แพทย์ทางเลือก

หนอนแมลงวันที่ “น่ารังเกียจ” ช่วยในการรักษาแผล

หนอนแมลงวันไม่ได้กินแค่อาหารเน่า แต่กินเนื้อตายด้วยเช่นกัน
อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ พ.ค. 3, 2018 ประมาณเวลาการอ่าน: 3 นาที
หนอนแมลงวันที่ “น่ารังเกียจ” ช่วยในการรักษาแผล

เมื่อคนส่วนใหญ่ (ทุกคน ? ) คิดถึงหนอนแมลงวัน ความคิดแรกคือภาพของตัวดูดขยุกขยิกอยู่ในอาหารเน่าบนกองขยะที่น่าแขยง แต่การรักษาแผลด้วยหนอนแมลงวันกำลังได้รับความนิยมเพิ่มขึ้นในฐานะวิธีที่ปลอดภัยและมีประสิทธิภาพในการกำจัดเนื้อเยื่อที่ตายแล้วและเร่งการเจริญของเนื้อเยื่อ granulation (การเกิดแผลเป็น)

 

การกำจัดเนื้อตายจากแผลด้วยหนอนแมลงวัน

การกำจัดเนื้อตายจากแผลคือกระบวนการที่แพทย์หรือผู้ให้บริการทางการแพทย์เอาเนื้อเยื่อที่ตายแล้วออกจากแผล ทำให้ก้นแผลสะอาดขึ้น โดยกระบวนการดังกล่าวทำได้ 4 วิธี

  • การผ่าตัด เนื้อเยื่อที่ตายแล้วจะถูกศัลยแพทย์นำออกไปในห้องผ่าตัด
  • การใช้สารเคมี ใช้สารเคมีในการละลายเนื้อเยื่อที่ตายแล้ว
  • การนำออกด้วยมือ เป็นการใช้ผ้าก๊อซแห้งขัดเอาเนื้อเยื่อที่ตายแล้วออก
  • การใช้หนอนแมลงวัน เป็นการใช้ตัวอ่อนแมลงวันมากินเนื้อเยื่อที่ตายแล้ว

การกำจัดเนื้อตายด้วยหนอนแมลงวันเป็นทางเลือกในการรักษาที่น่าสนใจ เนื่องจากหนอนแมลงวันที่ใช้ในการรักษาจะกินแต่เนื้อเยื่อที่ตายแล้วและเหลือเนื้อดีเอาไว้ การกำจัดเนื้อตายด้วยวิธีอื่น ๆ จะมีการทำลายเนื้อดีไปบางส่วนอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ ซึ่งเนื้อเยื่อที่ยังดีอยู่เป็นสิ่งจำเป็นในการหายของแผล ยิ่งไปกว่านั้น กระบวนการดังกล่าวยังไม่ค่อยสะดวก และการผ่าตัดก็จำเป็นจะต้องดมยาสลบซึ่งมีความเสี่ยงด้วย

หนอนแมลงวันที่ใช้สำหรับกำจัดเนื้อตายจะต้องกินเพียงแค่เนื้อตายเท่านั้น (บางสายพันธุ์จะกินทั้งเนื้อตายและเนื้อดี ซึ่งไม่เหมาะสมในการใช้ทางการแพทย์) ตัวอย่างเช่น Lucilia sericata หรือแมลงวันหัวเขียว (green bottle blowfly) ซึ่งเป็นสายพันธุ์ที่ใช้ในทางการแพทย์กันโดยทั่วไป

นอกเหนือไปจากการกำจัดเนื้อตายแล้ว การศึกษาเมื่อเร็ว ๆ นี้ยังระบุว่าสารคัดหลั่งจากหนอนแมลงวันยังอาจช่วยบรรเทาการอักเสบและการทำลายเนื้อดี และยังป้องกันก้นแผลที่บอบบาง ซึ่งเป็นสิ่งที่จำเป็นสำหรับกระบวนการหาย (การเกิดแผลเป็น) อีกด้วย

 

ประวัติของการใช้หนอนแมลงวันในการรักษาทางการแพทย์

การรักษาด้วยหนอนแมลงวันนั้นไม่ใช่เรื่องใหม่เลย

หลายศตวรรษมาแล้ว แพทย์ในสนามรบสังเกตว่าทหารที่ได้รับบาดเจ็บที่มีหนอนแมลงวันในแผลจะหายได้ดีกว่า ในช่วงปี 1920 William Baer แห่ง Johns Hopkins University ใช้หนอนแมลงวันที่เลี้ยงขึ้นมาในห้องปฏิบัติการรักษาเด็กที่มีภาวะกระดูกติดเชื้อ (osteomyelitis) และการติดเชื้อของเนื้อเยื่ออ่อน หลังจากนั้น การรักษาด้วยวิธีนี้ก็กลายเป็นที่นิยมในช่วงปี 1930 ซึ่งได้รักษาด้วยวิธีดังกล่าวไปหลายพันครั้ง อย่างไรก็ตาม การเกิดขึ้นของยาปฏิชีวนะและความก้าวหน้าของการผ่าตัดก็ทำให้การใช้หนอนแมลงวันลดลง จนต่อมาก็กลายเป็นเพียงทางเลือกสุดท้าย

ในช่วงปี 1990 ความสนใจในการใช้หนอนแมลงวันในการรักษากลับเพิ่มขึ้นอีกครั้ง งานวิจัยชี้ให้เห็นถึงประโยชน์ของการกำจัดเนื้อตายด้วยหนอนแมลงวันเป็นการรักษาในอันดับแรก ๆ ของการดูแลแผล และในปี 2004 ทาง FDA ก็ยอมรับการใช้หนอนแมลงวันที่ปราศจากเชื้อในการให้บริการทางสาธารณสุข ในปี 2008 มีคนราว ๆ 50,000 คนทั่วโลกได้รับการรักษาแผลด้วยหนอนแมลงวัน

เจาะลึกเกี่ยวกับการรักษาแผลด้วยหนอนแมลงวัน

การกำจัดเนื้อตายด้วยหนอนแมลงวันใช้รักษาแผลหลายประเภท รวมถึง

  • แผลเรื้อรัง
  • กระดูกติดเชื้อเรื้อรัง
  • แผลจากโรคของหลอดเลือดดำ (venous ulcer)
  • แผลกดทับ (พบในคนที่ต้องนอนนิ่ง ๆ อยู่หลาย ๆ วันหรือหลายสัปดาห์ นึกภาพคนที่อยู่ในสถานที่พักฟื้นระยะยาว)
  • แผลเบาหวานที่เท้า
  • แผลผ่าตัดหรือแผลจากการบาดเจ็บที่ไม่หาย

 

ข้อห้ามสำหรับการกำจัดเนื้อตายด้วยหนอนแมลงวัน รวมถึง

  • แผลจากการขาดเลือด (แผลดังกล่าวมีขอบแผลที่มีเลือดหรือออกซิเจนไปเลี้ยงน้อย ซึ่งหนอนอาจกินและทำให้แผลใหญ่ขึ้นได้)
  • แผลที่เปิดเข้าสู่ช่องหรืออวัยวะภายใน
  • แผลที่เกิดจากการติดเชื้อรุนแรง
  • ผู้ที่แพ้ยีสต์ โปรตีนถั่วเหลือง หรือตัวหนอนเอง (ยีสต์และโปรตีนถั่วเหลืองใช้ในการเลี้ยงหนอน)

ที่สำคัญคือ ผู้ที่ได้รับการรักษาด้วยยาต้านการแข็งตัวของเลือด (anticoagulation therapy) ควรระมัดระวังในการเลือกใช้การรักษาด้วยหนอนแมลงวัน เนื่องจากหนอนสามารถทำให้เลือดออกได้

หนอนที่เลี้ยงเพื่อใช้ในทางการแพทย์ระหว่าง 50-1000 ตัวจะถูกใส่ในแผล ซึ่งขึ้นอยู่กับขนาดของแผล และถูกพันผ้าไว้ในแผลเป็นเวลา 2-3 วัน คนส่วนใหญ่ต้องใช้การรักษานี้ 2-3 ครั้ง แต่ในผู้ที่มีแผลรุนแรงกว่าอาจต้องทำถึง 5-6 ครั้ง การรักษาจะสิ้นสุดลงเมื่อเห็นก้นแผลที่สะอาดแล้ว ผลข้างเคียงที่พบได้บ่อยจากการรักษาด้วยหนอนแมลงวันนั้นมักจะทนได้ ซึ่งรวมถึงอาการเจ็บ ไม่สบาย และเลือดออกเล็กน้อย จึงมีการให้ยาแก้ปวดเพื่อช่วยบรรเทา

 

การรักษาด้วยหนอนแมลงวันมีความหมายอย่างไรสำหรับคุณ ?

หากคุณหรือคนที่คุณรักทรมานจากแผลเรื้อรังหรือแผลอื่น ๆ ที่สามารถรักษาด้วยวิธีนี้ได้ ก็ควรลองพิจารณาทางเลือกนี้ดู ไม่มีใครปฏิเสธแน่ว่าหนอนแมลงวันที่เจอในถังขยะนั้นน่ารังเกียจ แต่หนอนแมลงวันที่เลี้ยงในห้องปฏิบัติการนั้นเป็นเหมือนเครื่องมือผ่าตัดเล็ก ๆ ที่เคลื่อนที่ได้ มีความยืดหยุ่น แม่นยำ และช่วยเร่งการฟื้นตัว ที่จริงแล้วในบางครั้งการกำจัดเนื้อตายด้วยหนอนแมลงวันยังถูกเรียกเป็น Biosurgery อีกด้วย

ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


ลบไฟล์
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

วันนี้คุณอยากจะถามคุณหมอแบบไหน

@question.title

ถามปกติ ได้คำตอบภายใน 24 ชั่วโมง

ค่าบริการ 100 เหรียญ

คุณหมอตอบภายใน 24 ชั่วโมง โดยคุณจะได้รับอีเมลแจ้ง เมื่อคุณหมอตอบแล้ว

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 24 ชั่วโมง เราคืนเหรียญให้ทั้งหมด (ไม่คิดค่าบริการ)

ถามด่วน ได้คำตอบภายใน 60 นาที

ค่าบริการ 200 เหรียญ

คุณหมอตอบภายใน 60 นาที โดยคุณจะได้รับอีเมลแจ้ง เมื่อคุณหมอตอบแล้ว

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 60 นาที เราคืนเหรียญให้ 100 เหรียญและคำถามจะถูกปรับเป็นคำถามปกติ ซึ่งจะได้คำตอบภายใน 24 ชั่วโมง

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 24 ชั่วโมง เราคืนเหรียญให้ทั้งหมด (ไม่คิดค่าบริการ)

คำถามของคุณจะถูกแสดงผลเป็นคำถามแรกๆ บนหน้าถามหมอเป็นเวลา 2 วัน ซึ่งเพิ่มโอกาสให้คุณได้รับความคิดเห็นจากคุณหมอท่านอื่น

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่