ภูมิแพ้

ผิวแพ้ง่าย ผิวแพ้ง่ายมาก เกิดจากอะไร

รู้จักสาเหตุและอาการของผิวแพ้ง่าย พร้อมวิธีเลือกผลิตภัณฑ์ทำความสะอาด บำรุง และกันแดดให้เหมาะ เพื่อลดโอกาสเสี่ยงเกิดอาการแพ้
เผยแพร่ครั้งแรก 18 มี.ค. 2020 อัปเดตล่าสุด 30 มี.ค. 2020 เวลาอ่านประมาณ 3 นาที
ผิวแพ้ง่าย ผิวแพ้ง่ายมาก เกิดจากอะไร

ผิวแพ้ง่าย เป็นปัญหาของหลายๆ คน โดยมักมีประวัติใช้ผลิตภัณฑ์สำหรับผิวแล้วรู้สึกแสบ แดง คัน ที่ผิว หรือบางทีอาจไม่ได้ใช้ผลิตภัณฑ์อะไร แต่โดนฝุ่นละอองหรือสิ่งแวดล้อมภายนอกบางอย่าง ก็มีอาการผื่นผิวหนังเกิดขึ้นได้

อาการผิวแพ้ง่ายมีหลากหลาย ตั้งแต่เป็นผื่นปื้นแดง ผิวแห้ง เป็นขุย ตุ่ม หรือกระทั่งตุ่มหนอง

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
ฉีดวัคซีนไข้หวัดใหญ่วันนี้ ที่คลินิกหรือรพ. ใกล้บ้านคุณ เริ่มต้นที่ 474 บาท ลดสูงสุด 1010 บาท

จองผ่าน HD ประหยัดกว่า / จ่ายทีหลังได้ / ผ่อน 0% ได้ / พร้อมแอดมินคอยตอบทุกคำถาม!

195

โดยทั่วไป แพทย์ผิวหนังแบ่งชนิดของผิวแพ้ง่ายออกเป็น 4 ชนิดหลักๆ ได้แก่

  1. ผิวแพ้ง่ายชนิดที่เสี่ยงต่อการเกิดสิว (Acne type) คือผิวที่มักเกิดสิวได้ง่าย ไม่ว่าจะเป็นสิวอุดตัน สิวหัวแดง สิวหัวหนอง หรือสิวที่เป็นซีสต์
  2. ผิวแพ้ง่ายชนิดหน้าแดง (Rosacea type) ผิวจะเกิดอาการแดงได้ง่ายจากสิ่งกระตุ้นต่างๆ รวมทั้งความร้อน
  3. ผิวแพ้ง่ายชนิดแสบระคาย (Stinging type) ผิวจะเกิดอาการแสบระคายเคืองหรือรู้สึกคล้ายผิวไหม้ได้ง่าย
  4. ผิวแพ้ง่ายชนิดภูมิแพ้ (Allergic type) ผิวจะแดง คัน หรือเป็นขุยได้ง่าย โดยเฉพาะเมื่อสัมผัสสิ่งกระตุ้นภายนอก

ผิวแพ้ง่าย เป็นเพราะอะไร สาเหตุคืออะไร?

ผิวแพ้ง่ายเกิดได้จากหลายปัจจัย ได้แก่

1. โรคผิวหนังบางชนิดที่เกิดจากภาวะภูมิแพ้

โดยอาจเป็นภูมิแพ้ภายใน เช่น เซ็บเดิร์ม (Seborrheic dermatitis) หรือเกิดจากการแพ้สัมผัสจากภายนอกโดยตรง เช่น Allergic contact dermatitis หรือโรคหน้าแดง (Rosacea) เป็นต้น

2. ผิวแห้งหรือเกิดการบาดเจ็บบางอย่างต่อผิวหนัง

ทำให้ผิวหนังมีความผิดปกติในการทำหน้าที่ปกป้อง เกิดปฏิกิริยาแพ้ขึ้น

3. ผิวถูกปัจจัยทางสิ่งแวดล้อมบางอย่างกระตุ้นหรือทำลายอย่างต่อเนื่องหรือปริมาณมาก

ปัจจัยสิ่งแวดล้อมดังกล่าว เช่น แสงแดด ลม ความร้อนความเย็นที่มากเกินไป ฝุ่นละออง

นอกจากนี้อาจมีปัจจัยอื่นๆ มีส่วนบ้างเช่น กรรมพันธุ์ เพศ อายุ เชื้อชาติ เป็นต้น

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
ฉีดวัคซีนไข้หวัดใหญ่วันนี้ ที่คลินิกหรือรพ. ใกล้บ้านคุณ เริ่มต้นที่ 474 บาท ลดสูงสุด 1010 บาท

จองผ่าน HD ประหยัดกว่า / จ่ายทีหลังได้ / ผ่อน 0% ได้ / พร้อมแอดมินคอยตอบทุกคำถาม!

195

ดังนั้นการจะบอกถึงสาเหตุของผิวแพ้ง่ายในแต่ละราย อาจต้องมีการซักประวัติ ตรวจร่างกาย หรือทดสอบผิวหนังบางอย่าง (Patch testing) เพื่อหาสาเหตุที่ทำให้เกิดผิวแพ้ง่ายในกรณีที่สงสัยและจำเป็น

ผิวแพ้ง่ายมาก เป็นผด เป็นผื่นคัน ควรทำอย่างไร?

เนื่องจากผิวแพ้ง่ายนั้นเกิดได้จากหลายสาเหตุ เมื่อมีอาการจึงควรรับการตรวจจากแพทย์ผิวหนังโดยตรง เพื่อการวินิจฉัยและกำหนดแนวทางการรักษาต่อไป

แพทย์อาจให้ยาทาลดการอักเสบ หากประเมินว่าเกิดจากผื่นผิวหนังอักเสบภูมิแพ้ และมักต้องอาศัยการดูแลบำรุงผิวอย่างถูกต้อง เพื่อลดโอกาสการกลับเป็นซ้ำ

ถ้าผิวแพ้ง่าย ควรใช้สบู่ ครีม หรือผลิตภัณฑ์เกี่ยวกับผิวอย่างไรดี?

คนผิวแพ้ง่าย ควรเลือกผลิตภัณฑ์แต่ละอย่าง ดังนี้

ผลิตภัณฑ์ทำความสะอาดผิวหน้า

ควรหลีกเลี่ยงการใช้ผลิตภัณฑ์ที่มีกลิ่นหอม เนื่องจากจะผสมน้ำหอมในปริมาณที่อาจทำให้เกิดการระคายเคืองต่อผิวได้

ควรใช้ผลิตภัณฑ์สำหรับผิวแพ้ง่ายโดยตรง และยี่ห้อที่ได้มาตรฐาน รวมทั้งหลีกเลี่ยงการขัดถูใบหน้า

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
ฉีดวัคซีนไข้หวัดใหญ่วันนี้ ที่คลินิกหรือรพ. ใกล้บ้านคุณ เริ่มต้นที่ 474 บาท ลดสูงสุด 1010 บาท

จองผ่าน HD ประหยัดกว่า / จ่ายทีหลังได้ / ผ่อน 0% ได้ / พร้อมแอดมินคอยตอบทุกคำถาม!

195

ผลิตภัณฑ์บำรุงผิว

ผู้ที่มีผิวแพ้ง่าย ควรต้องใช้ผลิตภัณฑ์บำรุงผิวเนื่องจากจะช่วยให้ความชุ่มชื้นแก่ผิว ลดความแห้งกร้าน และทำให้ผิวทำหน้าที่ปกป้องได้มีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น

โดยทั่วไป ผลิตภัณฑ์ที่ปลอดภัยต่อผิวมักมีส่วนประกอบไม่มากนัก และมีน้ำหอมผสมในปริมาณน้อยหรือปราศจากน้ำหอมเลย

หากผิวแห้งในหน้าหนาว ควรบำรุงผิวให้ชุ่มชื้นด้วยผลิตภัณฑ์ที่มีส่วนผสมของปิโตรเลียม มิเนอรัลออยล์ กรดไลโนเลอิก เซราไมด์ ไดเมทิโคน หรือกลีเซอรีน เป็นต้น

ไม่ควรอาบน้ำอุ่นจัด หรือใช้น้ำอุ่นจัดในการทำความสะอาดผิวหน้า และหลังจากอาบน้ำหรือล้างทำความสะอาดแล้ว ให้ทาครีมบำรุงผิวทันที

นอกจากนี้ คนที่มีผิวแพ้ง่ายยังควรหลีกเลี่ยงผลิตภัณฑ์ที่ใช้กับผิวที่มีส่วนผสมของแอลกอฮอล์ สารฆ่าเขื้อแบคทีเรีย น้ำหอม หรือยาทาบางประเภทที่อาจระคายเคืองต่อผิว เช่น ยาที่มีส่วนผสมของกรดวิตามินเอ (Retinoids) กรดผลไม้ (Alpha-hydroxy acids: AHA) หรือยาที่อาจระคายเคืองต่อผิวชนิดอื่นๆ

แม้ผลิตภัณฑ์จะเขียนว่าเป็น “Hypoallergenic” หรือไม่ทำให้เกิดอาการแพ้ก็ตาม แต่ก็อาจยังทำให้แพ้ได้อยู่ ดังนั้นหากใช้ต้องใช้ด้วยความระมัดระวังเช่นกัน

ครีมกันแดด

ในคนที่มีผิวแพ้ง่าย บางครั้งอาจมีปฏิกิริยาการแพ้ต่อสารในครีมกันแดดบางอย่าง ซึ่งมักเป็นครีมกันแดดประเภทเคมี (Chemical sunscreen) จึงแนะนำว่าอาจใช้ครีมกันแดดประเภทฟิสิคอล (Physical sunscreen) แทน เนื่องจากครีมกันแดดประเภทฟิสิคอลจะทำให้เกิดการสะท้อนของรังสียูวีออกไป โดยไม่ดูดซึมเข้าสู่ผิวหนัง และครีมกันแดดประเภทนี้ มักมีส่วนประกอบเป็นซิงก์ออกไซด์ (Zinc oxide) หรือไทเทเนียมไดออกไซด์ (Titanium dioxide) เท่านั้น

เครื่องสำอาง

ในคนที่มีผิวแพ้ง่าย มีคำแนะนำเกี่ยวกับเรื่องของเครื่องสำอางจาก American Academy of Dermatology คร่าวๆดังนี้

  • ในการเลือกแป้ง ควรเลือกที่มีสารกันเสียปริมาณน้อย เพื่อลดโอกาสการเกิดปฏิกิริยาระคายเคืองต่อผิวหนัง
  • ใช้รองพื้นที่มีการใช้เบสเป็นซิลิโคน (Silicone-based foundation) เพื่อลดโอกาสการเกิดปฏิกิริยาระคายเคืองต่อผิวหนัง
  • ไม่ควรใช้เครื่องสำอางที่กันน้ำ (Waterproof cosmetics) เนื่องจากคุณอาจต้องใช้ผลิตภัณฑ์ทำความสะอาดโดยเฉพาะในการล้างเครื่องสำอางออก
  • ในการเลือกที่เขียนขอบตา (Eyeliner) หรือที่ปัดขนตา (Mascara) ควรเลือกสีดำ เนื่องจากมีโอกาสแพ้น้อยที่สุดเทียบกับสีอื่นๆ
  • เลือกที่เขียนขอบตาหรือที่เขียนคิ้วที่เป็นแบบดินสอ เนื่องจากผลิตภัณ์ที่เป็นแบบน้ำอาจมีสารประเภทลาเท็กซ์ (Latex) ผสมอยู่ ซึ่งอาจทำให้เกิดปฏิกิริยาภูมิแพ้ต่อผิวหนังได้
  • ไม่ใช้เครื่องสำอางที่เก็บไว้เป็นเวลานานหรือใกล้หมดอายุ เนื่องจากอาจเกิดการเปลี่ยนสภาพหรือมีสารปลอมปนและทำให้เกิดการแพ้ได้

ทั้งนี้ ในการจะเริ่มใช้ผลิตภัณฑ์ใหม่ใดๆ กับผิวหนัง ในคนที่มีปัญหาผิวแพ้ง่าย ควรปฏิบัติดังนี้

  1. ก่อนใช้ผลิตภัณฑ์กับผิวหนังในบริเวณที่ต้องการ ควรทำการทดสอบในปริมาณน้อยๆ ที่บริเวณหลังหูหรือท้องแขน โดยทาทิ้งไว้ข้ามคืนแล้วล้างออก ทำเช่นนี้หลายๆ วันติดกัน
  2. หากไม่พบอาการระคายเคือง และเป็นผลิตภัณฑ์ที่ใช้กับหน้า อาจทำการทดสอบเช่นเดิมซ้ำที่ใบหน้าในบริเวณที่บอบบางมากขึ้น โดยเริ่มจากพื้นที่เล็กๆ ก่อน
  3. หากคุณไม่พบอาการระคายเคือง จึงเริ่มใช้ผลิตภัณฑ์บนผิวในบริเวณที่ต้องการต่อไป

3 แหล่งข้อมูล
กองบรรณาธิการ HD มุ่งมั่นตั้งใจให้ผู้อ่านได้รับข้อมูลที่ถูกต้อง โดยทำงานร่วมกับแพทย์และบุคลากรทางการแพทย์ รวมถึงเลือกใช้ข้อมูลอ้างอิงที่น่าเชื่อถือจากสถาบันต่างๆ คุณสามารถอ่านหลักการทำงานของกองบรรณาธิการ HD ได้ที่นี่
Corinne O’Keefe Osborn, What Causes Sensitive Skin and How Can I Care for It? (https://www.healthline.com/health/skin-disorders/sensitive-skin#hives), 17 January 2018.
Stephanie S. Gardner, MD, 20 Common Questions About Sensitive Skin (https://www.webmd.com/beauty/sensitive-skin-20-questions#1), 1 June 2018.
Sewon Kang, Masayuki Amagai, Anna L. Bruckner, Alexander H. Enk, David J. Margolis, Amy J. McMichael, Jeffrey S. Orringer, Fitzpatrick's Dermatology, 9th edition, McGraw-Hill Education, 2019.

บทความนี้มีจุดประสงค์เพื่อให้ความรู้แก่ผู้อ่าน และไม่สามารถแทนการแนะนำของแพทย์ การวินิจฉัยโรค หรือการรักษาได้ ผู้อ่านควรพบแพทย์เพื่อให้แพทย์ตรวจที่สถานพยาบาลทุกครั้ง และไม่ควรตีความเองหรือวางแผนการรักษาด้วยตัวเองจากการอ่านบทความนี้ ทาง HD พยายามอัปเดตข้อมูลให้ครบถ้วนถูกต้องอยู่เสมอ คุณสามารถส่งคำแนะนำได้ที่ https://honestdocs.typeform.com/to/kkohc7

ผู้เขียนและผู้รีวิวบทความไม่มีส่วนเกี่ยวข้องกับสินค้าหรือบริการที่นำเสนอแต่อย่างใด เว้นแต่จะระบุในเนื้อหา การแนะนำสินค้าและบริการแสดงขึ้นอัตโนมัติจากระบบของเว็บไซต์หรือแอปพลิเคชัน

ขอบคุณที่อ่านค่ะ คุณคิดว่าบทความนี้มีประโยชน์มากแค่ไหนคะ
(1 ดาว - น้อย / 5 ดาว - มาก)

ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลส่วนตัวของคุณ


แนบไฟล์ (รูปหรือวิดีโอ)
เช่น ประวัติการรักษา รอยโรค (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่ดูไฟล์ได้
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เข้าถึงได้

คำตอบที่คุณจะได้เป็นเพียงความเห็นจากแพทย์ ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค โปรดพบแพทย์ที่สถานพยาบาลเพื่อการรักษาที่ถูกต้อง เหตุฉุกเฉิน โทร. 1669

รับทราบและถามคำถาม
ดูในแอป