หัวใจคนเราประกอบไปด้วยอะไรบ้าง

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ ก.ย. 22, 2017 ประมาณเวลาการอ่าน: 4 นาที

หัวใจจะเป็นอวัยวะที่ประกอบด้วยกล้ามเนื้อเป็นส่วนใหญ่ มีขนาดประมาณกำปั้นของเจ้าของ หนักประมาณ 200 – 425 กรัม ทั้งนี้ขึ้นกับเพศ (ผู้หญิงมีขนาดหัวใจเล็กกว่าผู้ชาย) และอายุ (เด็กมีขนาดหัวใจเล็กกว่าผู้ใหญ่)

หัวใจประกอบด้วยเนื้อเยื่อสำคัญดังนี้ ได้แก่ เยื่อหุ้มหัวใจ กล้ามเนื้อหัวใจต่าง ๆ ลิ้นหัวใจ เยื่อบุหัวใจ หลอดเลือดหัวใจ และท่อเลือดแดง

เยื่อหุ้มหัวใจ

เยื่อหุ้มหัวใจ (Pericardium) เป็นเนื้อเยื่อบาง ๆ มีลักษณะเป็นถุงหุ้มหัวใจ (Pericardium ภาษาอังกฤษใช้คำเดียวกันกับเยื่อหุ้มหัวใจเพราะเป็นเนื้อเยื่อเดียวกัน) มีหน้าที่ห่อหุ้ม หล่อลื่น และปกป้องหัวใจ เยื่อหุ้มหัวใจมีสองขั้น มีช่องหรือโพรงระหว่างชั้นทั้งสอง ซึ่งมีของเหลวปริมณเล็กน้อยเพื่อหล่อลื่นไม่ให้เยื่อหุ้มเสียดสีกัน แต่เมื่อเกิดโรคเป็นเยื่อหุ้มหัวใจอักเสบและมีน้ำซึมซ่านในถุงหุ้มหัวใจ โรคของเยื่อหุ้มหัวใจและถุงหุ้มหัวใจจึงเกิดจากสาเหตุเดียวกัน ต่อเนื่องกัน และมักจัดเป็นโรคเดียวกันเสมอ

กล้ามเนื้อหัวใจ

กล้ามเนื้อหัวใจเป็นเนื้อเยื่อส่วนใหญ่ (เกือบทั้งหมด) ของหัวใจ แบ่งเป็นห้องต่าง ๆ สี่ห้อง มีหน้าที่บีบตัวเพื่อให้เกิดการไหลเวียนของโลหิตในห้องต่าง ๆ ของหัวใจกับหลอดเลือดต่าง ๆ ของปอด ท่อเลือดแดง หลอดเลือดแดง หลอดเลือดดำใหญ่ และหลอดเลือดดำทั่วร่างกาย

ห้องต่าง ๆ ของหัวใจ

4 ห้อง ได้แก่ ห้องบนขวา ห้องล่างขวา ห้องบนซ้าย และห้องล่างซ้าย

หัวใจห้องบนขวา  รับเลือดดำซึ่งเป็นเลือดที่มีก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์สูงจากหลอดเลือดดำใหญ่ส่วนทรวงอก และหลอดเลือดดำส่วนช่องท้อง จากนั้นเมื่อหัวใจบีบตัว จำส่งเลือดดำเหล่านี้ผ่านลิ้นหัวใจเข้าสู้ห้องหัวใจล่างขวา

หัวใจห้องล่างขวา  รับเลือดจากห้องบนขวาผ่านทางลิ้นหัวใจซึ่งกั้นระหว่างห้องบนกับล่าง (มีลิ้นหัวใจเพื่อป้องกันเลือดจากห้องล่างขวาไหลย้อนกลับขึ้นไปห้องบนขวา) หลังจากนั้นในช่วงกล้ามเนื้อหัวใจบีบตัวเลือดดำจากห้องล่างขวาจะเข้าสู่หลอดเลือดปอดเพื่อฟอกให้เป็นเลือดแดง (เลือดที่มีออกซิเจนสูง เพื่อให้เซลล์ต่าง ๆ ใช้เป็นพลังงานในการดำรงชีวิต)

หัวใจห้องบนซ้าย  รับเลือดแดงจากหลอดเลือดปอด และส่งเลือดแดงในช่วงหัวใจบีบตัวผ่านลิ้นหัวใจ (กั้นระหว่างห้องบนซ้ายกับห้องล่างซ้าย) เข้าสู่ห้องล่างซ้าย

หัวใจห้องล่างซ้าย  รับเลือดแดงจากห้องบนซ้าย และส่งผ่านเข้าหลอดเลือดแดงเอออร์ตา (Aorta) ช่วงหัวใจบีบตัว โดยผ่านทางลิ้นหัวใจซึ่งกั้นระหว่างหัวใจห้องล่างซ้ายและท่อเลือดแดงเอออร์ตา

ลิ้นหัวใจ

มีหน้าที่ป้องกันไม่ให้เลือดที่ไหลออกจากห้องต่าง ๆ ไปแล้วย้อนกลับเข้ามาในห้องเดิมอีก โดยมีทั้งหมด 4 ลิ้น กั้นอยู่ระหว่างห้องต่าง ๆ ของหัวใจ ได้แก่

  • ลิ้นกั้นระหว่างห้องบนกับห้องล่างขวา
  • ลิ้นกันระหว่างห้องบนกับห้องล่างซ้าย หรือเรียนว่า ลิ้นหัวใจไมตรัล (Mitral Valve) เป็นลิ้นที่พบว่าเกิดโรคได้บ่อย
  • ลิ้นกั้นระหว่างห้องล่างขวากับหลอดเลือดปอด
  • ลิ้นกั้นระหว่างห้องล่างซ้ายกับท่อเลือดแดงเอออร์ตา หรือเรียกว่าลิ้นหัวใจเอออร์ติก (Aortic Valve) พบว่าเกิดโรคได้บ่อยเช่นกัน

เยื่อบุหัวใจ

เยื่อบุหัวใจ (Endocardium) เป็นเนื้อเยื่อบางที่บุภายในหัวใจทั้งหมดรวมทั้งกล้ามเนื้อและลิ้นหัวใจ มีหน้าที่ปกป้องไม่ให้เลือดซึมผ่านเข้ากล้ามเนื้อหัวใจ และหล่อลื่นลิ้นหัวใจให้ทำงานอย่างมีประสิทธิภาพ ทั้งยังมีเนื้อเยื่อซึ่งส่งกระแสไฟฟ้าเพื่อปรับและควบคุมการทำงานหรือการเต้นของกล้ามเนื้อหัวใจ ถ้าหัวใจขาดเลือด อาจลุกลามทำให้เยื่อบุหัวใจเกิดขาดเลือดได้ และมักอันตรายกว่ากล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือด เพราะเมื่อเนื้อเยื่อบุหัวใจตาย จะส่งผลให้หัวใจเต้นผิดปกติ และอาจเสียชีวิตในทันที

นอกจากนั้น เมื่อเกิดโรคของลิ้นหัวใจ เยื่อบุหัวใจจะเสียหายไปด้วยเช่นกัน และในทำนองกลับกัน เมื่อเกิดโรคของเยื่อบุหัวใจ ลิ้นหัวใจจะเสียหายไปด้วย (เกิดพังผืด และ/หรือผิดรูป ส่งผลให้เกิดโรคของลิ้นหัวใจได้

เยื่อบุหัวใจเกิดอาการอักเสบง่าย จึงก่อให้เกิดโรคเยื่อบุหัวใจอักเสบติดเชื้อได้ง่ายเช่นกัน โดยเฉพาะการติดเชื้อแบคทีเรียในกระแทโลหิตเมื่อร่างกายมีบาดแผลหรือมีแหล่งเชื้อโรค เป็นต้นว่าจากช่องปากไม่สะอาด (เช่น จากการถอนฟัน จากช่องปาก ฟัน เหงือกไม่สะอาด) ติดเชื้อจากการใช้เข็มฉีดยาที่ไม่สะอาด และจากโรคของลิ้นหัวใจ)

หลอดเลือดหัวใจ

หัวใจเป็นอวัยวะที่มีหลอดเลือดหล่อเลี้ยงเฉพาะของตัวเอง เป็นสาขาจากตอนต้น ๆ ของท่อเลือดแดงเอออร์ตา โดยแบ่งเป็นหลอดเลือดด้านซ้ายและด้านขวา นอกจากนั้นยังมีแขนงหลอดเลือดฝอยเล็ก ๆ ล้อมรอบกล้ามเนื้อหัวใจ โดยแทรกกระจายระหว่างหลอดลเอดหัวใจทั้งสองเส้น ทำหน้าที่เป็นหลอดเลือดเบี่ยง และ/หรือสำรอง ซึ่งในภาวะปกติหลอดเลือดฝอยเหล่านี้จะไม่ทำงาน ยกเว้นเมื่อหลอดเลือดเลี้ยงหัวใจตีบตันหรืออุดตัน หลอดเลือดฝอยเหล่านี้จึงนำเลือดไปหล่อเลี้ยงหัวใจชดเชยแทนหลอดเลือดที่ตีบหรืออุดตัน

หลอดเลือดหัวใจทั้งสองเส้นอยู่บนส่วนผิวของหัวใจ และมีหลอดเลือดเล็ก ๆ มากมายแยกไปเลี้ยงกล้ามเนื้อและเนื้อเยื่อส่วนต่าง ๆ ของหัวใจ

หลอดเลือดหัวใจด้านขวามีหน้าที่หล่อเลี้ยงกล้ามเนื้อและเนื้อเยื่อหัวใจด้านขวา และมีขนาดเล็กกว่าหลอดเลือดหัวใจด้านซ้าย เพราะกล้ามเนื้อหัวใจด้านขวามีขนาดเล็กและบางกว่าด้านซ้าย ส่วนหลอดเลือดหัวใจด้านซ้ายแบ่งเป็นอีกสองหลอดเลือดใหญ่ ทำหน้าที่หล่อเลี้ยงด้านหน้า และหล่อเลี้ยงด้านข้าง ด้านหลังหัวใจซ้าย

ท่อเลือดแดง

มีชื่อเฉพาะว่า เอออร์ตา เป็นหลอดเลือดแดงที่มีขนาดใหญ่ที่สุดและสำคัญมาก เป็นส่วนที่นำเลือดแดงออกจากหัวใจห้องล่างซ้ายส่งไปเลี้ยงทั่วร่างกาย โดยแตกเป็นแขนงต่าง ๆ มากมายทั่วร่างกาย รวมทั้งหลอดเลือดหัวใจ ซึ่งแขนงต่าง ๆ มีทั้งแขนงขนาดกลาง ขนาดเล็ก และขนาดฝอย ไม่มีชื่อเฉพาะ เรียกโดยรวมว่าหลอดเลือดแดงและตามด้วยชื่ออวัยวะที่หลอดเลือดแดงหล่อเลี้ยง เช่น หลอดเลือดแดงไต หลอดเลือดแดงตับ

ดูคำถามและคำตอบอื่นๆที่เกี่ยวกับอาการนี้

เบาหวานขึ้นตามีวิธีรักษาอย่างไรบ้างค่ะ
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ
ทำไมหนูปวดเมื่อยตรงสะบักมักจะปวดหัวทุกที
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ
ความดันสูงมีสิทธิ์หายขาดมั้ยคะ
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ
ปวดหัวไมเกรนปวดมากๆเส้นเลือดในสมองจะแตกมั๊ยคะ
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ

ดูคำถามและคำตอบอื่นๆที่เกี่ยวกับอาการนี้

หากคุณยังมีคำถามเพิ่มเติม กรุณาเขียนถามคุณหมอที่นี่

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


ลบไฟล์
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

วันนี้คุณอยากจะถามคุณหมอแบบไหน

@question.title

ถามฟรี ได้คำตอบภายใน 24 ชม.

ฟรี ไม่มีค่าใช้จ่าย

ตอบโดยแพทย์ภายใน 24 ชั่วโมง (คุณจะได้รับอีเมลเมื่อแพทย์ตอบคำถามของคุณ)

ถามด่วน ได้คำตอบภายใน 60 นาที

การันตีคำตอบจากคุณหมอภายใน 60 นาที หรือรับค่าดำเนินการคำถามด่วน 200 บาทคืนไปเลย

คำถามของคุณจะถูกแสดงผลเป็นคำถามแรกๆ บนหน้าถามหมอเป็นเวลา 2 วัน เพื่อที่คุณจะสามารถรับความคิดเห็นจากคุณหมอหลายๆท่านในคำถามของคุณ

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่