มะเร็งและโรคร้าย

โรคมะเร็งผิวหนัง

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ มิ.ย. 19, 2018 ประมาณเวลาการอ่าน: 4 นาที
โรคมะเร็งผิวหนัง

โรคมะเร็งผิวหนังเป็นโรคมะเร็งในผู้ใหญ่ พบได้เรื่อย ๆ ในประเทศไทย แต่พบมากในชาวตะวันตก โรคมะเร็งผิวหนังจะให้การรักษาโดยแพทย์โรคผิวหนัง และศัลยแพทย์ หรืออาจเป็นแพทย์รังสีรักษา และ/หรือ อายุรแพทย์มะเร็งวิทยา

ลักษณะทั่วไปของโรค

โรคมะเร็งผิวหนังแบ่งเป็น 2 กลุ่มตามความรุนแรงของโรค คือ โรคมะเร็ง ผิวหนังชนิดไม่ใช่เมลาโนมา (ความรุนแรงของโรคต่ำ) และโรคมะเร็งผิวหนังชนิด เมลาโนมา (ความรุนแรงของโรคสูง) ทั้งนี้ ปัจจัยเสี่ยงสำคัญของโรคมะเร็งผิวหนัง ทุกชนิด คือการได้รับแสงแดดจัดต่อเนื่องเป็นเวลานาน

อาการสำคัญของโรคมะเร็งผิวหนัง คือ ผิวหนังมีก้อนเนื้อผิดปกติ อาจ เป็นก้อนเนื้อ แตกเป็นแผลเรื้อรังเหมือนดอกกะหล่ำ หรือเป็นไฟที่โตเร็ว กินลึก หรือแตกเป็นแผล การพบแพทย์เพื่อตรวจวินิจฉัยโรค

ขั้นตอนการพบแพทย์เพื่อวินิจฉัยโรคมะเร็งผิวหนังจะเริ่มจากการไปพบ แพทย์ด้วยอาการสำคัญ ทั้งนี้เพราะปัจจุบันยังไม่มีวิธีตรวจคัดกรองโรคมะเร็งผิวหนัง ดังนั้น การสังเกตผิวหนังตนเองจึงเป็นเรื่องสำคัญ ซึ่งเมื่อมีอาการผิดปกติ ดังกล่าว ควรรีบไปพบแพทย์เสมอ ซึ่งแพทย์คนแรกที่ผู้ป่วยพบ อาจเป็นแพทย์ ผิวหนัง ศัลยแพทย์ หรือแพทย์อายุรกรรมทั่วไป หรือให้เจ้าหน้าที่ที่โรงพยาบาล เป็นผู้แนะนำ

หากแพทย์ที่ตรวจคนแรกไม่ใช่ศัลยแพทย์ เมื่อตรวจพบความผิดปกติ ดังกล่าวจะปรึกษาศัลยแพทย์ ซึ่งมักตัดก้อนเนื้อออกทั้งก้อนเมื่อก้อนเนื้อมีขนาด เล็ก แต่หากก้อนเนื้อมีขนาดใหญ่จะตัดเพียงชิ้นเนื้อไปตรวจทางพยาธิวิทยา ซึ่งเมื่อผลตรวจวินิจฉัยพบว่าเป็นมะเร็ง แพทย์จึงประเมินสุขภาพผู้ป่วย และ ระยะโรคเพื่อให้การรักษาต่อไป

การประเมินสุขภาพผู้ป่วย

ขั้นตอนประเมินสุขภาพผู้ป่วยในโรคมะเร็งผิวหนังจะเหมือนกับที่ได้กล่าวแล้วในบทที่ 2

การประเมินระยะโรค

โรคมะเร็งผิวหนังทุกชนิดแบ่งเป็น 4 ระยะเช่นเดียวกับโรคมะเร็งชนิดอื่น ๆ โดยขั้นตอนจะเหมือนกับที่ได้กล่าวแล้วในบทที่ 2 รวมถึงการตรวจการแพร่กระจาย ของโรค แต่สิ่งที่แตกต่างคือการตรวจเฉพาะที่และการตรวจการแพร่กระจาย ของโรค

การตรวจเฉพาะที่จะเป็นการตรวจด้วยตาเปล่า ตรวจคลำต่อมน้ำเหลือง ที่อยู่ใกล้กับส่วนที่เกิดโรคและตำแหน่งที่โรคอาจแพร่กระจายไป

การแพร่กระจายของโรค

  • โรคมะเร็งผิวหนังชนิดไม่ใช่เมลาโนมา มักไม่ค่อยมีการแพร่กระจาย (อาจแพร่กระจายเข้าสู่ปอดได้บ้าง) ดังนั้น การตรวจการแพร่กระจายจึงมักเป็น เพียงการถ่ายภาพปอดด้วยเอกซเรย์ธรรมดา
  • โรคมะเร็งผิวหนังชนิดเมลาโนมามีการแพร่กระจายของโรคสูง ซึ่งเมื่อ แพร่กระจาย มักเข้าสู่ต่อมน้ำเหลืองที่อยู่ไกลจากก้อน/แผลมะเร็ง ปอด กระดูก และสมอง แต่ช่วงที่ยังไม่มีอาการ แพทย์มักตรวจเพียงภาพเอกซเรย์ปอด เพราะการตรวจขณะไม่มีอาการมักตรวจไม่พบ อาจเพราะก้อนเนื้อยังมีขนาดเล็กเกินกว่า เครื่องมือตรวจในปัจจุบันจะตรวจพบ

การรักษา การประเมินผลในช่วงรับการรักษา และหลังครบการรักษา

วิธีรักษาหลักของโรคมะเร็งผิวหนังคือการผ่าตัด แต่บางครั้งและบาง ระยะโรค อาจรักษาด้วยยาเคมีบำบัดและ/หรือรังสีรักษา ส่วนยารักษาตรงเป้ายังอยู่ ในระหว่างการศึกษา

ภายหลังผ่าตัด ศัลยแพทย์จะประเมินผลชิ้นเนื้อทางพยาธิวิทยาเมื่อพบ การลุกลามของโรค จึงส่งผู้ป่วยไปพบอายุรแพทย์มะเร็งวิทยาและ/หรือแพทย์รังสี รักษา โดยมีขั้นตอนเหมือนกับที่กล่าวแล้วในบทที่ 3

การรักษาและประเมินผลในช่วงรับการรักษา จะมีขั้นตอนเหมือนกับที่ได้ กล่าวแล้วในบทที่ 3

การประเมินผลหลังครบการรักษา เมื่อครบการรักษาแล้ว แพทย์ที่ปรึกษา จะส่งผู้ป่วยกลับคืนแพทย์ที่ส่งผู้ป่วยมา ต่อจากนั้นแพทย์เจ้าของไข้หรือแพทย์ ผู้เป็นหลักในการรักษาจะประเมินผลหลังครบการรักษา ซึ่งมีขั้นตอนเหมือนกับ ที่กล่าวแล้วในบทที่ 3 แต่สิ่งที่แตกต่างคือ การตรวจเฉพาะที่และการตรวจการแพร่กระจายของโรค ซึ่งจะเหมือนกับในหัวข้อย่อย การประเมินระยะโรค

เมื่อพบโรคมะเร็งหลงเหลือ และ/หรือ โรคแพร่กระจาย แพทย์จะเริ่มขั้นตอน การตรวจวินิจฉัยอีกครั้งเหมือนในผู้ป่วยใหม่ ซึ่งภายหลังได้ผลตรวจต่าง ๆ ครบแล้ว จึงพูดคุย ปรึกษา และแนะนำผู้ป่วยและครอบครัวถึงวิธีรักษาโรคในระยะนี้

ทั้งนี้ วิธีรักษาโดยทั่วไปยังคงเป็น 4 วิธีหลัก คือ การผ่าตัด รังสีรักษา ยาเคมีบำบัด และ/หรือ รักษาแบบประคับประคอง หรือ พยุงอาการ ด้วยวิธีการทางอายุรกรรมทั่วไป เช่น ให้ยาบรรเทาปวด โดยอาจเป็นวิธีใดวิธีเดียวหรือหลายวิธีร่วมกัน ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับอาการ อายุและสุขภาพผู้ป่วย ระยะโรคครั้งใหม่ วิธีรักษาเดิม ผลข้างเคียงจากการรักษาที่ผ่านมา ดุลพินิจของแพทย์ และความประสงค์ของผู้ป่วยและครอบครัว ส่วนยารักษาตรงเป้ายังอยู่ในระหว่างการศึกษา

เมื่อไม่พบโรคหลงเหลือ และ/หรือ โรคแพร่กระจาย แพทย์ที่ให้การรักษาจะนัดตรวจติดตามผลระยะยาวตลอดชีวิต ซึ่งแพทย์จะแนะนำให้ตรวจผิวหนังด้วยตนเอง (โดยการสังเกตและคลำ) เพราะโรคมะเร็งผิวหนังสามารถเกิดซ้ำในที่เดิมได้อีก และ/หรือ เกิดกับผิวหนังส่วนอื่น ๆ ทั่วตัว

การติดตามผลระยะยาวตลอดชีวิต

ขั้นตอนการติดตามผลระยะยาวในโรคมะเร็งผิวหนัง แพทย์มักแนะนำให้หลีกเลี่ยงแสงแดดจัด ปกป้องผิวหนังเมื่อออกแดดจัด (เช่น กางร่ม ใส่หมวก หรือทาครีมกันแดด) และแนะนำให้สังเกตผิวหนังตนเองตลอดชีวิตด้วยเหตุผลดังที่กล่าวแล้ว ซึ่งเมื่อพบความผิดปกติ ให้รีบไปพบแพทย์ก่อนถึงวันนัด

ในโรคมะเร็งผิวหนังชนิดไม่ใช่เมลาโนมา เนื่องจากเป็นโรคที่ความรุนแรงต่ำ การนัดตรวจจึงมักขึ้นอยู่กับผู้ป่วยเป็นกรณีไป และอาจเว้นระยะถึง 6 เดือน - 1 ปี ตั้งแต่แรกและตลอดไป ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับระยะโรคและดุลพินิจของแพทย์

ในโรคมะเร็งผิวหนังชนิดเมลาโนมา การติดตามผลการรักษาในระยะยาวตลอดชีวิตจะเหมือนกับโรคมะเร็งชนิดอื่น ๆ ดังที่กล่าวแล้วในบทที่ 3 รวมถึงในการตรวจวินิจฉัยการแพร่กระจายของโรค ส่วนการตรวจเฉพาะที่ คือ การตรวจดูและคลำผิวหนังส่วนต่าง ๆ และตรวจคลำต่อมน้ำเหลือง โดยอาจมีการตรวจอื่น ๆ เพิ่มเติม ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับอาการผู้ป่วยขณะนั้นและดุลพินิจของแพทย์

เมื่อพบโรคย้อนกลับเป็นซ้ำ และ/หรือ โรคแพร่กระจาย แพทย์จะเริ่มขั้นตอนการตรวจวินิจฉัยอีกครั้งเหมือนในผู้ป่วยใหม่ เมื่อได้ผลตรวจครบแล้วจึงพูดคุย ปรึกษา และแนะนำผู้ป่วยและครอบครัวถึงวิธีรักษาโรคระยะนี้ ซึ่งมีวิธีรักษา เหมือนกับที่ได้กล่าวแล้วในหัวข้อย่อย

การประเมินผลหลังครบการรักษา

เมื่อไม่พบโรคย้อนกลับเป็นซ้ำ และ/หรือ โรคแพร่กระจาย แพทย์จะนัดติดตามผลระยะยาวไปจนตลอดชีวิตผู้ป่วย โดยความถี่ของการนัดตรวจจะขึ้นอยู่กับชนิดของเซลล์มะเร็ง ระยะโรค สุขภาพและอาการผู้ป่วยขณะนั้น ผลการตรวจแต่ละครั้ง และดุลพินิจของแพทย์

คุณสามารถอ่านข้อมูลดีๆมีประโยชน์แบบนี้ได้เพิ่มเติมที่หนังสือ "รู้ก่อน เข้าใจกว่า การตรวจรักษามะเร็ง โดยศาสตราจารย์เกียรติคุณ แพทย์หญิงพวงทอง ไกรพิบูลย์ สำนักพิมพ์ซีเอ็ด เพื่อสนับสนุนผู้แต่ง 

ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


ลบไฟล์
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

วันนี้คุณอยากจะถามคุณหมอแบบไหน

@question.title

ถามปกติ ได้คำตอบภายใน 24 ชั่วโมง

ค่าบริการ 100 เหรียญ

คุณหมอตอบภายใน 24 ชั่วโมง โดยคุณจะได้รับอีเมลแจ้ง เมื่อคุณหมอตอบแล้ว

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 24 ชั่วโมง เราคืนเหรียญให้ทั้งหมด (ไม่คิดค่าบริการ)

ถามด่วน ได้คำตอบภายใน 60 นาที

ค่าบริการ 200 เหรียญ

คุณหมอตอบภายใน 60 นาที โดยคุณจะได้รับอีเมลแจ้ง เมื่อคุณหมอตอบแล้ว

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 60 นาที เราคืนเหรียญให้ 100 เหรียญและคำถามจะถูกปรับเป็นคำถามปกติ ซึ่งจะได้คำตอบภายใน 24 ชั่วโมง

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 24 ชั่วโมง เราคืนเหรียญให้ทั้งหมด (ไม่คิดค่าบริการ)

คำถามของคุณจะถูกแสดงผลเป็นคำถามแรกๆ บนหน้าถามหมอเป็นเวลา 2 วัน ซึ่งเพิ่มโอกาสให้คุณได้รับความคิดเห็นจากคุณหมอท่านอื่น

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่