Doctor men
เขียนโดย
กองบรรณาธิการ HONESTDOCS
Doctor men
รีวิวโดย
ทีมแพทย์ HONESTDOCS
มะเร็งและโรคร้าย

หินปูนคืออะไร ทำไมต้อง ขูดหินปูน?

ขูดหินปูน เพื่ออะไร? จำเป็นต้องทำหรือไม่? ไม่ทำได้ไหม?
อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ 21 มิ.ย. 2019 รีวิวเมื่อวันที่ 6 มิ.ย. 2019 ประมาณเวลาการอ่าน: 5 นาที
มีคนอ่านบทความนี้แล้ว 1,155,533 คน

หินปูนคืออะไร ทำไมต้อง ขูดหินปูน?

คราบหินปูน นับเป็นปัญหากวนใจของใครหลายคน เพราะหากสะสมในช่องปากเป็นจำนวนมาก นอกจากจะทำให้ฟันเหลือง ฟันดำ มีกลิ่นปากแล้ว ยังอาจทำให้เกิดปัญหาสุขภาพฟันด้านอื่นๆ ตามมาด้วย ทันตแพทย์ส่วนใหญ่จึงแนะนำให้ขูดหินปูนอย่างสม่ำเสมอเพื่อสุขภาพช่องปากและฟันที่แข็งแรง แต่หลายคนอาจมีข้อสงสัยเกี่ยวกับการขูดหินปูนว่า มีความจำเป็นมากน้อยแค่ไหน หากไม่ขูดหินปูนจะเกิดปัญหาใดตามมา เรารวบรวมคำตอบมาให้แล้ว

หินปูนคืออะไร เกิดขึ้นได้อย่างไร ?

หินปูน เรียกอีกอย่างหนึ่งว่า “หินน้ำลาย” เกิดจากคราบจุลินทรีย์หรือเศษอาหารที่สะสมอยู่ตามซอกฟันและจับกับเชื้อโรค จนกระทั่งตกตะกอนกลายเป็นของแข็งเกาะอยู่บนผิวฟัน ซอกเหงือก ซอกฟัน และขอบฟัน

โฆษณาจาก HonestDocs
🦷รีเทนเนอร์หาย หรือ จัดฟันใกล้เสร็จ? ก็ทำรีเทนเนอร์ลด 30-50% ได้

ไม่ว่าคุณจะอยากได้ "แบบใส" หรือ "แบบลวด" เราก็มีให้คุณครบจบที่เดียว เริ่มต้นเพียง 1,750 บาท เท่านั้น

%e0%b8%a3%e0%b8%b5%e0%b9%80%e0%b8%97%e0%b8%99%e0%b9%80%e0%b8%99%e0%b8%ad%e0%b8%a3%e0%b9%8cadsinternal ad

ในระยะแรก คราบจุลินทรีย์ที่เกาะอยู่บนผิวฟันจะมีลักษณะนิ่มและสามารถใช้แปรงสีฟัน แปรงออกได้ แต่เมื่อใดที่มีแร่ธาตุจากน้ำลายมาผสมด้วย จะกลายเป็นคราบหินปูน ที่มีลักษณะเป็นของแข็ง มีสีเหลือง น้ำตาล ไปจนถึงสีดำ ไม่สามารถขจัดออกได้เอง ต้องให้ทันตแพทย์ขูดหินปูนออกไปเท่านั้น

นอกจากหินปูนจะทำให้สูญเสียความมั่นใจ เพราะทำให้ฟันมีคราบเหลือง ไม่สวยงาม แถมยังเป็นแหล่งสะสมของเชื้อโรคและแบคทีเรีย ซึ่งเป็นต้นเหตุสำคัญของกลิ่นปากแล้ว ยังส่งผลให้เกิดปัญหาด้านสุขภาพเหงือกและฟันตามมามากมายด้วย เช่น ฟันผุ ฟันโยก เหงือกอักเสบ เป็นต้น

ทั้งนี้ ดร.นพ.พรเทพ ศิริวนารังสรรค์ อธิบดีกรมอนามัย ให้สัมภาษณ์ว่า จากการสำรวจโดยสำนักทันตสาธารณสุข ในปี 2555 พบว่า คนไทยวัยทำงานกว่าร้อยละ 70 มีหินปูนเกาะบนตัวฟัน ต้องได้รับการดูแลโดยการขูดหินปูน

การขูดหินปูน คืออะไร?

การขูดหินปูน คือการขจัดหินปูนออกจากช่องปาก โดยมีขั้นตอนดังนี้

  • ตรวจสุขภาพฟัน ทันตแพทย์จะตรวจสุขภาพฟันโดยละเอียดว่ามีปริมาณหินปูนมากน้อยเพียงใด มีฟันผุ หรือปัญหาทางช่องปากอื่นๆ หรือไม่ เพื่อประเมินการรักษา
  • ขูดหินปูน ทันตแพทย์จะใช้เครื่องมือขจัดหินปูนแบบที่มีแรงสั่นสะเทือนความถี่สูง ทำให้หินปูนหลุดออก จากนั้นจะใช้เครื่องมือชิ้นเล็ก (Hand instruments) ขูดหินปูนโดยละเอียดอีกครั้ง
  • ทำความสะอาดฟันและเคลือบฟลูออไรด์ หลังขูดหินปูนเสร็จทันตแพทย์จะให้บ้วนปาก เพื่อล้างคราบหินปูนออก จากนั้นจะทำความสะอาดฟันด้วยไหมขัดฟันอีกครั้ง และเคลือบฟลูออไรด์เพื่อช่วยป้องกันฟันผุ

เลือดออกตอนขูดหินปูนจะเป็นอะไรหรือไม่?

ตามปกติการขูดหินปูนจะไม่รู้สึกเจ็บ ไม่จำเป็นต้องฉีดยาชา แต่ผู้ที่มีปัญหาด้านช่องปาก เช่น มีอาการเสียวฟันมากอยู่แล้ว หรือเป็นโรคปริทันต์อักเสบ ที่มีหินปูนอยู่ในร่องลึก อาจจำเป็นต้องฉีดยาชาเพื่อบรรเทาอาการ

โดยทั่วไปเครื่องมือที่ใช้ในการขูดหินปูนจะไม่ได้สัมผัสกับผิวฟันโดยตรง จึงไม่มีผลต่อเนื้อฟัน ไม่ทำให้ฟันสึกกร่อน แต่การใช้เครื่องมือชิ้นเล็ก อาจทำให้เลือดออกบ้าง มากหรือน้อยตามอาการ แต่ก็ไม่ใช่เรื่องน่ากังวล เลือดสามารถหยุดไหลได้เองในภายหลัง

โฆษณาจาก HonestDocs
🦷รีเทนเนอร์หาย หรือ จัดฟันใกล้เสร็จ? ก็ทำรีเทนเนอร์ลด 30-50% ได้

ไม่ว่าคุณจะอยากได้ "แบบใส" หรือ "แบบลวด" เราก็มีให้คุณครบจบที่เดียว เริ่มต้นเพียง 1,750 บาท เท่านั้น

%e0%b8%a3%e0%b8%b5%e0%b9%80%e0%b8%97%e0%b8%99%e0%b9%80%e0%b8%99%e0%b8%ad%e0%b8%a3%e0%b9%8cadsinternal ad

นอกจากนี้ หลังขูดหินปูนอาจมีอาการเสียวฟันบ้าง แต่จะหายได้เอง ภายใน 2-3 วัน บางรายที่มีหินปูนจำนวนมาก อาจมีอาการเจ็บเหงือก เหงือกบวม หรือฟันโยกได้ เพราะอย่างที่กล่าวไปว่าจุลินทรีย์ได้ปล่อยกรดทำลายเนื้อฟันและเหงือกไปแล้ว หากมีอาการดังกล่าวก็ควรปรึกษาทันตแพทย์ถึงวิธีการรักษาที่เหมาะสม

จำเป็นต้องขูดหินปูนหรือไม่? ควรทำปีละกี่ครั้ง?

ทันตแพทย์ส่วนใหญ่แนะนำให้ขูดหินปูน เพื่อสุขภาพปากและฟันที่แข็งแรง เพราะหินปูนเป็นต้นเหตุสำคัญของโรคทางช่องปากหลายประการ โดยจุลินทรีย์จะผลิตสารที่มีฤทธิ์เป็นกรดออกมาทำลายผิวเคลือบฟัน เหงือกและกระดูกเบ้าฟัน หากปล่อยทิ้งไว้เป็นเวลานานจะทำให้เกิดปัญหาด้านสุขภาพช่องปากและฟันตามมา ไม่ว่าจะเป็น

  • เลือดออกขณะแปรงฟัน
  • เหงือกอักเสบ เหงือกร่น
  • ฟันผุ ฟันโยก ฟันห่าง
  • โรคปริทันต์อักเสบ หรือโรครำมะนาด  นั่นคือ โรคที่มีการอักเสบของอวัยวะในช่องปาก ได้แก่ เหงือก เอ็นยึดปริทันต์ เคลือบรากฟัน และกระดูกเบ้าฟัน ถ้าไม่ได้รับการรักษา อวัยวะเหล่านี้จะถูกทำลายไปเรื่อยๆ จนต้องสูญเสียฟันไปในที่สุด

ดังนั้นทันตแพทย์จึงแนะนำว่าควรขูดหินปูนทุก 6 เดือน แต่หากคุณมีปัญหาด้านช่องปากหรือฟันอยู่แล้ว เช่น มีอาการของร่องลึกปริทันต์ ทันตแพทย์อาจแนะนำให้คุณขูดหินปูนบ่อยครั้งขึ้น อาจเป็นทุก 3 - 4 เดือน

ขูดหินปูนใช้เวลาทำนานไหม?

โดยปกติการขูดหินปูนจะใช้เวลาประมาณ 30 นาที ถึง 1 ชั่วโมง ขึ้นอยู่กับปริมาณหินปูน และการเรียงตัวของฟันของแต่ละบุคคล

หลังขูดหินปูน มีวิธีปฏิบัติ หรือดูแลตัวเองอย่างไรบ้าง?

หลังขูดหินปูน จะรู้สึกว่าปากโล่ง สบาย สามารถรับประทานอาหารได้ตามปกติทันที แต่บางรายอาจมีอาการเสียวฟันเล็กน้อย ประมาณ 2-3 วัน ก็ไม่ต้องกังวล เพราะอาการจะหายไปเอง

แต่หากมีอาการเสียวฟัน อาจงดดื่มน้ำเย็นเพื่อไม่กระตุ้นให้เกิดอาการ นอกจากนี้ก็ไม่มีข้อใดต้องปฏิบัติเป็นพิเศษ เพียงแค่แปรงฟันเช้า-เย็น หรือทุกครั้งหลังรับประทานอาหารก็เพียงพอ

โฆษณาจาก HonestDocs
🦷รีเทนเนอร์หาย หรือ จัดฟันใกล้เสร็จ? ก็ทำรีเทนเนอร์ลด 30-50% ได้

ไม่ว่าคุณจะอยากได้ "แบบใส" หรือ "แบบลวด" เราก็มีให้คุณครบจบที่เดียว เริ่มต้นเพียง 1,750 บาท เท่านั้น

%e0%b8%a3%e0%b8%b5%e0%b9%80%e0%b8%97%e0%b8%99%e0%b9%80%e0%b8%99%e0%b8%ad%e0%b8%a3%e0%b9%8cadsinternal ad

ขูดหินปูนมีข้อห้ามไหม ขูดได้ทุกคนหรือเปล่า?

ตามปกติทุกคนสามารถขูดหินปูนได้โดยไม่มีผลข้างเคียงที่ร้ายแรง แต่ก็มีผู้ป่วยบางกลุ่มที่ควรระวังในการขูดหินปูนเช่นกัน ดังนี้

  • กลุ่มที่มีปัญหาเรื่องเลือดออกง่ายและหยุดไหลยาก เนื่องจากการขูดหินปูนอาจมีเลือดออกบ้าง จึงอาจส่งผลข้างเคียงตามมาได้ โดยโรคที่ควรระวังในการขูดหินปูน ได้แก่
    • โรคเกล็ดเลือดต่ำหรือโรคลูคีเมีย
    • โรคไตและผู้ที่มีประวัติเคยล้างไต (เพราะจะได้รับยาป้องกันการแข็งตัวของเลือด)
    • ผู้ที่มีประวัติการผ่าตัดเปลี่ยนลิ้นหัวใจและการใช้ยาละลายลิ่มเลือด 
  • กลุ่มที่อาจแสดงอาการในระหว่างการทำฟัน ได้แก่
    • โรคหัวใจอาจมีอาการเจ็บหน้าอก หอบเหนื่อยใจสั่น
    • โรคหอบหืดอาจมีอาการหอบเหนื่อย ต้องมียาพ่นประจำ และได้รับยา Steriod
    • โรคลมชักและโรคความดันโลหิตสูง
  • กลุ่มผู้ป่วยโรคเบาหวาน เพราะมีผลกระทบทำให้แผลหายยาก

หากคุณเข้าข่าย 3 กลุ่มนี้ ควรแจ้งทันตแพทย์ก่อน เพื่อหาวิธีการขูดหินปูนที่เหมาะสม

เมื่อเห็นความสำคัญของการขูดหินปูน และอันตรายจากคราบหินปูนกันแล้ว อย่าลืมขูดหินปูนอย่างสม่ำเสมอ อย่างน้อยทุก 6 เดือน เพื่อสุขภาพปากและฟันที่แข็งแรง

เปรียบเทียบราคาแพ็คเกจขูดหินปูน

ดูดีลขูดหินปูน ลดสูงสุด 50% ได้ที่นี่ หรือสอบถามได้ที่ไลน์ @honestdocs กดที่นี่เพื่อเพิ่มเราเป็นเพื่อน

คลินิก/โรงพยาบาล แพ็คเกจ ราคา*
โรงพยาบาลพญาไท 2 (เขตพญาไท) ขูดหินปูน 850
Smile Society Dental (สาขาBTS อารีย์ / สาขาศรีนครินทร์ ) ขูดหินปูน + ขัดฟัน + เคลือบฟลูออไรด์ 850
คลินิกทันตกรรมหมอโอ๋ (เขตจตุจักร) ขูดหินปูน + เคลือบฟลูออไรด์ 890
Next Step Dental (เขตดุสิต) ขูดหินปูน + ขัดฟัน + เคลือบฟลูออไรด์ 900
Smile Seasons Dental Clinic (สาขาสนามเป้า / สาขาอโศก) ขูดหินปูน + เคลือบฟลูออไรด์ 900
The ARCH International Dental Center (สาขาอโศก / สาขาสาธร) ขูดหินปูน + เคลือบฟลูออไรด์ 990
Tooth Box Dental Clinic (สาขา Food villa ภาษีเจริญ / สาขาบางหว้า ) ขูดหินปูน + เคลือบฟลูออไรด์ 990
Up To Date Dental (เขตพญาไท) ขูดหินปูน  990
All Day Smile Dental Clinic (เขตวังทองหลาง) ขูดหินปูน + ทำความสะอาดคราบติดแน่นด้วย Air Flow 1,200
K-Smile Dental Clinic (ระยอง) ขูดหินปูน + เคลือบฟลูออไรด์ แถมชุดแปรงสีฟันและน้ำยาบ้วนปาก 1,200
Deezy Dental Home (8 สาขาในกรุงเทพฯ และปริมณฑล) ขูดหินปูน + เคลือบฟลูออไรด์ 1,200
LDC Dental (31 สาขาทั่วประเทศ) ขูดหินปูน + ขัดฟัน+ เคลือบฟลูออไรด์ 1,500
BFC Dental (บ้านฟันสวย) (สาขาบางนา / สาขาศรีนครินทร์) ขูดหินปูน 1,500
Smile Signature (7 สาขา ในกรุงเทพฯ และปริมณฑล) ขูดหินปูน 1,500
APEX Dental Center (สาขาเพลินจิต / สาขาทองหล่อ / สาขาภูเก็ต) ขูดหินปูน 1,600
BFC Dental (บ้านฟันสวย) (สาขาบางนา / สาขาศรีนครินทร์) ขูดหินปูน + เอกซเรย์ 1,900
Smile & Shine dental clinic (เขตยานนาวา) ขูดหินปูน + ทำความสะอาดคราบติดแน่นด้วย Air Flow 1,900
LDC Dental (31 สาขาทั่วประเทศ) ขูดหินปูน + ทำความสะอาดคราบติดแน่นด้วย Air Flow 2,000
Dent Club (เขตห้วยขวาง) ขูดหินปูน + เคลือบฟลูออไรด์ 2,400 (2 ท่าน)
Asoke Montri Dental Clinic (เขตวัฒนา) ขูดหินปูน + เอกซเรย์ 2,500 
The Ivory Dental Clinic (เขตดินแดง) ขูดหินปูน + ฟอกสีฟันด้วยระบบ Cool Light 3,500
Smile & Shine dental clinic (เขตยานนาวา) ขูดหินปูน + เคลือบฟลูออไรด์ +  เอกซเรย์ + ทำความสะอาดคราบติดแน่นด้วย Air Flow 3,900
Next Step Dental (เขตดุสิต) ขูดหินปูน + ฟอกสีฟันด้วยระบบ Cool Light 3,900
Smile Society Dental (สาขาBTS อารีย์ / สาขาศรีนครินทร์ ) ขูดหินปูน + เคลือบฟลูออไรด์ + ชุดฟอกสีฟันที่บ้าน 4,900
The Smile Studio Dental (ปากเกร็ด) ขูดหินปูน + ขัดฟันขาว + ฟอกสีฟันด้วยแสงสีฟ้า 4,900
Smile & Shine dental clinic (เขตยานนาวา) ขูดหินปูน + ทำความสะอาดคราบติดแน่นด้วย Air Flow + ชุดฟอกสีฟันที่บ้าน 4,900 
BFC Dental (บ้านฟันสวย) (สาขาบางนา / สาขาศรีนครินทร์) ขูดหินปูน + เอกซเรย์ + ฟอกสีฟัน Zoom 9,900
Dent Club (เขตห้วยขวาง) ขูดหินปูน + ฟอกสีฟัน Beyond Cool Light 14,000 (2ท่าน)

*หมายเหตุ ราคาอาจมีการเปลี่ยนแปลง และอาจไม่รวมค่าบริการทางการแพทย์หรือค่าบริการทางโรงพยาบาล สอบถามได้ที่ไลน์ @honestdocs

ที่มาของข้อมูล

อ.ทพญ.กญญมณฑ์ ลออคุณ, ภาควิชาเวชศาสตร์ช่องปากและปริทันตวิทยา, คราบหินปูน, http://www.dt.mahidol.ac.th/th/คราบหินปูน, 2560

ทพญ.นุชนาถ โอปิลันธน์, งานทันตกรรม คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี มหาวิทยาลัยมหิดล, “คราบหินปูน” อันตรายกว่าที่คิด, https://med.mahidol.ac.th/ramachannel/home/article/คราบหินปูน-อันตรายกว่า, 1 March 2560

รศ.ทพ. ยสวิมล คูผาสุข, อาจารย์ประจำภาควิชาเวชศาสตร์ช่องปากและปริทันตวิทยา คณะทันตแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล, โรคปริทันต์อักเสบ คืออะไร, http://www.dt.mahidol.ac.th/th/โรคปริทันต์อักเสบ, 2561

ขอบคุณที่อ่านค่ะ คุณคิดว่าข้อมูลนี้เป็นประโยชน์กับคุณแค่ไหนคะ
(1 ดาว - น้อย / 5 ดาว - มาก)

ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


แนบไฟล์ (รูปหรือวีดีโอ)
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่