กองบรรณาธิการ HD
เขียนโดย
กองบรรณาธิการ HD
พญ.วรรณวนัช เสถียรธรรมมณี
ตรวจสอบความถูกต้องโดย
พญ.วรรณวนัช เสถียรธรรมมณี
โรคติดต่อ

หน้ากากอนามัย ป้องกันโคโรนาไวรัสได้จริงหรือ?

การสวมหน้ากากอนามัย สามารถป้องกันโคโรนาไวรัสสายพันธุ์ใหม่ ที่กำลังกลายเป็นสถานการณ์โรคระบาดที่รุนแรงระดับโลกได้หรือไม่
เผยแพร่ครั้งแรก 3 ก.พ. 2020 อัปเดตล่าสุด 18 เม.ย. 2020 ตรวจสอบความถูกต้อง 10 มี.ค. 2020 เวลาอ่านประมาณ 5 นาที
หน้ากากอนามัย ป้องกันโคโรนาไวรัสได้จริงหรือ?

เรื่องควรรู้

ขยาย

ปิด

  • โคโรน่าไวรัสสายพันธุ์ใหม่ 2019 หรือปัจจุบันเรียกว่า โรค COVID-19 เริ่มแพร่ระบาดจากเมืองอู่ฮั่น มณฑลหูเป่ย สาธารณรัฐประชาชนจีน เมื่อราวปลายธันวาคม 2019 
  • องค์การอนามัยโลก (WHO) ประกาศให้สถานการณ์การแพร่ระบาดของโคโรนาไวรัส หรือโรค COVID-19 เป็น “ภาวะฉุกเฉินด้านสาธารณสุขระหว่างประเทศ” (PHEIC)
  • การสวมหน้ากากอนามัยอย่างถูกวิธีเป็นหนึ่งในวิธีที่สามารถลดโอกาสเสี่ยงของการติดเชื้อได้ แต่หากใช้ผิดวิธีก็อาจนำไปสู่การติดเชื้อได้เช่นกัน 
  • หน้ากากอนามัยทุกชิ้นได้รับการออกแบบให้ใช้เพียงคร้งเดียวแล้วทิ้ง ดังนั้นการนำกลับมาใช้ใหม่ยิ่งเพิ่มโอกาสเสี่ยงในการติดเชื้อได้
  • หมั่นล้างมือบ่อยๆ ทุกครั้งก่อนใส่หน้ากากอนามัย เพื่อป้องกันการติดเชื้อ และหลีกเลี่ยงการไปอยู่ในพื้นที่เสี่ยงโรค หากมีอาการเสี่ยงควรกักตัวแยกและรีบแจ้งหน่วยงานสาะารณสุข  (ดูแพ็กเกจตรวจสุขภาพได้ที่นี่)

สถานการณ์การแพร่ระบาดของโคโรน่าไวรัสสายพันธุ์ใหม่ 2019 (novel coronavirus 2019 หรือ 2019-nCoV) ที่ก่อโรคปอดอักเสบ หรือไวรัสอู่ฮั่น 

การแพร่ระบาดนี้มีต้นกำเนิดจากเมืองอู่ฮั่น มณฑลหูเป่ย สาธารณรัฐประชาชนจีน นับเป็นสถานการณ์การแพร่ระบาดที่รุนแรง เพราะเพียงไม่กี่สัปดาห์ก็พบผู้ติดเชื้อและผู้เสียชีวิตเป็นจำนวนมาก

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
ฉีดวัคซีนไข้หวัดใหญ่วันนี้ ที่คลินิกหรือรพ. ใกล้บ้านคุณ เริ่มต้นที่ 474 บาท ลดสูงสุด 1010 บาท

จองผ่าน HD ประหยัดกว่า / จ่ายทีหลังได้ / ผ่อน 0% ได้ / พร้อมแอดมินคอยตอบทุกคำถาม!

195

กระทั่งองค์การอนามัยโลก (WHO) ประกาศให้สถานการณ์การแพร่ระบาดของโคโรนาไวรัสเป็น “ภาวะฉุกเฉินด้านสาธารณสุขระหว่างประเทศ” (Public Health Emergency of International Concern หรือ PHEIC)

ในประเทศไทยเองก็พบจำนวนผู้ติดเชื้อโคโรนาไวรัสเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ ด้วยสถานการณ์การแพร่ระบาดที่รุนแรงนี้ จึงมีการรณรงค์ให้ประชาชนป้องกันตัวเองด้วยหลากหลายวิธี หนึ่งในนั้นคือการสวมหน้ากากอนามัยป้องกันการติดเชื้อ

การสวมหน้ากากอนามัย ช่วยป้องกันโคโรนาไวรัสได้จริงหรือไม่ ควรสวมอย่างไรจึงป้องกันได้ดีที่สุด HD มีคำตอบ

อ่านเพิ่มเติม: รู้จักไวรัสโคโรนาสายพันธุ์ใหม่ 2019

การสวมหน้ากากอนามัย ป้องกันโคโรนาไวรัสได้จริงหรือ?

การสวมหน้ากากอนามัยเป็นหนึ่งวิธีสำคัญที่แพทย์แนะนำว่าสามารถลดโอกาสเสี่ยงของการติดเชื้อได้ 

สำหรับชนิดของหน้ากากอนามัยที่แพทย์แนะนำให้ใช้ป้องกันโคโรนาไวรัสคือ หน้ากากอนามัยทางการแพทย์ (Surgical face mask) หรือหน้ากากอนามัยธรรมดา ที่มีจำหน่ายทั่วไปตามร้านสะดวกซื้อและร้านขายยา

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
ฉีดวัคซีนไข้หวัดใหญ่วันนี้ ที่คลินิกหรือรพ. ใกล้บ้านคุณ เริ่มต้นที่ 474 บาท ลดสูงสุด 1010 บาท

จองผ่าน HD ประหยัดกว่า / จ่ายทีหลังได้ / ผ่อน 0% ได้ / พร้อมแอดมินคอยตอบทุกคำถาม!

195

เหตุที่แนะนำเนื่องจากหน้ากากอนามัยชนิดนี้ได้รับการออกแบบมาเพื่อป้องกันการติดเชื้อโดยเฉพาะ ตัวหน้ากากผลิตจากผ้า หรือพอลิโพรไพลีน (Polypropylene) ซึ่งเป็นพลาสติกชนิดหนึ่งที่มีความปลอดภัยต่อร่างกาย 

ภายในหน้ากากมีชั้นกรองอย่างน้อย 3 ชั้น ดังนี้

  • ชั้นในสุด (ส่วนใหญ่มีสีขาว) มีผิวสัมผัสอ่อนนุ่ม ออกแบบให้ช่วยดูดซับของเหลว สารคัดหลั่งที่มาจากผู้ใช้งาน ป้องกันเชื้อโรคไม่ให้แพร่กระจายสู่ผู้อื่น
  • ชั้นกลาง เป็นตัวกรองเชื้อโรค
  • ชั้นนอกสุด (ส่วนใหญ่มีสีเขียว หรือฟ้า) ออกแบบให้สามารถป้องกันของเหลว หรือสารคัดหลั่งจากภายนอก เช่น น้ำมูก น้ำลาย ที่เกิดจากการไอ หรือจามของผู้ติดเชื้อ

นอกจากนี้การสวมใส่หน้ากากอนามัยยังช่วยลดโอกาสที่มือของเราจะสัมผัสกับจมูก หรือปากได้อีกด้วย

ปัจจัยใดที่ทำให้หน้ากากอนามัยป้องกันโคโรนาไวรัสไม่ได้?

แม้ว่า ด้วยคุณสมบัติที่กล่าวมา จะสรุปได้ว่า หน้ากากอนามัยสามารถป้องกันการติดเชื้อโคโรนาไวรัสได้ แต่ก็ไม่สามารถป้องกันการติดเชื้อได้ 100% เป็นเพียงการลดโอกาสเสี่ยงเท่านั้น เนื่องจากปัจจัยดังต่อไปนี้

  • บางครั้งหน้ากากอนามัยอาจไม่พอดีกับโครงหน้า หรือบางคนอาจใส่ไม่ถูกวิธี ทำให้เกิดช่องว่างที่ละอองจากสารคัดหลั่งจะหลุดลอดเข้าไปได้
  • คนส่วนใหญ่ไม่ได้สวมใส่หน้ากากอนามัยตลอดเวลา มีช่วงที่ถอดหน้ากากออก เช่น การรับประทานอาหาร ซึ่งหากก่อนหน้านั้นมือของคุณไปสัมผัสกับเชื้อไวรัส แล้วมาสัมผัส หรือเกาบริเวณปาก จมูก หรือตา ก็มีโอกาสติดเชื้อไวรัสได้
  • การนำหน้ากากอนามัยมาใช้ซ้ำ (จริงๆ แล้วหน้ากากอนามัยได้รับการออกแบบมาให้ใช้เพียงครั้งเดียว) ยิ่งเป็นการเพิ่มโอกาสเสี่ยงในการติดเชื้อ เนื่องจากอาจมีเชื้อโรคติดอยู่บนหน้ากากอนามัย หากมือไปสัมผัสแล้วนำมาใช้ซ้ำ เชื้อโรคก็เข้าสู่ร่างกายได้เช่นกัน

ดังนั้นกล่าวโดยสรุปได้ว่า ด้วยคุณสมบัติของหน้ากากอนามัยนั้นสามารถป้องกันการติดเชื้อได้ แต่ด้วยพฤติกรรมการใช้งานที่ไม่ถูกต้องทำให้หน้ากากอนามัยไม่สามารถป้องกันเชื้อโคโรนาไวรัส หรือแม้แต่เชื้อชนิดอื่นๆ ได้เต็มประสิทธิภาพ

หน้ากากอนามัยธรรมดา Vs หน้ากากอนามัย N95 ชนิดไหนป้องกันได้ดีกว่ากัน?

หลายคนอาจเคยได้ยินว่า หากต้องการป้องกันโคโรนาไวรัสได้อย่างมีประสิทธิภาพ ควรสวมหน้ากากอนามัย N95 ซึ่งเป็นหน้ากากอนามัยที่สามารถป้องกันเชื้อโรค เชื้อไวรัส รวมทั้งฝุ่น PM 2.5 ได้ด้วย

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
ฉีดวัคซีนไข้หวัดใหญ่วันนี้ ที่คลินิกหรือรพ. ใกล้บ้านคุณ เริ่มต้นที่ 474 บาท ลดสูงสุด 1010 บาท

จองผ่าน HD ประหยัดกว่า / จ่ายทีหลังได้ / ผ่อน 0% ได้ / พร้อมแอดมินคอยตอบทุกคำถาม!

195

แต่จริงๆ แล้ว กรมอนามัยและกรมควบคุมโรคแนะนำว่า การเลือกใช้หน้ากากอนามัย ควรเลือกใช้ตามวัตถุประสงค์ที่ต้องการป้องกัน ดังนี้

  • หากต้องการป้องกันการติดเชื้อโคโรนาไวรัส การสวมหน้ากากอนามัยธรรมดาอย่างถูกวิธี ก็สามารถลดความเสี่ยงในการติดเชื้อได้ ตามที่อธิบายไปข้างต้น
  • หากต้องการป้องกันฝุ่น PM 2.5 ต้องใช้หน้ากากอนามัย N95 เพราะหากสวมหน้ากากอนามัยแบบธรรมดาจะป้องกันฝุ่น PM 2.5 ได้เพียงบางส่วน หรือราว 30% เท่านั้น

ข้อควรรู้ที่สำคัญคือ หน้ากากอนามัย N95 ผ่านการทอด้วยเส้นใยที่หนาแน่นมาก เพื่อให้สามารถกรองฝุ่นละอองขนาดเล็ก รวมทั้งป้องกันเชื้อโรคและเชื้อไวรัสต่างๆ ได้อย่างมีประสิทธิภาพ 

หน้ากากอนามัย N95 จึงเหมาะกับบุคลากรทางการแพทย์ที่ต้องปฏิบัติหน้าที่ในโรงพยาบาลซึ่งเป็นสถานที่ที่มีเชื้อโรคมาก  หรือต้องสัมผัสกับผู้มีความเสี่ยงในการติดเชื้อบ่อยครั้ง

อย่างไรก็ตาม แม้ว่าหน้ากากอนามัย N 95 จะมีประสิทธิภาพในการป้องกันสูง แต่หากต้องสวมใส่เป็นเวลานาน จะรู้สึกอึดอัด หายใจไม่สะดวก ทำให้บางคนต้องใช้มือสัมผัสเพื่อขยับ หรือถอดหน้ากากอนามัย N95 บ่อยๆ 

การกระทำเช่นนี้เองจะการทำให้ประสิทธิภาพการป้องกันเชื้อโรคต่ำลง (บางครั้งอาจต่ำกว่าหน้ากากอนามัยธรรมดาเสียด้วยซ้ำ)

ดังนั้นสำหรับบุคคลทั่วไป จึงแนะนำว่าให้สวมใส่หน้ากากอนามัยแบบธรรมดาอย่างถูกวิธีก็เพียงพอแล้ว

ควรสวมหน้ากากอนามัยอย่างไรจึงถูกวิธี?

กระทรวงสาธารณะสุขได้มีการแนะนำการสวมหน้ากากอนามัยอย่างถูกวิธี มีรายละเอียดดังนี้

  1. ล้างมือให้สะอาดด้วยสบู่ก่อนสวมใส่
  2. จับที่บริเวณสายคล้องหูของหน้ากากอนามัยทั้งสองข้าง หากเป็นหน้ากากอนามัยชนิดเยื่อกระดาษ ให้นำด้านที่มีสีเขียว สีฟ้า หรือด้านที่มีลวด หันออกด้านนอก
  3. ก่อนใส่ต้องให้ลวดอยู่ด้านบนตรงบริเวณจมูก จากนั้นนำสายคล้องเข้ากับหู
  4. กดขอบลวดให้แนบกับดั้งจมูกเรื่อยมาจนถึงใต้ขอบตา ไม่ให้มีช่องว่างระหว่างหน้ากากกับใบหน้า
  5. สวมหน้ากากให้คลุมทั้งจมูกและปาก โดยดึงส่วนล่างของหน้ากากลงมาให้อยู่บริเวณใต้คาง
  6. ระหว่างการสนทนากับผู้อื่น ไม่ต้องถอดหน้ากากอนามัยออก 
  7. ต้องเปลี่ยนหน้ากากเมื่อเปรอะเปื้อน หรือเปียกชื้น วันหนึ่งๆ อาจใช้หน้ากากอนามัย 2-3 ชิ้น
  8. การถอดหน้ากากอนามัยหลังใช้งาน ต้องจับบริเวณสายคล้องหูแล้วปลดออก
  9. หน้ากากอนามัยแบบเยื่อกระดาษใช้แล้วต้องทิ้ง ถ้าเป็นแบบผ้า สามารถซักแล้วนำกลับมาใช้ใหม่ได้
  10. การทิ้งหน้ากากอนามัยที่ใช้แล้ว ควรใส่ถุงพลาสติกก่อนทิ้งลงถังขยะที่มีฝาปิด เพราะถือเป็นขยะติดเชื้อที่ต้องกำจัดอย่างมิดชิด
  11. ล้างมือให้สะอาดหลังจากสัมผัสกับหน้ากากอนามัย

แนวทางป้องกันโคโรนาไวรัสขั้นพื้นฐาน

นอกจากการสวมหน้ากากอนามัยแล้ว ศูนย์ควบคุมและป้องกันโรค (Centers for Disease Control and Prevention: CDC) ระบุว่า วิธีป้องกันตัวเองขั้นพื้นฐาน เพื่อลดโอกาสเสี่ยงในการติดเชื้อโคโรนาไวรัสมี 3 ข้อหลักๆ ดังนี้

  1. ล้างมือให้สะอาดด้วยสบู่อย่างสม่ำเสมอ
  2. ควรหลีกเลี่ยงการสัมผัสดวงตา จมูก ปาก หากจำเป็นควรล้างมือให้สะอาดก่อน
  3. หลีกเลี่ยงการใกล้ชิด หรือสัมผัสกับผู้ป่วย

ล่าสุดองค์การอนามัยโลกได้ออกแนวทางการป้องกันโคโรนาไวรัสไว้ 6 ประการดังนี้

  1. ล้างมือด้วยสบู่ หรือใช้เจลแอลกอฮอล์ทำความสะอาดมือบ่อยๆ
  2. เมื่อไอ หรือจามควรปิดปาก จมูกด้วยข้อศอก หรือกระดาษทิชชู่ และควรทิ้งทิชชู่ทันที จากนั้นล้างมือให้สะอาด
  3. หลีกเลี่ยงการอยู่ใกล้ชิดกับผู้ที่มีไข้ หรือมีอาการไอ
  4. หากคุณมีไข้ ไอ หรือหายใจติดขัด ควรรีบไปพบแพทย์ทันทีเพื่อตรวจอาการและแจ้งประวัติการเดินทางให้แพทย์ทราบ หากคุณเดินทางไปยังตลาด หรือสถานที่ที่จำหน่ายสัตว์ที่ยังมีชีวิต ซึ่งสถานที่ดังกล่าวมีประวัติเกี่ยวกับการระบาดของโคโรน่าไวรัส
  5. ควรหลีกเลี่ยงการสัมผัสกับสัตว์ หรือบริเวณที่สัตว์อยู่อาศัย
  6. หลีกเลี่ยงการบริโภคเนื้อสัตว์ดิบ หรือกึ่งสุกกึ่งดิบ และควรปรุงเนื้อสัตว์ดิบ หรือนม อย่างระมัดระวัง เพื่อหลีกเลี่ยงการปนเปื้อนระหว่างอาหารดิบกับอาหารสุก ตามแนวทางปฏิบัติด้านความปลอดภัยของอาหารที่ดี

การสวมหน้ากากอนามัยอย่างถูกวิธี เป็นเพียงหนึ่งในวิธีที่ช่วยลดความเสี่ยงในการป้องกันโคโรนาไวรัสเท่านั้น อย่างไรก็ควรปฏิบัติตัวตามมาตรการป้องกันโรคอื่นๆ ด้วยเพื่อความปลอดภัยสูงสุด

อ่านเพิ่มเติม: แพทย์ไทยอาจพบสูตรยาต้านเชื้อโคโรนา

ดูแพ็กเกจตรวจสุขภาพ เปรียบเทียบราคา โปรโมชั่นล่าสุดจากโรงพยาบาลและคลินิกชั้นนำได้ที่นี่ หรือไม่พลาดทุกการอัปเดตแพ็กเกจต่างๆ เมื่อกดเป็นเพื่อนทางไลน์ @HonestDocs และกดดาวน์โหลดแอป iOS และ Android


6 แหล่งข้อมูล
กองบรรณาธิการ HD มุ่งมั่นตั้งใจให้ผู้อ่านได้รับข้อมูลที่ถูกต้อง โดยทำงานร่วมกับแพทย์และบุคลากรทางการแพทย์ รวมถึงเลือกใช้ข้อมูลอ้างอิงที่น่าเชื่อถือจากสถาบันต่างๆ คุณสามารถอ่านหลักการทำงานของกองบรรณาธิการ HD ได้ที่นี่
กรุงเทพธุรกิจ, หน้ากากอนามัย ใส่แบบไหนให้ถูกวิธี (https://www.bangkokbiznews.com/news/detail/863927), 2 กุมภาพันธ์ 2563.
BBC Thai, โคโรนา : 5 คำถามเรื่องหน้ากากอนามัย บีบีซีมีคำตอบ (https://www.bbc.com/thai/thailand-51311296), 30 มกราคม 2563.
WebMD, Can Wearing A Mask Protect You From Coronavirus? (https://blogs.webmd.com/webmd-doctors/20200127/can-wearing-mask-protect-you-from-coronavirus), 27 January 2020

บทความนี้มีจุดประสงค์เพื่อให้ความรู้แก่ผู้อ่าน และไม่สามารถแทนการแนะนำของแพทย์ การวินิจฉัยโรค หรือการรักษาได้ ผู้อ่านควรพบแพทย์เพื่อให้แพทย์ตรวจที่สถานพยาบาลทุกครั้ง และไม่ควรตีความเองหรือวางแผนการรักษาด้วยตัวเองจากการอ่านบทความนี้ ทาง HD พยายามอัปเดตข้อมูลให้ครบถ้วนถูกต้องอยู่เสมอ คุณสามารถส่งคำแนะนำได้ที่ https://honestdocs.typeform.com/to/kkohc7

ผู้เขียนและผู้รีวิวบทความไม่มีส่วนเกี่ยวข้องกับสินค้าหรือบริการที่นำเสนอแต่อย่างใด เว้นแต่จะระบุในเนื้อหา การแนะนำสินค้าและบริการแสดงขึ้นอัตโนมัติจากระบบของเว็บไซต์หรือแอปพลิเคชัน

ขอบคุณที่อ่านค่ะ คุณคิดว่าบทความนี้มีประโยชน์มากแค่ไหนคะ
(1 ดาว - น้อย / 5 ดาว - มาก)

ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลส่วนตัวของคุณ


แนบไฟล์ (รูปหรือวิดีโอ)
เช่น ประวัติการรักษา รอยโรค (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่ดูไฟล์ได้
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เข้าถึงได้

คำตอบที่คุณจะได้เป็นเพียงความเห็นจากแพทย์ ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค โปรดพบแพทย์ที่สถานพยาบาลเพื่อการรักษาที่ถูกต้อง เหตุฉุกเฉิน โทร. 1669

รับทราบและถามคำถาม