Doctor men
เขียนโดย
กองบรรณาธิการ HONESTDOCS

ยารักษาโรคซึมเศร้ากลุ่ม MAOI คืออะไร?

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ 22 ก.ค. 2019 ประมาณเวลาการอ่าน: 2 นาที
มีคนอ่านบทความนี้แล้ว 1,501,225 คน

ยากลุ่ม MAOI (Monoamine oxidase inhibitor) เป็นยาต้านเศร้า หรือยารักษาโรคซึมเศร้ากลุ่มแรก มีการใช้อย่างแพร่หลายมาตั้งแต่ในช่วงยุค ค.ศ. 1950 แต่ในปัจจุบันแพทย์มักสั่งจ่ายยาในกลุ่มนี้ก็ต่อเมื่อใช้ยาตัวอื่นแล้วไม่ได้ผล เนื่องจากยาต้านซึมเศร้ากลุ่มใหม่ๆ ที่พัฒนาขึ้นนั้นมักมีประสิทธิภาพดีกว่าและผลข้างเคียงน้อยกว่า

นอกจากจะใช้รักษาอาการซึมเศร้าแล้ว ยากลุ่มนี้ยังอาจใช้รักษาภาวะความผิดปกติดังต่อไปนี้ได้ด้วยเช่นกัน

  • โรคไบโพลาร์หรืออารมณ์สองขั้ว
  • โรควิตกกังวล
  • โรคกลัวการเข้าสังคม (Social Phobia)
  • ภาวะผิดปกติทางจิตใจจากเหตุการณ์รุนแรง (Post-traumatic stress disorder)
  • โรคความผิดปกติในการรับประทานอาหาร เช่น อะนอเร็กเซีย (Anorexia) หรือบูลิเมีย (Bulimia)
  • โรคทางจิตเวชอื่นๆ
  • โรคพาร์กินสัน

กลไกการออกฤทธิ์ของยากลุ่ม MAOI

ยากลุ่ม MAOIS จะควบคุมสมดุลของสารเคมีบางชนิดในสมองโดยการยับยั้งเอนไซม์ที่ชื่อว่า Monoamine oxidase 

ตัวอย่างยาในกลุ่ม MAOI

  • ไอโซคาร์บอกซาซิด (Isocarboxazid)
  • ฟีเนลซีน (Phenelzine)
  • เซเลจิลีน (Selegiline)
  • ทรานิลไซโปรมีน (Tranylcypromine)

ผลข้างเคียงของยากลุ่ม MAOI

ยากลุ่ม MAOI มีความเสี่ยงทำให้เกิดผลข้างเคียงที่รุนแรง โดยเฉพาะเมื่อรับประทานร่วมกับอาหารหรือยาบางชนิด ตัวอย่างผลข้างเคียงของยาในกลุ่มนี้ ประกอบด้วย

  • ปากแห้ง
  • คลื่นไส้
  • ท้องเสียหรือท้องผูก
  • ง่วงนอน
  • ปวดหัว
  • นอนไม่หลับหรือมีปัญหาด้านการนอนอื่นๆ
  • กระสับกระส่าย
  • มีผื่นที่ผิวหนัง
  • เวียนหัว
  • ความดันโลหิตต่ำ
  • กล้ามเนื้อกระตุกโดยไม่ตั้งใจ หรือปวดกล้ามเนื้อ
  • ความต้องการทางเพศลดลง
  • น้ำหนักเพิ่ม
  • ปัสสาวะลำบาก
  • รู้สึกแปล๊บๆ ที่ผิวหนัง

นอกจากนี้ยังมีคำเตือนว่ายากลุ่ม MAOI นั้นอาจทำให้เกิดความคิดอยากฆ่าตัวตายได้เช่นเดียวกับยาต้านเศร้ากลุ่มอื่นๆ โดยจากการศึกษาระยะสั้นพบว่า ยาต้านเศร้าจะเพิ่มความเสี่ยงให้เด็กและผู้ใหญ่ตอนต้นที่เป็นโรคซึมเศร้าหรือโรคทางจิตเวชมีความคิดฆ่าตัวตายได้

การใช้ยากลุ่ม MAOI ร่วมกับยาตัวอื่น

การรับประทานยากลุ่ม MAOI ร่วมกับยาบางชนิดสามารถทำให้เกิดปฏิกิริยารุนแรงได้ ก่อนเริ่มใช้ยานี้ ควรแจ้งให้แพทย์และเภสัชกรทราบถึงยาทุกชนิดที่กำลังรับประทานอยู่ ให้แพทย์และเภสัชกรได้ทราบ ไม่ว่าจะเป็นยารักษาโรคอื่นๆ ที่แพทย์สั่งจ่าย ยาที่ซื้อรับประทานเอง วิตามิน อาหารเสริม ยาสมุนไพร หรือยาเสพติดที่ผิดกฎหมายก็ตาม

การใช้ยากลุ่ม MAOIs ร่วมกับการกินอาหารบางชนิด

อาหารและเครื่องดื่มบางชนิดทำปฏิกิริยารุนแรงกับยากลุ่ม MAOI และทำให้เกิดผลข้างเคียงรุนแรงได้ โดยในระหว่างที่รับประทานยาในกลุ่ม MAOI แพทย์อาจแนะนำให้หลีกเลี่ยงอาหารที่มีไทรามีน (Tyramine) โดปามีน (Dopamine) และทริพโตเฟน (Tryptophan) ในระดับสูง เช่น

  • ชีสที่ผลิตมานานแล้ว
  • โยเกิร์ต
  • ผลิตภัณฑ์จากเนื้อสัตว์
  • ไส้กรอกที่ผ่านการหมัก
  • ตับวัวหรือตับไก่
  • ปลาแอนโชวี
  • ปลาคาเวียร์
  • ปลาแฮร์ริ่ง
  • ครีมกุ้ง
  • เบียร์สดและไวน์แดง
  • แอลกอฮอล์บางชนิด
  • ผลิตภัณฑ์จากการหมักถั่วเหลือง เช่น ซีอิ้วขาว มิโซะ หรือเต้าหู้
  • กะหล่ำปลีหมัก
  • ผลไม้บางชนิด เช่น กล้วย ราสเบอร์รี่ ผลไม้แห้ง หรือผลไม้ที่สุกเกินไป
  • ช็อกโกแลต
  • เครื่องดื่มที่มีคาเฟอีน เช่น กาแฟ ชา หรือโค้ก

เพื่อหลีกเลี่ยงผลข้างเคียงที่ไม่พึงประสงค์ คุณควรปรึกษาแพทย์เกี่ยวกับอาหารและเครื่องดื่มที่ควรงดเหล่านี้ก่อนเริ่มรับประทานยากลุ่ม MAOI

ยากลุ่ม MAOIs กับการตั้งครรภ์

เนื่องจากผลของการใช้ยา MAOIs ต่อทารกในครรภ์นั้นยังมีข้อมูลเพียงเล็กน้อย แพทย์จึงมักแนะนำให้ใช้ยานี้ระหว่างการตั้งครรภ์หรือให้นมบุตรได้ อย่างไรก็ตาม คุณควรปรึกษาแพทย์เกี่ยวกับประโยชน์และผลเสียของยานี้ให้แน่ใจก่อนใช้ทุกครั้ง รวมทั้งสอบถามเกี่ยวกับการใช้ยากลุ่ม MAOIs ร่วมกับยาอื่นๆ ที่ต้องรับประทานระหว่างกระบวนการคลอด เพราะยาอาจทำปฏิกิริยาต่อกันจนก่อให้เกิดผลข้างเคียงที่ไม่พึงประสงค์ได้

ขอบคุณที่อ่านค่ะ คุณคิดว่าข้อมูลนี้เป็นประโยชน์กับคุณแค่ไหนคะ
(1 ดาว - น้อย / 5 ดาว - มาก)

ดูคำถามและคำตอบอื่นๆที่เกี่ยวกับอาการนี้

ป่วยเป็นความดันสูงต้องกินยาตลอดมีผลข้างเคียงอะไรบ้างคะ
คำถามนี้ได้การตอบจากพยาบาลผู้เชี่ยวชาญ

หากคุณยังมีคำถามเพิ่มเติม กรุณาเขียนถามคุณหมอที่นี่

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


แนบไฟล์ (รูปหรือวีดีโอ)
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่