สุขภาพผู้หญิง

อะไรคือ น้ำคาวปลา (Lochia)?

น้ำคาวปลาเกิดจากอะไร แบบไหนเรียกว่าปกติ แบบไหนที่ผิดปกติ หาคำตอบได้จากบทความนี้
เผยแพร่ครั้งแรก 24 ก.ค. 2019 อัปเดตล่าสุด 5 ส.ค. 2020 เวลาอ่านประมาณ 2 นาที
อะไรคือ น้ำคาวปลา (Lochia)?

บทความนี้เขียนโดย พทป. บุญศิริ คณะภักดิ์ แพทย์แผนไทยประยุกต์

หญิงที่เคยมีบุตรมาแล้วหรือกำลังตั้งครรภ์ ย่อมเคยได้ยินคำว่า “น้ำคาวปลา” น้ำคาวปลาเป็นของเหลวออกมาจากช่องคลอดในระยะหลังคลอดบุตร ขับออกมาจากแผลภายในโพรงมดลูกบริเวณที่รกเคยเกาะอยู่ มีลักษณะเป็นเลือดปนเมือกของเหลว ส่วนประกอบของของเหลวนี้มีทั้งเม็ดเลือดแดง เมือก (Mucus) เม็ดเลือดขาว และเยื่อบุมดลูกที่สลายหลุดออกมา ลักษณะของน้ำคาวปลาจะมีการเปลี่ยนแปลงไปตามสภาพของแผลที่มีการซ่อมแซม ซึ้งจะค่อย ๆ หมดไปภายใน 4-6 สัปดาห์หลังคลอด โดยมีการแบ่งเป็น 3 ระยะ คือ

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
ฉีดวัคซีนไข้หวัดใหญ่วันนี้ ที่คลินิกหรือรพ. ใกล้บ้านคุณ เริ่มต้นที่ 370 บาท ลดสูงสุด 1010 บาท

จองผ่าน HD ประหยัดกว่า / จ่ายทีหลังได้ / ผ่อน 0% ได้ / พร้อมแอดมินคอยตอบทุกคำถาม!

Ads h 27
  1. Lochia rubra ออกมาในระยะ 3-5 วันแรกหลังคลอด มีลักษณะเป็นสีแดงเข้ม สีคล้ำ ประกอบด้วยเลือด เมือก และเศษรก
  2. Lochia serosa ออกมาหลังจาก Lochia rubra จนถึงประมาณวันที่ 10 หลังคลอด โดยสีจะจางลงเป็นสีชมพู หรือน้ำตาล และค่อย ๆ กลายเป็นสีเหลืองใส ลักษณะเป็นเลือดจาง ๆ มีมูกปน เนื่องจากในช่วงนี้น้ำคาวปลาจะประกอบด้วยน้ำเหลือง เยื่อเมือก เม็ดเลือดแดง เม็ดเลือดขาว
  3. Lochia alba ออกต่อจากน้ำคาวปลาสีเหลืองใสไปจนถึงประมาณ 6 สัปดาห์หลังคลอด ในระยะนี้น้ำคาวปลาจะมีสีเหลืองขุ่น หรือสีขาว เนื่องจากมีเม็ดเลือดแดงลดน้อยลง แต่เม็ดเลือดขาว ไข เมือก และเซลล์บุผนังช่องคลอดมากขึ้น ปริมาณจะค่อยๆ ลดน้อยลงจนแห้งสนิท

โดยปกติกลิ่นคาวปลาจะกลิ่นเหมือนประจำเดือน หากมีกลิ่นเหม็นเน่าจะแสดงถึงการติดเชื้อ

น้ำคาวปลาแบบไหนที่ผิดปกติ?

น้ำคาวปลาลักษณะดังต่อไปนี้หมายถึงอาการผิดปกติ หากมีแล้วควรรีบไปพบแพทย์ทันที

  1. น้ำคาวปลามีกลิ่นเหม็นเน่า พร้อมกับมีอาการปวดมดลูกมาก อาจมีไข้ร่วมด้วย ซึ่งแสดงถึงการติดเชื้อ
  2. น้ำคาวปลามีปริมาณมากจนเมื่อสวมใส่ผ้าอนามัยรองรับไว้ต้องเปลี่ยนผ้าอนามัยทุก 1 ชั่วโมง มีสีแดงสด มีก้อนเลือดหรือลิ่มเลือดออกมา จะเป็นภาวะเลือดออกผิดปกติหลังคลอด ซึ่งอาจมีสาเหตุมาจาก การรับประทานยาขับเลือด การมีชิ้นส่วนรกค้างอยู่ในมดลูก การติดเชื้อในเยื่อบุโพรงมดลูก ความผิดปกติในการแข็งตัวของเลือด เป็นต้น
  3. น้ำคาวปลาจางไปแล้วกลับมามีสีแดงสดอีกครั้ง
  4. มีน้ำคาวปลาออกมาก ร่วมกับมีอาการเวียนศีรษะ อ่อนเพลีย คลื่นไส้ หัวใจเต้นเร็ว

ดูแลตัวเองอย่างไรในช่วงที่มีน้ำคาวปลา?

ในช่วงมีน้ำคาวปลา คุณแม่หลังคลอดควรปฏิบัติดังต่อไปนี้

  1. รักษาความสะอาดของร่างกาย ดูแลอวัยวะเพศให้สะอาด ไม่อับชื้น
  2. เปลี่ยนผ้าอนามัยตามความเหมาะสม เพื่อไม่ให้เกิดการหมักหมม อับชื้น ซึ่งอาจทำให้เกิดการสะสมเชื้อโรคต่างๆ ได้
  3. ไม่แช่อ่างน้ำหรือว่ายน้ำ เนื่องจากปากมดลูกยังเปิดอยู่ อาจทำให้มีน้ำเข้าไปในโพรงมดลูก ทำให้เกิดการติดเชื้อได้
  4. ควรงดการมีเพศสัมพันธ์ในช่วงหลังคลอด อย่างน้อย 3 เดือน
  5. ควรสวมใส่เสื้อผ้าที่สบายๆ ไม่ควรใส่กางเกงรัดรูป เพราะอาจทำให้เกิดการอับชื้นสะสมได้
  6. หลีกเลี่ยงการทำงานหนักและยกของหนัก

จะเห็นได้ว่ามารดาหลังคลอด ในช่วงที่มีน้ำคาวปลา จะมีความเสี่ยงต่อการติดเชื้อมาก ดังนั้นจึงควรดูแลรักษาความสะอาด หมั่นสังเกตลักษณะน้ำคาวปลารวมถึงอาการต่างๆ ที่เกิดขึ้น หากมีความผิดปกติควรรีบไปพบแพทย์เพื่อรับการตรวจ วินิจฉัย และรักษาอย่างทันท่วงที ป้องกันการเกิดภาวะแทรกซ้อนอื่นๆ ที่รุนแรงตามมา


5 แหล่งข้อมูล
กองบรรณาธิการ HD มุ่งมั่นตั้งใจให้ผู้อ่านได้รับข้อมูลที่ถูกต้อง โดยทำงานร่วมกับแพทย์และบุคลากรทางการแพทย์ รวมถึงเลือกใช้ข้อมูลอ้างอิงที่น่าเชื่อถือจากสถาบันต่างๆ คุณสามารถอ่านหลักการทำงานของกองบรรณาธิการ HD ได้ที่นี่

บทความนี้มีจุดประสงค์เพื่อให้ความรู้แก่ผู้อ่าน และไม่สามารถแทนการแนะนำของแพทย์ การวินิจฉัยโรค หรือการรักษาได้ ผู้อ่านควรพบแพทย์เพื่อให้แพทย์ตรวจที่สถานพยาบาลทุกครั้ง และไม่ควรตีความเองหรือวางแผนการรักษาด้วยตัวเองจากการอ่านบทความนี้ ทาง HD พยายามอัปเดตข้อมูลให้ครบถ้วนถูกต้องอยู่เสมอ คุณสามารถส่งคำแนะนำได้ที่ https://honestdocs.typeform.com/to/kkohc7

ผู้เขียนและผู้รีวิวบทความไม่มีส่วนเกี่ยวข้องกับสินค้าหรือบริการที่นำเสนอแต่อย่างใด เว้นแต่จะระบุในเนื้อหา การแนะนำสินค้าและบริการแสดงขึ้นอัตโนมัติจากระบบของเว็บไซต์หรือแอปพลิเคชัน

ขอบคุณที่อ่านค่ะ คุณคิดว่าบทความนี้มีประโยชน์มากแค่ไหนคะ
(1 ดาว - น้อย / 5 ดาว - มาก)

ตั้งกระทู้ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลส่วนตัวของคุณ


แนบไฟล์ (รูปหรือวิดีโอ)
เช่น ประวัติการรักษา รอยโรค (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่ดูไฟล์ได้
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เข้าถึงได้

คำตอบที่คุณจะได้เป็นเพียงความเห็นจากแพทย์ ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค โปรดพบแพทย์ที่สถานพยาบาลเพื่อการรักษาที่ถูกต้อง เหตุฉุกเฉิน โทร. 1669

รับทราบและถามคำถาม