Doctor men
เขียนโดย
กองบรรณาธิการ HONESTDOCS
Doctor men
รีวิวโดย
นพ. พิสุทธิ์ พงษ์ชัยกุล
ความรู้สุขภาพ

เม็ดเลือดขาวสูง บ่งบอกความผิดปกติอะไรบ้าง?

เม็ดเลือดขาวสูงขึ้นเป็นเรื่องปกติเมื่อร่างกายติดเชื้อต่างๆ แต่หากเม็ดเลือดขาวสูงผิดปกติ ถือเป็นอันตรายต่อร่างกาย ควรรีบไปแพทย์ทันที!
อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ 11 พ.ย. 2019 รีวิวเมื่อวันที่ 11 พ.ย. 2019 ประมาณเวลาการอ่าน: 3 นาที
มีคนอ่านบทความนี้แล้ว 2,072,190 คน

เม็ดเลือดขาวสูง บ่งบอกความผิดปกติอะไรบ้าง?

ภาวะเม็ดเลือดขาวสูง (Leukocytosis) คือการมีเม็ดเลือดขาวในร่างกายมากกว่า 11,000 เซลล์/ไมโครลิตร ซึ่งโดยปกติแล้ว จำนวนเม็ดเลือดขาวในคนปกติจะอยู่ระหว่าง 4,000-11,000 เซลล์/ไมโครลิตร

แต่ละช่วงอายุ หรือสถานะ จะมีค่าเม็ดเลือดขาวแตกต่างกัน

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
จัดฟันใสกับ Zenyum, Invisalign, Clear Aligner เริ่มที่ 3,250 บาท เท่านั้น 🔥

ด่วน! ถึงวันที่ 12 ต.ค. นี้เท่านั้น 🦷เราจองคิวให้ ไม่ต้องรอหมอฟันนาน

%e0%b8%88%e0%b8%b1%e0%b8%94%e0%b8%9f%e0%b8%b1%e0%b8%99%e0%b9%83%e0%b8%aainternal ad
  • ทารก 5,000 – 38,000 เซลล์/ไมโครลิตร
  • สตรีมีครรภ์ 5,800 – 13,200 เซลล์/ไม่โครลิตร

เม็ดเลือดขาวที่สามารถตรวจวัดได้เบื้องต้นจากห้องปฏิบัติการแบ่งเป็น 5 ชนิด ตามจำนวนมากไปน้อย ได้แก่ นิวโทรฟิล (Neutrophil) ลิมโฟไซต์ (Lymphocyte) โมโนไซต์ (Monocyte) อีโอซิโนฟิล (Eosinophil) และ เบโซฟิล (Basophil)

เม็ดเลือดขาวแต่ละชนิดจะทำหน้าที่ในระบบภูมิคุ้มกันแตกต่างกันไป โดยคอยปกป้องร่างกายจากเชื้อโรคและสิ่งแปลกปลอมต่างๆ แต่หากเม็ดเลือดขาวมีจำนวนมากผิดปกติ ก็อาจบ่งบอกว่าร่างกายกำลังเผชิญกับการติดเชื้อ การอักเสบ หรือความผิดปกติอื่นๆ ได้

อาการของภาวะเม็ดเลือดขาวสูง

หากเม็ดเลือดขาวสูงขึ้นเพียงเล็กน้อย มักไม่แสดงอาการผิดปกติใดๆ แต่หากเม็ดเลือดขาวสูงมาก ก็อาจพบอาการที่เกิดจากการตอบสนองของภูมิคุ้มกันผิดปกติได้ เช่น

  • มีไข้
  • วิงเวียน หน้ามืด
  • อ่อนแรง
  • ปวดเมื่อยตามแขนขา
  • เหงื่อออกมาก
  • หายใจลำบาก
  • มีเลือดออกหรือรอยฟกช้ำตามผิวหนัง
  • เบื่ออาหาร
  • น้ำหนักลดโดยไม่มีสาเหตุ

อาการในเบื้องต้น เป็นอาการทั่วไปที่เกิดจากความเจ็บป่วยต่างๆ เมื่อเกิดอาการจึงควรไปพบแพทย์เพื่อตรวจหาสาเหตุและรักษาอย่างถูกต้อง

สาเหตุของการเกิดภาวะเม็ดเลือดขาวสูง

เกิดการติดเชื้อ ร่างกายจึงตอบสนองโดยการสร้างเม็ดเลือดขาวจำนวนมากเพื่อมากำจัดเชื้อโรค โดยชนิดของเม็ดเลือดขาวที่เพิ่มขึ้น อาจสัมพันธ์กับการติดเชื้อต่างๆ ดังนี้

  • เม็ดเลือดขาวชนิดนิวโทรฟิลสูง มักเกี่ยวข้องกับการติดเชื้อแบคทีเรีย
  • เม็ดเลือดขาวชนิดลิมโฟไซต์สูง มักเกี่ยวข้องกับการติดเชื้อไวรัส ยกเว้นการติดเชื้อเอชไอวี (HIV) ซึ่งมีเซลล์เป้าหมายเป็นเม็ดเลือดขาวลิมโฟไซต์ ผู้ติดเชื้อเอชไอวีจึงอาจพบเม็ดเลือดขาวชนิดลิมโฟไซต์ต่ำลงได้
  • เม็ดเลือดขาวชนิดอีโอซิโนฟิลสูง มักเกี่ยวข้องกับการติดเชื้อปรสิต หรือหนอนพยาธิ
  • เกิดมีการอักเสบ เนื่องจากการอักเสบเป็นหนึ่งในกลไกตอบสนองทางภูมิคุ้มกันที่เกี่ยวข้องกับการทำงานของเม็ดเลือดขาวโดยตรง
  • มีความผิดปกติของภูมิคุ้มกัน เช่น มีภูมิคุ้มกันไวผิดปกติ เป็นโรคแพ้ภูมิตัวเอง หรือที่เรียกว่า โรคเอสแอลอี (Systemic Lupus Erythematosus: SLE) อาจมีการสร้างเม็ดเลือดขาวในร่างกายมากขึ้นได้
  • มีความผิดปกติของไขกระดูก ซึ่งเป็นอวัยวะที่สร้างเซลล์เม็ดเลือดขาว หากไขกระดูกเกิดความผิดปกติก็อาจส่งผลให้การสร้างเม็ดเลือดขาวมากขึ้นหรือน้อยลงได้
  • เป็นโรคภูมิแพ้ เมื่อสัมผัสกับสารกระตุ้นอาการแพ้ เช่น อาหาร ขนสัตว์ ร่างกายจะตอบสนองด้วยการสร้างเม็ดเลือดขาวมากขึ้น โดยเฉพาะชนิดเบโซฟิล
  • เป็นผลจากยาบางชนิด เช่น ยาที่กระตุ้นการตอบสนองของภูมิคุ้มกัน และยาสเตียรอยด์ (Steroid)
  • มีความเครียด วิตกกังวล อารมณ์แปรปรวน
  • เป็นมะเร็งเม็ดเลือดขาว

ชนิดของมะเร็งเม็ดเลือดขาวที่ทำให้เกิดภาวะเม็ดเลือดขาวสูง

  • มะเร็งเม็ดเลือดขาวแบบเฉียบพลัน มักพบเซลล์ตัวอ่อนของเม็ดเลือดขาวหลุดออกมาในกระแสเลือดจำนวนมาก ซึ่งโดยปกติเซลล์ตัวอ่อนจะอยู่ในไขกระดูกเท่านั้น
  • มะเร็งเม็ดเลือดขาวชนิดเรื้อรัง มักพบเซลล์ตัวเต็มวัยของเม็ดเลือดขาวในกระแสเลือดสูงมาก (สูง 2-5 เท่า ของจำนวนปกติ) และมีเซลล์ตัวอ่อนเม็ดเลือดขาวปะปนมาด้วย

การตรวจวัดจำนวนเม็ดเลือดขาว

  • โดยปกติแล้วเราไม่มีความจำเป็นต้องตรวจวัดเม็ดเลือดขาวในการตรวจร่างกายปกติ แพทย์จะส่งตรวจการนับเม็ดเลือดอย่างสมบูรณ์ (Complete Blood Count: CBC) ยกเว้นกรณีที่แพทย์สงสัยว่าผู้ป่วยอาจมีความผิดปกติที่จำเป็นต้องใช้ค่าเม็ดเลือดขาวในการช่วยยืนยันการวินิจฉัยของแพทย์
  • ทำได้โดยการตรวจนับเม็ดเลือดอย่างสมบูรณ์ เพื่อนับแยกจำนวนเม็ดเลือดขาวแต่ละชนิด ร่วมกับการตรวจสเมียร์เลือด (Blood smear) เพื่อดูลักษณะของเซลล์เม็ดเลือดขาว
  • ค่าปกติของจำนวนเม็ดเลือดขาว คือ 4,000-11,000 เซลล์/ไมโครลิตร
  • สัดส่วนปกติของเม็ดเลือดขาวแต่ละชนิด ได้แก่ นิวโทรฟิล 40-60% ลิมโฟไซต์ 20-40% โมโนไซต์ 2-8% อีโอซิโนฟิล 1-4% และเบโซฟิล 0-1%

การรักษาภาวะเม็ดเลือดขาวสูง

  • กรณีที่เม็ดเลือดขาวสูงขึ้นเพียงเล็กน้อยและไม่มีอาการรุนแรง ถือเป็นการตอบสนองตามปกติของร่างกาย ไม่จำเป็นต้องรักษา
  • หากพบอาการ เช่น มีไข้ อ่อนเพลีย มีผื่นแพ้ แพทย์จะวินิจฉัยหาสาเหตุ และรักษาตามสาเหตุนั้น เช่น หากเกิดการติดเชื้อก็จะให้ยาต้านไวรัส ยาปฏิชีวนะ หรือยาถ่ายพยาธิ หากมีอาการแพ้ก็จะให้ยาแก้แพ้ หรือหากพบว่าเป็นมะเร็งเม็ดเลือดขาวก็จะรักษาโดยการให้ยาเคมีบำบัด และการฉายรังสี เป็นต้น
  • กรณีที่มีเม็ดเลือดขาวสูงมากกว่า 100,000 เซลล์/ไมโครลิตร อาจต้องรักษาโดยการเปลี่ยนถ่ายพลาสมา เพื่อป้องกันภาวะแทรกซ้อนอันตรายที่เกิดขึ้น

การป้องกันเม็ดเลือดขาวสูง

การที่เม็ดเลือดขาวสูงขึ้นนั้นเป็นการตอบสนองของภูมิคุ้มกันเพื่อป้องกันร่างกายจากสิ่งแปลกปลอม จึงไม่จำเป็นต้องหาวิธีป้องกัน เพียงแต่ควรรักษาสุขภาพให้แข็งแรง หลีกเลี่ยงปัจจัยที่ทำให้ภูมิต้านทานอ่อนแอ หมั่นออกกำลังกาย และรับประทานอาหารที่มีประโยชน์ เช่น ผักผลไม้ที่มีสารต้านอนุมูลอิสระสูง กระเทียม หรือเนื้อสัตว์ไม่ติดมัน ซึ่งจะช่วยให้เม็ดเลือดขาวทำงานได้ดีขึ้น ทำให้ภูมิคุ้มกันแข็งแรง พร้อมต่อสู้กับเชื้อโรคและสิ่งแปลกปลอมอยู่เสมอ

ที่มาของข้อมูล

Abramson N. et al. Leukocytosis: Basic of Clinical Assessment. Am Fam Physician. 2000..

Riley L.K. et al. Evaluation of Patients with Leukocytosis. Am Fam Physician. 2015.


บทความนี้มีจุดประสงค์เพื่อให้ความรู้แก่ผู้อ่าน และไม่สามารถแทนการแนะนำของแพทย์ การวินิจฉัยโรค หรือการรักษาได้ ผู้อ่านควรพบแพทย์เพื่อให้แพทย์ตรวจที่สถานพยาบาลทุกครั้ง และไม่ควรตีความเองหรือวางแผนการรักษาด้วยตัวเองจากการอ่านบทความนี้ ทาง HonestDocs พยายามอัปเดตข้อมูลให้ครบถ้วนถูกต้องอยู่เสมอ คุณสามารถส่งคำแนะนำได้ที่ https://honestdocs.typeform.com/to/kkohc7

ขอบคุณที่อ่านค่ะ คุณคิดว่าข้อมูลนี้เป็นประโยชน์กับคุณแค่ไหนคะ
(1 ดาว - น้อย / 5 ดาว - มาก)

ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


แนบไฟล์ (รูปหรือวีดีโอ)
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ

คำตอบที่คุณจะได้เป็นเพียงความเห็นจากแพทย์ ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค โปรดพบแพทย์ที่สถานพยาบาลเพื่อการรักษาที่ถูกต้อง เหตุฉุกเฉิน โทร. 1669

รับทราบและถามคำถาม
บทความต่อไป
วิตามิน (Vitamins) คืออะไร?
วิตามิน (Vitamins) คืออะไร?

ร่างกายของคุณต้องการวิตามินที่สำคัญถึง 13 ชนิดในการทำงานอย่างมีประสิทธิภาพ

ดูในแอป