เขาว่าต้องผ่าตัด “ใหญ่”

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ ก.พ. 14, 2018 ประมาณเวลาการอ่าน: 4 นาที

การผ่าตัดรักษามะเร็งเต้านมคงบอกได้ยากว่าเป็นการผ่าตัดใหญ่หรือไม่

เพราะปัจจุบันการผ่าตัดมีหลายแบบเหลือเกิน  ทั้งยังไม่มีกำหนดกฎเกณฑ์ตายตัว  ว่าอะไรเป็นตัวแบ่งระหว่างการผ่าตัดใหญ่กับการผ่าตัดเล็ก  หากจะนับจากมุมมองของวิสัญญีแพทย์  การผ่าตัดมะเร็งเต้านมทุกรูปแบบนิยมทำภายใต้การดมยาสลบ  ไม่ใช่ฉีดยาชาอย่างน้อยตรงนี้ก็พอบอกได้ว่าไม่ใช่การผ่าตัดเล็กๆ  ในมุมมองของศัลยแพทย์  เราผ่าตัดอวัยวะภายนอก  ไม่ได้เข้าไปในช่องอก  ช่องท้อง  สมอง  หรืออวัยวะภายใน  ซ้ำเต้านมยังไม่ใช่อวัยวะที่จำเป็นสำหรับการดำรงชีวิตอีกต่างหาก  ฉะนั้นผลกระทบต่อระบบหายใจและทางเดินอาหารก็น้อย  ผ่าตัดเสร็จมักหายใจได้สะดวกและกินอาหารได้ทันที  การผ่าตัดมักเสียเลือดไม่มาก  ส่วนใหญ่ใช้เวลาไม่นานนัก  หนึ่งถึงสองชั่วโมงเป็นอันเสร็จพิธี  ผู้ป่วยที่ฟิตพอควรไม่ถึงกับดีเลิศ  ก็รับการผ่าตัดได้อย่างปลอดภัย  ดังนั้นจะบอกว่าเป็นการผ่าตัดใหญ่ก็อาจจะไม่ใช่เสียทีเดียว

จริงอยู่ว่าในการผ่าตัดบางแบบ  เช่น  การตัดเต้านมออกทั้งหมดและเลาะต่อมน้ำเหลืองในรักแร้  จะปรากฏแผลขนาดใหญ่ยาวเป็นคืบและมีบริเวณที่ต้องเลาะเนื้อเยื่อออกเป็นบริเวณกว้าง  แต่เอาเข้าจริงผู้ป่วยก็ไม่ได้เจ็บแผลมากนัก  ยาแก้ปวดในปัจจุบัน  ทั้งยาชาเฉพาะที่และยาฉีดยากินก็มีประสิทธิภาพดีกว่าสมัยก่อนมากโข  การผ่าตัดเสริมเต้านมทันทีโดยการใช้กล้ามเนื้อและผิวหนังหน้าท้อง  หรือกล้ามเนื้อและผิวหนังจากด้านหลังอาจเพิ่มแผลในบริเวณอื่นและเพิ่มความเจ็บปวดอยู่บ้าง  แต่ก็ยังคงเป็นการผ่าตัดที่ไม่ได้เข้าช่องอก  ช่องท้องอยู่ดี  ข้อด้อยอยู่ตรงเวลาที่ใช้ในการผ่าตัดเพิ่มขึ้นมาก

แนวโน้มในปัจจุบันมีความพยายามที่ระรักษามะเร็งเต้านมโดยผ่าตัดน้อยที่สุดและเก็บเต้านมไว้ให้ได้  โดยการผ่าตัดผ่านแผลเล็กๆ  การเลาะต่อมน้ำเหลืองในรักแร้  จากเดิมต้องเลาะต่อมน้ำเหลืองจำนวนมากก็มีแนวโน้มจะเลาะน้อยลงเท่าที่จำเป็น  โดยมีการนำทางเข้าสู่ต่อมน้ำเหลืองที่สำคัญอย่างแม่นยำ  ระยะเวลาที่อยู่โรงพยาบาลและระยะเวลาฟื้นตัวก็สั้นลงเรื่อยๆ  ผู้ป่วยที่ผ่าตัดแบบเก็บเต้านมไว้ได้และเลาะต่อมน้ำเหลืองบริเวณรักแร้เฉพาะที่จำเป็น  อาจอยู่โรงพยาบาลแค่เพียง  1 – 2  วัน  เมื่อเทียบ  1 – 2 สัปดาห์ในผู้ป่วยที่ตัดเต้านมออก  รวมทั้งเลาะต่อมน้ำเหลืองในรักแร้จำนวนมาก

การจะเลือกทำผ่าตัดวิธีใดไม่ใช่เลือกตามใจของผู้ป่วยหรือศัลยแพทย์ทั้งหมด  แต่ศัลยแพทย์ควรจะบอกวิธีที่เหมาะสมที่ผู้ป่วยสามารถเลือกได้เป็นรายๆ  ไป  (ซึ่งไม่เหมือนกัน)  เปิดโอกาสให้ผู้ป่วยซักถามข้อดีข้อเสียก่อนตัดสินใจร่วมกัน  โดยเลือกจากการผ่าตัดที่พิจารณาแล้วว่าเหมาะสมกับผู้ป่วยตามหลักฐานทางวิชาการ  ไม่ใช่จะทำอยู่แบบเดียวที่ตนเองถนัดหรือชอบ  โดยพิจารณาปัจจัยของผู้ป่วยและโรคทีหลัง  แต่ก็ไม่ใช่ยอมผู้ป่วยไปหมดให้เลือกได้หมดตามชอบใจแม้ไม่ถูกต้องตามหลักวิชาการ

วิธีการรักษาใหม่ๆ  อีกหลายวิธีกำลังทยอยกันเข้ามา  ข้อมูลเหล่านี้ถ้าเป็นเมื่อก่อน  กว่าผู้ป่วยจะรู้คงใช้เวลาเป็นปีๆ  แต่ปัจจุบันข้อมูลข่าวสารกระจายถึงทุกซอกทุกมุมที่มีอินเตอร์เน็ต  เพียงแค่ช่วงเวลาเป็นวินาที  แม้ว่าหนังสือเล่มนี้จะพยายามกล่าวถึงวิธีทันสมัยที่สุด  ทั้งการผ่าตัด  ฉายรังสีและการรักษาทางยา  แต่ผู้เขียนเชื่อว่า  เมื่อถึงวันที่หนังสือออกจำหน่ายหลายข้อมูลที่ใหม่กว่าก็คงจะจายอยู่เต็มอินเทอร์เน็ตแล้ว  ฉะนั้นแทนที่จะบอกวิธีต่างๆ  ทุกวิธีที่มี  เอาเป็นข้อสังเกต  เหตุผลที่ควรใช้ไตร่ตรองในการพิจารณาการรักษาใหม่ๆ  เหล่านั้นดีกว่านะครับ

มะเร็งเต้านมเป็นโรคที่ต้องเฝ้าดูผลการักษาเป็นระยะเวลานานกว่าจะรู้ว่าการรักษาวิธีใหม่ดีหรือไม่  หายขาดมากกว่าวิธีเก่าหรือไม่  ต้องเปรียบเทียบโรคเป็น  หมายถึงต้องรู้ว่าวิธีการรักษาวิธีใหม่ที่ว่าดีนี้ใช้รักษาผู้ป่วยที่มีระยะของโรคและความรุนแรงของโรคสูสีกับการรักษาแบบที่ใช้อยู่ในปัจจุบันหรือไม่  ไม่ใช่เลือกเฉพาะรายที่เป็นน้อย  ยังไม่ลุกลามรุนแรง  แล้วบอกว่าได้ผลดีกว่า  อย่างนี้เป็นต้น  การจะนำการรักษาแบบใหม่ที่มีแนวโน้มดีมาใช้กับผู้ป่วย  โดยยังขาดข้อมูลระยะยาว  จำเป็นต้องบอกให้ผู้ป่วยทราบหรือทำการรักษาในลักษณะกึ่งวิจัยแบบที่ทำในโรงเรียนแพทย์  คือผู้ป่วยรับทราบข้อมูลทั้งหมดและสมัครใจ  การเลือกวิธีรักษาที่รับรองแล้วโดยสมาคมทางโรคเต้านมที่เชื่อถือได้  เช่น  สมาคมศัลยแพทย์อเมริกัน  สมาคมโรคเต้านม  (ประเทศไทย) เป็นอีกทางหนึ่งที่ช่วยเพิ่มความมั่นใจของผู้ป่วย

ในปัจจุบันบอกได้เพียงว่า  สำหรับมะเม็งเต้านมแล้ว  การผ่าตัดยังคงเป็นการรักษาหลัก  ส่วนจะผ่าใหญ่หรือผ่าไม่ใหญ่  จะผ่าก่อนให้ยาหรือให้ยาก่อนผ่า  หรือผ่าแล้วไม่ต้องให้ยาเลย  จะมีข้อบ่งชี้ที่ถูกต้องเหมาะสมทางวิชาการเป็นรายๆ ไป  ซึ่งข้อมูลทางวิชาการเหล่านี้ก็เปลี่ยนแปลงอยู่เสมอหนังสือเล่มนี้เป็น

ข้อมูลเรื่องมะเร็งเต้านมที่มีในหลายเว็บไซต์

แนวทางการรักษาคร่าวๆ  ณ  ปัจจุบันที่หนังสือถูกเขียนขึ้นเท่านั้น  ผู้อ่านควรใช้วิจารณญาณ  สอบถามแพทย์ของท่าน  และติดตามข้อมูลล่าสุดร่วมด้วย

สถานการณ์เหล่านี้ย่อมทำให้เกิดการแข่งขัน  ซึ่งถ้าเป็นการแข่งขันทางด้านวิชาการล้วนๆ  ก็จะเป็นสิ่งที่ดีอย่างยิ่ง  เพราะทำให้ผู้ป่วยได้รับประโยชน์ในการรักษาสูงสุด แต่ถ้ามีเรื่องธุรกิจและชื่อเสียงเข้ามาร่วมด้วยมักเป็นเหตุให้มีการใช้วิชาพญามาร  (ไม่ใช่พยาบาลนะครับ)  เข้ามาผสมปนเป  การรักษาหลายวิธีที่ไม่ต้องผ่าตัด  เป็นเสน่ห์ดึงดูดใจผู้ป่วยขี้กลัวอยู่แล้ว  จะมีวิธีพิสูจน์ที่ถูกต้องตามหลักวิทยาศาสตร์หรือไม่  ไม่เป็นไร  มีข้ออ้างหรือประสบการณ์ของผู้ป่วย  (ซึ่งจริงหรือไม่ก็ไม่ทราบ)  มาประกอบก็เป็นอันเชื่อได้แล้ว  ยิ่งถ้ามีแพทย์มาให้ความเห็นสนับสนุนด้วยยิ่งดีใหญ่

การผ่าตัดที่ทำแต่น้อยก็เช่นเดียวกัน  เป็นสิ่งที่ผู้ป่วยอีกกลุ่มหนึ่งต้องการไม่ว่าจะสาวหรือสูงวัยต่างอยากเก็บเต้านมไว้เป็นส่วนใหญ่  ทำให้เกิดการเก็บเต้านมไว้ในรายที่ไม่ควร  ผืนข้อบ่งชี้ที่ยอมรับกันในปัจจุบัน  เป็นเหตุให้เกิดการกลับมาเป็นซ้ำสูงขึ้น  และโอกาสหายขาดจากโรคอาจลดต่ำลง  ผู้ป่วยจึงต้องคิดให้หนัก  อาจหาความเห็นที่สองที่เชื่อถือได้  ซึ่งถ้าความเห็นของแพทย์สองคนต่างกันราวฟ้ากับเหวก็อาจต้องหาความเห็นที่สามมาช่วยอีกแรง

การผ่าตัดเต้านมออกทั้งหมด  รวมทั้งการเลาะต่อมน้ำเหลืองในรักแร้  แม้จะถูกหาว่าโบราณ  แต่ก็ยังจำเป็นในผู้ป่วยจำนวนไม่น้อย  เช่น  ผู้ป่วยที่มีเนื้องอกก้อนใหญ่หรือมีหลายก้อน  หรือก้อนเนื้ออยู่ใต้หัวนมพอดิบพอดีแบบนี้การเก็บเต้านมไว้มีโอกาสเอาเนื้องอกออกไม่หมดสูง  จึงมักต้องตัดเต้านมออก  ผู้ป่วยต่างจังหวัดหลายรายได้รับคำแนะนำให้ตัดเต้านมออกแทนที่จะเก็บไว้  เนื่องจากปัญหาความไม่พร้อมของเครื่องมือ  เช่น  เครื่องเอกซเรย์แมมโมแกรม  เพื่อติดตามผลไม่ละเอียดไม่คมชัดเพียงพอ  ไม่มีเครื่องให้รังสีรักษา  (ซึ่งจำเป็นสำหรับการเก็บเต้านมไว้)  ที่ทันสมัย  และผู้ป่วยก็ไม่สะดวกในการไปๆ มาๆ  รวมทั้งไม่ได้สนใจเรื่องความสวยงามมากนักก็เป็นปัจจัยที่นำมาตัดสินใจร่วมกันด้วย

คุณสามารถอ่านข้อมูลดีๆมีประโยชน์แบบนี้ได้เพิ่มเติมที่หนังสือ "มะเร็งเต้านม" โดยรองศาสตราจารย์ นพ. พัฒน์พงศ์ นาวีเจริญ, รองศาสตราจารย์ นพ. ศิรชัย จินดารักษ์, ผู้ช่วยศาสตราจารย์ นพ. ชวลิต เลิศบุษยานุกูล, ผู้ช่วยศาสตราจารย์ นพ. วิโรจน์ ศรีอุฬารพงศ์ จากสำนักพิมพ์อมรินทร์ เพื่อสนับสนุนผู้แต่ง

ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


ลบไฟล์
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

วันนี้คุณอยากจะถามคุณหมอแบบไหน

@question.title

ถามฟรี ได้คำตอบภายใน 24 ชม.

ฟรี ไม่มีค่าใช้จ่าย

ตอบโดยแพทย์ภายใน 24 ชั่วโมง (คุณจะได้รับอีเมลเมื่อแพทย์ตอบคำถามของคุณ)

ถามด่วน ได้คำตอบภายใน 60 นาที

การันตีคำตอบจากคุณหมอภายใน 60 นาที หรือรับค่าดำเนินการคำถามด่วน 200 บาทคืนไปเลย

คำถามของคุณจะถูกแสดงผลเป็นคำถามแรกๆ บนหน้าถามหมอเป็นเวลา 2 วัน เพื่อที่คุณจะสามารถรับความคิดเห็นจากคุณหมอหลายๆท่านในคำถามของคุณ

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่