โรคติดต่อ

ที่เรียกกันว่า “ตุ่มเอดส์” ความจริงแล้วคืออะไร?

ระยะแรกที่ติดเชื้อ HIV ผู้ป่วยมักมีอาการทางผิวหนัง คนทั่วไปมักเรียกกันว่า “ตุ่มเอดส์” แต่ความจริงตุ่มนี้เรียกว่า ตุ่ม PPE อาจจะเกิดจากอย่างอื่น ไม่ใช่เชื้อเอดส์ก็ได้
เผยแพร่ครั้งแรก 21 พ.ย. 2019 อัปเดตล่าสุด 11 ก.พ. 2020 เวลาอ่านประมาณ 2 นาที
ที่เรียกกันว่า “ตุ่มเอดส์” ความจริงแล้วคืออะไร?

โรคเอดส์ เป็นโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ที่ทำให้คนหวาดกลัวเมื่อได้ยินชื่อ เกิดจากเชื้อเอชไอวี (HIV: Human Immunodeficiency Virus ) ซึ่งปัจจุบันยังไม่มียาหรือวิธีการรักษาที่จะกำจัดเชื้อเอชไอวีให้หมดไปได้ เมื่อได้รับเชื้อจะทำให้ระบบภูมิคุ้มกันของร่างกายบกพร่อง เกิดอาการต่างๆ เช่น มีไข้ ร่างกายอ่อนแอ ปวดศีรษะ ปวดกล้ามเนื้อและข้อ ติดเชื้อได้ง่าย

อาการที่มักสร้างความกังวลและความไม่มั่นใจคือ ผื่นหรือตุ่มที่เกิดขึ้นตามร่างกาย จนอาจส่งผลกระทบต่อคุณภาพชีวิต การงาน จิตใจ และสังคมของผู้ที่เป็นโรคเอดส์ได้

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
ฉีดวัคซีนไข้หวัดใหญ่วันนี้ ที่คลินิกหรือรพ. ใกล้บ้านคุณ เริ่มต้นที่ 474 บาท ลดสูงสุด 1010 บาท

จองผ่าน HD ประหยัดกว่า / จ่ายทีหลังได้ / ผ่อน 0% ได้ / พร้อมแอดมินคอยตอบทุกคำถาม!

195

อาการทางผิวหนังในผู้ป่วยเอดส์ พบได้ถึง 78% และมักจะสัมพันธ์กับค่า CD4 หรือ ค่าเม็ดเลือดขาวชนิดหนึ่งที่มีหน้าที่ควบคุมและต่อสู้กับเชื้อโรค สร้างภูมิคุ้มกันให้ร่างกาย ซึ่งในผู้ป่วยที่ติดเชื้อเอชไอวี เม็ดเลือดขาวชนิด DC4 จะถูกทำลาย ทำให้ร่างกายอ่อนแอ และยิ่งค่า CD4 ต่ำ จะยิ่งทำให้มีอาการรุนแรง

อาการทางผิวหนังที่พบในผู้ป่วยโรคเอดส์

อาการทางผิวหนังของผู้ป่วยเอดส์โดยส่วนใหญ่จะเกิดขึ้นในระยะแรกเริ่มติดเชื้อเอชไอวี (Acute HIV Infection) โดยระยะนี้จะมีอาการคล้ายไข้หวัดทั่วไป และมักเกิดอีกทีในระยะโรคเอดส์ (AIDS) หรือระยะที่ภูมิคุ้มกันของร่างกายถูกทำลายอย่างมาก ร่างกายอ่อนแอ ทำให้แสดงอาการที่ผิวหนัง เกิดผื่นผิวหนัง การติดเชื้อเริม งูสวัด และเกิดการติดเชื้อฉวยโอกาสอื่นๆ ตามมา

ซึ่งในผู้ป่วยโรคเอดส์ ภูมิคุ้มกันจะถูกทำลาย สามารถเกิดอาการทางผิวหนังได้หลากหลาย ขึ้นอยู่กับปฏิกิริยาตอบสนองของร่างกายผู้ป่วยแต่ละราย อาการที่พบมากที่สุดคือ ผื่นผิวหนัง PPE (Pruritic Popular Eruption) มีลักษณะเป็นตุ่มนูนแดง หรือสีเนื้อ มีขนาดเล็กคล้ายตุ่มยุงกัด มีอาการคันมาก พบได้ทั่วร่างกาย พบมากบริเวณแขน ขา คอ หน้าอก ศีรษะ เมื่อตุ่มเริ่มหายจะมีสีคล้ำขึ้น แต่นอกจากตุ่ม PPE แล้ว ยังมีอาการอื่นๆ ที่พบได้ในผู้ป่วยโรคเอดส์ เช่น มีต่อมไขมันอักเสบ เป็นผื่นสะเก็ดหนา บริเวณหนังศีรษะ ไรผม คิ้ว ข้างแก้ม ร่วมกับมีรังแคมาก

นอกจากนี้ผู้ป่วยโรคเอดส์ ยังมีการติดเชื้ออื่นๆ เพิ่มขึ้นอีก เช่น งูสวัด เริม หูด หูดข้าวสุก ติดเชื้อราทั้งในช่องปาก ช่องคลอด ผิวหนัง บางรายพบฝ้าขาว เป็นขุยบริเวณลิ้น หรือบางรายอาจมีอาการรุนแรงจนเกิดเป็นมะเร็งผิวหนังได้

PPE คือตุ่มเอดส์ใช่หรือไม่

PPE เป็นตุ่มที่คนส่วนใหญ่คิดว่าเป็นตุ่มเอดส์ แต่ในความเป็นจริง PPE เป็นการอักเสบของผิวหนัง ที่ยังไม่ทราบสาเหตุแน่ชัด อาจเกิดจากการถูกแมลงกัดต่อย การแพ้ยาบางชนิด ภาวะภูมิคุ้มกันบกพร่อง หรือเกิดจากการติดเชื้อไวรัสอื่นๆก็ได้ PPE เป็นเพียงอาการแสดงอย่างหนึ่งที่เกิดขึ้นในผู้ป่วยโรคเอดส์แต่ไม่สามารถนำมาเป็นอาการในการวินิจฉัยโรคเอดส์ได้ การจะวินิจฉัยว่าติดเชื้อเอชไอวี หรือเป็นโรคเอดส์ แพทย์จะดูจากผลเลือดและอาการอื่นๆ ร่วมด้วย

ดังนั้นตุ่มเอดส์ ไม่ได้มีลักษณะเฉพาะเจาะจง สามารถเกิดได้หลายรูปแบบ ผู้ที่มีความเสี่ยง หรือผู้ที่ติดเชื้อเอชไอวี (ตรวจเลือดพบ HIV-positive) เมื่อเริ่มมีอาการผิดปกติทางผิวหนัง ควรรีบไปพบแพทย์เพื่อเข้ารับการดูแลรักษาที่ถูกวิธี ป้องกัน และลดความเสี่ยงในการติดเชื้อ และเกิดโรคแทรกซ้อนอื่นๆ ที่อาจตามมาได้


5 แหล่งข้อมูล
กองบรรณาธิการ HD มุ่งมั่นตั้งใจให้ผู้อ่านได้รับข้อมูลที่ถูกต้อง โดยทำงานร่วมกับแพทย์และบุคลากรทางการแพทย์ รวมถึงเลือกใช้ข้อมูลอ้างอิงที่น่าเชื่อถือจากสถาบันต่างๆ คุณสามารถอ่านหลักการทำงานของกองบรรณาธิการ HD ได้ที่นี่
ศ. ดร. นพ. ธัมม์ทิวัตถ์ นรารัตน์วันชัย, โรคเอดส์ - อาการทางผิวหนัง (http://anti-aging.mfu.ac.th/admin/uploadCMS/research/r1Wed10703.pdf).
MedicalNewsToday, What does an HIV rash look like? (https://www.medicalnewstoday.com/articles/315963.php#1).

บทความนี้มีจุดประสงค์เพื่อให้ความรู้แก่ผู้อ่าน และไม่สามารถแทนการแนะนำของแพทย์ การวินิจฉัยโรค หรือการรักษาได้ ผู้อ่านควรพบแพทย์เพื่อให้แพทย์ตรวจที่สถานพยาบาลทุกครั้ง และไม่ควรตีความเองหรือวางแผนการรักษาด้วยตัวเองจากการอ่านบทความนี้ ทาง HD พยายามอัปเดตข้อมูลให้ครบถ้วนถูกต้องอยู่เสมอ คุณสามารถส่งคำแนะนำได้ที่ https://honestdocs.typeform.com/to/kkohc7

ผู้เขียนและผู้รีวิวบทความไม่มีส่วนเกี่ยวข้องกับสินค้าหรือบริการที่นำเสนอแต่อย่างใด เว้นแต่จะระบุในเนื้อหา การแนะนำสินค้าและบริการแสดงขึ้นอัตโนมัติจากระบบของเว็บไซต์หรือแอปพลิเคชัน

ขอบคุณที่อ่านค่ะ คุณคิดว่าบทความนี้มีประโยชน์มากแค่ไหนคะ
(1 ดาว - น้อย / 5 ดาว - มาก)

ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลส่วนตัวของคุณ


แนบไฟล์ (รูปหรือวิดีโอ)
เช่น ประวัติการรักษา รอยโรค (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่ดูไฟล์ได้
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เข้าถึงได้

คำตอบที่คุณจะได้เป็นเพียงความเห็นจากแพทย์ ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค โปรดพบแพทย์ที่สถานพยาบาลเพื่อการรักษาที่ถูกต้อง เหตุฉุกเฉิน โทร. 1669

รับทราบและถามคำถาม