เชื้ออีโคไลกับการติดเชื้อในทางเดินปัสสาวะ

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ มิ.ย. 24, 2018 ประมาณเวลาการอ่าน: 3 นาที

เชื้ออีโคไล(E. Coli)เป็นสาเหตุที่พบบ่อยของการติดเชื้อในทางเดินปัสสาวะ

ระบบปัสสาวะมีหน้าที่หลักคือขับของเสีย ควบคุมระดับเกลือแร่ และรักษาสมดุลของน้ำในร่างกาย โดยเริ่มจากไตจะกรองเลือดและสร้างออกมาเป็นปัสสาวะโดยปัสสาวะจะไหลผ่านท่อไตลงสู่กระเพาปัสสาวะซึ่งกักเก็บปัสสาวะไว้ เวลาปัสสาวะกระเพาะปัสสาวะจะโล่งและปัสสาวะจะไหลออกจากร่างกายผ่านท่อปัสสาวะ ซึ่งการติดเชื้อในทางเดินปัสสาวะคือการติดเชื้อของไต กระเพาปัสสาวะ ท่อไต หรือท่อปัสสาวะ การติดเชื้อมักเกิดจากแบคทีเรียที่อาศัยอยู่ในลำไส้เข้ามาอยู่ในทางเดินปัสสาวะผ่านทางท่อปัสสาวะ

เชื้ออีโคไลในปัสสาวะ

ตามรายงานในปี 2012 ตีพิมพ์ในวารสารโรคระบาดติดเชื้อ(journal Emerging Infectious Diseases) ระบุว่า เชื้อเอชเชอริเชีย โคไล(Escherichia coli) หรือย่อว่า อี โคไล(E. coli) เป็นสาเหตุของการติดเชื้อในทางเดินปัสสาวะกว่า 85% และเชื้อแบคทีเรียอื่นที่ทำให้เกิดการติดเชื้อในทางเดินปัสสาวะได้แก่ เชื้อสแตฟไฟโลค็อกคัส ซาโปรไฟติคัส(Staphylococcus saprophyticus) เชื้อสูโดโมแนส แอรูจิโนซา(Pseudomonas aeruginosa) และเชื้อเคลปซิเอลลา นิวโมนิเอ(Klebsiella pneumonia) โดยอาการของการติดเชื้อในทางเดินปัสสาวะได้แก่

  • ปัสสาวะแสบ
  • ปัสสาวะบ่อย กลั้นปัสสาวะไม่อยู่ หรือกระทั่งปัสสาวะลำบาก
  • ปัสสาวะมีกลิ่นเหม็น มีสีขุ่น หรือมีเลือดปน
  • ไข้หรือหนาวสั่น
  • ปวดท้องน้อยในผู้หญิงหรือปวดถ่ายในผู้ชาย
  • ปวดบั้นเอว ปวดท้อง ปวดสะโพก หรือปวดสีข้าง

การติดเชื้อในทางเดินปัสสาวะไม่ใช่ภาวะรุนแรงแต่ก็เป็นอันตรายได้ถ้าเชื้อแบคทีเรียเข้าสู่ไต หากไม่รักษาไตจะติดเชื้อ(ซึ่งก็นับว่าเป็นการติดเชื้อในทางเดินปัสสาวะแบบหนึ่ง)จะทำให้ไตเสียหายอย่างถาวรและอาจเกิดภาวะพิษในเลือดได้

อุบัติการณ์และปัจจัยเสี่ยง

ทุกปีมีผู้ป่วยจากการติดเชื้อในทางเดินปัสสาวะกว่า 8 ล้านคนในสหรัฐอเมริกาตามการรายงานของสถาบันโรคเบาหวาน ระบบย่อยอาหารและโรคไตแห่งชาติ(National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases)หรืย่อว่าเอ็นไอดีดีเค(NIDDK) และโรคนี้เกิดผู้ชายและผู้หญิงไม่เท่ากันโดยผู้หญิงเปิดได้มากกว่าผู้ชาย 4 เท่า และผู้หญิงมากกว่า 50% จะมีการติดเชื้อในทางเดินปัสสาวะอย่างน้อยหนึ่งครั้งในชีวิต เนื่องจากท่อปัสสาวะของผู้หญิงที่สั้นกว่าทำให้เชื้ออีโคไลและเชื้อแบคทีเรียอื่นๆเข้าสู่กระเพาะปัสสาวะได้ง่าย นอกจากนี้รูเปิดของท่อปัสสาวะในผู้หญิงอยู่ใกล้กับทวารหนักซึ่งเป็นที่อยู่ของแบคทีเรีย และทั้งผู้ชายและผู้หญิงมีโอกาสติดเชื้อในทางเดินปัสสาวะมากขึ้นถ้า

  • มีนิ่วในไตหรือภาวะอื่นที่มีการอุดตันของทางเดินปัสสาวะ
  • ไขสันหลังบาดเจ็บหรือเส้นประสาทเสียหายทำให้ไม่สามารถขับปัสสาวะออกจากกระเพาะปัสสาวะได้หมดทำให้แบคทีเรียแบ่งตัวมากขึ้น
  • ใส่สายระบายปัสสาวะ
  • ภูมิคุ้มกันอ่อนแอ

นอกจากนี้ผู้ชายที่มีต่อมลูกหมากโตและผู้หญิงที่ใช้หมวกครอบปากมดลูกคุมกำเนิด(vaginal diaphragm) มีความเสี่ยงติดเชื้อในทางเดินปัสสาวะมากขึ้นจากมีแรงดันจากภายนอกมากดกระเพาะปัสสาวะทำให้ขับปัสสาวะได้ไม่ดี และกายภาพของทางเดินปัสสาวะที่ผิดปกติในผู้ชายหรือผู้หญิงก็มีส่วนทำให้เกิดการติดเชื้อในทางเดินปัสสาวะรวมถึงผู้หญิงวัยเจริญพันธ์ที่ใช้ถุงยางอนามัยที่มียาฆ่าอสุจิด้วย

การติดเชื้อในทางเดินปัสสาวะจากเชื้ออีโคไลดื้อยาปฏิชีวนะ

ยาปฏิชีวนะเป็นมาตรฐานในการรักษาการติดเชื้อในทางเดินปัสสาวะ แต่เชื้ออีดคไลบางสายพันธุ์ที่เรียกว่า เอ็กเทน-สเปกตรัม เบต้า-แลคแตมเมส(extended-spectrum beta-lactamase) หรือที่ย่อว่า อีเอสบีเอล(ESBL)จะดื้อต่อยาส่วนใหญ่ และปัจจุบันเชื้ออีโคไลอีเอสบีเอลก่อให้เกิดรักษาการติดเชื้อในทางเดินปัสสาวะมากกว่าในอดีตตามบทความในปี 2012 ของวารสารยาต้านจุลชีพและเคมีบำบัด(journal Antimicrobial Agents and Chemotherapy) โดยนักวิจัยติดตามผู้ป่วยติดเชื้อในทางเดินปัสสาวะตั้งแต่ปี 2000-2010 พบว่าการติดเชื้อในทางเดินปัสสาวะจากเชื้ออีโคไลดื้อยาซิโปรฟล๊อกซาซิน(ciprofloxacin)เพิ่มขึ้นจาก 3% เป็น 17.1% และดื้อยาไตรเมโทพริม-ซัลฟาเมท็อกซาโซล(trimethoprim-sulfamethoxazole)เพิ่มขึ้นจาก 17.9% เป็น 24.2% เป็นที่น่าสนใจว่านักวิทยาศาสตร์คิดว่าเชื้ออีโคไลซึ่งอยู่ในลำไส้คนอย่างเข้ากันได้ดีเป็นสาเหตุของการติดเชื้อในทางเดินปัสสาวะ แต่งานวิจัยใหม่ๆพบว่าไก่อาจเป็นสาเหตุที่แท้จริงของการติดเชื้อแบคทีเรียในทางเดินปัสสาวะ หลายสิบปีที่เกษตรกรใช้ยาปฏิชีวนะในไก่และสัตว์อื่นๆเพื่อให้สัตว์นั้นน้ำหนักขึ้นไว แต่วิธีนี้ทำให้เกิดเชื้ออีโคไลดื้อยาปฏิชีวนะ บางรายงานรวมถึรายงานโรคระบาดติดเชื้อพบว่าสารพันธุกรรมของเชื้ออีโคไลดื้อยาในไก่คล้ายคลึงกับในคนที่ติดเชื้อในทางเดินปัสสาวะ หากคนกินไก่ที่มีเชื้ออีโคไลอีเอสบีเอล เชื้อแบคทีเรียนี้จะเข้าไปอาศัยในลำไส้และอาจเข้าสู่ทางเดินปัสสาวะทำให้เกิดการติดเชื้อได้ซึ่งเป็นสมมุติฐานของนักวิจัยบางท่าน แต่เป็นการยากที่เชื้ออีโคไลจากคนจะกระจายสู่สัตว์ผ่านทางสิ่งปฏิกูลของคนที่อยุ่ในสิ่งแวดล้อม

ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


ลบไฟล์
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

วันนี้คุณอยากจะถามคุณหมอแบบไหน

@question.title

ถามฟรี ได้คำตอบภายใน 24 ชม.

ฟรี ไม่มีค่าใช้จ่าย

ตอบโดยแพทย์ภายใน 24 ชั่วโมง (คุณจะได้รับอีเมลเมื่อแพทย์ตอบคำถามของคุณ)

ถามด่วน ได้คำตอบภายใน 60 นาที

การันตีคำตอบจากคุณหมอภายใน 60 นาที หรือรับค่าดำเนินการคำถามด่วน 200 บาทคืนไปเลย

คำถามของคุณจะถูกแสดงผลเป็นคำถามแรกๆ บนหน้าถามหมอเป็นเวลา 2 วัน เพื่อที่คุณจะสามารถรับความคิดเห็นจากคุณหมอหลายๆท่านในคำถามของคุณ

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่