ่มมากขึ้น
  • รับประทานผักผลไม้ให้มากขึ้น ช่วยเพิ่มเส้นใยให้กากอาหารทำให้ขับถ่ายได้ง่ายขึ้น หากรับประทานแต่เนื้อสัตว์ซึ่งมีกากใยน้อยจะทำให้การเคลื่อนตัวของอาหารภายในลำไส้ช้าลง เกิดการหมักหมมภายในลำไส้ และขับถ่ายยากขึ้น
  • หลีกเลี่ยงการดื่มชา กาแฟ เนื่องจากสารแทนนินในชาและคาเฟอีนในกาแฟมีฤทธิ์ทำให้ขับถ่ายยากขึ้น หรือท้องผูก ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับสภาพร่างกายของแต่ละคน
  • หลีกเลี่ยงอาหารรสจัดทั้งเปรี้ยวจัดและเผ็ดจัด นอกจากทำให้เกิดการระคายเคืองในระบบทางเดินอาหารแล้ว ยังส่งผลต่อการขับถ่ายด้วย
  • ออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ เลี่ยงพฤติกรรมเนือยนิ่ง พยายามขยับร่างกาย ลุกขึ้นยืน เดินบ่อยๆ ออกกำลังกายอย่างเหมาะสมและสม่ำเสมอ เพื่อให้ลำไส้เคลื่อนไหวและบีบให้อุจจาระเคลื่อนตัวได้ง่ายขึ้น 

หากคุณ หรือคนใกล้ตัว มีพฤติกรรมการใช้ชีวิตที่จัดอยู่ในกลุ่มเสี่ยงต่อการเป็นโรคริดสีดวงทวาร ควรรีบปรับพฤติกรรมการใช้ชีวิตตั้งแต่วันนี้ ถ้าไม่อยากให้ “ริซซี่” มาเยือน 

แต่หากมีอาการต้องสงสัยว่าอาจเข้าข่ายโรคนี้แล้ว ควรรีบไปปรึกษาแพทย์ผู้เชี่ยวชาญเฉพาะทาง หรือติดต่อคลินิกโรคลำไส้ใหญ่และทวารหนัก (ผ่าตัดลำไส้และอื่น) โรงพยาบาลพญาไท 2 ซึ่งมีทีมแพทย์พร้อมให้บริการรักษาโรคริดสีดวงทวารแบบครบวงจร 

เจ็บน้อย ปลอดภัย ฟื้นตัวไว และไม่เสี่ยง


26 แหล่งข้อมูล
กองบรรณาธิการ HD มุ่งมั่นตั้งใจให้ผู้อ่านได้รับข้อมูลที่ถูกต้อง โดยทำงานร่วมกับแพทย์และบุคลากรทางการแพทย์ รวมถึงเลือกใช้ข้อมูลอ้างอิงที่น่าเชื่อถือจากสถาบันต่างๆ คุณสามารถอ่านหลักการทำงานของกองบรรณาธิการ HD ได้ที่นี่
Hemorrhoids. American Academy of Family Physicians (https://familydoctor.org/familydoctor/en/diseases-conditions/hemorrhoids.html)
Hemorrhoids. National Institutes of Health, U.S. National Library of Medicine (https://medlineplus.gov/ency/article/000292.htm)

บทความนี้มีจุดประสงค์เพื่อให้ความรู้แก่ผู้อ่าน และไม่สามารถแทนการแนะนำของแพทย์ การวินิจฉัยโรค หรือการรักษาได้ ผู้อ่านควรพบแพทย์เพื่อให้แพทย์ตรวจที่สถานพยาบาลทุกครั้ง และไม่ควรตีความเองหรือวางแผนการรักษาด้วยตัวเองจากการอ่านบทความนี้ ทาง HD พยายามอัปเดตข้อมูลให้ครบถ้วนถูกต้องอยู่เสมอ คุณสามารถส่งคำแนะนำได้ที่ https://honestdocs.typeform.com/to/kkohc7

ผู้เขียนและผู้รีวิวบทความไม่มีส่วนเกี่ยวข้องกับสินค้าหรือบริการที่นำเสนอแต่อย่างใด เว้นแต่จะระบุในเนื้อหา การแนะนำสินค้าและบริการแสดงขึ้นอัตโนมัติจากระบบของเว็บไซต์หรือแอปพลิเคชัน

ขอบคุณที่อ่านค่ะ คุณคิดว่าบทความนี้มีประโยชน์มากแค่ไหนคะ
(1 ดาว - น้อย / 5 ดาว - มาก)

ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลส่วนตัวของคุณ


แนบไฟล์ (รูปหรือวิดีโอ)
เช่น ประวัติการรักษา รอยโรค (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่ดูไฟล์ได้
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เข้าถึงได้

คำตอบที่คุณจะได้เป็นเพียงความเห็นจากแพทย์ ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค โปรดพบแพทย์ที่สถานพยาบาลเพื่อการรักษาที่ถูกต้อง เหตุฉุกเฉิน โทร. 1669

รับทราบและถามคำถาม
บทความต่อไป
โรคริดสีดวงทวาร มีเลือดออกขณะขับถ่ายและหลังขับถ่าย
โรคริดสีดวงทวาร มีเลือดออกขณะขับถ่ายและหลังขับถ่าย

โรคริดสีดวงคืออะไร บอกสาเหตุและอาการ รวมถึงวิธีการรักษาและป้องกัน

การฟื้นตัวหลังการผ่าตัดริดสีดวงทวาร
การฟื้นตัวหลังการผ่าตัดริดสีดวงทวาร

อะไรที่คุณคาดว่าจะเกิดขึ้นได้บ้างหลังจากรักษาริดสีดวงทวาร

ดูในแอป