มะเร็งและโรคร้าย

โรคมะเร็งผิวหนัง

เผยแพร่ครั้งแรก 19 มิ.ย. 2018 อัปเดตล่าสุด 11 ก.พ. 2020 เวลาอ่านประมาณ 4 นาที
โรคมะเร็งผิวหนัง

โรคมะเร็งผิวหนังเป็นโรคมะเร็งในผู้ใหญ่ พบได้เรื่อย ๆ ในประเทศไทย แต่พบมากในชาวตะวันตก โรคมะเร็งผิวหนังจะให้การรักษาโดยแพทย์โรคผิวหนัง และศัลยแพทย์ หรืออาจเป็นแพทย์รังสีรักษา และ/หรือ อายุรแพทย์มะเร็งวิทยา

ลักษณะทั่วไปของโรค

โรคมะเร็งผิวหนังแบ่งเป็น 2 กลุ่มตามความรุนแรงของโรค คือ โรคมะเร็ง ผิวหนังชนิดไม่ใช่เมลาโนมา (ความรุนแรงของโรคต่ำ) และโรคมะเร็งผิวหนังชนิด เมลาโนมา (ความรุนแรงของโรคสูง) ทั้งนี้ ปัจจัยเสี่ยงสำคัญของโรคมะเร็งผิวหนัง ทุกชนิด คือการได้รับแสงแดดจัดต่อเนื่องเป็นเวลานาน

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
ตรวจมะเร็งทั่วไปวันนี้ ที่คลินิกหรือรพ. ใกล้บ้านคุณ เริ่มต้นที่ 1300 บาท ลดสูงสุด 24000 บาท

จองผ่าน HD ประหยัดกว่า / จ่ายทีหลังได้ / ผ่อน 0% ได้ / พร้อมแอดมินคอยตอบทุกคำถาม!

173

อาการสำคัญของโรคมะเร็งผิวหนัง คือ ผิวหนังมีก้อนเนื้อผิดปกติ อาจ เป็นก้อนเนื้อ แตกเป็นแผลเรื้อรังเหมือนดอกกะหล่ำ หรือเป็นไฟที่โตเร็ว กินลึก หรือแตกเป็นแผล การพบแพทย์เพื่อตรวจวินิจฉัยโรค

ขั้นตอนการพบแพทย์เพื่อวินิจฉัยโรคมะเร็งผิวหนังจะเริ่มจากการไปพบ แพทย์ด้วยอาการสำคัญ ทั้งนี้เพราะปัจจุบันยังไม่มีวิธีตรวจคัดกรองโรคมะเร็งผิวหนัง ดังนั้น การสังเกตผิวหนังตนเองจึงเป็นเรื่องสำคัญ ซึ่งเมื่อมีอาการผิดปกติ ดังกล่าว ควรรีบไปพบแพทย์เสมอ ซึ่งแพทย์คนแรกที่ผู้ป่วยพบ อาจเป็นแพทย์ ผิวหนัง ศัลยแพทย์ หรือแพทย์อายุรกรรมทั่วไป หรือให้เจ้าหน้าที่ที่โรงพยาบาล เป็นผู้แนะนำ

หากแพทย์ที่ตรวจคนแรกไม่ใช่ศัลยแพทย์ เมื่อตรวจพบความผิดปกติ ดังกล่าวจะปรึกษาศัลยแพทย์ ซึ่งมักตัดก้อนเนื้อออกทั้งก้อนเมื่อก้อนเนื้อมีขนาด เล็ก แต่หากก้อนเนื้อมีขนาดใหญ่จะตัดเพียงชิ้นเนื้อไปตรวจทางพยาธิวิทยา ซึ่งเมื่อผลตรวจวินิจฉัยพบว่าเป็นมะเร็ง แพทย์จึงประเมินสุขภาพผู้ป่วย และ ระยะโรคเพื่อให้การรักษาต่อไป

การประเมินสุขภาพผู้ป่วย

ขั้นตอนประเมินสุขภาพผู้ป่วยในโรคมะเร็งผิวหนังจะเหมือนกับที่ได้กล่าวแล้วในบทที่ 2

การประเมินระยะโรค

โรคมะเร็งผิวหนังทุกชนิดแบ่งเป็น 4 ระยะเช่นเดียวกับโรคมะเร็งชนิดอื่น ๆ โดยขั้นตอนจะเหมือนกับที่ได้กล่าวแล้วในบทที่ 2 รวมถึงการตรวจการแพร่กระจาย ของโรค แต่สิ่งที่แตกต่างคือการตรวจเฉพาะที่และการตรวจการแพร่กระจาย ของโรค

การตรวจเฉพาะที่จะเป็นการตรวจด้วยตาเปล่า ตรวจคลำต่อมน้ำเหลือง ที่อยู่ใกล้กับส่วนที่เกิดโรคและตำแหน่งที่โรคอาจแพร่กระจายไป

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
ตรวจมะเร็งทั่วไปวันนี้ ที่คลินิกหรือรพ. ใกล้บ้านคุณ เริ่มต้นที่ 1300 บาท ลดสูงสุด 24000 บาท

จองผ่าน HD ประหยัดกว่า / จ่ายทีหลังได้ / ผ่อน 0% ได้ / พร้อมแอดมินคอยตอบทุกคำถาม!

173

การแพร่กระจายของโรค

  • โรคมะเร็งผิวหนังชนิดไม่ใช่เมลาโนมา มักไม่ค่อยมีการแพร่กระจาย (อาจแพร่กระจายเข้าสู่ปอดได้บ้าง) ดังนั้น การตรวจการแพร่กระจายจึงมักเป็น เพียงการถ่ายภาพปอดด้วยเอกซเรย์ธรรมดา
  • โรคมะเร็งผิวหนังชนิดเมลาโนมามีการแพร่กระจายของโรคสูง ซึ่งเมื่อ แพร่กระจาย มักเข้าสู่ต่อมน้ำเหลืองที่อยู่ไกลจากก้อน/แผลมะเร็ง ปอด กระดูก และสมอง แต่ช่วงที่ยังไม่มีอาการ แพทย์มักตรวจเพียงภาพเอกซเรย์ปอด เพราะการตรวจขณะไม่มีอาการมักตรวจไม่พบ อาจเพราะก้อนเนื้อยังมีขนาดเล็กเกินกว่า เครื่องมือตรวจในปัจจุบันจะตรวจพบ

การรักษา การประเมินผลในช่วงรับการรักษา และหลังครบการรักษา

วิธีรักษาหลักของโรคมะเร็งผิวหนังคือการผ่าตัด แต่บางครั้งและบาง ระยะโรค อาจรักษาด้วยยาเคมีบำบัดและ/หรือรังสีรักษา ส่วนยารักษาตรงเป้ายังอยู่ ในระหว่างการศึกษา

ภายหลังผ่าตัด ศัลยแพทย์จะประเมินผลชิ้นเนื้อทางพยาธิวิทยาเมื่อพบ การลุกลามของโรค จึงส่งผู้ป่วยไปพบอายุรแพทย์มะเร็งวิทยาและ/หรือแพทย์รังสี รักษา โดยมีขั้นตอนเหมือนกับที่กล่าวแล้วในบทที่ 3

การรักษาและประเมินผลในช่วงรับการรักษา จะมีขั้นตอนเหมือนกับที่ได้ กล่าวแล้วในบทที่ 3

การประเมินผลหลังครบการรักษา เมื่อครบการรักษาแล้ว แพทย์ที่ปรึกษา จะส่งผู้ป่วยกลับคืนแพทย์ที่ส่งผู้ป่วยมา ต่อจากนั้นแพทย์เจ้าของไข้หรือแพทย์ ผู้เป็นหลักในการรักษาจะประเมินผลหลังครบการรักษา ซึ่งมีขั้นตอนเหมือนกับ ที่กล่าวแล้วในบทที่ 3 แต่สิ่งที่แตกต่างคือ การตรวจเฉพาะที่และการตรวจการแพร่กระจายของโรค ซึ่งจะเหมือนกับในหัวข้อย่อย การประเมินระยะโรค

เมื่อพบโรคมะเร็งหลงเหลือ และ/หรือ โรคแพร่กระจาย แพทย์จะเริ่มขั้นตอน การตรวจวินิจฉัยอีกครั้งเหมือนในผู้ป่วยใหม่ ซึ่งภายหลังได้ผลตรวจต่าง ๆ ครบแล้ว จึงพูดคุย ปรึกษา และแนะนำผู้ป่วยและครอบครัวถึงวิธีรักษาโรคในระยะนี้

ทั้งนี้ วิธีรักษาโดยทั่วไปยังคงเป็น 4 วิธีหลัก คือ การผ่าตัด รังสีรักษา ยาเคมีบำบัด และ/หรือ รักษาแบบประคับประคอง หรือ พยุงอาการ ด้วยวิธีการทางอายุรกรรมทั่วไป เช่น ให้ยาบรรเทาปวด โดยอาจเป็นวิธีใดวิธีเดียวหรือหลายวิธีร่วมกัน ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับอาการ อายุและสุขภาพผู้ป่วย ระยะโรคครั้งใหม่ วิธีรักษาเดิม ผลข้างเคียงจากการรักษาที่ผ่านมา ดุลพินิจของแพทย์ และความประสงค์ของผู้ป่วยและครอบครัว ส่วนยารักษาตรงเป้ายังอยู่ในระหว่างการศึกษา

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
ตรวจมะเร็งทั่วไปวันนี้ ที่คลินิกหรือรพ. ใกล้บ้านคุณ เริ่มต้นที่ 1300 บาท ลดสูงสุด 24000 บาท

จองผ่าน HD ประหยัดกว่า / จ่ายทีหลังได้ / ผ่อน 0% ได้ / พร้อมแอดมินคอยตอบทุกคำถาม!

173

เมื่อไม่พบโรคหลงเหลือ และ/หรือ โรคแพร่กระจาย แพทย์ที่ให้การรักษาจะนัดตรวจติดตามผลระยะยาวตลอดชีวิต ซึ่งแพทย์จะแนะนำให้ตรวจผิวหนังด้วยตนเอง (โดยการสังเกตและคลำ) เพราะโรคมะเร็งผิวหนังสามารถเกิดซ้ำในที่เดิมได้อีก และ/หรือ เกิดกับผิวหนังส่วนอื่น ๆ ทั่วตัว

การติดตามผลระยะยาวตลอดชีวิต

ขั้นตอนการติดตามผลระยะยาวในโรคมะเร็งผิวหนัง แพทย์มักแนะนำให้หลีกเลี่ยงแสงแดดจัด ปกป้องผิวหนังเมื่อออกแดดจัด (เช่น กางร่ม ใส่หมวก หรือทาครีมกันแดด) และแนะนำให้สังเกตผิวหนังตนเองตลอดชีวิตด้วยเหตุผลดังที่กล่าวแล้ว ซึ่งเมื่อพบความผิดปกติ ให้รีบไปพบแพทย์ก่อนถึงวันนัด

ในโรคมะเร็งผิวหนังชนิดไม่ใช่เมลาโนมา เนื่องจากเป็นโรคที่ความรุนแรงต่ำ การนัดตรวจจึงมักขึ้นอยู่กับผู้ป่วยเป็นกรณีไป และอาจเว้นระยะถึง 6 เดือน - 1 ปี ตั้งแต่แรกและตลอดไป ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับระยะโรคและดุลพินิจของแพทย์

ในโรคมะเร็งผิวหนังชนิดเมลาโนมา การติดตามผลการรักษาในระยะยาวตลอดชีวิตจะเหมือนกับโรคมะเร็งชนิดอื่น ๆ ดังที่กล่าวแล้วในบทที่ 3 รวมถึงในการตรวจวินิจฉัยการแพร่กระจายของโรค ส่วนการตรวจเฉพาะที่ คือ การตรวจดูและคลำผิวหนังส่วนต่าง ๆ และตรวจคลำต่อมน้ำเหลือง โดยอาจมีการตรวจอื่น ๆ เพิ่มเติม ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับอาการผู้ป่วยขณะนั้นและดุลพินิจของแพทย์

เมื่อพบโรคย้อนกลับเป็นซ้ำ และ/หรือ โรคแพร่กระจาย แพทย์จะเริ่มขั้นตอนการตรวจวินิจฉัยอีกครั้งเหมือนในผู้ป่วยใหม่ เมื่อได้ผลตรวจครบแล้วจึงพูดคุย ปรึกษา และแนะนำผู้ป่วยและครอบครัวถึงวิธีรักษาโรคระยะนี้ ซึ่งมีวิธีรักษา เหมือนกับที่ได้กล่าวแล้วในหัวข้อย่อย

การประเมินผลหลังครบการรักษา

เมื่อไม่พบโรคย้อนกลับเป็นซ้ำ และ/หรือ โรคแพร่กระจาย แพทย์จะนัดติดตามผลระยะยาวไปจนตลอดชีวิตผู้ป่วย โดยความถี่ของการนัดตรวจจะขึ้นอยู่กับชนิดของเซลล์มะเร็ง ระยะโรค สุขภาพและอาการผู้ป่วยขณะนั้น ผลการตรวจแต่ละครั้ง และดุลพินิจของแพทย์

คุณสามารถอ่านข้อมูลดีๆมีประโยชน์แบบนี้ได้เพิ่มเติมที่หนังสือ "รู้ก่อน เข้าใจกว่า การตรวจรักษามะเร็ง โดยศาสตราจารย์เกียรติคุณ แพทย์หญิงพวงทอง ไกรพิบูลย์ สำนักพิมพ์ซีเอ็ด เพื่อสนับสนุนผู้แต่ง 


4 แหล่งข้อมูล
กองบรรณาธิการ HD มุ่งมั่นตั้งใจให้ผู้อ่านได้รับข้อมูลที่ถูกต้อง โดยทำงานร่วมกับแพทย์และบุคลากรทางการแพทย์ รวมถึงเลือกใช้ข้อมูลอ้างอิงที่น่าเชื่อถือจากสถาบันต่างๆ คุณสามารถอ่านหลักการทำงานของกองบรรณาธิการ HD ได้ที่นี่
Skin Cancer Pictures & Photos. American Cancer Society. (https://www.cancer.org/cancer/skin-cancer/skin-cancer-image-gallery.html)
Skin Cancer Types, Symptoms, Treatment & Stages. MedicineNet. (https://www.medicinenet.com/skin_cancer_overview/article.htm)
Skin cancer (non-melanoma) - NHS (https://www.nhs.uk/conditions/non-melanoma-skin-cancer/)

บทความนี้มีจุดประสงค์เพื่อให้ความรู้แก่ผู้อ่าน และไม่สามารถแทนการแนะนำของแพทย์ การวินิจฉัยโรค หรือการรักษาได้ ผู้อ่านควรพบแพทย์เพื่อให้แพทย์ตรวจที่สถานพยาบาลทุกครั้ง และไม่ควรตีความเองหรือวางแผนการรักษาด้วยตัวเองจากการอ่านบทความนี้ ทาง HD พยายามอัปเดตข้อมูลให้ครบถ้วนถูกต้องอยู่เสมอ คุณสามารถส่งคำแนะนำได้ที่ https://honestdocs.typeform.com/to/kkohc7

ผู้เขียนและผู้รีวิวบทความไม่มีส่วนเกี่ยวข้องกับสินค้าหรือบริการที่นำเสนอแต่อย่างใด เว้นแต่จะระบุในเนื้อหา การแนะนำสินค้าและบริการแสดงขึ้นอัตโนมัติจากระบบของเว็บไซต์หรือแอปพลิเคชัน

ขอบคุณที่อ่านค่ะ คุณคิดว่าบทความนี้มีประโยชน์มากแค่ไหนคะ
(1 ดาว - น้อย / 5 ดาว - มาก)

ตั้งกระทู้ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลส่วนตัวของคุณ


แนบไฟล์ (รูปหรือวิดีโอ)
เช่น ประวัติการรักษา รอยโรค (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่ดูไฟล์ได้
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เข้าถึงได้

คำตอบที่คุณจะได้เป็นเพียงความเห็นจากแพทย์ ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค โปรดพบแพทย์ที่สถานพยาบาลเพื่อการรักษาที่ถูกต้อง เหตุฉุกเฉิน โทร. 1669

รับทราบและถามคำถาม
บทความต่อไป
5 หนังสือทำอาหารสำหรับผู้ป่วยโรคมะเร็ง
5 หนังสือทำอาหารสำหรับผู้ป่วยโรคมะเร็ง

การทำอาหารง่าย ๆ ที่มีโภชนาการที่เหมาะสมระหว่างการรักษาโรคมะเร็ง

เหงื่ออกตอนกลางคืน เป็นอาการของโรคมะเร็งหรือไม่
เหงื่ออกตอนกลางคืน เป็นอาการของโรคมะเร็งหรือไม่

ปรึกษาปัญหาเรื่องเหงื่อออกตอนกลางคืนกับแพทย์ของคุณ

มะเร็งเป็นโรคติดต่อหรือไม่?
มะเร็งเป็นโรคติดต่อหรือไม่?

คำตอบต่อคำถามทางสุขภาพที่พบได้บ่อยเกี่ยวกับโรคมะเร็ง