เชื้ออีโคไลกับการติดเชื้อในทางเดินปัสสาวะ

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ 18 ก.ย. 2019 ประมาณเวลาการอ่าน: 3 นาที
มีคนอ่านบทความนี้แล้ว 1,431,697 คน

รีวิวโดยทีมแพทย์และเภสัชกร HonestDocs วันที่ 02/05/2562

ระบบปัสสาวะมีหน้าที่หลักคือ ขับของเสีย ควบคุมระดับเกลือแร่ และรักษาสมดุลของน้ำในร่างกาย  การทำงานเริ่มจากไตจะกรองเลือดและสร้างออกมาเป็นปัสสาวะโดยปัสสาวะจะไหลผ่านท่อไตลงสู่กระเพาะปัสสาวะซึ่งกักเก็บปัสสาวะไว้  ปัสสาวะจะไหลออกจากร่างกายผ่านท่อปัสสาวะ  การติดเชื้อในทางเดินปัสสาวะคือ การติดเชื้อของไต กระเพาะปัสสาวะ ท่อไต หรือท่อปัสสาวะ การติดเชื้อมักเกิดจากแบคทีเรียที่อาศัยอยู่ในลำไส้เข้ามาอยู่ในทางเดินปัสสาวะผ่านทางท่อปัสสาวะ    ทั้งนี้พบว่า เชื้ออีโคไล (E. Coli) หรือ เอสเชอริเซีย โคไล (Esscherichia coli) เป็นเชื้อแบคทีเรียซึ่งเป็นสาเหตุการติดเชื้อในทางเดินปัสสาวะซึ่งพบบ่อยที่สุด

โฆษณาจาก HonestDocs
เเพ็กเกจตรวจหัวใจ ❤️ ลด 30 - 50% ถึงวันที่ 24 ก.ย. นี้เท่านั้น 🔥

เหนื่อยง่าย เจ็บหน้าอก หอบ ลองมาเช็คสมรรถภาพหัวใจกันดีกว่า ❤ เริ่มต้นที่ 1450 บาท

Internal ad heartcheck

เชื้ออีโคไลในปัสสาวะ

ตามรายงานในปี 2012 ตีพิมพ์ในวารสารโรคระบาดติดเชื้อ (journal Emerging Infectious Diseases) ระบุว่า เชื้ออีโคไล เป็นสาเหตุของการติดเชื้อในทางเดินปัสสาวะกว่า 85%   ส่วนเชื้อแบคทีเรียอื่นที่ทำให้เกิดการติดเชื้อในทางเดินปัสสาวะได้แก่ เชื้อสแตฟไฟโลค็อกคัส ซาโปรไฟติคัส (Staphylococcus saprophyticus) เชื้อสูโดโมแนส แอรูจิโนซา(Pseudomonas aeruginosa) และเชื้อเคลปซิเอลลา นิวโมนิเอ(Klebsiella pneumonia

อาการของการติดเชื้อในทางเดินปัสสาวะ

  • ปัสสาวะแสบ
  • ปัสสาวะบ่อย กลั้นปัสสาวะไม่อยู่ 
  • ปัสสาวะลำบาก
  • ปัสสาวะมีกลิ่นเหม็น มีสีขุ่น หรือมีเลือดปน
  • ไข้หรือหนาวสั่น
  • ปวดท้องน้อยในผู้หญิงหรือปวดถ่ายในผู้ชาย
  • ปวดบั้นเอว ปวดท้อง ปวดสะโพก หรือปวดสีข้าง

การติดเชื้อในทางเดินปัสสาวะไม่ใช่ภาวะรุนแรงแต่ก็เป็นอันตรายได้ถ้าเชื้อแบคทีเรียเข้าสู่ไต หากไม่รักษาไตจะติดเชื้อ (เป็นการติดเชื้อในทางเดินปัสสาวะแบบหนึ่ง)  จะทำให้ไตเสียหายอย่างถาวรและอาจเกิดภาวะพิษในเลือดได้

อุบัติการณ์และปัจจัยเสี่ยง

การติดเชื้อในทางเดินปัสสาวะมักเกิดในผู้หญิงได้มากกว่าผู้ชาย 4 เท่า และผู้หญิงมากกว่า 50% จะมีการติดเชื้อในทางเดินปัสสาวะอย่างน้อยหนึ่งครั้งในชีวิต  เนื่องจากท่อปัสสาวะของผู้หญิงมีความสั้นกว่าจึงทำให้เชื้ออีโคไลและเชื้อแบคทีเรียอื่นๆ เข้าสู่กระเพาะปัสสาวะได้ง่าย นอกจากนี้รูเปิดของท่อปัสสาวะในผู้หญิงยังอยู่ใกล้กับทวารหนักซึ่งเป็นที่อยู่ของแบคทีเรีย นอกจากนี้ทั้งผู้ชายและผู้หญิงยังมีโอกาสติดเชื้อในทางเดินปัสสาวะมากขึ้นถ้ามีอาการดังต่อไปนี้

  • มีนิ่วในไต หรือภาวะอื่นที่มีการอุดตันของทางเดินปัสสาวะ
  • ไขสันหลังบาดเจ็บ หรือเส้นประสาทเสียหาย ทำให้ไม่สามารถขับปัสสาวะออกจากกระเพาะปัสสาวะได้หมด ทำให้แบคทีเรียแบ่งตัวมากขึ้น
  • ใส่สายระบายปัสสาวะ
  • ภูมิคุ้มกันอ่อนแอ
  • หมดประจำเดือน
  • ความผิดปกติของทางเดินปัสสาวะ

นอกจากนี้ผู้ชายที่มีต่อมลูกหมากโตและผู้หญิงที่ใช้หมวกครอบปากมดลูกคุมกำเนิด (vaginal diaphragm) ก็มีความเสี่ยงติดเชื้อในทางเดินปัสสาวะมากขึ้นจากการที่มีแรงดันจากภายนอกมากดกระเพาะปัสสาวะทำให้ขับปัสสาวะได้ไม่ดี   ลักษณะกายภาพของทางเดินปัสสาวะที่ผิดปกติในผู้ชาย หรือผู้หญิงก็มีส่วนทำให้เกิดการติดเชื้อในทางเดินปัสสาวะได้ รวมถึงผู้หญิงวัยเจริญพันธ์ุที่ใช้ถุงยางอนามัยที่มียาฆ่าอสุจิด้วย

การติดเชื้อในทางเดินปัสสาวะจากเชื้ออีโคไลดื้อยาปฏิชีวนะ

ยาปฏิชีวนะเป็นมาตรฐานในการรักษาการติดเชื้อในทางเดินปัสสาวะ แต่เชื้ออีโคไลบางสายพันธุ์ที่เรียกว่า เอ็กเทน-สเปกตรัม เบต้า-แลคแตมเมส (extended-spectrum beta-lactamase) หรือที่ย่อว่า อีเอสบีเอล (ESBL) จะดื้อต่อยาส่วนใหญ่ในกลุ่ม beta-lactam เช่น penicillins   cephalosporins  aztreonam   ตามบทความในปี 2012 ของวารสารยาต้านจุลชีพและเคมีบำบัด (journal Antimicrobial Agents and Chemotherapy)  ยังพบว่า ปัจจุบันเชื้ออีโคไลอีเอสบีเอลยังก่อให้เกิดรักษาการติดเชื้อในทางเดินปัสสาวะมากกว่าในอดีต 

โดยนักวิจัยติดตามผู้ป่วยติดเชื้อในทางเดินปัสสาวะตั้งแต่ปี 2000-2010 พบว่าการติดเชื้อในทางเดินปัสสาวะจากเชื้ออีโคไลดื้อยาซิโปรฟล๊อกซาซิน (ciprofloxacin) เพิ่มขึ้นจาก 3% เป็น 17.1% และดื้อยาไตรเมโทพริม-ซัลฟาเมท็อกซาโซล (trimethoprim-sulfamethoxazole) เพิ่มขึ้นจาก 17.9% เป็น 24.2%  นักวิทยาศาสตร์สันนิษฐานว่า เชื้ออีโคไลซึ่งอยู่ในลำไส้คนอย่างเข้ากันได้ดีอาจเป็นสาเหตุหนึ่งของการติดเชื้อในทางเดินปัสสาวะ 

โฆษณาจาก HonestDocs
เเพ็กเกจตรวจหัวใจ ❤️ ลด 30 - 50% ถึงวันที่ 24 ก.ย. นี้เท่านั้น 🔥

เหนื่อยง่าย เจ็บหน้าอก หอบ ลองมาเช็คสมรรถภาพหัวใจกันดีกว่า ❤ เริ่มต้นที่ 1450 บาท

Internal ad heartcheck

อย่างไรก็ตาม งานวิจัยใหม่ๆ พบว่า ไก่อาจเป็นสาเหตุที่แท้จริงของการติดเชื้อแบคทีเรียในทางเดินปัสสาวะ   หลายสิบปีที่เกษตรกรใช้ยาปฏิชีวนะในไก่และสัตว์อื่นๆ เพื่อให้สัตว์น้ำหนักขึ้นไว แต่วิธีนี้ทำให้เชื้ออีโคไลดื้อต่อยาปฏิชีวนะ บางรายงานรวมถึงรายงานโรคระบาดติดเชื้อพบว่าสารพันธุกรรมของเชื้ออีโคไลดื้อยาในไก่คล้ายคลึงกับในคนที่ติดเชื้อในทางเดินปัสสาวะ หากคนกินไก่ที่มีเชื้ออีโคไลอีเอสบีเอล เชื้อแบคทีเรียนี้จะเข้าไปอาศัยในลำไส้และอาจเข้าสู่ทางเดินปัสสาวะทำให้เกิดการติดเชื้อได้  ซึ่งเป็นสมมุติฐานของนักวิจัยบางท่าน แต่เป็นการยากที่เชื้ออีโคไลจากคนจะกระจายสู่สัตว์ผ่านทางสิ่งปฏิกูลของคนที่อยู่ในสิ่งแวดล้อม

ที่มาของข้อมูล

Urinary tract infection (UTI) (https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/urinary-tract-infection/symptoms-causes/syc-20353447)

L Silvia Munoz-Price, MD, PhD, Extended-spectrum beta-lactamases (https://www.uptodate.com/contents/extended-spectrum-beta-lactamases), Mar 2019

ขอบคุณที่อ่านค่ะ คุณคิดว่าข้อมูลนี้เป็นประโยชน์กับคุณแค่ไหนคะ
(1 ดาว - น้อย / 5 ดาว - มาก)

บทความก่อนหน้า
เชื้ออีโคไลติดต่อได้หรือไม่
เชื้ออีโคไลติดต่อได้หรือไม่

ดูคำถามและคำตอบอื่นๆที่เกี่ยวกับอาการนี้

เป็นไข้หวัดใหญ่ชนิดเดียวกันในช่วงๆเวลาใกล้กันได้หรือไม่คะ
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ที่มีใบอนุญาต (คำตอบนี้เป็นการให้คำแนะนำเบื้องต้น ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค หรือการรักษา)
สงสัยคะทำไมคนไข้ส่วนใหญ่จะติดเชื้อในกระแสเลือดคะ
คำถามนี้ได้การตอบจากพยาบาลผู้เชี่ยวชาญ
เชื้อ HPV เกิดขึ้นได้อย่างไร และสามารถติดต่อกันทางเพศสัมพันธ์ได้หรือไม่ ถ้าได้..สามารถตรวจเช็คได้ทางไหนบ้าง
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ที่มีใบอนุญาต (คำตอบนี้เป็นการให้คำแนะนำเบื้องต้น ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค หรือการรักษา)
ปัญหาสิวในวัย30+
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ที่มีใบอนุญาต (คำตอบนี้เป็นการให้คำแนะนำเบื้องต้น ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค หรือการรักษา)
เรื่องความเข้มข้นของเลือดในการบริจาคเลือดค่ะ เคยบริจาคได้ แต่สองสามปีมานี้ ทั้งพักผ่อน อกล ก็ยังไม่สามารถบริจาคเลือดได้ค่ะ
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ที่มีใบอนุญาต (คำตอบนี้เป็นการให้คำแนะนำเบื้องต้น ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค หรือการรักษา)
การใส่เหล้ก จำเป้นไหมไม่ที่ไม่ผ่าออก
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ที่มีใบอนุญาต (คำตอบนี้เป็นการให้คำแนะนำเบื้องต้น ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค หรือการรักษา)

ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


แนบไฟล์ (รูปหรือวีดีโอ)
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ

คำตอบที่คุณจะได้เป็นเพียงความเห็นจากแพทย์ ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค โปรดพบแพทย์ที่สถานพยาบาลเพื่อการรักษาที่ถูกต้อง เหตุฉุกเฉิน โทร. 1669

รับทราบและถามคำถาม

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่

ดูในแอป