Doctor men
เขียนโดย
กองบรรณาธิการ HONESTDOCS
การรักษา

โรคหินปูนในหูชั้นใน (BPPV) สาเหตุของอาการบ้านหมุน

อาการบ้านหมุน เป็นสัญญาณที่บ่งบอกถึงความผิดปกติที่เกิดขึ้นในหูอย่างโรคหินปูนในหูชั้นในหลุด (BPPV)
อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ 20 ต.ค. 2019 ประมาณเวลาการอ่าน: 3 นาที
มีคนอ่านบทความนี้แล้ว 1,912,300 คน

โรคหินปูนในหูชั้นใน (BPPV) สาเหตุของอาการบ้านหมุน

คุณเคยมีอาการวิงเวียนศีรษะ โคลงเคลง รู้สึกเหมือนสิ่งแวดล้อมรอบตัวเคลื่อนไหว หรือที่คนส่วนใหญ่มักเรียกกันว่า “อาการบ้านหมุน” หรือเปล่า นั่นอาจเป็นสัญญาณที่บ่งบอกถึงความผิดปกติที่เกิดขึ้นในหูอย่างโรคหินปูนในหูชั้นในหลุด (Benign Paroxysmal Positional Vertigo: BPPV) ก็ได้

โรค BPPV คืออะไร

โรค BPPV หรือที่เรียกกันว่า โรคหินปูนในหูหลุด คือโรคที่เกี่ยวข้องกับความผิดปกติของตะกอนหินปูนในหูชั้นใน ซึ่งเป็นหนึ่งในอวัยวะที่เกี่ยวข้องกับการทรงตัว

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
ตรวจภูมิแพ้อาหารแฝง ในราคาสุดคุ้ม เพียง 2550 บาท ถึง 22 ต.ค. นี้เท่านั้น 🔥

มีอาการบางอย่างที่หาสาเหตุไม่ได้บ่อยๆ 😲 คุณอาจแพ้อาหารบางอย่างโดยไม่รู้ตัว

Foodintoleranceinternal ad

โดยปกติแล้วภายในหูชั้นในจะมีอวัยวะที่ควบคุมการทรงตัว ได้แก่ ยูตริเคิล (Utricle) และแซกคูล (Saccule) ซึ่งมีรูปร่างคล้ายกับก้นหอย

ในส่วนยูตริเคิลจะมีตะกอนหินปูน (Otoconia) ที่เกาะอยู่กับเส้นประสาท ทำหน้าที่รับรู้การเคลื่อนไหวของศีรษะ เช่น เมื่อเราเอียงศีรษะไปทางด้านขวา หินปูนก็จะเอียงไปยังด้านขวาเพื่อส่งสัญญาณไปยังสมองทำให้ทรงตัวได้อย่างมั่นคง

แต่หากหินปูนบริเวณยูตริเคิลหลุดออกจากเส้นประสาทไปยังห่วงด้านหลังของของหูชั้นใน หรือที่เรียกว่า เซมิเซอร์คิวลาร์แคแนล (Semicircular canal) และเคลื่อนที่ไปมาอยู่ในนั้น ก็จะทำให้เกิดการส่งสัญญาณผิดเพี้ยนไปยังระบบประสาทส่วนกลาง ส่งผลให้มีอาการวิงเวียนศีรษะคล้ายบ้านหมุนขึ้นนั่นเอง

โรค BPPV นั้นมักพบในกลุ่มผู้ที่มีอายุ 50 ปีขึ้นไป ส่วนในวัยหนุ่มสาวอาจพบได้บ้างแต่ก็ไม่มากนัก

อาการของโรค BPPV

โดยทั่วไปผู้ป่วยจะรู้สึกวิงเวียน โคลงเคลง สูญเสียการทรงตัว และรู้สึกเหมือนสิ่งแวดล้อมภายนอกเคลื่อนไหว โดยเฉพาะเมื่อมีการเคลื่อนไหวศีรษะอย่างรวดเร็ว เช่น ก้มตัวลง เงยหน้า หรือเอียงคอ เรียกอาการที่เกิดขึ้นเหล่านี้ว่า “อาการบ้านหมุน”

บางรายอาจมีอาการคลื่นไส้อาเจียนร่วมด้วย โดยมักจะเกิดขึ้นไม่นาน ระยะเวลาประมาณ 1 นาที หลังจากนั้นจะค่อยๆ ทุเลาลง แต่จะเป็นๆ หายๆ เมื่อมีการเคลื่อนไหวศีรษะก็จะเกิดอาการขึ้นอีก บางทีอาจเกิดขึ้นซ้ำๆ นานเป็นสัปดาห์ หรือเป็นเดือนเลยก็ได้

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
ตรวจภูมิแพ้อาหารแฝง ในราคาสุดคุ้ม เพียง 2550 บาท ถึง 22 ต.ค. นี้เท่านั้น 🔥

มีอาการบางอย่างที่หาสาเหตุไม่ได้บ่อยๆ 😲 คุณอาจแพ้อาหารบางอย่างโดยไม่รู้ตัว

Foodintoleranceinternal ad

ปัจจัยที่กระตุ้นให้เกิดอาการของโรค BPPV

ปัจจัยบางอย่างก็อาจกระตุ้นให้เกิดอาการมากขึ้นได้ เช่น

  • การทำงาน หรือกิจกรรมที่ต้องก้มเงยศีรษะบ่อยๆ
  • การโดยสารยานพาหนะ หรือมีอาการเมารถ เมาเรือ
  • มีการเปลี่ยนแปลงความดันบรรยากาศ
  • ความเครียด
  • การพักผ่อนไม่เพียงพอ
  • การดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์

สาเหตุที่ทำให้เกิดโรค BPPV

  • เกิดอุบัติเหตุ มีการกระแทกบริเวณศีรษะ
  • เป็นความเสื่อมตามอายุที่มากขึ้น
  • มีโรคหรือความผิดปกติที่หูชั้นใน เช่น หูชั้นในอักเสบ
  • มีการติดเชื้อที่หูชั้นใน
  • มีการผ่าตัดหูชั้นกลาง หรือหูชั้นใน
  • มีการเคลื่อนไหวศีรษะอย่างรวดเร็วซ้ำๆ

การรักษาโรค BPPV

ปกติแล้งโรค BPPV สามารถหายเองได้ โดยผู้ป่วยจะต้องนอนนิ่งๆ บนเตียงเป็นระยะเวลาประมาณ 1 สัปดาห์ เพื่อให้หินปูนตกตะกอน และกลับไปเกาะติดเส้นประสาทตามเดิม แต่หากผู้ป่วยจำเป็นต้องทำกิจกรรมที่มีการเคลื่อนไหว หรือมีอาการปวดศีรษะ คลื่นไส้อาเจียนรุนแรง ควรไปพบแพทย์เพื่อทำการรักษาต่อไป

การรักษาเบื้องต้น แพทย์จะให้ยาบรรเทาอาการเวียนศีรษะ เพื่อให้ผู้ป่วยใช้ชีวิตได้ตามปกติ ก่อนจะทำการรักษาด้วยการทำกายภาพบำบัดในขั้นตอนต่อไป หรือเรียกว่า การพลิกหินปูน โดยแพทย์เฉพาะทางด้านคอ หู จมูก จะให้ผู้ป่วยนอนราบ และเอียงศีรษะไปตามทิศทางที่กำหนด อาจเริ่มจากเอียงไปทางด้านซ้าย ขวา และปิดท้ายด้วยการนอนคว่ำ เพื่อให้หินปูนกลับมาอยู่ที่เดิมได้เร็วขึ้นนั่นเอง

หากอาการไม่ดีขึ้น ก็จำเป็นต้องทำซ้ำๆ ต่อไป ซึ่งควรทำโดยอยู่ภายใต้การดูแลของแพทย์

หากผู้ป่วยมีอาการรุนแรง และการรักษาด้วยการทำกายภาพบำบัดไม่ได้ผล แพทย์จะใช้วิธีการผ่าตัดต่อไป โดยส่วนมากจะเป็นการผ่าตัดนำชิ้นส่วนกระดูกไปอุดในเซมิเซอร์คิวลาร์แคแนล เพื่อลดการตอบสนองต่อการเคลื่อนที่ของตะกอนหินปูน

นอกเหนือจากการรักษาด้วยวิธีเหล่านี้แล้ว ผู้ป่วยควรหลีกเลี่ยงปัจจัยที่กระตุ้นให้อาการรุนแรงขึ้นด้วย เช่น การก้มๆ เงยๆ การเอียงและแหงนคอ การลุกอย่างรวดเร็ว การออกกำลังกายที่ต้องเคลื่อนไหวมากๆ เวลานอนควรหนุนหมอนสูง และหลีกเลี่ยงการนอนแหงนคอ รวมถึงควรหลีกเลี่ยงการดื่มแอลกอฮอล์ด้วย

วิธีทำกายภาพบำบัดที่บ้าน

  • นั่งห้อยเท้าลงมาจากเตียงหรือโซฟา
  • ล้มตัวลงนอนตะแคงไปยังข้างที่มีอาการผิดปกติ (โดยที่เท้ายังห้อยอยู่) จนอาการเวียนศีรษะหายไป ระยะเวลาประมาณ 30 วินาที
  • หลังจากนั้นให้เปลี่ยนไปอีกฝั่งอย่างรวดเร็ว หันหน้า 45 องศา (หน้าจะก้มลงไปยังโซฟา) จนอาการเวียนศีรษะหายไป ระยะเวลาประมาณ 45 วินาที
  • ค่อยๆ ลุกขึ้นมานั่งในท่าปกติ

ข้อควรปฏิบัติเมื่อเกิดอาการบ้านหมุน

  • เมื่อเริ่มเวียนศีรษะ ให้นั่งลง หรือนอนบนพื้นราบโดยที่ยกหัวขึ้นสูงเล็กน้อย จนกว่าอาการจะดีขึ้น
  • หากเกิดอาการขณะทำงาน หรือขับรถ ให้หยุดพักอยู่กับที่จนกว่าอาการจะหาย
  • หากตื่นนอนกลางดึก ไม่ควรเดินในที่มืดๆ ให้เปิดไฟให้สว่างเสียก่อน เพราะอาจหกล้มได้
  • เมื่อมีอาการโคลงเคลงจะทำให้มีอัตราเสี่ยงที่จะเกิดการหกล้มสูง ควรใช้ไม้เท้าช่วยเดิน
  • หลีกเลี่ยงการว่ายน้ำ ดำน้ำ ปีนป่ายที่สูง เดินบนสะพานไม้แผ่นเดียว ขับรถ ทำงานในที่สูง หรือทำงานเกี่ยวกับเครื่องจักรกลขณะมีอาการ
  • ควรพบแพทย์ก่อนนัดหมาย เมื่อมีอาการต่างๆ อย่างรุนแรง เช่น บ้านหมุนทุกท่าทางการเคลื่อนไหว หรือตลอดเวลา อาเจียนอย่างรุนแรงจนไม่สามารถรับประทานอาหารได้ โคลงเคลง หรือมีปัญหาการได้ยินร่วมด้วย

การป้องกันโรค BPPV

การป้องกันโรค BPPV ไม่ให้เกิดขึ้นนั้นเป็นไปได้ยาก เพราะเป็นอาการที่มักจะเกิดขึ้นเมื่อมีอายุเพิ่มขึ้น แต่สิ่งที่สามารถทำได้คือ หลีกเลี่ยงกิจกรรมที่เสี่ยงต่อการเกิดอุบัติเหตุ การบาดเจ็บที่ศีรษะ หรือการเคลื่อนไหวศีรษะอย่างรวดเร็วเกินไป รวมถึงป้องกันไม่ให้มีการติดเชื้อโรคในหู ก็จะทำให้ช่วยชะลอการเกิดโรค BPPV ได้

แต่หากเกิดโรค BPPV แล้วก็ไม่ต้องกังวล เพราะโรคดังกล่าวสามารถหายได้ด้วยตนเอง


บทความนี้มีจุดประสงค์เพื่อให้ความรู้แก่ผู้อ่าน และไม่สามารถแทนการแนะนำของแพทย์ การวินิจฉัยโรค หรือการรักษาได้ ผู้อ่านควรพบแพทย์เพื่อให้แพทย์ตรวจที่สถานพยาบาลทุกครั้ง และไม่ควรตีความเองหรือวางแผนการรักษาด้วยตัวเองจากการอ่านบทความนี้ ทาง HonestDocs พยายามอัปเดตข้อมูลให้ครบถ้วนถูกต้องอยู่เสมอ คุณสามารถส่งคำแนะนำได้ที่ https://honestdocs.typeform.com/to/kkohc7

ขอบคุณที่อ่านค่ะ คุณคิดว่าข้อมูลนี้เป็นประโยชน์กับคุณแค่ไหนคะ
(1 ดาว - น้อย / 5 ดาว - มาก)

ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


แนบไฟล์ (รูปหรือวีดีโอ)
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ

คำตอบที่คุณจะได้เป็นเพียงความเห็นจากแพทย์ ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค โปรดพบแพทย์ที่สถานพยาบาลเพื่อการรักษาที่ถูกต้อง เหตุฉุกเฉิน โทร. 1669

รับทราบและถามคำถาม
บทความต่อไป
ทำความเข้าใจกับน้ำตาลและการเติมน้ำตาล
ทำความเข้าใจกับน้ำตาลและการเติมน้ำตาล

ข้อมูลพื้นฐานสำหรับโภชนาการของเด็ก

การรักษาภาวะหินปูนในหูชั้นในเคลื่อนด้วยวิธีการทางกายภาพบำบัด
การรักษาภาวะหินปูนในหูชั้นในเคลื่อนด้วยวิธีการทางกายภาพบำบัด

ทำความเข้าใจวิธีการทางกายภาพบำบัดสำหรับผู้ที่มีหินปูนในหูชั้นในเคลื่อน ข้อห้าม ข้อควรระวัง และตัวอย่างการรักษา

ดูในแอป