ทำไมเจ้าตูบที่บ้านถึงไอ สาเหตุของอาการและการรักษา

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ พ.ค. 14, 2018 ประมาณเวลาการอ่าน: 4 นาที

การไอเป็นครั้งคราวในเจ้าตูบ เป็นอาการที่พบได้ทั่วไปและไม่มีอะไรต้องกังวล แต่ถ้าการไอของเจ้าตูบบ่อยครั้งมากขึ้น บ่งชี้ว่า เจ้าตูบของเรามีอาการป่วยเข้าแล้ว การไอนั้นเกี่ยวข้องกับอาการป่วยในหลายโรคของเจ้าตูบ ในบทความนี้จะให้ความรู้กับเจ้าของ เกี่ยวกับสาเหตุที่พบได้บ่อยทำให้เจ้าตูบของเรามีอาการไอ เพื่อช่วยเจ้าของตัดสินใจว่า อาการไอของเจ้าตูบที่เราเห็นนั้นรุนแรงในระดับไหน และการรักษาอาการไอจากสาเหตุต่างๆ

ไอจากการติดเชื้อ

การติดเชื้อไวรัส, เชื้อแบคทีเรีย, เชื้อรา และเชื้อปรสิตต่างๆ ที่ระบบทางเดินหายใจ ทั้งส่วนระบบทางเดินหายใจส่วนต้น, เนื้อเยื่อปอด, หลอดลมฝอยภายในปอด หรือ จะติดเชื้อร่วมกันทั้งตัวเนื้อเยื่อของปอดและหลอดลมฝอยภายในปอด ก็ล้วนส่งผลทำให้เจ้าตูบไอได้

โรคหลอดลมอักเสบติดต่อ (Kennel cough) เป็นโรคติดเชื้อที่ทำให้เจ้าตูบไอและพบได้บ่อยที่สุด สาเหตุของโรคเกิดจาก การติดเชื้อเชื้อไวรัสและเชื้อแบคทีเรียหลากหลายชนิด โดยจะติดเชื้อเพียงเชื้อเดียว หรือติดเชื้อหลายๆตัวร่วมกันก็ได้ โดยเฉพาะเชื้อไวรัส canine influenza virus ที่พบบ่อยขึ้นในประเทศอเมริกา เชื้อไวรัสตัวนี้จะไปทำให้เจ้าตูบไอ มีไข้ และมีน้ำมูกไหล

การรักษาและดูแลตามอาการ เป็นการรักษาอาการไอจากการติดเชื้อ เจ้าตูบควรได้รับการพักผ่อน มีน้ำและอาหารที่เพียงพอ ถ้าเจ้าตูบมีอาการหนัก ควรได้รับยาที่ช่วยบรรเทาอาการไอ การให้ยาปฏิชีวนะจะให้ในกรณีที่เจ้าตูบติดเชื้อแบคทีเรียเท่านั้น ในส่วนของการติดเชื้อไวรัสร่างกายเจ้าตูบต้องสร้างภูมิคุ้มกันด้วยตัวเอง ส่วนยาอื่นๆจะเลือกใช้แตกต่างกัน เมื่อตรวจพบว่า เจ้าตูบติดเชื้อจากเชื้อราหรือปรสิต

ไอจากโรคพยาธิหนอนหัวใจ

พยาธิหนอนหัวใจจะเข้าสู่ตัวเจ้าตูบจากการถูกยุงที่มีตัวอ่อนของพยาธิกัด และสามารถถ่ายทอดเชื้อจากสุนัขตัวหนึ่งไปสู่อีกตัวหนึ่งได้ โดยมียุงเป็นพาหะ ในช่วงแรกของการติดเชื้อตัวอ่อนของพยาธิจะเคลื่อนที่ไปที่หัวใจและปอด จากนั้นจะเจริญเติบโตเป็นพยาธิตัวเต็มวัย ที่มีลักษณะเหมือนเส้นสปาเกตตี้ ส่งผลให้เกิดการอักเสบ จนทำให้ตัวปอดถูกทำลายเสียหายและหัวใจล้มเหลวได้

ปัจจุบันนี้มียาป้องกันการติดเชื้อพยาธิหนอนหัวใจ ที่ปลอดภัยกับเจ้าตูบและออกฤทธิ์ได้ผลดีผลิตออกมามากมาย การป้องกันก่อนที่จะป่วยดีกว่าการปล่อยให้ป่วยแล้วรักษา เพราะการรักษาจะใช้ค่าใช้จ่ายที่ค่อยข้างสูงและมีความอันตรายต่อตัวเจ้าตูบด้วย

ไอจากโรคหัวใจ

มีโรคหัวใจหลายประเภทที่ทำให้เจ้าตูบไอ เช่น โรคลิ้นหัวใจเสื่อม โรคกล้ามเนื้อหัวใจเสื่อมชนิดกล้ามเนื้อหัวใจขยายใหญ่กว่าปกติ โรคหัวใจล้มเหลวจากหลายๆสาเหตุ เป็นต้น

การรักษาจะขึ้นอยู่กับว่าเป็นโรคหัวใจประเภทไหน โดยสัตวแพทย์จะสั่งจ่ายยาหลายๆอย่างรวมกัน เช่น ยาช่วยการบีบตัวของหัวใจ กับ  ยาลดความดัน เพื่อช่วยให้หัวใจทำงานได้ดีขึ้น ลดการสะสมของของเหลวในร่างกาย ส่วนการผ่าตัดเพื่อใส่อุปกรณ์ไฟฟ้าที่ช่วยให้อัตราการเต้นของหัวใจสม่ำเสมออาจจะจำเป็นในบางกรณี

ไอจากโรคหลอดลมตีบ

สุนัขพันธุ์เล็กเสี่ยงที่จะเกิดโรคนี้ เกิดจากการที่กระดูกอ่อนที่บริเวณหลอดลมอ่อนตัว ทำให้หลอดลมมีลักษณะตีบ ซึ่งจะทำให้หลอดลมระคายเคืองและเกิดภาวะไอเรื้อรังและมีเสียงผ่านหลอดลมเป็นเสียงเหมือนห่าน

การรักษา คือ ให้ยาที่ช่วยในการขยายหลอดลม ลดการอักเสบ บรรเทาหรือลดอาการไอ การให้ยาปฏิชีวนะเพื่อป้องการติดเชื้อแบคทีเรียแทรกซ้อน จะพิจารณาเป็นกรณีไป ในเจ้าตูบที่หลอดลมตีบขั้นรุนแรง ควรได้รับการผ่าตัด เพื่อช่วยให้เจ้าตูบมีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น

ไอจากโรคกล่องเสียงเป็นอัมพาต

เกิดจากการที่เส้นประสาทที่ควบคุมการทำงานของกล้ามเนื้อบริเวณรอบกล่องเสียง เกิดความเสียหายหรือทำงานได้ลดลง ทำให้กระดูกอ่อนของกล่องเสียงไม่สามารถเปิดปิดได้ตามปกติ เกิดการหย่อนตัวมาอุดกลั้นทางเดินหายใจ ส่งผลให้เจ้าตูบไอ มีเสียงหายใจที่ดัง และหายใจถี่ขึ้น

การรักษาด้วยการผ่าตัด โดยการเย็บเปิดกล่องเสียงหนึ่งข้างให้เปิดไว้ถาวร จะช่วยให้เจ้าตูบหายใจได้ดีขึ้น แต่การผ่าตัดนี้ก็มีความเสี่ยงที่จะทำให้เจ้าตูบเป็นโรคปอดบวมจากการสำลักได้ ซึ่งก็จะเป็นอีกสาเหตุที่ทำให้เจ้าตูบไอได้

อาการ reverse sneezing

เป็นอาการที่น้องหมาทำท่ายืดคอ แล้วหายใจเข้าอย่างรุนแรง รวดเร็ว ซ้ำ ๆ และมีเสียงดังครืด ๆ ซึ่งอาการนี้ไม่ใช่การไอ แต่คล้ายกับการจามมากกว่า(ถ้าเทียบกับในคน ก็คงคล้ายกับคนที่ทำท่ากำลังจะจามแต่ยังไม่ได้จามออกมา) แต่เจ้าของส่วนใหญ่อาจจะเข้าใจผิด อาการ reverse sneezing จะเกิดขึ้นติดๆกัน เมื่อมีสิ่งแปลกปลอมอยู่ในโพรงจมูก หรือ มีปรสิตอยู่ในช่องจมูก เป็นต้น โดยปกติอาการจะเกิดขึ้นไม่นาน เหมือนการจามทั่วไป แต่ถ้าอาการรุนแรงมากขึ้นและมีความถี่ของอาการมากขึ้น ควรรีบพาเจ้าตูบไปพบสัตวแพทย์เพื่อรักษาต่อไป

ไอจากหลอดลมอักเสบเรื้อรัง

เมื่อเจ้าตูบไอจนกลายเป็นการอักเสบเรื้อรังที่ทางเดินหายใจ หลอดลมอักเสบเรื้อรังเป็นโรคที่น่านะเป็นได้มากที่สุด เจ้าตูบที่เป็นหลอดลมอักเสบเรื้อรังมักจะมีอาการ ไอแห้งๆ และไอรุนแรง แทบจะเวลาในขณะที่ออกกำลังกายหรือไอเมื่อตกอยู่ในภาวะตื่นเต้น

การรักษา เจ้าตูบควรได้รับยาที่ลดอาการอักเสบ และยาช่วยขยายหลอดลม โดยปกติแล้วจะแนะนำให้ใช้ยาขยายหลอดลมแบบพ่น เพื่อลดผลค้างเคียงจากการทานยา แต่อาจจะพิจารณาให้ยาขยายหลอดลมทางการกินแล้วแต่ความรุนแรงของอาการ

ไอจากมีสิ่งแปลกปลอมอุดตัน

ในเจ้าตูบบางตัวที่สูดดมเอาวัสดุสิ่งแปลกปลอมเข้าไป แล้วเกิดไปอุดตันบริเวณทางเดินหายใจ ด้วยการตอบสนองตามธรรมชาติของร่างกาย จะมีการไอเพื่อเอาสิ่งแปลกปลอมออกมา แต่ถ้าไม่สำเร็จ ควรได้รับการสอดท่อเพื่อผ่าตัดกล้องเพื่อเอาสิ่งแปลกปลอมออก

ไอจากมะเร็ง

การไอจะเป็นอาการเริ่มแรกที่เจ้าของควรสังเกต เมื่อเจ้าตูบมีก้อนมะเร็งในปอด, ในส่วนต่างๆของทางเดินหายใจ, หัวใจ หรือเนื้อเยื่อรอบๆปอดและหัวใจ การรักษาทำได้ตั้งแต่ การผ่าตัด, การได้รับเคมีบำบัด, การฉายแสง หรือ การให้ยาบรรเทาอาการเจ็บปวด

การวินิจฉัยสาเหตุที่ทำให้เจ้าตูบไอ

การจะเริ่มรักษาเจ้าตูบ ก่อนอื่นก็ต้องหาสาเหตุให้ได้ เมื่อมาพบสัตวแพทย์ จะเริ่มตรวจจากการถามข้อมูล ประวัติสุขภาพและประวัติทั่วไปของเจ้าตูบ ในบางกรณีเมื่อทราบประวัติแล้วสัตวแพทย์อาจจะพิจารณารักษาหรือให้ยาเลย แต่ในบางกรณีก็ต้องมีการตรวจเพิ่มเติม เช่น

  • การตรวจหาจำนวนเซลล์เม็ดเลือด
  • การตรวจหาค่าเคมีในเลือด
  • ตรวจเซรั่มเพื่อหาการติดเชื้อในกระแสเลือด
  • ตรวจเลือด B-type natriuretic peptide(BNP) สำหรับโรคหัวใจ
  • ตรวจปัสสาวะ
  • ตรวจอุจจาระ
  • X-ray
  • ตรวจอัลตร้าซาวน์หัวใจ (Echocardiography)
  • วัดความดันเลือด
  • ตรวจวัดคลื่นไฟฟ้าหัวใจ
  • การเก็บของเหลวจากทางเดินหายใจมาตรวจ

เมื่อไหร่ที่เจ้าของควรกังวลเมื่อเจ้าตูบไอ

ถ้าเจ้าตูบไอเพียงเล็กน้อยไม่มีอะไรต้องกังวลมากนัก ใช้เวลาเพียง 2-3 วัน อาการเหล่านี้อาจจะหายได้เอง ถ้าอาการไอมีความถี่และรุนแรงมากขึ้น อาการของเจ้าตูบแย่ลง ควรปรึกษาและนัดพบสัตวแพทย์ แต่ถ้าเจ้าตูบซึม ดูหายใจได้ลำบาก เบื่ออาหาร เจ้าของควรรีบพาไปพบสัตวแพทย์โดยด่วน

หากคุณยังมีคำถามเพิ่มเติม กรุณาเขียนถามสัตวแพทย์ที่นี่

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


ลบไฟล์
เช่น ประวัติการรักษา รูปหรือวีดีโอของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ

* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ