หัวใจคนเราประกอบไปด้วยอะไรบ้าง

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ ก.ย. 22, 2017 ประมาณเวลาการอ่าน: 4 นาที

หัวใจจะเป็นอวัยวะที่ประกอบด้วยกล้ามเนื้อเป็นส่วนใหญ่ มีขนาดประมาณกำปั้นของเจ้าของ หนักประมาณ 200 – 425 กรัม ทั้งนี้ขึ้นกับเพศ (ผู้หญิงมีขนาดหัวใจเล็กกว่าผู้ชาย) และอายุ (เด็กมีขนาดหัวใจเล็กกว่าผู้ใหญ่)

หัวใจประกอบด้วยเนื้อเยื่อสำคัญดังนี้ ได้แก่ เยื่อหุ้มหัวใจ กล้ามเนื้อหัวใจต่าง ๆ ลิ้นหัวใจ เยื่อบุหัวใจ หลอดเลือดหัวใจ และท่อเลือดแดง

เยื่อหุ้มหัวใจ

เยื่อหุ้มหัวใจ (Pericardium) เป็นเนื้อเยื่อบาง ๆ มีลักษณะเป็นถุงหุ้มหัวใจ (Pericardium ภาษาอังกฤษใช้คำเดียวกันกับเยื่อหุ้มหัวใจเพราะเป็นเนื้อเยื่อเดียวกัน) มีหน้าที่ห่อหุ้ม หล่อลื่น และปกป้องหัวใจ เยื่อหุ้มหัวใจมีสองขั้น มีช่องหรือโพรงระหว่างชั้นทั้งสอง ซึ่งมีของเหลวปริมณเล็กน้อยเพื่อหล่อลื่นไม่ให้เยื่อหุ้มเสียดสีกัน แต่เมื่อเกิดโรคเป็นเยื่อหุ้มหัวใจอักเสบและมีน้ำซึมซ่านในถุงหุ้มหัวใจ โรคของเยื่อหุ้มหัวใจและถุงหุ้มหัวใจจึงเกิดจากสาเหตุเดียวกัน ต่อเนื่องกัน และมักจัดเป็นโรคเดียวกันเสมอ

กล้ามเนื้อหัวใจ

กล้ามเนื้อหัวใจเป็นเนื้อเยื่อส่วนใหญ่ (เกือบทั้งหมด) ของหัวใจ แบ่งเป็นห้องต่าง ๆ สี่ห้อง มีหน้าที่บีบตัวเพื่อให้เกิดการไหลเวียนของโลหิตในห้องต่าง ๆ ของหัวใจกับหลอดเลือดต่าง ๆ ของปอด ท่อเลือดแดง หลอดเลือดแดง หลอดเลือดดำใหญ่ และหลอดเลือดดำทั่วร่างกาย

ห้องต่าง ๆ ของหัวใจ

4 ห้อง ได้แก่ ห้องบนขวา ห้องล่างขวา ห้องบนซ้าย และห้องล่างซ้าย

หัวใจห้องบนขวา  รับเลือดดำซึ่งเป็นเลือดที่มีก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์สูงจากหลอดเลือดดำใหญ่ส่วนทรวงอก และหลอดเลือดดำส่วนช่องท้อง จากนั้นเมื่อหัวใจบีบตัว จำส่งเลือดดำเหล่านี้ผ่านลิ้นหัวใจเข้าสู้ห้องหัวใจล่างขวา

หัวใจห้องล่างขวา  รับเลือดจากห้องบนขวาผ่านทางลิ้นหัวใจซึ่งกั้นระหว่างห้องบนกับล่าง (มีลิ้นหัวใจเพื่อป้องกันเลือดจากห้องล่างขวาไหลย้อนกลับขึ้นไปห้องบนขวา) หลังจากนั้นในช่วงกล้ามเนื้อหัวใจบีบตัวเลือดดำจากห้องล่างขวาจะเข้าสู่หลอดเลือดปอดเพื่อฟอกให้เป็นเลือดแดง (เลือดที่มีออกซิเจนสูง เพื่อให้เซลล์ต่าง ๆ ใช้เป็นพลังงานในการดำรงชีวิต)

หัวใจห้องบนซ้าย  รับเลือดแดงจากหลอดเลือดปอด และส่งเลือดแดงในช่วงหัวใจบีบตัวผ่านลิ้นหัวใจ (กั้นระหว่างห้องบนซ้ายกับห้องล่างซ้าย) เข้าสู่ห้องล่างซ้าย

หัวใจห้องล่างซ้าย  รับเลือดแดงจากห้องบนซ้าย และส่งผ่านเข้าหลอดเลือดแดงเอออร์ตา (Aorta) ช่วงหัวใจบีบตัว โดยผ่านทางลิ้นหัวใจซึ่งกั้นระหว่างหัวใจห้องล่างซ้ายและท่อเลือดแดงเอออร์ตา

ลิ้นหัวใจ

มีหน้าที่ป้องกันไม่ให้เลือดที่ไหลออกจากห้องต่าง ๆ ไปแล้วย้อนกลับเข้ามาในห้องเดิมอีก โดยมีทั้งหมด 4 ลิ้น กั้นอยู่ระหว่างห้องต่าง ๆ ของหัวใจ ได้แก่

  • ลิ้นกั้นระหว่างห้องบนกับห้องล่างขวา
  • ลิ้นกันระหว่างห้องบนกับห้องล่างซ้าย หรือเรียนว่า ลิ้นหัวใจไมตรัล (Mitral Valve) เป็นลิ้นที่พบว่าเกิดโรคได้บ่อย
  • ลิ้นกั้นระหว่างห้องล่างขวากับหลอดเลือดปอด
  • ลิ้นกั้นระหว่างห้องล่างซ้ายกับท่อเลือดแดงเอออร์ตา หรือเรียกว่าลิ้นหัวใจเอออร์ติก (Aortic Valve) พบว่าเกิดโรคได้บ่อยเช่นกัน

เยื่อบุหัวใจ

เยื่อบุหัวใจ (Endocardium) เป็นเนื้อเยื่อบางที่บุภายในหัวใจทั้งหมดรวมทั้งกล้ามเนื้อและลิ้นหัวใจ มีหน้าที่ปกป้องไม่ให้เลือดซึมผ่านเข้ากล้ามเนื้อหัวใจ และหล่อลื่นลิ้นหัวใจให้ทำงานอย่างมีประสิทธิภาพ ทั้งยังมีเนื้อเยื่อซึ่งส่งกระแสไฟฟ้าเพื่อปรับและควบคุมการทำงานหรือการเต้นของกล้ามเนื้อหัวใจ ถ้าหัวใจขาดเลือด อาจลุกลามทำให้เยื่อบุหัวใจเกิดขาดเลือดได้ และมักอันตรายกว่ากล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือด เพราะเมื่อเนื้อเยื่อบุหัวใจตาย จะส่งผลให้หัวใจเต้นผิดปกติ และอาจเสียชีวิตในทันที

นอกจากนั้น เมื่อเกิดโรคของลิ้นหัวใจ เยื่อบุหัวใจจะเสียหายไปด้วยเช่นกัน และในทำนองกลับกัน เมื่อเกิดโรคของเยื่อบุหัวใจ ลิ้นหัวใจจะเสียหายไปด้วย (เกิดพังผืด และ/หรือผิดรูป ส่งผลให้เกิดโรคของลิ้นหัวใจได้

เยื่อบุหัวใจเกิดอาการอักเสบง่าย จึงก่อให้เกิดโรคเยื่อบุหัวใจอักเสบติดเชื้อได้ง่ายเช่นกัน โดยเฉพาะการติดเชื้อแบคทีเรียในกระแทโลหิตเมื่อร่างกายมีบาดแผลหรือมีแหล่งเชื้อโรค เป็นต้นว่าจากช่องปากไม่สะอาด (เช่น จากการถอนฟัน จากช่องปาก ฟัน เหงือกไม่สะอาด) ติดเชื้อจากการใช้เข็มฉีดยาที่ไม่สะอาด และจากโรคของลิ้นหัวใจ)

หลอดเลือดหัวใจ

หัวใจเป็นอวัยวะที่มีหลอดเลือดหล่อเลี้ยงเฉพาะของตัวเอง เป็นสาขาจากตอนต้น ๆ ของท่อเลือดแดงเอออร์ตา โดยแบ่งเป็นหลอดเลือดด้านซ้ายและด้านขวา นอกจากนั้นยังมีแขนงหลอดเลือดฝอยเล็ก ๆ ล้อมรอบกล้ามเนื้อหัวใจ โดยแทรกกระจายระหว่างหลอดลเอดหัวใจทั้งสองเส้น ทำหน้าที่เป็นหลอดเลือดเบี่ยง และ/หรือสำรอง ซึ่งในภาวะปกติหลอดเลือดฝอยเหล่านี้จะไม่ทำงาน ยกเว้นเมื่อหลอดเลือดเลี้ยงหัวใจตีบตันหรืออุดตัน หลอดเลือดฝอยเหล่านี้จึงนำเลือดไปหล่อเลี้ยงหัวใจชดเชยแทนหลอดเลือดที่ตีบหรืออุดตัน

หลอดเลือดหัวใจทั้งสองเส้นอยู่บนส่วนผิวของหัวใจ และมีหลอดเลือดเล็ก ๆ มากมายแยกไปเลี้ยงกล้ามเนื้อและเนื้อเยื่อส่วนต่าง ๆ ของหัวใจ

หลอดเลือดหัวใจด้านขวามีหน้าที่หล่อเลี้ยงกล้ามเนื้อและเนื้อเยื่อหัวใจด้านขวา และมีขนาดเล็กกว่าหลอดเลือดหัวใจด้านซ้าย เพราะกล้ามเนื้อหัวใจด้านขวามีขนาดเล็กและบางกว่าด้านซ้าย ส่วนหลอดเลือดหัวใจด้านซ้ายแบ่งเป็นอีกสองหลอดเลือดใหญ่ ทำหน้าที่หล่อเลี้ยงด้านหน้า และหล่อเลี้ยงด้านข้าง ด้านหลังหัวใจซ้าย

ท่อเลือดแดง

มีชื่อเฉพาะว่า เอออร์ตา เป็นหลอดเลือดแดงที่มีขนาดใหญ่ที่สุดและสำคัญมาก เป็นส่วนที่นำเลือดแดงออกจากหัวใจห้องล่างซ้ายส่งไปเลี้ยงทั่วร่างกาย โดยแตกเป็นแขนงต่าง ๆ มากมายทั่วร่างกาย รวมทั้งหลอดเลือดหัวใจ ซึ่งแขนงต่าง ๆ มีทั้งแขนงขนาดกลาง ขนาดเล็ก และขนาดฝอย ไม่มีชื่อเฉพาะ เรียกโดยรวมว่าหลอดเลือดแดงและตามด้วยชื่ออวัยวะที่หลอดเลือดแดงหล่อเลี้ยง เช่น หลอดเลือดแดงไต หลอดเลือดแดงตับ

ดูคำถามและคำตอบอื่นๆที่เกี่ยวกับอาการนี้

เบาหวานขึ้นตามีวิธีรักษาอย่างไรบ้างค่ะ
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ
ทำไมหนูปวดเมื่อยตรงสะบักมักจะปวดหัวทุกที
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ
ความดันสูงมีสิทธิ์หายขาดมั้ยคะ
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ
ปวดหัวไมเกรนปวดมากๆเส้นเลือดในสมองจะแตกมั๊ยคะ
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ

หากคุณยังมีคำถามเพิ่มเติม กรุณาเขียนถามคุณหมอที่นี่

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


ลบไฟล์
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

วันนี้คุณอยากจะถามคุณหมอแบบไหน

@question.title

ถามปกติ ได้คำตอบภายใน 24 ชั่วโมง

ค่าบริการ 100 เหรียญ

คุณหมอตอบภายใน 24 ชั่วโมง โดยคุณจะได้รับอีเมลแจ้ง เมื่อคุณหมอตอบแล้ว

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 24 ชั่วโมง เราคืนเหรียญให้ทั้งหมด (ไม่คิดค่าบริการ)

ถามด่วน ได้คำตอบภายใน 60 นาที

ค่าบริการ 200 เหรียญ

คุณหมอตอบภายใน 60 นาที โดยคุณจะได้รับอีเมลแจ้ง เมื่อคุณหมอตอบแล้ว

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 60 นาที เราคืนเหรียญให้ 100 เหรียญและคำถามจะถูกปรับเป็นคำถามปกติ ซึ่งจะได้คำตอบภายใน 24 ชั่วโมง

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 24 ชั่วโมง เราคืนเหรียญให้ทั้งหมด (ไม่คิดค่าบริการ)

คำถามของคุณจะถูกแสดงผลเป็นคำถามแรกๆ บนหน้าถามหมอเป็นเวลา 2 วัน ซึ่งเพิ่มโอกาสให้คุณได้รับความคิดเห็นจากคุณหมอท่านอื่น

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่