Doctor men
เขียนโดย
ทีมแพทย์ HD
ความรู้สุขภาพ

ไอคิว (Intelligence Quotient) คืออะไร ได้มาตรฐานจริงหรือ?

ไอคิว หรือความสามารถทางสติปัญญา เป็นสิ่งที่หลายคนพยายามหามาตรวัดที่เป็นรูปธรรม ทำให้มีแบบทดสอบไอคิวสำหรับแต่ละช่วงอายุ แต่หลายปัจจัยก็ทำให้แบบทดสอบมีช่องโหว่อยู่บ้าง
เผยแพร่ครั้งแรกเมื่อ: 30 ม.ค. 2020 อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ 11 ก.พ. 2020 ประมาณเวลาการอ่าน: 5 นาที
ไอคิว (Intelligence Quotient) คืออะไร ได้มาตรฐานจริงหรือ?

ความสามารถของมนุษย์มีหลายแบบหลายมิติ หลายย่างเป็นความสามารถอันเป็นนามธรรม วัดผลออกมาเป็นปริมาณได้ยาก นักวิจัยจึงได้มีการคิดค้นระบบคะแนนขึ้นมาเพื่อให้ชี้วัดได้ชัดเจนขึ้น

ความสามารถทางปัญญา หรือที่เรียกว่า ไอคิว ก็เป็นหนึ่งในการทดสอบที่สามารถวัดผลออกมาได้

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
ทรีตเมนต์เพิ่มความกระจ่างใส, เพิ่มความชุ่มชื้น และผ่อนคลายกล้ามเนื้อ

เปรียบเทียบราคาทรีตเมนต์หน้า ที่คลินิกเสริมความงามทั่วกรุงเทพที่นี่

Facialtreatmentinternal ad

ความฉลาดของมนุษย์เป็นที่ถกเถียงกันมานานว่าคืออะไร และจะสามารถวัดออกมาและเปรียบเทียบในแต่ละคนได้หรือไม่

ในอดีตมีการศึกษาวิจัยมากมายเพื่อวัดผลความฉลาดของมนุษย์ โดยระบบคะแนนแรกได้พัฒนาขึ้นในปี ค.ศ. 1912 โดย วิลเลียม สเติร์น (William Stern) นักวิทยาศาสตร์ชาวเยอรมนี

โดยเขาจะเปรียบเทียบความสามารถตามอายุจริงเทียบกับอายุของสมอง แต่ระบบการทดสอบนี้ไม่ละเอียดพอและมีความแปรปรวนสูง

หลังจากนั้น ระบบคะแนนที่จะใช้มดสอบความฉลาดได้มีการพัฒนาขึ้นเรื่อยๆ จนถึงปัจจุบัน แบบทดสองที่ได้รับการยอมรับเป็นมาตรฐานสากลคือ การวัดไอคิวตามหน่วยวัดของเวชสเลอร์ (Wechsler Intelligence Scale)

การวัดความฉลาดหรือ ไอคิว วัดผลที่ตรงไหน?

การวัดไอคิว เป็นการวัดความสามารถในการแก้ไขปัญหาในสถานการณ์ที่ให้มา ทั้งแบบที่ใช้ภาษา ไม่ว่าจะเป็นฟัง พูด อ่าน หรือเขียน และแบบที่ไม่ต้องใช้ภาษา คือรูปภาพแสดงความเข้าใจอันเป็นรูปสากล และเป็นการทดสอบรวมในด้านมิติสัมพันธ์ต่างๆ

ตัวอย่างแบบทดสอบไอคิวสำหรับเด็ก ซึ่งแยกย่อยเป็นด้านต่างๆ ตามหน่วยวัดของเวชสเลอร์ (Wechsler Intelligence Scale for Children - IV)

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
ทรีตเมนต์เพิ่มความกระจ่างใส, เพิ่มความชุ่มชื้น และผ่อนคลายกล้ามเนื้อ

เปรียบเทียบราคาทรีตเมนต์หน้า ที่คลินิกเสริมความงามทั่วกรุงเทพที่นี่

Facialtreatmentinternal ad
  • ภาษา จัดกลุ่มศัพท์ที่เหมือนหรือต่างกันในรูปแบบต่างๆ และความหมายของคำ
  • การรับรู้และเหตุผล การเติมรูปภาพให้สมบูรณ์ และการจัดกลุ่มและคาดเดาการเรียงลำดับรูปภาพ
  • การจดจำและคำนวณเพื่อการใช้งาน พีชคณิต และลำดับทางคณิตศาสตร์
  • ความเร็วในการแก้ปัญหา การหาสัญลักษณ์ต่าง ๆ

โดยรวมจะเป็นการทดสอบความสามารถของสมองอันเป็นพื้นฐานต่างๆ อันเป็นหน้าที่พื้นฐานของสมองในการเรียนรู้และรับรู้เรื่องราวต่างๆ ไม่ได้เป็นการทดสอบด้านลึกเชิงลึก

ใช้เพื่อวัดว่าสามารถเรียนรู้ต่อเนื่องไปในอนาคตมากน้อยเพียงใด

อายุที่ต่างกัน จะมีระดับไอคิวต่างกันหรือไม่?

เนื่องจากเมื่ออายุมากขึ้น ประสบการณ์มากขึ้น การเรียนรู้มากขึ้น

แต่ปัจจัยต่างๆ นี้ส่งผลไม่มากนักต่อระดับไอคิว เพราะการเรียนรู้ตามประสบการณ์หรือการรับรู้ข้อมูลที่มากขึ้นนั้นเป็นการต่อยอดต่อจากกระบวนการเรียนรู้พื้นฐาน

ในขณะที่แบบทดสอบไอคิวออกแบบมาวัดผลโดยตรงที่กระบวนการคิดและแก้ไขปัญหาเบื้องต้นของสมอง

ดังนั้น อายุและประสบการณ์เพิ่มขึ้นอาจทำให้ความฉลาดเพิ่มขึ้น หรือตัวเลขไอคิวเพิ่มขึ้นได้ แต่เป็นตัวเลขที่ไม่มากและแทบไม่มีนัยสำคัญทางสถิติ

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
ทรีตเมนต์เพิ่มความกระจ่างใส, เพิ่มความชุ่มชื้น และผ่อนคลายกล้ามเนื้อ

เปรียบเทียบราคาทรีตเมนต์หน้า ที่คลินิกเสริมความงามทั่วกรุงเทพที่นี่

Facialtreatmentinternal ad

อย่างไรก็ตาม ค่าอ้างอิงมาตรฐานไอคิวจะอ้างอิงตามช่วงอายุ ต้องใช้แบบทดสอบและตัวเลขอ้างอิงให้เหมาะสมกับอายุด้วย

เชื้อชาติ ศาสนา ภาษา ที่แตกต่างกัน มีผลต่อระดับไอคิวหรือไม่?

เชื้อชาติ ภาษา มีผลต่อความเข้าใจแบบทดสอบ แต่ไม่มีผลต่อระดับไอคิว

แบบทดสอบไอคิวเกือบทั้งหมดเป็นการทดสอบที่ไม่ต้องใช้ภาษา ในส่วนที่เป็นภาษาหรือคำสั่ง จะเป็นภาษาง่ายๆ ที่ได้รับการรับรองการแปลตามมาตรฐานของแต่ละประเทศ

ดังนั้นการทำแบบทดสอบวัดระดับไอคิวให้ถูกต้องตามช่วงอายุ จะสามารถเปรียบเทียบความสามารถทางสติปัญญาได้ ภาษา ศาสนา หรือเชื้อชาติ ไม่ได้ทำให้เกิดข้อได้เปรียบ-เสียเปรียบมากนัก

อย่างไรก็ตาม หากความสามารถทางภาษามีข้อจำกัดมากจนไม่เข้าใจแบบทดสอบ ก็จะทำให้ผลการประเมินไอคิวหรือความสามารถทางสติปัญญาผิดเพี้ยนไปได้

ระดับคะแนนของไอคิวเป็นอย่างไร?

ระดับคะแนนของไอคิวนั้น เมื่อแต่ละคนทำแบบทดสอบเรียบร้อยจะต้องนำมาเฉลี่ยและเทียบผลกับค่าปกติ

โดยใช้สถิติมาคำนวณค่าเฉลี่ยเลขคณิตและส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน เพื่อเทียบกับค่ามาตรฐานของแต่ละชาติและโดยรวมได้

ปัจจุบันเราได้ข้อมูลจำนวนมากของทั้งโลก และได้กำหนดค่ามาตรฐานกึ่งกลางของไอคิวที่ 100 และได้กำหนดส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐานออกไปด้านละ 15

ยกตัวอย่างเช่น หากคะแนนต่ำกว่าค่าเฉลี่ยอยู่เป็นจำนวน 1 เท่าของส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน คะแนนไอคิวจะเท่ากับ 85 (100-15) หรือหากคะแนนสูงกว่าค่าเฉลี่ยอยู่เป็นจำนวน 2 เท่าของส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน คะแนนไอคิวจะเท่ากับ 115 (100+15)

คะแนนของคนส่วนมากจะตกอยู่ในบริเวณส่วนกลางของการกระจายมาตรฐาน หรืออยู่ใกล้เคียงกับค่าเฉลี่ยนั่นเอง

หากมีการเบี่ยงเบนไปจากค่าเฉลี่ยไปเป็นจำนวนมากเท่าไร จะพบคนกลุ่มนี้น้อยลงเช่น เป็นคนกลุ่มที่ฉลาดที่สุด หรือเป็นคนกลุ่มที่มีปัญหาการเรียนรู้

ตัวอย่างงานวิจัยวัดไอคิวของเด็กนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 1 ของสถาบันราชานุกูลในปี พ.ศ. 2559 โดยสุ่มตัวอย่างจากทั่วประเทศมาวัดไอคิวด้วยวิธี Standard Progressive Matrices ที่สามารถไปเทียบกับวิธีมาตรฐานของ Wechsler

ได้กลุ่มตัวอย่าง 23,641 ราย ค่าไอคิวเฉลี่ยคือ 98.2 ถือว่าเท่ากับเกณฑ์มาตรฐาน ส่วนไอคิวที่ต่ำกว่า 70 คือน้อยกว่า 1 เท่าของส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ที่ถือว่าเป็นการเรียนรู้บกพร่องนั้น พบเพียง 5.8% ในขณะที่กลุ่มทีมีระดับไอคิวสูงกว่า 130 คือ เกิน 2 เท่าของส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน พบเพียง 7.9% เท่านั้น

นอกเหนือจาก Wechsler test ที่ถือเป็นสากลแล้ว ยังมีการทดสอบไอคิวแบบอื่นที่ให้ความละเอียดของการเรียนรู้และแก้ไขปัญหาในมิติต่างๆ อีก เช่น Stanford-Binet test, Woodcock-Johnson test

ระดับไอคิวต่ำหรือสูงมีความสำคัญไหม และต้องตรวจทุกคนหรือไม่?

ระดับไอคิว เป็นเพียงผลรวมคะแนนจากการวัดมิติต่างๆ เท่านั้น

หากพบว่าค่าไอคิวต่ำกว่าปกติ จะต้องเข้าสู่การวิเคราะห์อย่างละเอียดถึงสาเหตุที่ทำให้คะแนนออกมาต่ำ และไม่ได้หมายความว่าจะไร้ความสามารถ หรือขาดศักยภาพในการทำงาน

เพียงแต่จะต้องจัดลักษณะงานหรือรูปแบบการเรียนรู้ให้เหมาะสมเท่านั้น

โดยทั่วไป การทดสอบไอคิวจะทำเมื่ออยู่ในช่วงวัยเรียน หรือสงสัยมีความผิดปกติด้านการเรียนรู้ ไม่ว่าบกพร่องหรือเลอเลิศเกินปกติ ไม่ได้แนะนำให้ตรวจเป็นปกติวิสัย

ข้อสำคัญคือ หากเลือกใช้การทดสอบที่ไม่เหมาะสม ระดับไอคิวจะออกมาผิดพลาด ไม่ตรงกับความเป็นจริงได้ เช่น ใช้แบบทดสอบ WISC III ที่ออกแบบมาสำหรับคนที่อายุมากกว่า 16 ปี หากนำไปทำการทดสอบคนที่อายุน้อยกว่า 16 ปี ค่าที่ได้จะคลาดเคลื่อนมาก

ปัจจัยที่ส่งผลต่อระดับไอคิว มีอะไรบ้าง?

ปัจจุบันยังไม่ทราบปัจจัยที่แม่นยำที่จะมาทำนายผลหรือมีผลต่อการทดสอบวัดระดับไอคิว ที่พบในปัจจุบันเป็นเพียงปัจจัยความสัมพันธ์กัน และเป็นความสัมพันธ์ร่วมกัน

บางปัจจัยสามารถสร้างก่อนจะทดสอบไอคิวเพื่อพัฒนาการเรียนรู้ให้เต็มที่ บางปัจจัยสามารถปรับหลังวัดไอคิวเพื่อแก้ไขหรือปรับปรุงการเรียนรู้ของผู้ที่ทำการทดสอบ (แต่อาจไม่ได้เปลี่ยนระดับไอคิวมากนัก) อีกหลายปัจจัยก็ไม่สามารถปรับแก้ได้

ปัจจัยที่อาจเกี่ยวข้องกับระดับไอคิว ได้แก่

  1. พันธุกรรม เช่น ความผิดปกติของโครโมโซมบางชนิดที่ทำให้พัฒนาการของสมองช้า หรือการเรียนรู้ไม่ดี แต่ยังไม่มีข้อมูลยืนยันแน่ชัด
  2. ผู้เลี้ยงดู นอกจากการถ่ายทอดความสามารถทางพันธุกรรมแล้ว ผู้เลี้ยงดูถือว่ามีความสำคัญไม่น้อยต่อระดับไอคิว เช่น หากพ่อแม่ที่ไอคิวสูง มีแนวโน้มที่ลูกจะมีไอคิวสูงตามไปด้วย ซึ่งเกี่ยวข้องกับระดับการศึกษาของพ่อแม่ รวมถึงสภาวะแวดล้อมที่บ้าน
  3. การศึกษา ได้แก่ การเข้าถึงการศึกษาที่เหมาะ มีคุณภาพ มีผู้สอนที่ดี ทั้งหมดช่วยให้มีโอกาสพัฒนาไอคิวหรือความสามารถด้านอื่นๆ มากขึ้น
  4. สภาพแวดล้อม เช่น การเข้าถึงห้องสมุดและแหล่งข้อมูล ภาวะโภชนาการที่ดี การมีส่วนร่วมและสนับสนุนการเรียนรู้ของสังคม
  5. ภาษา วัฒนธรรม ส่งผลต่อระดับไอคิว เนื่องจากบางภาษาไม่สามารถสื่อสารแบบทดสอบไอคิวได้ดีเท่าแบบทดสอบต้นฉบับที่เป็นภาษาอังกฤษ หรือความเข้าใจภาษาอังกฤษที่ไม่ดีนักจะส่งผลต่อระดับไอคิวที่ไม่ค่อยดีด้วย ส่วนวัฒนธรรมเป็นเรื่องของมุมมองเชิงนามธรรมต่อแบบทดสอบ ที่บางครั้งบางวัฒนธรรม ไม่ได้สอนเรื่องเชิงนามธรรม ทำให้ความเข้าใจแบบทดสอบลดลง คะแนนจะลดลง

ปัจจัยทางการศึกษา ครอบครัว ภาวะโภชนาการ การเข้าถึงการศึกษาและแหล่งข้อมูล จะช่วยทำให้การเรียนรู้และแก้ไขปัญหาดีขึ้น แต่ระดับไอคิวอาจจะไม่เปลี่ยนแปลงมากนัก

ปัจจุบันยังไม่มีปัจจัยอันหนึ่งอันเดียวที่จะมีผลเพิ่มหรือลดระดับไอคิวได้อย่างชัดเจน


3 การอ้างอิง
กองบรรณาธิการ HD มุ่งมั่นตั้งใจให้ผู้อ่านได้รับข้อมูลที่ถูกต้อง โดยทำงานร่วมกับแพทย์และบุคลากรทางการแพทย์ รวมถึงเลือกใช้ข้อมูลอ้างอิงที่น่าเชื่อถือจากสถาบันต่างๆ คุณสามารถอ่านหลักการทำงานของกองบรรณาธิการ HD ได้ที่นี่
จันทร์อาภา สุขทัพภ์, อัมพร เบญจพลพิทักษ์, วนิดา ชนินยุทธวงศ์, ประเสริฐ จุฑา. ระดับสติปัญญานักเรียนไทยชั้นประถมศุกษาปีที่ 1 ประจำปีการศึกษา 2559. Journal of Mental Health of Thailand 2018; 26(3): 161-73
Richardson K, Norgate SH. Does IQ Really Predict Job Performance?. Appl Dev Sci. 2015;19(3):153–169. doi:10.1080/10888691.2014.983635
Ellen Braaten, Dennis Norman. Intelligence Quotient. In Pediatrics In Review ; Nov 2006, 27(11): 403-408

บทความนี้มีจุดประสงค์เพื่อให้ความรู้แก่ผู้อ่าน และไม่สามารถแทนการแนะนำของแพทย์ การวินิจฉัยโรค หรือการรักษาได้ ผู้อ่านควรพบแพทย์เพื่อให้แพทย์ตรวจที่สถานพยาบาลทุกครั้ง และไม่ควรตีความเองหรือวางแผนการรักษาด้วยตัวเองจากการอ่านบทความนี้ ทาง HD พยายามอัปเดตข้อมูลให้ครบถ้วนถูกต้องอยู่เสมอ คุณสามารถส่งคำแนะนำได้ที่ https://honestdocs.typeform.com/to/kkohc7

ผู้เขียนและผู้รีวิวบทความไม่มีส่วนเกี่ยวข้องกับสินค้าหรือบริการที่นำเสนอแต่อย่างใด เว้นแต่จะระบุในเนื้อหา การแนะนำสินค้าและบริการแสดงขึ้นอัตโนมัติจากระบบของเว็บไซต์หรือแอปพลิเคชัน

ขอบคุณที่อ่านค่ะ คุณคิดว่าข้อมูลนี้เป็นประโยชน์กับคุณแค่ไหนคะ
(1 ดาว - น้อย / 5 ดาว - มาก)

ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


แนบไฟล์ (รูปหรือวีดีโอ)
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ

คำตอบที่คุณจะได้เป็นเพียงความเห็นจากแพทย์ ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค โปรดพบแพทย์ที่สถานพยาบาลเพื่อการรักษาที่ถูกต้อง เหตุฉุกเฉิน โทร. 1669

รับทราบและถามคำถาม
ดูในแอป