เขาว่าต้องผ่าตัด “ใหญ่”

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ ก.พ. 14, 2018 ประมาณเวลาการอ่าน: 4 นาที

การผ่าตัดรักษามะเร็งเต้านมคงบอกได้ยากว่าเป็นการผ่าตัดใหญ่หรือไม่

เพราะปัจจุบันการผ่าตัดมีหลายแบบเหลือเกิน  ทั้งยังไม่มีกำหนดกฎเกณฑ์ตายตัว  ว่าอะไรเป็นตัวแบ่งระหว่างการผ่าตัดใหญ่กับการผ่าตัดเล็ก  หากจะนับจากมุมมองของวิสัญญีแพทย์  การผ่าตัดมะเร็งเต้านมทุกรูปแบบนิยมทำภายใต้การดมยาสลบ  ไม่ใช่ฉีดยาชาอย่างน้อยตรงนี้ก็พอบอกได้ว่าไม่ใช่การผ่าตัดเล็กๆ  ในมุมมองของศัลยแพทย์  เราผ่าตัดอวัยวะภายนอก  ไม่ได้เข้าไปในช่องอก  ช่องท้อง  สมอง  หรืออวัยวะภายใน  ซ้ำเต้านมยังไม่ใช่อวัยวะที่จำเป็นสำหรับการดำรงชีวิตอีกต่างหาก  ฉะนั้นผลกระทบต่อระบบหายใจและทางเดินอาหารก็น้อย  ผ่าตัดเสร็จมักหายใจได้สะดวกและกินอาหารได้ทันที  การผ่าตัดมักเสียเลือดไม่มาก  ส่วนใหญ่ใช้เวลาไม่นานนัก  หนึ่งถึงสองชั่วโมงเป็นอันเสร็จพิธี  ผู้ป่วยที่ฟิตพอควรไม่ถึงกับดีเลิศ  ก็รับการผ่าตัดได้อย่างปลอดภัย  ดังนั้นจะบอกว่าเป็นการผ่าตัดใหญ่ก็อาจจะไม่ใช่เสียทีเดียว

จริงอยู่ว่าในการผ่าตัดบางแบบ  เช่น  การตัดเต้านมออกทั้งหมดและเลาะต่อมน้ำเหลืองในรักแร้  จะปรากฏแผลขนาดใหญ่ยาวเป็นคืบและมีบริเวณที่ต้องเลาะเนื้อเยื่อออกเป็นบริเวณกว้าง  แต่เอาเข้าจริงผู้ป่วยก็ไม่ได้เจ็บแผลมากนัก  ยาแก้ปวดในปัจจุบัน  ทั้งยาชาเฉพาะที่และยาฉีดยากินก็มีประสิทธิภาพดีกว่าสมัยก่อนมากโข  การผ่าตัดเสริมเต้านมทันทีโดยการใช้กล้ามเนื้อและผิวหนังหน้าท้อง  หรือกล้ามเนื้อและผิวหนังจากด้านหลังอาจเพิ่มแผลในบริเวณอื่นและเพิ่มความเจ็บปวดอยู่บ้าง  แต่ก็ยังคงเป็นการผ่าตัดที่ไม่ได้เข้าช่องอก  ช่องท้องอยู่ดี  ข้อด้อยอยู่ตรงเวลาที่ใช้ในการผ่าตัดเพิ่มขึ้นมาก

แนวโน้มในปัจจุบันมีความพยายามที่ระรักษามะเร็งเต้านมโดยผ่าตัดน้อยที่สุดและเก็บเต้านมไว้ให้ได้  โดยการผ่าตัดผ่านแผลเล็กๆ  การเลาะต่อมน้ำเหลืองในรักแร้  จากเดิมต้องเลาะต่อมน้ำเหลืองจำนวนมากก็มีแนวโน้มจะเลาะน้อยลงเท่าที่จำเป็น  โดยมีการนำทางเข้าสู่ต่อมน้ำเหลืองที่สำคัญอย่างแม่นยำ  ระยะเวลาที่อยู่โรงพยาบาลและระยะเวลาฟื้นตัวก็สั้นลงเรื่อยๆ  ผู้ป่วยที่ผ่าตัดแบบเก็บเต้านมไว้ได้และเลาะต่อมน้ำเหลืองบริเวณรักแร้เฉพาะที่จำเป็น  อาจอยู่โรงพยาบาลแค่เพียง  1 – 2  วัน  เมื่อเทียบ  1 – 2 สัปดาห์ในผู้ป่วยที่ตัดเต้านมออก  รวมทั้งเลาะต่อมน้ำเหลืองในรักแร้จำนวนมาก

การจะเลือกทำผ่าตัดวิธีใดไม่ใช่เลือกตามใจของผู้ป่วยหรือศัลยแพทย์ทั้งหมด  แต่ศัลยแพทย์ควรจะบอกวิธีที่เหมาะสมที่ผู้ป่วยสามารถเลือกได้เป็นรายๆ  ไป  (ซึ่งไม่เหมือนกัน)  เปิดโอกาสให้ผู้ป่วยซักถามข้อดีข้อเสียก่อนตัดสินใจร่วมกัน  โดยเลือกจากการผ่าตัดที่พิจารณาแล้วว่าเหมาะสมกับผู้ป่วยตามหลักฐานทางวิชาการ  ไม่ใช่จะทำอยู่แบบเดียวที่ตนเองถนัดหรือชอบ  โดยพิจารณาปัจจัยของผู้ป่วยและโรคทีหลัง  แต่ก็ไม่ใช่ยอมผู้ป่วยไปหมดให้เลือกได้หมดตามชอบใจแม้ไม่ถูกต้องตามหลักวิชาการ

วิธีการรักษาใหม่ๆ  อีกหลายวิธีกำลังทยอยกันเข้ามา  ข้อมูลเหล่านี้ถ้าเป็นเมื่อก่อน  กว่าผู้ป่วยจะรู้คงใช้เวลาเป็นปีๆ  แต่ปัจจุบันข้อมูลข่าวสารกระจายถึงทุกซอกทุกมุมที่มีอินเตอร์เน็ต  เพียงแค่ช่วงเวลาเป็นวินาที  แม้ว่าหนังสือเล่มนี้จะพยายามกล่าวถึงวิธีทันสมัยที่สุด  ทั้งการผ่าตัด  ฉายรังสีและการรักษาทางยา  แต่ผู้เขียนเชื่อว่า  เมื่อถึงวันที่หนังสือออกจำหน่ายหลายข้อมูลที่ใหม่กว่าก็คงจะจายอยู่เต็มอินเทอร์เน็ตแล้ว  ฉะนั้นแทนที่จะบอกวิธีต่างๆ  ทุกวิธีที่มี  เอาเป็นข้อสังเกต  เหตุผลที่ควรใช้ไตร่ตรองในการพิจารณาการรักษาใหม่ๆ  เหล่านั้นดีกว่านะครับ

มะเร็งเต้านมเป็นโรคที่ต้องเฝ้าดูผลการักษาเป็นระยะเวลานานกว่าจะรู้ว่าการรักษาวิธีใหม่ดีหรือไม่  หายขาดมากกว่าวิธีเก่าหรือไม่  ต้องเปรียบเทียบโรคเป็น  หมายถึงต้องรู้ว่าวิธีการรักษาวิธีใหม่ที่ว่าดีนี้ใช้รักษาผู้ป่วยที่มีระยะของโรคและความรุนแรงของโรคสูสีกับการรักษาแบบที่ใช้อยู่ในปัจจุบันหรือไม่  ไม่ใช่เลือกเฉพาะรายที่เป็นน้อย  ยังไม่ลุกลามรุนแรง  แล้วบอกว่าได้ผลดีกว่า  อย่างนี้เป็นต้น  การจะนำการรักษาแบบใหม่ที่มีแนวโน้มดีมาใช้กับผู้ป่วย  โดยยังขาดข้อมูลระยะยาว  จำเป็นต้องบอกให้ผู้ป่วยทราบหรือทำการรักษาในลักษณะกึ่งวิจัยแบบที่ทำในโรงเรียนแพทย์  คือผู้ป่วยรับทราบข้อมูลทั้งหมดและสมัครใจ  การเลือกวิธีรักษาที่รับรองแล้วโดยสมาคมทางโรคเต้านมที่เชื่อถือได้  เช่น  สมาคมศัลยแพทย์อเมริกัน  สมาคมโรคเต้านม  (ประเทศไทย) เป็นอีกทางหนึ่งที่ช่วยเพิ่มความมั่นใจของผู้ป่วย

ในปัจจุบันบอกได้เพียงว่า  สำหรับมะเม็งเต้านมแล้ว  การผ่าตัดยังคงเป็นการรักษาหลัก  ส่วนจะผ่าใหญ่หรือผ่าไม่ใหญ่  จะผ่าก่อนให้ยาหรือให้ยาก่อนผ่า  หรือผ่าแล้วไม่ต้องให้ยาเลย  จะมีข้อบ่งชี้ที่ถูกต้องเหมาะสมทางวิชาการเป็นรายๆ ไป  ซึ่งข้อมูลทางวิชาการเหล่านี้ก็เปลี่ยนแปลงอยู่เสมอหนังสือเล่มนี้เป็น

ข้อมูลเรื่องมะเร็งเต้านมที่มีในหลายเว็บไซต์

แนวทางการรักษาคร่าวๆ  ณ  ปัจจุบันที่หนังสือถูกเขียนขึ้นเท่านั้น  ผู้อ่านควรใช้วิจารณญาณ  สอบถามแพทย์ของท่าน  และติดตามข้อมูลล่าสุดร่วมด้วย

สถานการณ์เหล่านี้ย่อมทำให้เกิดการแข่งขัน  ซึ่งถ้าเป็นการแข่งขันทางด้านวิชาการล้วนๆ  ก็จะเป็นสิ่งที่ดีอย่างยิ่ง  เพราะทำให้ผู้ป่วยได้รับประโยชน์ในการรักษาสูงสุด แต่ถ้ามีเรื่องธุรกิจและชื่อเสียงเข้ามาร่วมด้วยมักเป็นเหตุให้มีการใช้วิชาพญามาร  (ไม่ใช่พยาบาลนะครับ)  เข้ามาผสมปนเป  การรักษาหลายวิธีที่ไม่ต้องผ่าตัด  เป็นเสน่ห์ดึงดูดใจผู้ป่วยขี้กลัวอยู่แล้ว  จะมีวิธีพิสูจน์ที่ถูกต้องตามหลักวิทยาศาสตร์หรือไม่  ไม่เป็นไร  มีข้ออ้างหรือประสบการณ์ของผู้ป่วย  (ซึ่งจริงหรือไม่ก็ไม่ทราบ)  มาประกอบก็เป็นอันเชื่อได้แล้ว  ยิ่งถ้ามีแพทย์มาให้ความเห็นสนับสนุนด้วยยิ่งดีใหญ่

การผ่าตัดที่ทำแต่น้อยก็เช่นเดียวกัน  เป็นสิ่งที่ผู้ป่วยอีกกลุ่มหนึ่งต้องการไม่ว่าจะสาวหรือสูงวัยต่างอยากเก็บเต้านมไว้เป็นส่วนใหญ่  ทำให้เกิดการเก็บเต้านมไว้ในรายที่ไม่ควร  ผืนข้อบ่งชี้ที่ยอมรับกันในปัจจุบัน  เป็นเหตุให้เกิดการกลับมาเป็นซ้ำสูงขึ้น  และโอกาสหายขาดจากโรคอาจลดต่ำลง  ผู้ป่วยจึงต้องคิดให้หนัก  อาจหาความเห็นที่สองที่เชื่อถือได้  ซึ่งถ้าความเห็นของแพทย์สองคนต่างกันราวฟ้ากับเหวก็อาจต้องหาความเห็นที่สามมาช่วยอีกแรง

การผ่าตัดเต้านมออกทั้งหมด  รวมทั้งการเลาะต่อมน้ำเหลืองในรักแร้  แม้จะถูกหาว่าโบราณ  แต่ก็ยังจำเป็นในผู้ป่วยจำนวนไม่น้อย  เช่น  ผู้ป่วยที่มีเนื้องอกก้อนใหญ่หรือมีหลายก้อน  หรือก้อนเนื้ออยู่ใต้หัวนมพอดิบพอดีแบบนี้การเก็บเต้านมไว้มีโอกาสเอาเนื้องอกออกไม่หมดสูง  จึงมักต้องตัดเต้านมออก  ผู้ป่วยต่างจังหวัดหลายรายได้รับคำแนะนำให้ตัดเต้านมออกแทนที่จะเก็บไว้  เนื่องจากปัญหาความไม่พร้อมของเครื่องมือ  เช่น  เครื่องเอกซเรย์แมมโมแกรม  เพื่อติดตามผลไม่ละเอียดไม่คมชัดเพียงพอ  ไม่มีเครื่องให้รังสีรักษา  (ซึ่งจำเป็นสำหรับการเก็บเต้านมไว้)  ที่ทันสมัย  และผู้ป่วยก็ไม่สะดวกในการไปๆ มาๆ  รวมทั้งไม่ได้สนใจเรื่องความสวยงามมากนักก็เป็นปัจจัยที่นำมาตัดสินใจร่วมกันด้วย

คุณสามารถอ่านข้อมูลดีๆมีประโยชน์แบบนี้ได้เพิ่มเติมที่หนังสือ "มะเร็งเต้านม" โดยรองศาสตราจารย์ นพ. พัฒน์พงศ์ นาวีเจริญ, รองศาสตราจารย์ นพ. ศิรชัย จินดารักษ์, ผู้ช่วยศาสตราจารย์ นพ. ชวลิต เลิศบุษยานุกูล, ผู้ช่วยศาสตราจารย์ นพ. วิโรจน์ ศรีอุฬารพงศ์ จากสำนักพิมพ์อมรินทร์ เพื่อสนับสนุนผู้แต่ง

ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


ลบไฟล์
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

วันนี้คุณอยากจะถามคุณหมอแบบไหน

@question.title

ถามปกติ ได้คำตอบภายใน 24 ชั่วโมง

ค่าบริการ 100 เหรียญ

คุณหมอตอบภายใน 24 ชั่วโมง โดยคุณจะได้รับอีเมลแจ้ง เมื่อคุณหมอตอบแล้ว

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 24 ชั่วโมง เราคืนเหรียญให้ทั้งหมด (ไม่คิดค่าบริการ)

ถามด่วน ได้คำตอบภายใน 60 นาที

ค่าบริการ 200 เหรียญ

คุณหมอตอบภายใน 60 นาที โดยคุณจะได้รับอีเมลแจ้ง เมื่อคุณหมอตอบแล้ว

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 60 นาที เราคืนเหรียญให้ 100 เหรียญและคำถามจะถูกปรับเป็นคำถามปกติ ซึ่งจะได้คำตอบภายใน 24 ชั่วโมง

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 24 ชั่วโมง เราคืนเหรียญให้ทั้งหมด (ไม่คิดค่าบริการ)

คำถามของคุณจะถูกแสดงผลเป็นคำถามแรกๆ บนหน้าถามหมอเป็นเวลา 2 วัน ซึ่งเพิ่มโอกาสให้คุณได้รับความคิดเห็นจากคุณหมอท่านอื่น

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่