กลุ่มยาซัลฟา Sulfonamides คืออะไร?


ยาซัลฟา (Sulfa drugs) เป็นยาปฏิชีวนะต้นกำเนิดบางชนิด และยังคงใช้รักษาโรคในปัจจุบัน

ซัลโฟนาไมด์ (Sulfonamides) หรือ “ยาซัลฟา” เป็นกลุ่มยาที่ใช้รักษาโรคติดเชื้อแบคทีเรีย และยาเหล่านี้ยังอาจใช้รักษาอาการติดเชื้อในทางเดินปัสสาวะ (UTIs) โรคหลอดลมอักเสบ โรคตาติดเชื้อ โรคเยื่อหุ้มสมองอักเสบจากแบคทีเรีย โรคปอดบวม หูอักเสบ แผลไหม้อย่างรุนแรง ท้องเสียจากการท่องเที่ยว (traveler's diarrhea) หรือโรคอื่นๆด้วย บางครั้งก็ใช้เพื่อควบคุมอาการชักและการเจ็บป่วยอื่นๆที่เกี่ยวข้อง แต่ยานี้จะไม่สามารถรักษาอาการติดเชื้อไวรัสได้ เช่น หวัดหรือไข้ กลุ่มยา Sulfonamides จะออกฤทธิ์ป้องกันการเจริญเติบโตของแบคทีเรียในร่างกาย ซึ่งยาเหล่านี้จะอยู่ในรูปแบบที่หลากหลายและอาจใช้เป็นยากิน ยาเฉพาะที่ ยาที่ใช้สำหรับช่องคลอด ยาสำหรับรักษาตา เป็นต้นการค้นพบกลุ่มยา sulfonamides เป็นการปูทางให้มีการใช้ยาปฏิชีวนะเหล่านี้อย่างกว้างขวาง ยาซัลฟาชนิดแรกที่ชื่อ Prontosil ได้รับการทดลองใช้ในช่วงปี 1930

กลุ่มยาซัลฟาทั่วไป

ยาซัลโฟนาไมด์ (sulfonamides) ที่แพทย์ใช้ในการรักษาโดยทั่วไป ได้แก่:

  • Gantrisin (sulfisoxazole)
  • Bactrim หรือ Septra (trimethoprim และ sulfamethoxazole)
  • Sulfadiazine
  • Azulfidine (sulfasalazine)
  • Zonegran (zonisamide)

ผลข้างเคียงจากการใช้ยาซัลฟา

ผลข้างเคียงจากการใช้ยาซัลฟา (sulfonamides) ได้แก่:

  • เป็นผื่นที่ผิวหนัง
  • มีอาการคัน
  • ปวดศีรษะ
  • วิงเวียนศีรษะ
  • ท้องร่วง
  • เหนื่อยล้า
  • คลื่นไส้อาเจียน
  • ผิวซีด
  • ปวดข้อ
  • รู้สึกไวต่อแสง

การแพ้ยา Sulfonamides

การแพ้ยาซัลฟาถือเป็นเรื่องปกติ อย่าลืมแจ้งให้แพทย์ทราบถ้าคุณแพ้สีผสมอาหาร สารกันบูด หรือสัตว์ แจ้งให้แพทย์ทราบโดยด่วนหากคุณมีอาการแพ้ที่รุนแรง หรือเกิดภาวะฉุกเฉินเนื่องจากปฏิกิริยาภูมิแพ้อย่างเฉียบพลัน (Anaphylaxis) ซึ่งจะเป็นผื่น ลมพิษ หายใจติดขัด แน่นหน้าอก หรือมีอาการบวมที่หน้า ริมฝีปาก หรือลิ้น  

คำเตือนในการใช้ยา Sulfonamide

ก่อนจะใช้ยา sulfonamide แพทย์จะต้องทราบเกี่ยวกับโรคประจำตัวทั้งหมดที่คุณเป็นโดยเฉพาะโรคไต โรคตับ โรคเลือด Sulfonamides อาจมีผลต่อระบบเลือดของคุณ โดยเฉพาะถ้าคุณทานยาประเภทนี้เป็นเวลานาน ยาประเภทนี้ยังส่งผลให้มีอาการแพ้ที่ผิวหนังอย่างรุนแรง หรือแม้แต่เป็นอันตรายต่อชีวิตได้ด้วย ดังนั้น คุณต้องแจ้งให้แพทย์ทราบหากพบว่าคุณมีผื่นขึ้นหรือผิวหนังเปลี่ยนไปอย่างผิดปกติ แพทย์จะทำการติดตามผลการตอบสนองของร่างกายคุณต่อยาเหล่านี้บ่อยขึ้น แน่นอนว่าคุณต้องเข้าพบแพทย์และเข้าตรวจตามที่แพทย์นัดอย่างเคร่งครัด ไม่ควรใช้ยาเหล่านี้กับทารกที่มีอายุน้อยกว่า 2 เดือน ผู้สูงอายุอาจไวต่ออาการข้างเคียงจากการใช้ยา sulfonamides ดังนั้น หากผู้ป่วยมีอายุมากกว่า 65 ปี จึงควรปรึกษากับแพทย์ก่อนใช้ยานี้ ก่อนจะใช้ยากลุ่ม sulfonamides แพทย์จำเป็นต้องรู้ว่าคุณทานยาอะไรอยู่บ้าง ไม่ว่าจะเป็นยารักษาโรคทั้งที่แพทย์จ่ายให้ ทั้งที่ซื้อใช้เอง ยาเสพติด ยาเสพติดเพื่อการผ่อนคลาย ยาสมุนไพร สารอาหารเสริม หรืออาหารเสริมที่คุณใช้ และก่อนที่คุณจะเข้ารับการรักษาอื่นๆ เช่น การตรวจฟันหรือทำฟัน คุณต้องแจ้งด้วยว่าคุณกำลังอยู่ในช่วงที่ต้องใช้ยา sulfonamide

ยาชนิดนี้อาจทำให้ผิวของคุณไวต่อแสงแดดมากขึ้น จึงควรหลีกเลี่ยงการออกไปเจอแสงแดดโดยไม่จำเป็น ใช้ครีมกันแดดและสวมเสื้อผ้าที่ช่วยปกป้องผิวจากแสงแดดขณะออกไปทำกิจกรรมกลางแจ้งด้วย ยากลุ่ม Sulfonamides อาจทำให้มีอาการวิงเวียน คุณจึงไม่ควรขับรถหรือทำกิจกรรมที่ต้องใช้สมาธิมากๆจนกว่าคุณจะเข้าใจว่ายานี้ส่งผลต่อคุณในด้านนี้ยังไงบ้าง (หรือจนกว่าคุณจะจัดการกับอาการนี้ได้นั่นเอง) หลังจากใช้ยากลุ่ม sulfonamide แล้วพบว่าอาการของคุณยังไม่ดีขึ้นหรือมีอาการแย่ลง คุณต้องแจ้งให้แพทย์ทราบด้วย

ยา Sulfonamides และการตั้งครรภ์

การทดลองกับสัตว์แสดงให้เห็นว่า ยากลุ่มนี้อาจส่งผลให้เด็กที่เกิดมีความพิการมาแต่กำเนิด (birth defects) ถ้าคุณกำลังตั้งครรภ์หรืออาจจะตั้งครรภ์ คุณต้องแจ้งให้แพทย์ทราบก่อนทานยาประเภทนี้ ยาเหล่านี้สามารถเข้าไปผสมกับน้ำนมได้ ดังนั้น ห้ามให้นมลูกถ้าคุณกำลังใช้ยาประเภท sulfonamide  นี้อยู่

หากคุณยังมีคำถามเพิ่มเติม กรุณาเขียนถามคุณหมอที่นี่

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


ลบไฟล์
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
ส่งข้อมูล

วันนี้คุณอยากจะถามคุณหมอแบบไหน

@question.title

ถามฟรี ได้คำตอบภายใน 24 ชม.

ฟรี ไม่มีค่าใช้จ่าย

ตอบโดยแพทย์ภายใน 24 ชั่วโมง (คุณจะได้รับอีเมลเมื่อแพทย์ตอบคำถามของคุณ)

ถามด่วน ได้คำตอบภายใน 30 นาที

การันตีคำตอบจากคุณหมอภายใน 30 นาที หรือรับค่าดำเนินการคำถามด่วน 200 บาทคืนไปเลย

คำถามของคุณจะถูกแสดงผลเป็นคำถามแรกๆ บนหน้าถามหมอเป็นเวลา 2 วัน เพื่อที่คุณจะสามารถรับความคิดเห็นจากคุณหมอหลายๆท่านในคำถามของคุณ

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่