Doctor men
เขียนโดย
กองบรรณาธิการ HONESTDOCS
ยา

ยาระงับความรู้สึก (Anesthetics)

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ 14 พ.ย. 2019 ประมาณเวลาการอ่าน: 2 นาที
มีคนอ่านบทความนี้แล้ว 1,799,821 คน

ยาระงับความรู้สึก (Anesthetics)

บทนำ

ยาระงับความรู้สึก (Anesthetics) คือยาที่ทำให้เกิดอาการชาและไม่มีความรู้สึกในบริเวณนั้น โดยจะใช้ในระหว่างการผ่าตัดต่างๆ หรือเป็นตัวช่วยนำสลบ ซึ่งจะเป็นตัวลดความเจ็บปวดในการผ่าตัด โดยมากจะแบ่งยาระงับความรู้สึกเป็น 2 กลุ่ม ได้แก่ ยาระงับความรู้สึกเฉพาะที่และยาระงับความรู้สึกแบบทั่วไป

ยาระงับความรู้สึกเฉพาะที่นั้นจะใช้กับการผ่าตัดขนาดเล็ก ไม่รุนแรงหรือในบริเวณเล็ก และผู้ป่วยยังคงมีความู้สึกตัวอยู่แต่จะชาเฉพาะบริเวณเท่านั้น ส่วนยาระงับความรู้สึกแบบทั่วไปนั้นจะเหมาะกับการผ่าตัดที่ขนาดใหญ่ขึ้น และรุนแรงกว่าโดยผู้ป่วยจะไม่มีความรู้สึกตัวเลยในขณะใช้ยา

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
หากคุณรู้สึกว่าตัวเองมีความบกพร่องในด้านของความเข้าใจ

เราอยากชวนคุณมาทดลองงานวิจัยกับเรา

Istock 541831614

ยาระงับความรู้สึกออกฤทธิ์อย่างไร

ยาระงับความรู้สึกออกฤทธิ์โดยการยับยั้งการส่งกระแสประสาทซึ่งมีหน้าที่ควบคุมการรู้สึกตัว ไม่ให้ส่งถึงสมอง ในขณะที่ยาออกฤทธิ์จะทำให้ผู้ป่วยไม่มีความรู้สึกตัวและหลังจากยาหมดฤทธิ์ลง กระแสประสาทจะถูกส่งให้สมองได้เช่นเดิมจึงทำให้ความรู้สึกนั้นค่อยๆกลับมา

ประเภทของยาระงับความรู้สึก

สามารถแบ่งยาระงับความรู้สึกได้หลายประเภทดังนี้

  •  Regional anesthesia คือ การให้ยาระงับความรู้สึกเฉพาะส่วน โดยจะใช้กับส่วนที่ต้องการให้รู้สึกชาหรือไม่มีความรู้สึกเจ็บปวด เพื่อให้ดำเนินการผ่าตัดเฉพาะส่วนนั้นได้
  • การฉีดยาเข้าช่องนอกน้ำไขสันหลัง (epidural anesthesia) ซึ่งเป็นการระงับความรู้สึกในบริเวณช่วงล่างของร่างกาย เช่น ใช้ในการลดความเจ็บปวดในการคลอดบุตร เป็นต้น
  • การฉีดยาชาเข้าช่องน้ำาไขสันหลัง (spinal anesthesia) จะเป็นการให้ยาระงับความรู้สึกเฉพาะส่วนโดยจะออกฤทธิ์นานประมาณ 3 ชั่วโมงโดยออกฤทธิ์เพียงกับช่วงล่างของร่างกาย
  • Sedation หรือการให้ยาเพื่อให้ผู้ป่วยเกิดภาวะสงบทั้งทางร่างกายและจิตใจ เพื่อให้ผู้ป่วยรู้สึกผ่อนคลาย ลดความกังวล จากภาวะการเจ็บป่วยหรือเตรียมผ่าตัด

รูปแบบของยาระงับความรู้สึกที่แตกต่างกันนั้นสามารถนำมาใช้ร่วมกันได้ เพื่อให้การผ่าตัดสำเร็จอย่างปลอดภัยและปราศจากความเจ็บปวด

รูปแบบของการใช้ยาระงับความรู้สึก

  • รูปแบบขี้ผึ้ง สเปรย์ หรือแบบหยด
  • รูปแบบฉีดเข้าเส้นเลือด
  • รูปแบบแก๊ส ใช้เพื่อสูดดม

วิสัญญีแพทย์ (Anaesthetists)

วิสัญญีแพทย์ คือ แพทย์ผู้ชำนาญการวางยาชาหรือยาระงับความรู้สึก ซึ่งจะเป็นผู้ดูแลและควบคุมการให้ยาระงับความรู้สึก และตรวจสอบความปลอดภัยของผู้ป่วยและจะอธิบายถึงประเภทของยาที่ใช้ รูปแบบการใช้และคลายข้อสงสัยทุกอย่างให้ผู้ป่วยได้

ผลข้างเคียงของยาระงับความรู้สึก

ผลข้างเคียงทั่วไปที่สามารถเกิดขึ้นได้มีดังนี้

  • คลื่นไส้อาเจียน
  • วิงเวียนศรีษะ คล้ายจะเป็นลม
  • หนาวสั่น
  • มีผื่นคันเกิดขึ้น
  • ปวดเมื่อยกล้ามเนื้อ ไม่มีแรง
  • ปัสสาวะขัด

อาการข้างเคียงเหล่านี้มักจะเป็นไม่นาน และจะหายไปได้เมื่อยาสิ้นฤทธิ์

ความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้นได้ในการใช้ยาระงับความรู้สึก

ในปัจจุบันการใช้ยาระงับความรู้สึกนั้นมีความปลอดภัยสูง เนื่องจากมีนวัตกรรมทางการแพทย์ที่ทันสมัย การเกิดผลข้างเคียงร้ายแรงนั้นจะเกิดได้น้อยมาก ผลข้างเคียงร้ายแรงที่อาจเกิดขึ้นได้มีดังนี้

  • เส้นประสาทเสียหายแบบถาวร จะทำให้เกิดอาการชาหรืออัมพาตในบริเวณนั้นได้ โดยโอกาสที่จะเกิดความเสี่ยงนี้นั้นคือน้อยกว่า 1 ใน 1000 ราย
  • อาการแพ้ยาระงับความรู้สึกอย่างรุนแรง (anaphylaxis) ซึ่งหากไม่รีบรักษาจะเป็นอันตรายถึงชีวิต โดยสถิติในการเกิดการแพ้นั้นอยู่ในช่วง 1 ใน 10,000 ราย ถึง 1 ใน 20,000 ราย
  • อัตราการเสียชีวิตจากการใช้ยาระงับความรู้สึกอยู่ที่ 10 ราย ในทุกๆการใช้ยาหนึ่งล้านราย
  • ปัจจัยด้านต่างๆของผู้ป่วยแต่ละราย เช่น การสูบบุหรี่ ภาวะน้ำหนักเกิน ประวัติการแพ้ยา โรคประจำตัว เป็นต้น
  • รูปแบบการผ่าตัด ส่งผลต่อการเลือกใช้ชนิดของยาระงับความรู้สึก โดยยาระงับความรู้สึกแบบเฉพาะที่นั้นจะมีผลข้างเคียงน้อยกว่ายาระงับความรู้สึกแบบทั่วไป

บทความนี้มีจุดประสงค์เพื่อให้ความรู้แก่ผู้อ่าน และไม่สามารถแทนการแนะนำของแพทย์ การวินิจฉัยโรค หรือการรักษาได้ ผู้อ่านควรพบแพทย์เพื่อให้แพทย์ตรวจที่สถานพยาบาลทุกครั้ง และไม่ควรตีความเองหรือวางแผนการรักษาด้วยตัวเองจากการอ่านบทความนี้ ทาง HonestDocs พยายามอัปเดตข้อมูลให้ครบถ้วนถูกต้องอยู่เสมอ คุณสามารถส่งคำแนะนำได้ที่ https://honestdocs.typeform.com/to/kkohc7

ขอบคุณที่อ่านค่ะ คุณคิดว่าข้อมูลนี้เป็นประโยชน์กับคุณแค่ไหนคะ
(1 ดาว - น้อย / 5 ดาว - มาก)

ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


แนบไฟล์ (รูปหรือวีดีโอ)
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ

คำตอบที่คุณจะได้เป็นเพียงความเห็นจากแพทย์ ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค โปรดพบแพทย์ที่สถานพยาบาลเพื่อการรักษาที่ถูกต้อง เหตุฉุกเฉิน โทร. 1669

รับทราบและถามคำถาม
ดูในแอป